Sajd

INSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable Fish

Il-merluzz

Il-merluzz jokkupa post importanti fil-kulturi gastronomiċi Ewropej. Minkejja d-diffikultajiet ta’ provvisti marbuta mat-tnaqqis ta’ ċerti stokkijiet selvaġġi, dejjem jibqa’ s-suġġett ta’ domanda kbira. It-trobbija tiegħu tidher għalhekk bħala opportunità kummerċjali interessanti. Sa mis-snin tmenin, ix-xjenzati Norveġiżi ffukaw fuq it-tkattir tal-merluzz. B’mod parallel ma’ dan, in-Norveġiżi li jrabbu s-salamun, fit-tfittxija tagħhom għad-diversifikazzjoni, bdew isemmnu l-merluzz selvaġġ maqbud fil-baħar, biex b’hekk irfinaw it-tekniki tal-ikel. Iżda kien fis-sena 2000, bl-ewwel produzzjoni tal-ħut żgħir fil-mafqsiet, li l-akkwakultura tal-merluzz bdiet tassew, l-aktar fin-Norveġja. Iżda l-ewwel frott ta’ din l-attività nibet, b’xi ftit jew wisq suċċess, fl-Iskozja u fl-Irlanda, minn dawk li jkabbru s-salamun u li ħadu vantaġġ mix-xebh tat-tekniki ta’ alimentazzjoni taż-żewġ speċi.

Il-merluzz © ScandFish
Isem bil-LatinGadus morhua
Produzzjoni (UE-27) – 2 560 t (2007); 21 % tal-produzzjoni dinjija.
Valur (UE-27) – 9,2 miljun € (2007).
Pajjiżi produtturi ewlenin fl-UE – l-Irlanda, ir-Renju Unit.
Pajjiżi produtturi ewlenin fid-dinja – in-Norveġja, l-Iżlanda, l-Irlanda, ir-Renju Unit.

Riproduzzjoni

Ir-riproduzzjoni tal-merluzz issir f’mafqsiet, b’ġenituri maqbuda fil-baħar. L-irġiel u n-nisa jitpoġġew fl-istess għadira. Iċ-ċiklu ta’ riproduzzjoni jinħoloq b’mod artifiċjali permezz tal-fotomanipulazzjoni, teknika li tikkonsisti fl-induzzjoni tal-imġiba sesswali staġjonali tal-ispeċi billi jiġi varjat it-tul tad-“dawl tax-xemx” artifiċjali.

Fatt li jippreżenta l-vantaġġ li jiġu prodotti bajd u ħut matul is-sena kollha. Il-bajd, iffertilizzat b’mod naturali mill-irġiel, jinġabru f’wiċċ l-għadira riproduttiva. Dawn jitpoġġew f’inkubatur li jkun fih ilma tal-baħar f’temperatura ta’ madwar 5 °C b’kurrent ’il fuq. Huma jfaqqsu wara 12 sa 14-il jum.

Fatt li jippreżenta l-vantaġġ li jiġu prodotti bajd u ħut matul is-sena kollha. Il-bajd, iffertilizzat b’mod naturali mill-irġiel, jinġabru f’wiċċ l-għadira riproduttiva. Dawn jitpoġġew f’inkubatur li jkun fih ilma tal-baħar f’temperatura ta’ madwar 5 °C b’kurrent ’il fuq. Huma jfaqqsu wara 12 sa 14-il jum.

Trobbija

Fin-natura, il-mara tagħmel miljun bajda b’rata baxxa ħafna ta’ sopravvivenza, minħabba l-predazzjoni ta’ speċi oħrajn, il-kannibaliżmu tal-merluzz, id-dieta speċifika tal-frieħ u s-sensittività tagħhom għall-infezzjonijiet, għall-kurrenti tal-baħar, għall-kwalità tal-ilma u t-temperatura tiegħu (differenti skont il-fażi ta’ evoluzzjoni), eċċ.

It-trobbija tal-merluzz tikkonsisti għalhekk f’li wieħed jilħaq livell ta’ sofistikazzjoni teknika li jippermetti li jonqos l-impatt ta’ dawn il-parametri, b’mod li jintlaħaq livell ta’ sopravvivenza industrijalment aċċettabbli.

It-tkabbir tal-larvi – 3 jew 4 t’ijiem wara li jfaqqsu, il-larvi (0,2 mg) jkunu kielu l-isfar tal-bajda u jiġu trasferiti f’għadajjar “tal-ewwel ikel” mimlija b’ilma tal-baħar f’temperatura ta’ 11 °C b’kurrent kontinwu. Huma jingħataw rotiferi (żooplankton mikroskopiku prodott fil-mafqas) għal madwar xahrejn, sakemm jilħqu l-piż ta’ 0,2 g.

Il-mixtla – Il-frieħ jiġu mbagħad ttrasferiti f’għadajjar akbar, filwaqt li jibqgħu jibbenefikaw minn kurrent kontinwu ta’ ilma tal-baħar. Għal madwar xahrejn, jinfatmu b’ikel inert b’ammont kbir ta’ proteini, taħt forma ta’ trab fin agglomerat (xi kultant ukoll b’artemja prodotti fil-mafqas). Huma jitlaqqmu wkoll, b’mod speċjali kontra l-vibriosis, li tista’ tikkawża mortalità kbira fl-ispeċi. Minn dan l-istadju, proċess mekkaniku jagħżel kontinwament il-merluzz żgħir, li jiġu sseparati skont id-daqs (kategorizzazzjoni), minħabba li l-kbar għandhom tendenza li jieklu liż-żgħar.

It-tkabbir tal-frieħ – Meta jkunu jiżnu 2 g, il-frieħ jitpoġġew f’għadajjar kbar fejn jingħataw gerbub magħmul minn ikel u żejt tal-ħuta kif ukoll supplimenti ta’ proteini tal-pjanti. Meta jilħqu madwar 30-40 g, jitlaqqmu permezz ta’ injezzjoni kontra l-infezzjonijiet batteriċi. Il-kategorizzazzjoni tkompli biex titnaqqas il-mortalità minħabba l-kannibaliżmu. Il-merluzz żgħir jibqa’ f’dawn l-għadajjar kbar għal 5 sa 10 xhur, sakemm jilħaq il-piż ta’ bejn il-50 sa 200 g. Il-piż ta’ trasferiment fil-gaġġa jiddependi fil-fatt mit-temperatura tal-ilma, mill-istaġun, mid-daqs tal-gaġġa u tal-ixbiek, eċċ.

It-trobbija tal-merluzz tikkonsisti għalhekk f’li wieħed jilħaq livell ta’ sofistikazzjoni teknika li jippermetti li jonqos l-impatt ta’ dawn il-parametri, b’mod li jintlaħaq livell ta’ sopravvivenza industrijalment aċċettabbli.

It-tkabbir tal-larvi – 3 jew 4 t’ijiem wara li jfaqqsu, il-larvi (0,2 mg) jkunu kielu l-isfar tal-bajda u jiġu trasferiti f’għadajjar “tal-ewwel ikel” mimlija b’ilma tal-baħar f’temperatura ta’ 11 °C b’kurrent kontinwu. Huma jingħataw rotiferi (żooplankton mikroskopiku prodott fil-mafqas) għal madwar xahrejn, sakemm jilħqu l-piż ta’ 0,2 g.

Il-mixtla – Il-frieħ jiġu mbagħad ttrasferiti f’għadajjar akbar, filwaqt li jibqgħu jibbenefikaw minn kurrent kontinwu ta’ ilma tal-baħar. Għal madwar xahrejn, jinfatmu b’ikel inert b’ammont kbir ta’ proteini, taħt forma ta’ trab fin agglomerat (xi kultant ukoll b’artemja prodotti fil-mafqas). Huma jitlaqqmu wkoll, b’mod speċjali kontra l-vibriosis, li tista’ tikkawża mortalità kbira fl-ispeċi. Minn dan l-istadju, proċess mekkaniku jagħżel kontinwament il-merluzz żgħir, li jiġu sseparati skont id-daqs (kategorizzazzjoni), minħabba li l-kbar għandhom tendenza li jieklu liż-żgħar.

It-tkabbir tal-frieħ – Meta jkunu jiżnu 2 g, il-frieħ jitpoġġew f’għadajjar kbar fejn jingħataw gerbub magħmul minn ikel u żejt tal-ħuta kif ukoll supplimenti ta’ proteini tal-pjanti. Meta jilħqu madwar 30-40 g, jitlaqqmu permezz ta’ injezzjoni kontra l-infezzjonijiet batteriċi. Il-kategorizzazzjoni tkompli biex titnaqqas il-mortalità minħabba l-kannibaliżmu. Il-merluzz żgħir jibqa’ f’dawn l-għadajjar kbar għal 5 sa 10 xhur, sakemm jilħaq il-piż ta’ bejn il-50 sa 200 g. Il-piż ta’ trasferiment fil-gaġġa jiddependi fil-fatt mit-temperatura tal-ilma, mill-istaġun, mid-daqs tal-gaġġa u tal-ixbiek, eċċ.

Simna

L-alimentazzjoni ssir f’gaġeġ f’wiċċ l-ilma tal-istess tip bħal dawk li jintużaw għas-salamun jew f’għadajjar fuq l-art li jużaw sistema ta’ riċirkolazzjoni. Il-merluzz jingħata gerbub magħmul minn dqiq u minn żejt tal-ħuta u estratti tal-pjanti. Il-merluzz jinqabad u jinqatel meta jilħaq il-piż ta’ 3 sa 4 kg, jiġifieri wara madwar sentejn ta’ tismin.

Konsum

Ladarba jinqatel, il-merluzz jittieħed f’taqsima ta’ pproċessar li tbiegħu frisk, imnaddaf u mqatta’.

L-akkwakultura tal-merluzz żviluppat fin-Norveġja, fejn bosta Norveġiżi li jkabbru s-salamun investew f’dan is-suq f’diversi forom: b’gaġeġ fil-baħar, f’għadajjar fuq l-art, normali, bijoloġika, eċċ. L-attività qiegħda tiżviluppa fl-Iżlanda, fil-gżejjer ta’ Feroe u fil-Kanada. Fl-Unjoni Ewropea, sar esperiment fuq skala kbira fil-gżejjer Shetland (Renju Unit) li rriżulta f’falliment finanzjarju fl-2008. Bħalissa jeżistu żviluppi ġodda fl-Irlanda u fl-Iskozja. Il-futur ta’ din l-attività jiddependi ħafna fuq l-evoluzzjoni tal-provvista ta’ merluzz mis-sajjieda tal-Atlantiku tat-Tramuntana u tal-Arktiku.

L-akkwakultura tal-merluzz żviluppat fin-Norveġja, fejn bosta Norveġiżi li jkabbru s-salamun investew f’dan is-suq f’diversi forom: b’gaġeġ fil-baħar, f’għadajjar fuq l-art, normali, bijoloġika, eċċ. L-attività qiegħda tiżviluppa fl-Iżlanda, fil-gżejjer ta’ Feroe u fil-Kanada. Fl-Unjoni Ewropea, sar esperiment fuq skala kbira fil-gżejjer Shetland (Renju Unit) li rriżulta f’falliment finanzjarju fl-2008. Bħalissa jeżistu żviluppi ġodda fl-Irlanda u fl-Iskozja. Il-futur ta’ din l-attività jiddependi ħafna fuq l-evoluzzjoni tal-provvista ta’ merluzz mis-sajjieda tal-Atlantiku tat-Tramuntana u tal-Arktiku.