Onafscheidelijk

Gekweekt in de EU

Gekweekt in de EU

Gekweekt in de EU

Op zoek naar duurzame voeding?
Eet dan in de EU gekweekte vis

 

In de EU gekweekte vis: een gezond, vers en lokaal alternatief

Wij weten allemaal dat vis eiwitrijk, goed voor het hart en een rijke bron van vitaminen en voedingsstoffen is. Maar we weten ook dat we onze zeeën overbevissen en zo de visbestanden in gevaar brengen. 

Visteelt, of aquacultuur, kan de druk op de visbestanden in het wild verminderen en toch voldoen aan de steeds grotere vraag naar vis, zowel in Europa als in de rest van de wereld. Visteelt is een van de snelstgroeiende sectoren van de voedselproductie: zowat de helft van alle vis die in de wereld wordt gegeten, is al gekweekt, en dat wordt elk jaar meer. Zonder aquacultuur zou er gewoonweg niet voldoende vis zijn om de wereldbevolking te voeden. We zouden dan meer vis uit zee moeten halen waardoor er uiteindelijk niet meer genoeg overblijft.

Gekweekte vis is lokale vis

Kweekvis levert ons niet alleen hoogwaardige eiwitten, het is ook een lokaal product dat onze lokale economie  kan stimuleren. Momenteel wordt 68% van de vis, schaal- en schelpdieren die wij in de EU eten, ingevoerd en wordt slechts 10% van onze consumptie hier gekweekt. Al meer dan 80 000 Europeanen werken in de aquacultuur, en dit cijfer zal nog toenemen want de Europese viskwekers produceren steeds meer. Via haar pas hervormde visserijbeleid en gerichte financiële steun wil de EU de groei van de sector ondersteunen, meer banen scheppen en ervoor zorgen dat alle in Europa gekweekte vis van hoge kwaliteit, gezond en duurzaam blijft.

Hoe wordt vis gekweekt? 

In Europa worden zowel in zoet als in zout water allerlei vissen, schaal- en schelpdieren, en sinds kort ook wieren geproduceerd. In de aquacultuur worden allerlei methoden gebruikt, zowel traditionele zoals touwen, netten en bassins, als meer geavanceerde zoals waterrecirculatie. Ongeveer de helft van de EU-productie bestaat uit schelpdieren, waarvan mosselen en oesters het meest geliefd zijn. Zeevis, zoals zalm, zeebaars en zeebrasem, is goed voor ongeveer een kwart van de productie en zoetwatervis, zoals forel en karper, voor ongeveer een vijfde.

Net als in de landbouw, zijn de eerste prioriteiten gezond voedsel voor de consumenten, het welzijn van de dieren en respect voor het milieu. Viskwekers hebben schoon water en gezonde levensomstandigheden nodig. Vaak vinden de vissen of schelpdieren de voedingsstoffen die zij nodig hebben, in hun omgeving, maar waar nodig geven de kwekers extra voer om te zorgen voor een evenwichtige en gezonde voeding. Hierbij worden strikte EU-normen voor milieu- en consumentenbescherming nageleefd zodat in de EU gekweekte vis duurzaam, vers, veilig, lokaal gekweekt en gemakkelijk traceerbaar is.

Waarom zouden we eigenlijk vis kweken?

Vis is erg gezond, maar er leeft niet voldoende in het wild om aan de vraag te voldoen. Duurzame visserij gaat hand in hand met visteelt. Alleen samen kunnen ze voldoende vis produceren om te voorzien in de behoeften van de groeiende wereldbevolking, zonder daarbij de toekomst op lange termijn van de wilde visbestanden in gevaar te brengen.
68 % van de vis, schaal- en schelpdieren die we in de EU eten, wordt ingevoerd. Een aanzienlijk deel daarvan komt van viskwekerijen.  Amper 10% van onze consumptie wordt gekweekt in de EU. Meer gekweekte vis op ons bord betekent minder druk op wilde visbestanden, minder afhankelijkheid van invoer, en meer banen en groei in onze lokale economieën.

Welke soorten worden gekweekt in de EU?

Ongeveer 50% van de productie bestaat uit schelpdieren, vooral mosselen en oesters. Zeevis, zoals zalm, zeebaars en zeebrasem, is goed voor  ongeveer 27% van de productie en zoetwatervis, zoals forel en karper, voor 23%.
Er worden nog allerlei andere soorten gekweekt in de EU: venusschelpen, sint-jakobsschelpen, kreeft, tilapia, steur (voor kaviaar) en zelfs sterk beviste wilde soorten, zoals tarbot, kabeljauw en tong. Ook de productie van wier komt op gang. 
Meer op:

http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/aquaculture/species/index_nl.htm

Hoe wordt vis gekweekt?

Schelpdieren zoals mosselen en oesters worden gekweekt op touwen, palen of banken. Ze hebben schoon water nodig om daaruit voedingsstoffen te kunnen filteren. Zeevis, zoals zalm en zeebaars, wordt gekweekt in grote netkooien op zee. Zoetwatervis, zoals forel, wordt gewoonlijk gekweekt in een reeks bassins waar rivierwater doorheen stroomt. Andere zoetwatervissen, zoals karpers, worden gekweekt in grote meren en vijvers.
Meer op:

http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/aquaculture/aquaculture_methods/index_nl.htm

Is het waar dat aquacultuur schadelijk is voor het milieu?

Net als bij elke andere menselijke activiteit is een duurzame en verantwoordelijke aanpak nodig. Alle voedselproducenten, dus ook viskwekers, zijn gebonden aan milieu- en gezondheidsnormen. In de EU zijn die strenger en doeltreffender dan waar ook ter wereld. Maar viskwekers moeten ook een bredere, proactieve rol spelen bij de bescherming van het milieu: zo kunnen kweekvijvers bijdragen tot het behoud van belangrijke natuurlijke landschappen en habitats voor wilde vogels en andere bedreigde soorten.
Schelpdieren helpen kustwateren schoon te houden want ze absorberen voedingsstoffen die anders de kwaliteit van het water kunnen aantasten. Duurzaamheid is ook commercieel gezien een voordeel en viskwekers nemen daarom het voortouw bij de bescherming van het milieu.

Is gekweekte vis echt zo gezond als in het wild levende vis?

De EU heeft strenge regels, onder meer  voor het maximumgehalte van verontreinigende stoffen, om ervoor te zorgen dat ons voedsel veilig is. Die grenswaarden zijn dezelfde voor gekweekte en wilde vis, en een strikt systeem van officiële controles waarborgt dat alleen gezond voedsel op tafel komt, ongeacht of dat afkomstig is uit de EU of niet.

Er is meer dan 1 kg in het wild levende vis nodig voor de productie van 1 kg gekweekte zalm. Heeft het wel zin om gekweekte vis te voeden met in het wild gevangen vis?

Het feit dat vleesetende vis zoals zalm gevoed moet worden met wilde vis, is uiteraard een probleem voor duurzame aquacultuur. Door naar alternatieven  te zoeken en het rendement te verhogen daalt de hoeveelheid gebruikte wilde vis per kilo gekweekte vis voortdurend. Naast overwegingen van duurzaamheid, is er ook een duidelijke economische stimulans om het gebruik van wilde vis te verminderen, want dit is een van de belangrijkste kostenfactoren. De Commissie wil de sector ondersteunen om deze situatie verder te verbeteren.
We mogen wel niet vergeten dat de helft van de aquacultuurproductie in de EU afkomstig is van schelpdieren, die geen aanvullend voer nodig hebben. En er worden ook niet-carnivore vissoorten, zoals karper, gekweekt.

Wat doet de EU om de aquacultuur te ondersteunen?

De EU heeft haar visserijbeleid onlangs hervormd en zal voortaan bij voorkeur steun verlenen aan de aquacultuursector. In recente richtsnoeren worden de prioriteiten en doelstellingen voor de Europese viskwekerij opgesomd. Het gaat daarbij vooral om:

  • kwaliteits-, gezondheids- en milieunormen
  • betere toegang tot ruimte en water
  • minder administratieve lasten
  • concurrentievermogen

De EU zal financiële steun verlenen (via het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij) om ervoor te zorgen dat viskwekers zoveel mogelijk kans hebben op succes. De EU zal ook investeren in onderzoek naar de wisselwerkingen met het milieu, naar de gezondheid en voedingswaarde van gekweekte vis en naar voortplanting en kweek. Dit zijn belangrijke elementen voor de duurzame ontwikkeling van de Europese aquacultuur.

Schoolproject - Leren over de Europese aquacultuur

Hoewel aquacultuur, of visteelt, de snelst groeiende sector is binnen de wereldwijde voedselproductie, is voor velen buiten de industrie deze sector vooralsnog onbekend terrein.

Het schoolproject "Gekweekt in de EU" is ontworpen om het bewustzijn van Europese tieners (12-18 jaar) voor de aquacultuursector te prikkelen. Leerlingen zullen aan de hand van dit project meer vertrouwd raken met de visteelt en ontdekken op welke manier deze sector van invloed is op hun lokale gemeenschap.

Zij zullen de rol onderzoeken die de sector speelt in de voedselproductie en het milieubehoud. Daarnaast ontdekken ze de verschillende zakelijke en carrièremogelijkheden die aquacultuur te bieden heeft.

Het project biedt volop ruimte aan leerlingen voor onderzoek en ontdekkingen van de verschillende mariene en zoetwatervissen, weekdieren, schaaldieren en algen die worden geproduceerd en de verschillende traditionele en modernere productiemethoden die worden gebruikt.

Het project is momenteel op 20 scholen in 10 EU-landen opgestart (Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Polen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk).

Aquacultuurproducenten terug naar de schoolbanken

Een belangrijk onderdeel van het project is een bezoek aan een lokale visboer, waardoor leerlingen de mogelijkheid krijgen om met een deskundige te praten, hun eigen onderzoek verder op te zetten en deel te nemen aan een leuk en interactief bezoek.

Er is een projectkit voor leerkrachten ontworpen, zodat u over alle hulpmiddelen beschikt om uw leerlingen te helpen het project te plannen en uit te voeren, van de eerste les en het bezoek tot aan de vervolgactiviteiten die zich richten op alles wat te maken heeft met voeding en koken, wetenschap en technologie of communicatie en kunst. 

 

Doe ook mee

Alle scholen worden aangemoedigd om deel te nemen.

Het werk dat door uw leerlingen is gemaakt, zal regelmatig op onze socialemediaprofielen worden geplaatst.

Houd ons op de hoogte via:
mare-communication@ec.europa.eu

Schoolkit

Meer informatie over dit project is te vinden in dit boekje.

Binnenkort zal ook een lijst van de betrokken aquacultuurproducenten beschikbaar zijn die regelmatig wordt bijgewerkt.

Houd er rekening mee dat de Europese Unie geen kosten kan vergoeden.