ΑΧΩΡΙΣΤΟΙ
Αγοράζουμε, πουλάμε και τρώμε ψάρια βιώσιμης αλιείας

Εκτροφής ΕΕ - Ερωτήσεις και απαντήσεις

Εκτροφής ΕΕ - Ερωτήσεις και απαντήσεις

Γιατί χρειαζόμαστε την ιχθυοκαλλιέργεια;

Η κατανάλωση ψαριών κάνει καλό στην υγεία, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά άγρια ψάρια και οστρακοειδή για να καλύψουν την υπάρχουσα ζήτηση. Η βιώσιμη αλιεία συνδέεται στενά με την ιχθυοκαλλιέργεια. Μόνο μαζί μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες ψαριών ώστε να καλύψουν τις ανάγκες του αυξανόμενου παγκόσμιου πληθυσμού, χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο το μακροπρόθεσμο μέλλον των αποθεμάτων άγριων ψαριών.
Στην ΕΕ, εισάγουμε το 68% των ψαριών και θαλασσινών που καταναλώνουμε, σημαντικό μέρος των οποίων προέρχεται από ιχθυοκαλλιέργειες.  Μόνο το 10 % των ψαριών και θαλασσινών που καταναλώνουμε προέρχεται από ιχθυοκαλλιέργειες της ΕΕ. Η κατανάλωση περισσότερων εκτρεφόμενων ψαριών μειώνει την πίεση που ασκείται στα αποθέματα άγριων ψαριών, περιορίζει την εξάρτηση από τις εισαγωγές και δημιουργεί περισσότερες θέσεις απασχόλησης, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών μας.

Ποια είναι τα σημαντικότερα είδη που εκτρέφονται στην ΕΕ;

Περίπου η μισή ευρωπαϊκή παραγωγή αποτελείται από οστρακοειδή, μεταξύ των οποίων τα μύδια και τα στρείδια είναι τα δημοφιλέστερα. Τα θαλάσσια ψάρια, όπως ο σολομός, το λαβράκι και η τσιπούρα αντιπροσωπεύουν το 27% περίπου, ενώ τα ψάρια γλυκού νερού, όπως η πέστροφα και κυπρίνος, το 23% των ψαριών που προέρχονται από ιχθυοκαλλιέργειες της ΕΕ. 

Τα είδη που εκτρέφονται στην ΕΕ παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και περιλαμβάνουν κυδώνια, χτένια, αστακούς, τιλάπια, οξύρρυγχους (χαβιάρι), αλλά και άγρια είδη με μεγάλη ζήτηση όπως το καλκάνι, ο μπακαλιάρος και η γλώσσα. Αναπτύσσεται επίσης η παραγωγή φυκιών. 
Περισσότερες πληροφορίες:
http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/aquaculture/species/index_el.htm

Πώς εκτρέφονται τα ψάρια και τα θαλασσινά;

Τα οστρακοειδή όπως τα μύδια και τα στρείδια καλλιεργούνται πάνω σε σχοινιά, πασσάλους ή εξέδρες. Χρειάζονται καθαρό νερό για να τρέφονται με τις θρεπτικές ουσίες που αιωρούνται σ' αυτό. Τα θαλάσσια ψάρια, όπως ο σολομός και το λαβράκι, εκτρέφονται σε μεγάλα δικτυωτά καταφύγια στην επιφάνεια της θάλασσας. Τα ψάρια γλυκού νερού, όπως η πέστροφα, εκτρέφονται συνήθως σε σειρές δεξαμενών, μέσω των οποίων περνά το νερό ποταμού. Άλλα ψάρια γλυκού νερού, όπως ο κυπρίνος, εκτρέφονται σε μεγάλες λίμνες και τέλματα.
Περισσότερες πληροφορίες:
http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/aquaculture/aquaculture_methods/index_el.htm

Είναι αλήθεια ότι η υδατοκαλλιέργεια μπορεί να βλάψει το περιβάλλον;

Όπως κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, η υδατοκαλλιέργεια πρέπει να γίνεται με βιώσιμο και υπεύθυνο τρόπο. Όπως όλοι οι παραγωγοί τροφίμων, οι ιχθυοκαλλιεργητές υποχρεούνται να τηρούν συγκεκριμένα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα. Τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ είναι από τα αυστηρότερα και τα πλέον αποτελεσματικά στον κόσμο. Αλλά οι ιχθυοκαλλιεργητές πρέπει επίσης να συμβάλλουν πιο δραστικά στην προστασία του περιβάλλοντος: για παράδειγμα, οι λίμνες υδατοκαλλιέργειας συμβάλλουν στη διατήρηση σημαντικών φυσικών τοπίων και οικοτόπων για άγρια πτηνά και άλλα είδη που απειλούνται με εξαφάνιση.
Τα οστρακοειδή συμβάλλουν στην εξασφάλιση καθαρότερων παράκτιων υδάτων καθώς απορροφούν θρεπτικά συστατικά που θα μπορούσαν διαφορετικά να βλάψουν την ποιότητα των νερών. Τέλος, η βιωσιμότητα αποτελεί επίσης ένα καλό εμπορικό επιχείρημα και οι ιχθυοκαλλιεργητές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την παρακολούθηση και την προστασία του περιβάλλοντος, για να διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχουν αρνητικές συνέπειες.

Τα ψάρια ιχθυοτροφείου είναι το ίδιο υγιεινά με τα άγρια ψάρια;

Η νομοθεσία της ΕΕ θέτει αυστηρούς κανόνες, όπως π.χ. για τα μέγιστα επιτρεπόμενα επίπεδα προσμείξεων, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα τρόφιμα που καταναλώνουμε είναι ασφαλή. Τα όρια αυτά είναι τα ίδια τόσο για τα εκτρεφόμενα όσο και για τα άγρια ψάρια, ενώ ένα αυστηρό σύστημα επίσημων ελέγχων διασφαλίζει ότι στο τραπέζι μας φθάνουν μόνο υγιεινά τρόφιμα, είτε προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από άλλες χώρες.

Χρειάζεται πάνω από ένα κιλό άγριων ψαριών για την παραγωγή 1 κιλού σολομού εκτροφής. Επομένως έχει νόημα να εκτρέφουμε ψάρια ταΐζοντάς τα με άγρια ψάρια;

Το γεγονός ότι σαρκοφάγα ψάρια, όπως ο σολομός, τρέφονται με ιχθυάλευρα από άγρια ψάρια αναπόφευκτα αποτελεί πρόκληση για μια βιώσιμη υδατοκαλλιέργεια. Με τη βελτίωση της προσφοράς και της εφαρμογής εναλλακτικών λύσεων αλλά και της απόδοσης των ζωοτροφών, η ποσότητα των άγριων ψαριών που καταναλώνεται ανά κιλό εκτρεφόμενων ψαριών μειώνεται συνεχώς. Εκτός από τα θέματα βιωσιμότητας, υπάρχει και ένα σαφές οικονομικό κίνητρο για τους ιχθυοκαλλιεργητές που περιορίζουν τη χρήση άγριων ψαριών, γιατί αυτή αυξάνει το κόστος παραγωγής. Η Επιτροπή σκοπεύει να βοηθήσει τον κλάδο να βελτιώσει αυτή την κατάσταση.
Ωστόσο, αξίζει να τονιστεί ότι η μισή παραγωγή υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ σε όγκο αφορά οστρακοειδή, τα οποία δεν χρειάζονται πρόσθετες ζωοτροφές. Αυτό ισχύει και για τα μη σαρκοφάγα ψάρια, όπως ο κυπρίνος.

Τι κάνει η ΕΕ για να στηρίξει την υδατοκαλλιέργεια;

Με την πρόσφατη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, η ΕΕ δίνει προτεραιότητα στη στήριξη του τομέα της υδατοκαλλιέργειας. Μια πρόσφατη δέσμη κατευθυντήριων γραμμών παρουσιάζει τις κοινές προτεραιότητες και τους γενικούς στόχους για τον τομέα της ιχθυοκαλλιέργειας στην Ευρώπη. Έχουν καθοριστεί πέντε τομείς προτεραιότητας:

  • καθιέρωση υψηλών προτύπων στους τομείς της ποιότητας, της υγείας και του περιβάλλοντος.
  • διευκόλυνση της πρόσβασης σε χώρο και ύδατα
  • μείωση του διοικητικού φόρτου για τον κλάδο
  • αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Η ΕΕ θα διαθέσει κονδύλια (μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας) για να διασφαλίσει ότι οι ιχθυοκαλλιεργητές θα λειτουργούν υπό άριστες συνθήκες ώστε να έχουν καλύτερα αποτελέσματα. Η ΕΕ θα επενδύσει επίσης στην έρευνα σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον, την υγεία και τη διατροφή των εκτρεφόμενων ψαριών καθώς και την αναπαραγωγή και την εκτροφή –τα κυριότερα στοιχεία για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής υδατοκαλλιέργειας.