AA+A++Wersja do drukuMapa stronyRSSRSS

Czym różni się strategia Europa 2020 od wcześniejszej strategii lizbońskiej?

Wzrost gospodarczy i zatrudnienie, współpraca dla przyszłości Europy © UE

Europa 2020 opiera się na doświadczeniach związanych z poprzednią strategią – docenia jej mocne strony (adekwatne cele w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, których od roku 2000 powstało 18 mln), lecz również koryguje jej niedociągnięcia (niewystarczające wyniki w zakresie realizacji, duże dysproporcje pod względem tempa i poziomu reform).

Nowa strategia jest również odbiciem zmian, jakie od 2000 roku dokonały się w UE – zwłaszcza potrzeby podniesienia się z kryzysu gospodarczego.

Co nowego wnosi Europa 2020?

1. Nowa charakterystyka wzrostu gospodarczego (inteligentny, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu). Tego rodzaju wzrost pomogą osiągnąć:

  • podnoszenie poziomu kwalifikacji i kształcenia oraz uczenie się przez całe życie
  • intensyfikacja badań naukowych i wzrost innowacyjności
  • powszechniejsze wykorzystywanie inteligentnych sieci i gospodarki cyfrowej
  • modernizacja przemysłu
  • promowanie efektywności energetycznej i racjonalnego wykorzystania zasobów.

2. Silniejsza struktura zarządzania, którą zapewnią:

  • regularne i przejrzyste monitorowanie
  • przywództwo na najwyższym szczeblu politycznym – Rada Europejska.

Komisja będzie sterować procesem wdrażania, wykorzystując do tego celu nowe instrumenty wprowadzone traktatem lizbońskim – zalecenia i ostrzeżenia. W przypadku poważnych opóźnień możliwe będzie stosowanie kar.

3. Ściślejsza koordynacja gospodarcza

W ramach tzw. europejskiego okresu koordynacji gospodarczej rządy państw członkowskich będą musiały przedkładać sprawozdania na temat reform oraz stabilności i konwergencji w tym samym czasie. Oznacza to, że programy reform będą musiały mieć solidne podstawy finansowe.

Monitorowanie pomoże zapewnić efektywną realizację reform na czas, a konkretne i możliwe do zmierzenia cele (na szczeblu krajowym i unijnym) ułatwią wzmocnienie nadzoru.

Początek strony

Czym jest europejski okres oceny koordynacji gospodarczej?

To przedział czasu przypadający w pierwszej połowie roku, podczas którego rządy przedstawiają Komisji równocześnie sprawozdania z postępów w zakresie realizacji:

W tym okresie Komisja może udzielać wytycznych w zakresie polityki i kierować do rządów zalecenia zanim uchwalą one plany budżetowe. Pomoże to krajom członkowskim lepiej koordynować politykę gospodarczą i korzystać ze wspólnej agendy europejskiej, jednocześnie dostosowując politykę do kontekstu krajowego.

Dzięki temu UE będzie mogła zapoznać się z doświadczeniami różnych krajów w odpowiednim momencie, aby włączyć je do kolejnych rund koordynacji. Każdy europejski okres oceny koordynacji gospodarczej rozpoczyna się wraz z opublikowaniem rocznego sprawozdania dotyczącego wzrostu gospodarczego.

Początek strony

Czym jest roczne sprawozdanie gospodarcze?

Jest to sprawozdanie, w którym Komisja przedstawia najważniejsze problemy gospodarcze, przed jakimi stoi UE, i zawiera zalecenia dotyczące tego, jakimi metodami należy je rozwiązywać.

Wnioski z tego sprawozdania posłużą szefom rządów i państw do opracowania wytycznych na temat możliwych rozwiązań podczas wiosennego spotkania na szczycie.

Początek strony

Dlaczego potrzebny nam długoterminowy plan, choć wciąż jeszcze zmagamy się z bieżącymi wyzwaniami?

Ręka osoby wkładającej monetę euro do portmonetki © EU

Naprawa gospodarcza ma aktualnie znaczenie priorytetowe. Podjęto już działania na rzecz stabilizacji sektora bankowego i ożywienia działalności gospodarczej. Musimy jednak również wybiec myślami poza aktualny kryzys.

Już teraz odczuwamy presję związaną z konkurencją i zmianami demograficznymi. Powrót do sytuacji sprzed kryzysu nie wystarczy, aby utrzymać naszą pozycję.

Dlatego już teraz musimy podjąć działania, które w przyszłości wzmocnią UE i uczynią ją bardziej konkurencyjną.

Reformy wymagają czasu – musimy zacząć działać już teraz, jeżeli chcemy chronić to, co najbardziej cenimy w naszym sposobie życia.

Początek strony

W jaki sposób strategia zapewnia ochronę przed spowodowanymi kryzysem wezwaniami do stosowania bardziej protekcjonistycznej polityki gospodarczej?

Wiele kłódek, z których jedna jest otwarta © iStockphoto

Sprawiając, że z punktu widzenia poszczególnych państw UE współpraca będzie bardziej korzystna niż rywalizacja.

Strategia wniesie więcej przejrzystości – każdy kraj będzie wiedział, co robią pozostałe. Na podstawie wyników monitorowania i benchmarkingu Komisja będzie co roku sporządzać sprawozdanie zawierające ocenę postępów w realizacji celów oraz informacje o opóźnieniach lub niedociągnięciach we wdrażaniu. Wymiana najlepszych praktyk jest bardzo pożądana.

UE będzie zachęcać kraje członkowskie do współpracy, wydając zalecenia skierowane do ich rządów (za pośrednictwem Rady Europejskiej). W przypadku niezastosowania się do nich lub gdyby polityka krajowa szła w niewłaściwym kierunku, Komisja skorzysta z uprawnień nadanych jej traktatem lizbońskim, wydając ostrzeżenia polityczne lub, w ostateczności, stosując sankcje.

Początek strony

Dlaczego nowa strategia nie ma swojego własnego budżetu?

Stosy nowych banknotów euro © UE

Bo nie każdy problem da się rozwiązać przy pomocy pieniędzy. Kluczem do osiągnięcia długoterminowego, zrównoważonego wzrostu są reformy – zarówno reformy strukturalne, jak i zmiany w sposobie wydawania środków publicznych.

Przy ograniczonym budżecie szczególnie ważne jest to, aby ukierunkować skromne zasoby na tworzenie inteligentniejszej, zrównoważonej i sprzyjającej włączeniu społecznemu gospodarki. W długim okresie pozwoli to również uzyskać większy dochód i poprawi stan finansów publicznych.

UE finansuje liczne programy, które mogą się przyczynić do realizacji celów strategii. Na przykład w okresie 2007−2013 na projekty z dziedziny badań naukowych i rozwoju przeznaczono kwotę ponad 50 mld euro, z dziedziny konkurencyjności i innowacji − ponad 3 mld euro, a na związane z uczeniem się przez całe życie prawie 7 mld euro. Oprócz tego w tym samym okresie na rozwój regionalny przeznaczono 277 mld euro z funduszy strukturalnych.

UE będzie zachęcać państwa członkowskie do dokonania przeglądu swoich wydatków publicznych w celu poprawy ich jakości i efektywności oraz, mimo znacznych ograniczeń fiskalnych, znalezienia środków na inwestowanie w zrównoważony rozwój.

Równocześnie należy szukać nowych modeli finansowania (takich jak partnerstwa publiczno-prywatne, lewarowanie finansowania UE oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego itp.), aby połączyć zasoby sektora prywatnego i publicznego oraz osiągnąć jak najlepsze wyniki.

Początek strony

Czy nie lepiej wykorzystywać istniejące narzędzia niż rozpoczynać działania w nowych obszarach?

Koła zębate © UE

Europa 2020 uruchamia wszystkie obecne unijne polityki, instrumenty i przepisy, jak również instrumenty finansowe i służące koordynacji.

Przede wszystkim UE zamierza wzmocnić najważniejsze obszary, które pomogą zagwarantować realizację celów strategii Europa 2020: politykę dotyczącą wspólnego rynku (wspieranie integracji gospodarczej), politykę przemysłową oraz w dziedzinie handlu zagranicznego.

Początek strony

Czy pakt stabilności i wzrostu oraz strategia Europa 2020 zostaną połączone w jedną całość?

Dwa ogniwa metalowego łańcucha © UE

Nie – Komisja nie ma takiego zamiaru.

Pakt jest narzędziem o zasadniczym znaczeniu dla konsolidacji finansów publicznych i pobudzania wzrostu. Jest on jednak wyposażony w swoje własne mechanizmy, które muszą nadal funkcjonować.

Ponieważ jednak polityka budżetowa wpływa na reformy strukturalne i odwrotnie, pakt stabilności i wzrostu oraz Europa 2020 muszą być realizowane równolegle.

Dlatego rządy krajowe mają co roku przedkładać krajowe programy reform oraz programy stabilności i konwergencji w tym samym czasie (kwiecień).

Początek strony

Dlaczego Europa 2020 proponuje działania w obszarach leżących zakresie kompetencji rządów krajowych, jak np. edukacja bądź zatrudnienie?

Europejskie flagi przed budynkiem Berlaymont © UE

Ponieważ działaniom na rzecz zwiększenia konkurencyjności Europy pomoże koordynacja na szczeblu UE. UE nie interweniuje w tych obszarach polityki. Uwzględniając całościowy ogląd sytuacji, może jednak wydawać zalecenia, które mogą być przydatne dla poszczególnych państw.

UE stara się je wspierać, ponieważ gra toczy się o wysoką stawkę – Europie potrzebne jest szybsze tempo wzrostu gospodarczego i zwiększenie zatrudnienia, które pozwolą utrzymać wysoki poziom opieki socjalnej, zwłaszcza w obliczu starzenia się społeczeństwa.

Oznacza to umożliwienie obywatelom nabycia kwalifikacji, które pozwolą im odnieść sukces w nowej sytuacji ekonomicznej. Dlatego tak duże znaczenie mają zawarte w strategii propozycje dotyczące kształcenia i szkolenia.

Początek strony

Jak duży był udział obywateli i innych zainteresowanych stron w opracowaniu strategii?

Dwoje ludzi krzyczących do megafonów © UE

Wiele różnych podmiotów z i spoza UE nadesłało ponad 1400 uwag w ramach konsultacji społecznych English w sprawie strategii, które przeprowadzono w 2009 roku.

Wśród respondentów znalazły się urzędy państwowe i lokalne, związki zawodowe, firmy, organizacje pozarządowe, przedstawiciele środowisk akademickich, organizacje konsumentów oraz ponad 500 osób prywatnych.

Komisja wykorzystała uzyskane informacje English do sporządzenia strategii.

Początek strony