AA+A++Leagan clóLéarscáil suímhRSSRSS

Cad é an difríocht idir Eoraip 2020 agus a réamhtheachtaí Straitéis Liospóin?

Fás agus poist, ag oibriú le chéile do thodhchaí na hEorpa © AE

Tagann Eoraip 2020 sa bhreis ar cheachtanna a foghlaimíodh ón straitéis roimpi, aithníonn sí na láidreachtaí (na spriocanna cearta d'fhás agus do chruthú post, 18m post nua cruthaithe ó 2000 i leith) ach tugann sí faoi na laigí (drochchur chun feidhme, le difríochtaí móra idir thíortha an AE i leith luas agus mhéid an leasaithe).

Léiríonn an straitéis nua athruithe i gcás an AE ó 2000 i leith – go háirithe maidir leis an ngá láithreach chun teacht amach as an ngéarchéim gheilleagrach.

Cad a bheidh difriúl in Eoraip 2020 óna raibh ann cheana?

1. Cineál nua fáis (cliste, inbhuanaithe, iniatach) - a gheofar trí:

  • leibhéil scileanna agus oideachas (fadsaoil) a fheabhsú
  • nuáil agus taighde a mhéadú
  • níos mó úsáide as líonraí cliste agus as an ngeilleagar digiteach
  • tionscal a nuachóiriú
  • a thuilleadh éifeachtúlachta acmhainní agus fuinnimh

2. Rialachas níos treise trí:

  • mhonatóireacht thrédhearcach rialta
  • cheannaireacht ag an leibhéal polaitiúil is airde – an Chomhairle Eorpach.

Tá an próiseas á threorú ag an gCoimisiún agus baineann sé úsáid as na hionstraimí nua a tháinig isteach faoi Chonradh Liospóin – moltaí, rabhaidh bheartais nuair is gá, agus, do mhoilleanna tromchúiseacha, d'fhéadfadh pianóis a bheith ann.

3. Comhordú geilleagrach níos doichte

Faoi chuimsiú socrúchán nua le beartas geilleagrach a chomhordú – an "tSeimeastair Eorpach" – ní mór do rialtais náisiúnta tuarascálacha ar leasú geilleagrach, ar chobhsaíocht agus ar chomhneasú a chur isteach ag an am céanna, dá bhrí sin, caithfidh siad maoiniú ráthaithe a áirithiú dá gcláir leasaithe.

Cabhraíonn monatóireacht threisiúil, spriocanna intomhaiste, soiléire (ag leibhéal an AE agus ag an leibhéal náisiúnta) agus faireachán láidir le feidhmiú tráthúil, éifeachtach.

Barr

Cad é an "Seimeastar Eorpach"?

Is tréimhse áirithe í seo, sa cheád leath de gach bliain, ina dtugann rialtais náisiúnta tuairisc don Choimisiún, ag an am céanna, ar dhul chun cinn:

Le linn an trátha sin, is féidir leis an gCoimisiún treoir beartais agus moltaí a thabhairt do na rialtais sula gcuirfear críoch le buiséid náisiúnta. Tabharfaidh an méid sin cabhair do Bhallstáit a mbeartais gheilleagracha a chomhordú ar shlí níos fearr, ag baint tairbhí as comhchlár geilleagrach AE, fad is a bheidh beartas a gcás náisiúnta fós á gcur chun cinn acu.

De bhreis air sin, cabhróidh sé leis an AE ceachtanna suntasacha a fhoghlaim ó fhorbairtí náisiúnta, lena n-áireofar réamhbhabhtaí comhordaithe. Tosaíonn an seimeastar Eorpach le foilsiú an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás.

Barr

Cad é an Suirbhé Bliantúil ar Fhás?

Tuairisc a chuirtear faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain in Eanáir ina ndéantar méasúnú ar na príomhdhúshláin gheilleagracha nach mór don AE tabhairt fúthu agus a mholann bearta tosaíochta chun dul i ngleic leo.

Agus an t-ionchur sin mar bhonn leo, tabharfaidh ceannairí an AE treoir ar fhreagairtí féideartha ina gcruinniú earraigh.

Barr

Cad ina thaobh go bhfuil plean fadtéarmach uainn agus sinn fós ag streachailt ar bhonn laethúil?

Lámh ag cur boinn euro i sparán © AE

Is é an téarnamh fós an phríomhthosaíocht agus tá an AE tar éis gníomhú chun earnáil na baincéireachta a chobhsú agus gníomhaíocht gheilleagrach a spreagadh. Ach caithfimid féachaint thar an ngéarchéim reathachomh maith.

Tá an AE faoi bhrú ó iomaitheoirí agus ó athrú déimeagrafach cheana féin. Thitfimis níos sia siardá bhfillfimis ar ár gcás réamhghéarchéime.

Caithfimid tosú anoismar sin, ag dearadh na mbeart a dhéanfaidh an AE níos treise agus níos iomaíche feasta.

Tógann leasuithe am chomh maith – caithfimid tosú anois más mian linn na rudaí is luachmhaire inár slí mhaireachtála a chosaint.

Barr

Conas a chosnaíonn an straitéis in aghaidh iarratas ar bhearta geilleagracha níos cosantaí de dheasca na géarchéime?

A lán glas fraincín, ceann acu ar oscailt © iStockphoto

É a dhéanamh níos tarraingtí do thíortha san AE oibriú le chéile ná dul in iomaíocht le chéile.

Déanfaidh sé é sin trí bhreis trédhearcachta – ionas go mbeidh gach tír in ann a bhfuil ar siúl ag na tíortha eile a fheiceáil. Ullmhaíonn an Coimisiún tuarascáil bhliantúil ar an dul chun cinn, arna bunú ar mhonatóireacht agus ar thagarmharcáil, ag léiriú dul chun cinn i dtreo spriocanna, agus ag díriú ar mhoilleanna agus ar chur i bhfeidhm easnamhach. Moltar go mór dea-chleachtas a roinnt.

Bíonn an AE ag iarraidh tíortha a bhogadh i dtreo comhair níos fearr trí mholtaí beartais a eisiúint chuig rialtais is baill (tríd an gComhairle Eorpach). Mura leanfar iad sin, nó má théann beartas náisiúnta sa treo mícheart, úsáidfidh an Coimisiún a chumachtaí nua faoi Chonradh Liospóin agus eiseoidh sé rabhaidh bheartais agus, mar rogha dheireanach, forchuirfidh sé pianóis.

Barr

Cad chuige ná fuil a buiséad féin ag an straitéis?

Staiceanna nótaí nua euro © AE

Ní leor airgead a chaitheamh chun fadhbanna a réiteach. An rud is tabhachtaí d'fhás inbhuanaithe fadtéarmach, sin leasú – leasú struchtúrtha agus athruithe sa chaiteachas poiblí ar aon.

Agus srian ar bhuiséid, Is tábhachtaí i bhfad acmhainní ganna a úsáid chun geilleagar cuimsitheach, inbhuanaithe agus cliste a bhaint amach. Ginfidh sé sin ioncam níos mó san fhadtéarma agus laghdóidh sé an tromualach ar airgeadais phoiblí.

Maoiníonn an AE an iliomad clár cheana féin is féidir a úsáid chun na spriocanna sin a bhaint amach. Mar shampla, idir 2007 agus 2013, beidh níos mó ná €50bn ar fáil do thionscadail T&F, níos mó ná €3bn d'iomaíochas agus do nuáil agus beagnach €7bn d'fhoghlaim fadsaoil. Tá sé sin go léir i dteannta an €227bn a chuirfear ar fáil trí na Cistí Struchtúracha do mhaoiniú réigiúnach don tréimhse chéanna.

Spreagtar rialtais an AE chun athbhreithniú a dhéanamh ar a gcaiteachas poiblí féin chun éifeachtúlacht agus mianach a fheabhsú agus, in ainneoin srianta fioscacha suntasacha, spreagfar iad chun bealaí a aimsiú chun infheistiú a dhéanamh i bhfás inbhuanaithe.

Ag an am céanna, ba chóir go ndéanfaí iniúchadh ar mhúnlaí maoinithe nua (ar nós comhpháirtíochtaí príobháideacha-poiblí, maoiniú ón mBanc Eorpach Infheistíochta nó ón AE a ghiaráil), chun acmhainní ón earnáil phríobháideach agus ón earnáil phoiblí a chur le chéile agus na torthaí a uasmhéadú.

Barr

Cad ina thaobh ná húsáidtear na huirlisí atá ann cheana féin in ionad leathnú go réimsí nua?

Rothaí giair © AE

Úsáidtear in Eoraip 2020 gach beartas, ionstraim agus dlí de chuid an AE, chomh maith le hionstraimí comhordaithe agus airgeadais.

Go háirithe, tá an AE ag tacú le roinnt dá phríomhuirlisí, ionas go n-áiritheofar go mbainfear amach spriocanna Eoraip 2020: beartais mhargaidh aonair (ag spreagadh comhtháthú geilleagrach níos fearr), beartas tionsclaíochta agus clár trádála agus geilleagair sheachtraigh an AE.

Barr

An gcumascfar an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis le hEoraip 2020?

Dhá lúb ó shlabhra miotail © AE

Ní chumascfar – níl sé ar intinn ag an gCoimisiún a leithéid a dhéanamh.

Is uirlis thábhachtach é an Comhshocrú chun airgeadais poiblí a chomhdhlúthú agus le fás a spreagadh - ach tá a shásraí féin aige a chaithfidh fanacht mar atá.

Caithfidh an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis agus Eoraip 2020 oibriú i ndlúthchomhar lena chéile, áfach, mar bíonn tionchar ag beartas buiséadach ar leasuithe struchtúracha, agus vice versa.

Sin é an fáth go bhfuil ceangal ar na rialtais náisiúnta a gcláir leasaithe bliantúla náisiúnta agus a gcláir comhneasaithe/cobhsaíochta bliantúla a chur isteach ag an am céanna (in Aibreán).

Barr

Cad ina thaobh go molann Eoraip 2020 gníomhú i réimsí arb iad na rialtais náisiúnta atá freagrach astu, m.sh. oideachas agus fostaíocht?

Bratacha Eorpacha os comhair fhoirgneamh an Berlaymont © AE

Mar, an misean chun an Eoraip a choimeád iomaíoch, is féidir leis tairbhe a bhaint as comhordú ag leibhéal an AE. Níl an AE ag idirghabháil sna réimsí beartais sin, ach ag tairiscint tairbhe a fhorléargais chun moltaí a dhéanamh chun cabhrú le tíortha aonair.

Tá an AE ag iarraidh cabhrú mar tá na nithe seo chomh tábhachtach – tá fás geilleagrach treisiúil agus leibhéil arda fostaíochta ag teastáil ón Eoraip chun a leibhéil chosanta shóisialta a chothú, go háirithe agus a dhaonra ag dul in aois.

Is ionann sin agus scileanna a thabhairt do dhaoine ionas go n-éireoidh leo sna cúinsí geilleagracha nua, sin é an fáth gur cuireadh na moltaí oideachais agus oiliúna sa straitéis.

Barr

Cé mhéad ionchuir a bhí ag páirtithe leasmhara agus ag saoránaigh in ullmhú na straitéise?

Beirt ag béiceadh isteach i meigeafóin © AE

Dhein raon leathan grúpaí laistigh agus lasmuigh den AE níos mó ná 1400 ionchur English do chomhairliúchán poiblí in 2009 faoin straitéis.

Áiríodh ar na rannpháirtithe sin rialtais réigiúnacha agus náisiúnta, ceardchumainn, gnóthais, ENRanna, acadúlaigh, comhlachtaí tomhaltais agus timpeall 500 saoránach aonair.

Chuir an Coimisiún an t-aiseolas sin san áireamh English agus an straitéis á hullmhú aige.

Barr