Διαδρομή πλοήγησης

Σε τι διαφέρει η στρατηγική "Ευρώπη 2020" από την προϊσχύουσα στρατηγική της Λισαβόνας;

Ανάπτυξη και θέσεις εργασίας: συνεργασία για το μέλλον της Ευρώπης © EU

Η "Ευρώπη 2020" αντλεί διδάγματα από την προϊσχύουσα στρατηγική, αξιοποιώντας τα δυνατά της σημεία (στόχοι για ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας – 18 εκατ. νέες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν από το 2000 και μετά) και διορθώνοντας τις αδυναμίες της (ελλιπής εφαρμογή με μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ όσον αφορά την ταχύτητα και το βάθος των μεταρρυθμίσεων).

Η νέα στρατηγική λαμβάνει επίσης υπόψη τις αλλαγές στις συνθήκες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη από το 2000 και μετά – ιδιαίτερα την άμεση ανάγκη για ανάκαμψη από την οικονομική κρίση.

Ποια είναι τα καινούρια στοιχεία που εισάγει η στρατηγική "Ευρώπη 2020";

1. Μια νέα μορφή ανάπτυξης (έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς), που θα επιτευχθεί με τους εξής κυρίως τρόπους:

  • βελτίωση των επαγγελματικών δεξιοτήτων και ενίσχυση της διά βίου μάθησης
  • προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας
  • μεγαλύτερη χρήση των έξυπνων δικτύων και της ψηφιακής οικονομίας
  • εκσυγχρονισμός της βιομηχανίας
  • μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα και αποτελεσματικότερη χρήση πόρων.

2. Ισχυρότερη διακυβέρνηση με:

  • τακτική και διαφανή παρακολούθηση
  • ανάληψη ηγετικού ρόλου στο ύψιστο πολιτικό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατευθύνει τη διαδικασία και χρησιμοποιεί τα νέα "εργαλεία" που δημιουργήθηκαν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, δηλαδή τις συστάσεις και τις προειδοποιήσεις πολιτικής, όπου είναι απαραίτητο.

3. Μεγαλύτερος οικονομικός συντονισμός

Στο πλαίσιο ενός νέου μηχανισμού για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (του λεγόμενου "Ευρωπαϊκού Εξαμήνου"), τα κράτη μέλη πρέπει ταυτόχρονα να υποβάλλουν εκθέσεις τόσο για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις όσο και για τη σταθερότητα και τη σύγκλιση. Οφείλουν συνεπώς να εξασφαλίζουν επαρκή χρηματοδότηση για τα μεταρρυθμιστικά τους προγράμματα.

Στην αποτελεσματική και έγκαιρη επίτευξη των στόχων θα συμβάλουν επίσης η προσεκτική παρακολούθηση καθ' όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η θέσπιση σαφών και μετρήσιμων στόχων (τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο) και η αυστηρή εποπτεία.

Αρχή σελίδας

Τι είναι το "Ευρωπαϊκό Εξάμηνο";

Πρόκειται για το πρώτο εξάμηνο κάθε έτους, κατά τη διάρκεια του οποίου τα κράτη μέλη υποβάλλουν ταυτόχρονα στην Επιτροπή εκθέσεις προόδου σχετικά με:

Όλο αυτό το διάστημα, η Επιτροπή μπορεί να παρέχει καθοδήγηση σε θέματα πολιτικής και να απευθύνει συστάσεις στα κράτη μέλη πριν από την οριστικοποίηση των προϋπολογισμών. Αυτό θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να συντονίζουν καλύτερα τις οικονομικές τους πολιτικές, επωφελούμενα από μια κοινή ευρωπαϊκή οικονομική ατζέντα την οποία θα μπορούν να προσαρμόζουν στις εθνικές συνθήκες.

Επίσης η ΕΕ θα μπορεί να αντλεί εγκαίρως διδάγματα από τις εθνικές εξελίξεις, με βάση τα οποία θα προγραμματίζει τους επόμενους κύκλους συντονισμού. Tο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ξεκινά με τη δημοσίευση της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης.

Αρχή σελίδας

Τι είναι η ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης;

Είναι μια έκθεση που υποβάλλει η Επιτροπή, στην οποία αξιολογούνται οι κυριότερες οικονομικές προκλήσεις της ΕΕ και προτείνονται μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά προτεραιότητα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών.

Με βάση την επισκόπηση αυτή, οι ηγέτες της ΕΕ θα παρέχουν καθοδήγηση όσον αφορά τα πιθανά μέτρα κατά την εαρινή τους συνάντηση.

Αρχή σελίδας

Γιατί χρειαζόμαστε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο τη στιγμή που ακόμη αγωνιζόμαστε να λύσουμε τα καθημερινά μας προβλήματα;

Κάποιος βάζει ένα κέρμα ευρώ στο πορτοφόλι © EU

Η οικονομική ανάκαμψη εξακολουθεί να είναι άμεση προτεραιότητα και η ΕΕ έχει ήδη λάβει μέτρα για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα και την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Είναι όμως εξίσου αναγκαίο να κοιτάξουμε πέρα από τη σημερινή κρίση.

Η ΕΕ δέχεται ήδη πιέσεις τόσο από τους ανταγωνιστές της όσο και από τη δημογραφική αλλαγή. Εάν απλά και μόνο επιστρέψουμε στην προ κρίσης κατάστασή μας, θα πάμε ακόμη πιο πίσω.

Πρέπει λοιπόν να ξεκινήσουμε τώρα να σχεδιάζουμε μέτρα, ώστε να γίνει η ΕΕ πιο ισχυρή και ανταγωνιστική στο μέλλον.

Οι μεταρρυθμίσεις χρειάζονται χρόνο – πρέπει να ξεκινήσουμε τώρα εάν θέλουμε να προστατέψουμε ό,τι θεωρούμε πολυτιμότερο στον τρόπο ζωής μας.

Αρχή σελίδας

Με ποιον τρόπο μάς προφυλάσσει η στρατηγική "Ευρώπη 2020" από τις εκκλήσεις για μεγαλύτερο οικονομικό προστατευτισμό εξαιτίας της κρίσης;

Σειρά λουκέτων, ένα από τα οποία είναι ξεκλείδωτο © iStockphoto

Δείχνοντας στις χώρες της ΕΕ ότι είναι προτιμότερο να συνεργάζονται παρά να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

Η στρατηγική δίνει έμφαση στη μεγαλύτερη διαφάνεια, έτσι ώστε κάθε χώρα να μπορεί να δει τι κάνουν οι υπόλοιπες. Με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από τη διαδικασία παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης, η Επιτροπή καταρτίζει ετήσια έκθεση για την πρόοδο που σημειώθηκε στην επίτευξη των στόχων, επισημαίνοντας τις καθυστερήσεις και τις περιπτώσεις ελλιπούς εφαρμογής. Ενθάρρυνεται ιδιαίτερα η συναγωγή συμπερασμάτων γύρω από τις καλύτερες πρακτικές.

Η ΕΕ επιδιώκει ακόμη να ενθαρρύνει τις χώρες να συνεργάζονται περισσότερο μεταξύ τους, εκδίδοντας συστάσεις πολιτικής προς τις εθνικές κυβερνήσεις (μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου). Εάν δεν ακολουθούνται οι συστάσεις αυτές ή εάν οι εθνικές πολιτικές βαίνουν προς λανθασμένη κατεύθυνση, η Επιτροπή θα ασκεί τις νέες εξουσίες που της δίνει η Συνθήκη της Λισαβόνας και θα εκδίδει προειδοποιήσεις πολιτικής και, στην έσχατη περίπτωση, θα επιβάλλει κυρώσεις.

Αρχή σελίδας

Γιατί δεν διαθέτει η στρατηγική αυτή τον δικό της προϋπολογισμό;

Νεόκοπα χαρτονομίσματα ευρώ © EU

Γιατί τα προβλήματα δεν λύνονται απλά και μόνον ξοδεύοντας χρήματα. Το κλειδί για τη μακροπρόθεσμη, διατηρήσιμη ανάπτυξη είναι η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων – τόσο διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων όσο και αλλαγών στις δημόσιες δαπάνες.

Σε εποχές δημοσιονομικής στενότητας έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία να διοχετεύονται οι περιορισμένοι πόροι στην ανάπτυξη μιας εξυπνότερης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομίας. Έτσι μακροπρόθεσμα θα υπάρχουν περισσότερα έσοδα που θα διευκολύνουν τα δημόσια οικονομικά.

Η ΕΕ χρηματοδοτεί ήδη πολλά προγράμματα που μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων αυτών. Π.χ. για την περίοδο 2007-2013 διατίθενται περισσότερα από 50 δισ. ευρώ για σχέδια έρευνας και ανάπτυξης, περισσότερα από 3 δισ. για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, και σχεδόν 7 δισ. ευρώ για τη διά βίου μάθηση. Επίσης 227 δισ. ευρώ διατίθενται για την ίδια περίοδο μέσω των διαρθρωτικών ταμείων.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναθεωρούν τις δημόσιες δαπάνες τους, προκειμένου να βελτιώνεται η ποιότητα και η αποτελεσματικότητά τους και, παρά τους σημαντικούς δημοσιονομικούς περιορισμούς, να βρίσκουν πόρους για να επενδύσουν στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Παράλληλα, πρέπει να διευρευνηθούν οι δυνατότητες αξιοποίησης νέων μοντέλων χρηματοδότησης (όπως οι συμπράξεις δημόσιου - ιδιωτικού τομέα, η ενεργοποίηση των χρηματοδοτήσεων της ΕΕ ή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κ.λπ.), ώστε να συνδυαστούν οι πόροι του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και να μεγιστοποιηθούν τα αποτελέσματα.

Αρχή σελίδας

Γιατί να προστεθούν νέοι τομείς δράσης και να μην χρησιμοποιηθούν τα ήδη υπάρχοντα εργαλεία;

Γρανάζια © EU

Η "Ευρώπη 2020" κινητοποιεί όλες τις υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ, τα εργαλεία και τη νομοθεσία, καθώς και τους χρηματοδοτικούς και συντονιστικούς μηχανισμούς.

Συγκεκριμένα, η ΕΕ χρησιμοποιεί ορισμένους από τους σημαντικούς μοχλούς που διαθέτει, προκειμένου να διασφαλίσει την επίτευξη των στόχων της "Ευρώπης 2020": τις πολιτικές της ενιαίας αγοράς (μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωση), τη βιομηχανική πολιτική και την εξωτερική οικονομική και εμπορική ατζέντα της ΕΕ.

Αρχή σελίδας

Θα συγχωνευθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης με τη στρατηγική "Ευρώπη 2020";

Δύο κρίκοι μεταλλικής αλυσίδας © EU

Όχι – η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει καμία πρόθεση να συγχωνεύσει το Σύμφωνο με τη στρατηγική "Ευρώπη 2020".

Το Σύμφωνο είναι σημαντικό εργαλείο για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και την τόνωση της ανάπτυξης, αλλά διαθέτει τους δικούς του μηχανισμούς που πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ.

Ωστόσο, καθώς η δημοσιονομική πολιτική επιδρά στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και το αντίστροφο, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και η στρατηγική "Ευρώπη 2020" πρέπει να λειτουργούν σε στενή συνεργασία.

Γι' αυτόν τον λόγο, οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να υποβάλλουν τα ετήσια εθνικά μεταρρυθμιστικά τους προγράμματα και τα προγράμματα σταθερότητας/σύγκλισης την ίδια εποχή (τον Απρίλιο).

Αρχή σελίδας

Γιατί η "Ευρώπη 2020" προτείνει μέτρα σε τομείς που διαχειρίζονται οι εθνικές κυβερνήσεις, π.χ. στην εκπαίδευση και την απασχόληση;

Ευρωπαϊκές σημαίες μπροστά από το κτίριο Berlaymont © EU

Γιατί η εκστρατεία υπέρ μιας ανταγωνιστικής Ευρώπης μπορεί να ωφεληθεί από τον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ. Η ΕΕ δεν παρεμβαίνει στους τομείς αυτούς, απλά δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί η γενικότερη εικόνα που διαθέτει, διατυπώνοντας ουσιαστικές συστάσεις που θα βοηθήσουν κάθε χώρα χωριστά.

Η ΕΕ θέλει να βοηθήσει γιατί το διακύβευμα είναι υψηλό. Η Ευρώπη έχει ανάγκη από ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και υψηλά επίπεδα απασχόλησης προκειμένου να διατηρήσει τα επίπεδα κοινωνικής προστασίας, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της γήρανσης του πληθυσμού της.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποκτήσουν οι πολίτες τις επαγγελματικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για να επιτύχουν στη νέα οικονομική συγκυρία. Αυτός είναι ο λόγος που η στρατηγική περιλαμβάνει προτάσεις μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση.

Αρχή σελίδας

Ποια είναι η συμβολή των ενδιαφερόμενων παραγόντων και των πολιτών στον σχεδιασμό της στρατηγικής;

Δύο άτομα που φωνάζουν σε μεγάφωνα © EU

Περισσότερες από 1.400 απαντήσεις English υποβλήθηκαν από διάφορες ομάδες εντός και εκτός της ΕΕ κατά τη δημόσια διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε το 2009 σχετικά με τη στρατηγική "Ευρώπη 2020".

Μεταξύ των συμμετεχόντων στη διαβούλευση συγκαταλέγονταν εθνικές και περιφερειακές διοικητικές αρχές, συνδικαλιστικές οργανώσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις, πανεπιστημιακοί, ενώσεις καταναλωτών και περίπου 500 ιδιώτες.

Η Επιτροπή έλαβε υπόψη της τις απαντήσεις αυτές English κατά τον σχεδιασμό της στρατηγικής.

Αρχή σελίδας