Często zadawane pytania

... na temat wycofania ze sprzedaży żarówek tradycyjnych i wprowadzania produktów oświetleniowych o wysokiej efektywności energetycznej

 

Wybierz temat

Jeżeli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie lub jeśli chcesz uzyskać bardziej szczegółowe informacje, możesz również zapoznać się z często zadawanymi pytaniami w dziale skierowanym do podmiotów działających w branży oświetleniowej.

WYCOFYWANIE Z RYNKU ŻARÓWEK TRADYCYJNYCH

Pyt.: Dlaczego UE podjęła decyzję o wycofaniu ze sprzedaży tradycyjnych żarówek?

Odp.: W celu redukcji emisji CO2 (o ok.15 mln ton rocznie).

Oświetlenie stanowić może nawet jedną piątą zużycia energii elektrycznej przez gospodarstwa domowe.

Najbardziej energooszczędne technologie oświetleniowe wykorzystują do 5 razy mniej energii niż mniej wydajne technologie.

Żarówki energooszczędne mogą zmniejszyć całkowite zużycie energii elektrycznej gospodarstw domowych o 10-15 proc., tym samym w skali UE można uzyskać oszczędności rzędu 40 mld kilowatogodzin rocznie (co w przybliżeniu odpowiada rocznemu zużyciu energii przez Rumunię).

 

Pyt.: Co na tym zyskam?

Odp.: Stosowanie żarówek energooszczędnych nie tylko wiąże się z długoterminowymi korzyściami dla środowiska, ale również pozwoli Ci zaoszczędzić 50 euro rocznie (w kwocie tej uwzględniono cenę żarówek).

Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze – ok. 5-10 mld rocznie – zostaną przeznaczone na rozwój gospodarczy UE i tym samym przyczynią się do zwiększenia ogólnego dobrobytu.

 

Pyt.: Kiedy i w jaki sposób zostaną wycofane ze sprzedaży żarówki energochłonne?

Odp.: Żarówki przeznaczone do użytku domowego, które nie spełniają nowych unijnych wymogów w zakresie efektywności energetycznej, będą stopniowo wycofywane z rynku aż do roku 2012.

Wszystkie żarówki matowe/powlekane zostały już wycofane ze sprzedaży.

Żarówki przezroczyste będą znikać z półek stopniowo.

Wszystkie żarówki przezroczyste o mocy 100 W i większej wycofano już z rynku. Żarówki przezroczyste o niższej mocy będą wycofywane stopniowo (75 W w 2010 r., 60 W w 2011 r., 40 W i mniej w 2012 r.).

Harmonogram wycofywania z rynku energochłonnych żarówek

Powiększ wykres jpeg - 86 KB [86 KB]

 

Q: Jaki odsetek żarówek stosowanych w UE stanowiły żarówki energooszczędne zanim wprowadzono nowe przepisy (w 2009 r.)?

Odp.: Około 75 proc. (2,1 mld z całkowitej liczby 3,9 mld żarówek).

 

Pyt.: A co z żarówkami wykorzystywanymi do celów specjalnych (np. żarówki do piekarników, lampki choinkowe)?

Odp.: Jeśli żarówki takie nie mogą zostać zastąpione żarówkami energooszczędnymi, nie zostaną wycofane ze sprzedaży.

 

Pyt.: Co stanie się z energochłonnymi żarówkami, które znajdują się już w magazynach i sklepach?

Odp.: Będzie można je sprzedawać do wyczerpania zapasów.

Nowe przepisy mają zastosowanie tylko do nowych żarówek wprowadzanych do obrotu w UE.

 

ALTERNATYWY DLA ŻARÓWEK TRADYCYJNYCH

Pyt.: Jakie są dostępne alternatywy dla energochłonnych żarówek?

Odp.: Gdy tradycyjne żarówki zostaną wycofane z obrotu w UE w 2012 roku, konsumenci nadal będą mieli dostęp do szerokiej oferty produktów:

  • ulepszone żarówki wykonane w technologii halogenowej – takie same jak tradycyjne żarówki pod względem kształtu i jakości światła, lecz bardziej wydajne
  • świetlówki kompaktowe (kompaktowe lampy fluorescencyjne) – bardzo skuteczne i charakteryzujące się długą żywotnością
  • diody LED (diody elektroluminescencyjne lub diody świecące) – bardzo wydajne, charakteryzujące się długą żywotnością żarówki wykonane z wykorzystaniem najnowszych technologii

Więcej na temat energooszczędnych żarówek

Choć cena energooszczędnych żarówek jest wyższa niż w przypadku żarówek tradycyjnych, w ostatecznym rozrachunku są one tańsze, ponieważ zużywają mniej energii elektrycznej.

W zależności od wielkości gospodarstwa domowego i rodzaju używanych żarówek, można zaoszczędzić od 25 do 50 euro rocznie.

 

Pyt.: Kiedy należy używać ulepszonych żarówek halogenowych?

Odp.: Zalety ulepszonych żarówek halogenowych:

  • mają taki sam wygląd i kształt, jak żarówki tradycyjne
  • dają jasne światło, podobne do światła żarówek tradycyjnych
  • rozpalają się natychmiast po zapaleniu
  • natężenie światła można regulować (opcja ściemniacza)
  • mogą działać w dowolnej temperaturze otoczenia
  • tańsze w momencie kupna.

Wady

  • nie pozwalają zaoszczędzić tak dużo energii, jak pozostałe żarówki energooszczędne
  • są mniej trwałe (2 lata) niż pozostałe żarówki energooszczędne (trwałość świetlówek kompaktowych i żarówek LED wynosi od 6 do 10 lat)
  • w ostatecznym rozrachunku są droższe w użyciu (większe rachunki za prąd, częstsza wymiana)
  • dają jedynie światło w barwie ciepłej bieli (temperatura barwowa), co ogranicza zakres ich zastosowania
  • silnie nagrzewają się podczas użycia (podobnie jak żarówki starego typu)

Ulepszonych żarówek halogenowych warto używać...

  • jeżeli potrzebujesz jasnego światła np. do celów dekoracyjnych
  • w lampach, z których często nie korzystasz – ponieważ trzeba by dużo czasu, aby opłacił się zakup bardziej wydajnych i trwalszych żarówek energooszczędnych, których cena jest wyższa.

 

Q: Kiedy należy używać świetlówek kompaktowych (kompaktowych lamp fluorescencyjnych)?

Odp.: Zalety świetlówek kompaktowych:

  • zużywają do 80 proc. energii mniej niż żarówki tradycyjne
  • pozwalają zaoszczędzić do 60 euro podczas czasu użytkowania
  • czas użytkowania wynosi przynajmniej 6-10 lat (dla porównania czas użytkowania żarówek tradycyjnych wynosi 1-2 lata)
  • brak ryzyka spalenia ze względu na niską temperaturę działania
  • większy wybór barwy oświetlenia (temperatur barwowych)

Rzeczy, o których należy pamiętać

  • Na działanie standardowych świetlówek kompaktowych mają wpływ niektóre czynniki, takie częste włączanie/wyłączanie czy ekstremalna temperatura otoczenia. Nie ma możliwości ich przyciemniania. Po włączeniu świetlówki potrzebują trochę czasu, aby się nagrzać.
  • Jednak istnieją specjalne świetlówki kompaktowe, które umieją poradzić sobie z tymi problemami.

    Sprawdź na opakowaniu, czy żarówkę, którą kupujesz, można często włączać/wyłączać lub przyciemniać, czy może ona działać w ekstremalnych temperaturach i czy szybko się nagrzewa.
  • Kompaktowe żarówki fluorescencyjne są matowe, dlatego mogą one emitować tylko miękkie światło, podobne do wytwarzanego przez tradycyjne żarówki matowe.
  • Po przepaleniu nie można ich wyrzucać do zwykłego kosza na śmieci. Należy je oddać do sklepu z artykułami oświetleniowymi lub do punktu recyklingu.
  • W przypadku pęknięcia świetlówki należy przewietrzyć pomieszczenie, a następnie części uszkodzonej świetlówki zebrać wilgotną szmatką. Należy unikać kontaktu skóry z resztkami pękniętej świetlówki i nie wolno używać odkurzacza.

Świetlówek kompaktowych warto używać...

  • we wszystkich lampach, których używasz często lub przez dłuższe okresy czasu
  • jeżeli chcesz uzyskać efekt miękkiego światła
    (pamiętaj, aby sprawdzić na opakowaniu, czy świetlówka daje światło w kolorze „ciepły biały” czy „zimny biały”).

 

Q: Kiedy należy używać żarówek LED?

Odp.: Zalety żarówek LED:

  • zużywają do 80 proc. energii mniej niż żarówki tradycyjne
  • oszczędności wynikające z okresu ich żywotności (dziś nie jest to do końca prawdą, ponieważ cena diod LED jest wciąż wysoka, jednak przewiduje się, że oszczędności będą większe w najbliższych latach)
  • okres trwałości wynosi przynajmniej 10 lat (dla porównania okres trwałości żarówek tradycyjnych wynosi 1-2 lata)
  • brak ryzyka spalenia ze względu na niską temperaturę działania
  • odporność na częste włączanie/wyłączanie
  • osiągają pełny strumień świetlny zaraz po włączeniu
  • większy wybór barwy oświetlenia (temperatur barwowych)
  • efekt jasnego lub miękkiego światła.

Rzeczy, o których należy pamiętać

  • Obecnie dostępne są tylko żarówki LED o słabym lub średnim strumieniu świetlnym (mniejszym niż w przypadku żarówek tradycyjnych o mocy 75 W).
  • Niektóre żarówki LED są wrażliwe na temperaturę i nie można ich przyciemnić – istnieją jednak specjalne żarówki LED, które umieją poradzić sobie z tymi problemami.
  • Po przepaleniu nie można ich wyrzucać do kosza na śmieci. Należy je oddać do sklepu z artykułami oświetleniowymi lub do punktu recyklingu.

Żarówek LED warto używać...

  • we wszystkich lampach, których używasz często lub przez dłuższe okresy czasu

Pamiętaj, aby sprawdzić na opakowaniu, czy żarówka LED daje światło w kolorze „ciepły biały” czy „zimny biały”, czy można ją przyciemniać i czy może działać w ekstremalnych temperaturach.

 

Q: Jak mogę ocenić jasność energooszczędnej żarówki?

Odp.: Często do określenia jasności energooszczędnej żarówki używa się porównania z jasnością żarówki tradycyjnej, np. ta 15-watowa energooszczędna żarówka stanowi odpowiednik 60-watowej żarówki tradycyjnej.

Ponieważ żarówki starego typu nie będą dostępne po roku 2012, potrzebny jest nowy sposób pomiaru jasności emitowanego światła.

Najlepszą jednostką miary jest lumen, który określa moc światła emitowanego przez żarówkę (a nie ilości zużywanej energii, jak w przypadku watów).

Na przykład strumień świetlny 60-watowej tradycyjnej żarówki wynosi 810 lumenów. Zatem jeżeli chcesz zastąpić żarówkę starej generacji energooszczędną żarówką o podobnej jasności, powinieneś wybrać odpowiednik o mocy 810 lumenów.

Od 1998 r. na opakowaniach żarówek opatrzonych unijną etykietą energetyczną jasność podawana jest w lumenach. Od września 2010 na opakowaniach z żarówkami lumeny będą podawane w sposób bardziej widoczny od watów.

Odpowiedniki

Żarówki tradycyjneŻarówki energooszczędne
100 W1300-1530 lumenów
75 W920-1060 lumenów
60 W700-810 lumenów
40 W410-470 lumenów
25 W220-250 lumenów

 

WYDAJNOŚĆ, KOSZT I USUWANIE

Pyt.: Czy żarówki energooszczędne są droższe niż żarówki tradycyjne?

Odp.: Nie.  Świetlówki kompaktowe i żarówki LED są znacznie tańsze w eksploatacji od tradycyjnych żarówek, ponieważ:

  • okres ich żywotności jest 6-10 razy dłuższy od okresu żywotności tradycyjnych żarówek
  • zużywają pięć razy mniej energii elektrycznej.

Eksploatacja 23-watowej żarówki energooszczędnej, o żywotności 6 lat będzie około 100 euro tańsza niż eksploatacja 80-watowej żarówki tradycyjnej (zakładając, że cena 1 kWh wynosi 0,136 euro).

 

Pyt.: Czy żarówki energooszczędne stanieją?

Odp.: Być może będzie to możliwe, gdy wzrośnie wielkość ich sprzedaży. W ostatnich latach odnotowano już spadek cen.

Obecnie produkcja żarówek tradycyjnych jest ciągle dużo droższa od produkcji żarówek starego typu.

 

Q: Czy energooszczędne żarówki wytwarzają mniej światła?

Odp.: Nie. Żarówki energooszczędne wytwarzają tyle samo światła, co tradycyjne żarówki.

Można to zaobserwować, porównując strumień świetlny żarówek w lumenach (zamiast mocy wyrażonej w watach).

Na przykład 15-watowa świetlówka kompaktowa i 60-watowa tradycyjna żarówka wytwarzają ok. 810 lumenów światła.

 

Q: Jaki jest okres żywotności żarówek energooszczędnych?

Odp.: Od 6 000 do 15 000 godzin (w przypadku świetlówek kompaktowych i żarówek LED przy przeciętnym użytkowaniu domowym).

Dla porównania okres żywotności tradycyjnych żarówek to 1 000 godzin.

Mimo że nowe unijne przepisy wprowadzają minimalne wymogi w zakresie żywotności, w pewnych okolicznościach trwałość świetlówki może być krótsza (patrz następne pytanie).

 

Pyt.: Czy trwałość świetlówki kompaktowej będzie mniejsza, jeżeli często będę ją włączał / wyłączał?

Odp.: Żywotność niektórych świetlówek kompaktowych faktycznie się zmniejszy.

Na opakowaniu znajdziesz informacje na temat tego, ile razy dana żarówka może być włączana / wyłączana.

Częste włączanie / wyłączanie (więcej niż raz na godzinę pracy) zmniejsza żywotność niektórych świetlówek kompaktowych.

Istnieją jednak również takie świetlówki kompaktowe, które można często włączać / wyłączać.

Częste włączanie / wyłączanie nie wpływa na żywotność ulepszonych żarówek halogenowych i żarówek LED.

Pyt.: Czy to prawda, że żarówek energooszczędnych nie można przyciemniać?

Odp.: To nieprawda. W przypadku standardowych żarówek nie można regulować natężenia światła. Jednak na rynku dostępne są również świetlówki kompaktowe i żarówki LED, które można przyciemniać, a także ściemniacze, które można stosować do wszystkich rodzajów żarówek energooszczędnych.

Informacje o możliwości przyciemniania światła znajdziesz na opakowaniu.

Na rynku dostępne są również ulepszone żarówki halogenowe, które zapewniają pełne możliwości przyciemniania we wszystkich warunkach.

 

Pyt.: Co zrobić z zużytą lub stłuczoną świetlówką kompaktową / żarówką LED?

Co zrobić z zużytą żarówką?

 

Pyt.: Czy świetlówki kompaktowe potrzebują więcej czasu, aby się nagrzać i osiągnąć pełny strumień świetlny?

Odp.: Tak. Jednak zgodnie z nowymi przepisami:

  • zapłon nie może przekroczyć 2 sekund
  • osiągnięcie 60 proc. pełnego strumienia świetlnego nie może przekroczyć 1 minuty

Informacje o czasie nagrzewania znajdziesz na opakowaniu.

Ulepszone żarówki halogenowe i żarówki LED osiągają pełny strumień świetlny zaraz po zapaleniu.

 

Pyt.: Czy to prawda, że żarówki energooszczędne nie zawsze pasują do istniejących opraw oświetleniowych?

Odp.: Może się zdarzyć, że niektóre żarówki energooszczędne nie będą pasować do Twojej oprawy oświetleniowej. Jednak zawsze będziesz w stanie znaleźć żarówkę – czy to ulepszoną żarówkę halogenową, czy to żarówkę energooszczędną z możliwością ściemniania – która będzie pasować do Twojej lampy.

 

Pyt.: Czy to prawda, że żarówki tracą na jasności w miarę upływu czasu?

Odp.: Tak. Z biegiem lat żarówki energooszczędne stopniowo będą emitować mniej światła – aż do 30 proc. mniej pod koniec życia.

Jednak nowe przepisy nakładają wymóg w zakresie minimalnego strumienia świetlnego, który musi być emitowany pod koniec życia żarówki.

 

Q: Czy to prawda, że żarówki energooszczędne nie działają w niskich temperaturach?

Odp.: Tak. W ekstremalnie niskich temperaturachstandardowe świetlówki kompaktowe i żarówki LED mogą emitować dużo mniej światła.

Istnieją jednak specjalne świetlówki kompaktowe i żarówki LED do użytku zewnętrznego, które nie tracą wydajności przy niskich temperaturach (informacje na ten temat znajdziesz na opakowaniu).

Na rynku dostępne są również ulepszone żarówki halogenowe, które mogą działać w dowolnej temperaturze otoczenia.

 

Q: Niektóre z nowych żarówek zawierają rtęć – czy oznacza to, że w UE będzie wyższy poziom zanieczyszczenia rtęcią?

Odp.: Świetlówki kompaktowe zawierają bardzo małe ilości rtęci.

W ostatecznym rozrachunku stosowanie tych żarówek przyczyni się do zmniejszenia emisji rtęci (a także emisji dwutlenku węgla).

Dzieje się tak dlatego, że żarówki te zużywają do 80 proc. mniej energii elektrycznej niż żarówki tradycyjne. Energia elektryczna w dużej mierze jest wytwarzana w elektrowniach węglowych, w których przy spalaniu węgla uwalniana jest rtęć.

Jeżeli nie chcesz używać żarówek energooszczędnych zawierających rtęć, możesz wybrać żarówki LED.

 

Pyt.: Czy ciepło pochodzące z żarówek jest użyteczne?

Odp.: Nie. Ciepło pochodzące z oświetlenia uznaje się za stratę energii, a nie za energię użyteczną.

Co więcej ciepło emitowane jest również w cieplejszych porach roku, kiedy nie jest potrzebne, co może nawet powodować zwiększone zapotrzebowanie na chłodzenie.

Nie wszystkie pomieszczenia potrzebujące oświetlenia muszą być również ogrzewane.

 

Pyt.: Co powinienem zrobić w przypadku pęknięcia świetlówki kompaktowej?

Odp.: Co zrobić z zużytą żarówką?

 

Pyt.: Czy świetlówki kompaktowe mogą wywoływać choroby u ludzi?

Odp.: Nie. Kwestię tę zbadał Komitet Naukowy UE ds. Zagrożeń dla Zdrowia, który w wydanej opinii stwierdził, że świetlówki kompaktowe nie wywołują chorób u ludzi.

 

PRZEPISY UE

Pyt.: Czy przepisy UE dotyczą jedynie wycofywania ze sprzedaży żarówek tradycyjnych?

Odp.: Nie. Obejmują one również następujące kwestie:

  • minimalne wymogi w zakresie efektywności energetycznej wszystkich żarówek
  • wydajność żarówek (np. żywotność i strumień świetlny)
  • informacje o produkcie, które muszą być umieszczone na opakowaniu.

Dzięki temu łatwiej Ci będzie wybrać odpowiednią żarówkę.

 

Q: Czy decyzję o wycofaniu z rynku żarówek tradycyjnych podjęto w oparciu o dowody naukowe?

Odp.: Tak. Zanim powstały przepisy, w szeroko zakrojonym badaniu przeanalizowano różne technologie produkcji żarówek w celu określenia potencjalnych korzyści dla środowiska oraz ich wpływu na konsumentów i sektor oświetleniowy.

 

Pyt.: Czy przeprowadzono konsultacje z zainteresowanymi stronami?

Odp.: Tak. Zainteresowane strony – organizacje konsumenckie, organizacje pozarządowe i stowarzyszenia branżowe – miały możliwość zgłaszania uwag zarówno na etapie opracowania przygotowawczego, jak i na etapie wczesnych dokumentów roboczych Komisji.

 

Pyt.: Dlaczego UE podjęła tak radykalną decyzję (wycofanie z rynku tradycyjnych żarówek)?

Odp.: Chociaż od 1998 r. żarówki energooszczędne są oznakowane jako najbardziej opłacalne żarówki, ich stosunkowo wysoka cena nie zachęca konsumentów do ich zakupu (nawet jeśli w ostatecznym rozrachunku są one tańsze ze względu na niskie zużycie energii).

Aby temu zaradzić, rządy państw UE oraz Parlament Europejski zwrócili się do Komisji o przyjęcie minimalnych wymagań w celu wycofywania z ryku najmniej wydajnych żarówek.

 

CO DALEJ?

Q: Czy istnieją plany zrewidowania istniejących przepisów dotyczących oznakowania efektywności energetycznej żarówek?

Odp.: Tak. Od 1998 r. na opakowaniu żarówki musi znajdować się etykieta opisująca jej efektywność energetyczną w skali od A do G .

Skala ta zostanie ponownie przeanalizowania w celu uwzględnienia wycofania ze sprzedaży wielu energochłonnych żarówek i niedawnego pojawienia się na rynku bardziej energooszczędnych źródeł światła.

Etykiety będą również umieszczane na opakowaniach reflektorów i żarówek o niskim napięciu (prawdopodobnie w 2010 r.).

 

Pyt.: W jaki sposób UE może zapewnić oszczędności energii w innych sektorach?

Odp.: Równolegle ze środkami dotyczącymi żarówek Komisja Europejska przygotowuje przepisy dotyczące efektywności energetycznej w odniesieniu do ponad 20 innych grup produktów (w tym telewizorów, kotłów grzewczych, podgrzewaczy wody, silników elektrycznych itp.).

Istnieją również przepisy służące poprawie efektywności energetycznej w innych sektorach.

UE aktywnie zachęca państwa spoza UE do wprowadzania lub wzmacniania środków mających na celu redukcję emisji.