Veelgestelde vragen

... over het verdwijnen van de gloeilamp en over energiezuinige verlichting.

 

Kies een onderwerp

Wanneer uw vraag niet in de lijst staat of wanneer u meer gegevens nodig hebt, kunt u ook de volledige technische FAQ bekijken in de rubriek voor de professional.

Het verdwijnen van de gloeilamp

Waarom heeft de EU besloten om gloeilampen geleidelijk van de markt te halen? 

Om de CO2-uitstoot te verlagen (met ongeveer 15 miljoen ton per jaar).

Verlichting is goed voor ongeveer een vijfde van het elektriciteitsverbruik in huishoudens.

De meest efficiënte verlichtingstechnologieën verbruiken een vijfde van de elektriciteit die de minst efficiënte nodig hebben.

Energiebesparende lampen kunnen het totale energieverbruik van een huishouden met 10-15% verlagen, waardoor de EU zo'n 40 miljard kilowattuur per jaar bespaart (ruwweg gelijk aan het jaarlijks verbruik van Roemenië).

 

Wat zijn eigenlijk de voordelen?

Los van de milieuvoordelen op de lange termijn kunt u met energiebesparende lampen al snel €50 per jaar besparen (inclusief de prijs van de lampen).

En het geld dat in totaal wordt bespaard (€5-10 miljard per jaar) komt weer in de EU-economie terecht, en stimuleert zo de algehele welvaart.

 

Wanneer en hoe zullen inefficiënte gloeilampen van de markt worden gehaald?

Lampen voor huishoudelijk gebruik die niet voldoen aan de nieuwe EU-energierendementseisen worden geleidelijk van de markt gehaald tussen nu en 2012.

Matte gloeilampen voldoen nu al niet meer aan deze eisen en zijn al van de markt gehaald.

Heldere gloeilampen worden geleidelijk van de markt gehaald.

Lampen van 100 W of hoger zijn al niet meer te koop. Deze bovengrens wordt tot 2012 geleidelijk verlaagd (75 W in 2010, 60 W in 2011, 40 W en lager in 2012).

Tijdschema voor het van de markt halen van inefficiënte lampen

Volledig schema jpeg - 80 KB [80 KB]

 

Welk gedeelte van lampen in de EU had een laag energierendement vóór de nieuwe regels (in 2009)?

Ongeveer 75% (2,1 miljard uit een totale voorraad van 3,9 miljoen lampen).

 

Hoe zit het met lampen voor speciale doeleinden (bijv. ovenverlichting, kerstverlichting)?

Wanneer speciale lampen niet kunnen worden vervangen door energiezuinige alternatieven, worden ze niet van de markt gehaald.

 

Hoe zit het met (gloei)lampen die niet voldoen aan de eisen maar wel al in de winkel liggen?

Deze worden net zo lang verkocht totdat de voorraad op raakt.

De regels zijn alleen van toepassing op nieuwe lampen die worden geleverd voor de verkoop in de EU.

 

Alternatieven voor de gloeilamp

Wat zijn de beschikbare alternatieven voor inefficiënte gloeilampen?

Nadat conventionele gloeilampen in 2012 van de EU-markt zijn gehaald, hebt u nog steeds een grote keuze uit lampen:

  • verbeterde gloeilampen (met halogeentechnologie) - gelijk aan traditionele gloeilampen qua vorm en lichtkwaliteit, maar efficiënter
  • spaarlampen – zeer efficiënt en met een lange levensduur
  • LED's – zeer efficiënte, lang meegaande lampen die gebruikmaken van de nieuwste technologie

Meer over energiebesparende lampen

Hoewel ze duurder in aanschaf zijn, zijn deze alternatieven al met al goedkoper omdat ze minder elektriciteit verbruiken.

U bespaart tussen de €25 en €50 per jaar, afhankelijk van de grootte van uw huishouden en de lampen die u kiest.

 

Wanneer moet ik verbeterde gloeilampen gebruiken?

Voordelen van verbeterde gloeilampen

  • zelfde uitstraling en vorm als conventionele gloeilampen
  • produceren hetzelfde soort helder licht
  • geven volledig licht onmiddellijk wanneer ze worden ingeschakeld
  • altijd dimbaar
  • niet beïnvloed door omgevingstemperatuur
  • goedkoper in aanschaf, in eerste instantie

Nadelen

  • besparen niet zoveel energie als andere energiebesparende lampen
  • gaan veel minder lang mee (2 jaar) dan de alternatieven (tegen de 6-10 jaar voor spaarlampen en LED-lampen)
  • duurder in totaal (hogere elektriciteitskosten, vaker vervangen)
  • alleen verkrijgbaar in "warme witte lichtkleur" (kleurtemperatuur), dit beperkt de gebruikstoepassingen
  • wordt erg heet tijdens gebruik (net zoals de oude lampen)

Gebruik verbeterde gloeilampen:

  • waar helder, scherp licht nodig is voor decoratieve reflectie
  • voor lampen die niet vaak worden gebruikt – wanneer het erg lang zou duren voordat de langere levensduur en het lagere elektriciteitsverbruik van een energiebesparende lamp de hogere prijs hebben gecompenseerd.

 

Wanneer moet ik spaarlampen gebruiken?

Voordelen van spaarlampen

  • gebruiken tot 80% minder energie dan conventionele gloeilampen
  • tot €60 kostenbesparing gedurende de levensduur van de lamp
  • gaat ten minste 6-10 jaar mee (in vergelijking tot 1-2 jaar voor conventionele gloeilampen)
  • geen risico op verbranding dankzij de lage bedrijfstemperatuur
  • meer keuze in lichtkleuren (kleurtemperaturen)

Zaken waar u op moet letten

  • De werking van normale spaarlampen wordt beïnvloed door bepaalde factoren, zoals het vaak aan- en uitschakelen en extreme temperaturen. Ze kunnen niet worden gedimd en hebben nadat ze worden ingeschakeld even de tijd nodig om volledig licht te leveren.
  • Maar er zijn speciale spaarlampen die al deze factoren aankunnen.

    Controleer op de verpakking of de lamp die u koopt, geschikt is voor vaak aan- en uitschakelen, dimmen, extreme temperaturen of snel opstarten.
  • Spaarlampen zijn altijd mat, dus ze kunnen uitsluitend zacht licht produceren, gelijk aan dat van matte gloeilampen.
  • Wanneer ze opgebrand zijn, kunnen ze niet worden weggegooid bij het huishoudelijk afval. Ze moeten worden teruggebracht naar de winkel of naar recyclepunten worden gebracht.
  • Wanneer een spaarlamp bij u thuis breekt en de inhoud eruit lekt, moet u de ruimte luchten voordat u de lamp schoonmaakt met een natte doek. Voorkom dat de huid in contact komt met de scherven en gebruik geen stofzuiger voor het schoonmaken.

Gebruik spaarlampen:

  • voor alle fittingen die vaak of gedurende langere perioden worden gebruikt
  • waar zacht licht in plaats van scherp licht nodig is
    (maar controleer op de verpakking of de lichtkleur overeenkomt met wat u wilt, warm wit of koud wit).

 

Wanneer moet ik LED-lampen gebruiken?

Voordelen van LED's

  • gebruiken tot 80% minder energie dan conventionele gloeilampen
  • kostenbesparing gerekend over de hele levensduur van de lamp (hoewel op dit moment minder vanwege de hoge aanschafprijs, deze daalt waarschijnlijk in de komende jaren)
  • gaat ten minste 10 jaar mee (in vergelijking tot 1-2 jaar voor conventionele gloeilampen)
  • geen risico op verbranding dankzij de lage bedrijfstemperatuur
  • bestand tegen vaak aan- en uitschakelen
  • volledige lichtopbrengst meteen na inschakelen
  • meer keuze in lichtkleuren (kleurtemperaturen)
  • helder, scherp of zacht licht, al naargelang de behoefte.

Zaken waar u op moet letten

  • LED-lampen zijn op dit moment alleen verkrijgbaar met lage tot middellage lichtopbrengst (minder dan het equivalent van gloeilampen van 75 W).
  • sommige LED's zijn temperatuurgevoelig en kunnen niet worden gedimd - hoewel er speciale LED's bestaan voor elk van deze omstandigheden.
  • wanneer LED's opgebrand zijn, kunnen ze niet worden weggegooid bij het huishoudelijk afval, maar moeten ze worden teruggebracht naar de winkel of naar recyclepunten.

Gebruik LED's voor:

  • alle fittingen die vaak of gedurende langere perioden worden gebruikt.

Controleer op de verpakkingen of de lichtkleur overeenstemt met wat u wilt (warm wit of koud wit) en of ze geschikt zijn voor een dimmer of voor extreme temperaturen.

 

Hoe kan ik de helderheid van de nieuwe lampen vaststellen?

De helderheid van een lamp wordt vaak uitgedrukt in het equivalente wattage van gloeilampen, bijv. "deze energiebesparende lamp van 15 W is equivalent aan een gloeilamp van 60 W".

Maar omdat er vanaf 2012 geen gloeilampen meer zijn, hebben we behoefte aan een nieuwe manier om de helderheid vast te stellen.

De beste meeteenheid is lumen, waarin de lichtopbrengst van de lamp wordt uitgedrukt (niet de verbruikte hoeveelheid elektriciteit, zoals bij het wattage).

Bijvoorbeeld: de lichtopbrengst van een gloeilamp van 60 W is ongeveer 810 lumen. Als u dus een energiebesparende lamp wilt met een gelijke lichtopbrengst, moet u het wattage vergeten en een lamp nemen met 810 lumen.

De hoeveelheid lumen wordt sinds 1998 weergegeven op verpakkingen van lampen die het "EU-energielabel" dragen. Vanaf september 2010 wordt de hoeveelheid lumen prominenter weergegeven dan het aantal Watt.

Equivalenten

GloeilampenEnergiebesparende lampen
100 W1300-1530 lumen
75 W920-1060 lumen
60 W700-810 lumen
40 W410-470 lumen
25 W220-250 lumen

 

Prestaties, kosten en afvalverwijdering

Zijn energiebesparende lampen duurder dan gloeilampen?

Nee. Spaarlampen en LED-lampen zijn veel goedkoper dan conventionele gloeilampen omdat ze:

  • langer meegaan – wel 6-10 keer zo lang als conventionele gloeilampen.
  • minder elektriciteit verbruiken – slechts een vijfde van de elektriciteit die wordt verbruikt door conventionele gloeilampen.

Een energiebesparende lamp van 23 W die 6 jaar meegaat is ongeveer €100 goedkoper dan het gebruik van meerdere conventionele gloeilampen van 80 W gedurende dezelfde periode (uitgaande van energiekosten van € 0,136 kWh).

 

Worden energiebesparende lampen nog goedkoper?

Misschien, wanneer de verkoop toeneemt - hoewel de prijzen in de afgelopen jaren al zijn gezakt.

Op dit moment is het nog duurder om energiebesparende lampen te produceren dan gloeilampen.

 

Geven energiebesparende lampen minder licht?

Nee – energiebesparende lampen geven net zoveel licht als conventionele gloeilampen.

U kunt dit zien door de lichtopbrengst van de lampen, in lumen, met elkaar te vergelijken (in plaats van het wattage).

Bijvoorbeeld: een spaarlamp van 15 W en een conventionele gloeilamp van 60 W geven beide ongeveer 810 lumen aan licht.

 

Hoe lang gaan energiebesparende lampen mee?

Tussen de 6.000 en 15.000 uur (spaarlampen en LED-lampen bij gemiddeld huishoudelijk gebruik).

In vergelijking met 1.000 uur voor conventionele gloeilampen.

Hoewel de nieuwe EU-regels minimumeisen aan de levensduur stellen, kan de levensduur van spaarlampen in bepaalde omstandigheden worden verlaagd (zie de volgende vraag).

 

Gaan spaarlampen minder lang mee als ze vaak aan- en uitgeschakeld worden?

Sommige spaarlampen wel

Kijk op de verpakking – hierop staat hoe vaak de lamp aan- en uitgeschakeld kan worden voordat hij het niet meer doet.

Vaak aan- en uitschakelen (meer dan één keer per bedrijfsuur) verlaagt de levensduur van sommige spaarlampen.

Maar er zijn enkele spaarlampen die speciaal zijn ontworpen voor vaak aan- en uitschakelen.

En verbeterde gloeilampen en LED-lampen worden niet beïnvloed door veel schakelingen.

Klopt het dat energiebesparende lampen niet kunnen worden gedimd?

Nee, dat klopt niet. De standaardlampen kunnen niet worden gedimd, maar er zijn spaarlampen en LED-lampen op de markt die wel kunnen worden gedimd, en er zijn dimmers die een energiebesparende lamp kunnen dimmen.

Lees de verpakking zorgvuldig voor informatie over de dimbaarheid.

Verbeterde gloeilampen blijven ook beschikbaar en geven volledige dimbaarheid in alle omstandigheden.

 

Hoe moet ik opgebrande of gebroken spaar-/LED-lampen weggooien?

Energiebesparende lampen weggooien

 

Doen spaarlampen er langer over om aan te gaan en hun volledige lichtopbrengst te bereiken?

Ja – maar volgens de nieuwe regels moeten ze:

  • aangaan in maximaal 2 seconden
  • 60% van hun volledige lichtopbrengst bereiken binnen 1 minuut

De opwarmtijden worden aangegeven op de verpakking.

Verbeterde gloeilampen en LED-lampen bieden onmiddellijk volledig licht.

 

Klopt het dat energiebesparende lampen niet altijd in bestaande fittingen passen?

Sommige energiebesparende lampen passen wellicht niet in uw fittingen, maar u zult altijd een lamp kunnen vinden die wel past – ofwel een verbeterde gloeilamp ofwel een dimbare energiebesparende lamp.

 

Verliezen energiebesparende lampen licht naarmate ze ouder worden?

Ja – gedurende hun lange levensduur zullen energiebesparende lampen geleidelijk minder licht gaan geven – tot maximaal 30% minder aan het einde van hun levensduur.

Maar de nieuwe regels stellen een minimumeis aan de lichtopbrengst aan het einde van de levensduur van een lamp.

 

Klopt het dat energiebesparende lampen niet werken bij lage temperaturen?

Ja, bij extreem lage temperaturen kan een standaard spaarlamp of LED-lamp een aanzienlijk deel van zijn lichtopbrengst verliezen.

Maar beide typen lampen hebben varianten die speciaal zijn ontworpen voor gebruik buiten zonder prestatieverlies in de kou (kijk voor deze informatie op de verpakking).

Verbeterde gloeilampen blijven ook verkrijgbaar en werken bij elke temperatuur.

 

Sommige van de nieuwe lampen bevatten kwik – veroorzaakt dit meer kwikverontreiniging?

Spaarlampen bevatten zeer kleine hoeveelheden kwik.

Maar uiteindelijk zal het gebruik van deze lampen de totale kwikuitstoot verlagen (en ook de kooldioxide-uitstoot).

Dit komt doordat ze tot wel 80% minder elektriciteit verbruiken dan gloeilampen, en veel van die elektriciteit wordt geleverd door op kolen gestookte energiecentrales. Bij het verbranden van kolen om elektriciteit te produceren, komt kwik vrij.

Als u een energiebesparende lamp wilt die geen kwik bevat, kunt u een LED-lamp gebruiken.

 

Is de warmte van gloeilampen nuttig?

Nee – die is niet efficiënt in vergelijking met andere vormen van verwarming en wordt beschouwd als energieverlies in plaats van nuttige energie.

Bovendien produceren ze warmte in warmere seizoenen wanneer u dit niet nodig hebt en dan kan het uw behoefte aan koeling zelfs verhogen.

En niet alle ruimtes die u verlicht, hebben ook verwarming nodig.

 

Wat moet ik doen wanneer een spaarlamp breekt?

Energiebesparende lampen weggooien

 

Kunnen mensen ziek worden door spaarlampen?

Nee – deze kwestie is onderzocht door de wetenschappelijke commissie voor gezondheidsrisico's van de EU, die tot de conclusie is gekomen dat bij normaal gebruik mensen niet ziek worden door spaarlampen.

 

De EU-regels

Is het geleidelijk van de markt halen van gloeilampen het enige dat onder de regels valt?

Nee – ze bevatten ook het volgende:

  • energierendementseisen voor alle lampen
  • lampprestaties (bijv. levensduur en lichtopbrengst)
  • productinformatie die moet worden weergegeven.

Hierdoor wordt het voor u gemakkelijker om de juiste lamp voor een bepaald doel te selecteren.

 

Is het besluit om conventionele gloeilampen geleidelijk van de markt te halen gebaseerd op wetenschappelijk bewijs?

Ja – voordat de wetgeving werd opgesteld, zijn er verschillende lamptechnologieën beoordeeld in een uitgebreid onderzoek, om te bepalen wat de potentiële milieuvoordelen waren en wat het effect was op consumenten en de lampenindustrie.

 

Zijn betrokken belanghebbenden geraadpleegd?

Ja - consumentenorganisaties, ngo's en brancheorganisaties hebben allemaal de gelegenheid gehad om commentaar te geven, zowel tijdens het voorbereidend onderzoek als op de eerste werkdocumenten van de Commissie.

 

Waarom heeft de EU zo'n drastisch besluit genomen (verbieden van gloeilampen)?

Hoewel energiebesparende lampen al sinds 1998 te boek staan als de meest kostenbesparende lampen heeft hun relatief hoge aanschafprijs de inburgering ervan belemmerd (zelfs al zijn ze in hun totaliteit goedkoper, gezien de energiebesparing tijdens het gebruik).

Om hier wat aan te doen hebben de regeringen van EU-landen en het Europees Parlement de Commissie gevraagd om nieuwe minimumeisen aan te nemen waardoor de minst efficiënte lampen geleidelijk van de markt verdwijnen.

 

En nu?

Zijn er plannen om de bestaande energielabels van lampen te herzien?

Ja - sinds 1998 moet er op de verpakking van lampen een schaal staan waarop het energierendement van de lampen wordt aangegeven van A tot G.

We gaan deze schaal opnieuw evalueren, rekening houdend met het geleidelijk van de markt verdwijnen van vele inefficiënte lampen en het verschijnen van efficiëntere lampen.

De schaal wordt ook uitgebreid om reflectorlampen en laagspanningslampen te omvatten (waarschijnlijk in 2010).

 

Hoe garandeert de EU energiebesparingen in andere sectoren?

Naast de lampenmaatregel bereidt de Commissie ook energierendementswetgeving voor voor meer dan twintig andere productgroepen zoals televisies, boilers, geisers en elektromotoren.

Er is ook wetgeving voor het verbeteren van het energierendement in andere sectoren.

En de EU stimuleert landen buiten Europa actief om maatregelen te introduceren of aan te scherpen om hun emissies terug te brengen.