|
Γιατί μια πράσινη βίβλος για τις αστικές μετακινήσεις;
Για να αντιμετωπιστούν τα κοινά προβλήματα των πόλεων της Ευρώπης (συμφόρηση, οδική ασφάλεια, ρύπανση, κλιματική αλλαγή εξαιτίας των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, κ.λπ.). Η απραξία θα κοστίσει πολύ περισσότερο στην Ευρώπη, τόσο από οικονομική όσο και από περιβαλλοντική άποψη καθώς και σε θέματα υγείας και ποιότητας ζωής των πολιτών.
Ποια είναι τα ζωτικά θέματα της πράσινης βίβλου;
1. Η διευκόλυνση της κυκλοφορίας στα μεγάλα και μικρά αστικά κέντρα,
2. Η δημιουργία περισσότερων πράσινων ζωνών,
3. Ευφυέστερα μέσα αστικών μεταφορών,
4. Προσιτές αστικές συγκοινωνίες, και
5. Ασφαλείς αστικές μεταφορές.
Επιπλέον, η πράσινη βίβλος θέλει να συμβάλει στην καλλιέργεια μιας νέας κουλτούρας στις μετακινήσεις στην πόλη, συμπεριλαμβανομένης της γνώσης και της συλλογής στοιχείων, και εξετάσει το ζήτημα της χρηματοδότησης.
Προκλήσεις
Διευκόλυνση της κυκλοφορίας στα μεγάλα και μικρά αστικά κέντρα
Η κυκλοφοριακή συμφόρηση στα αστικά κέντρα είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Η πείρα έδειξε ότι δεν υπάρχει μία και μόνη λύση για τη μείωσή της. Πρέπει να καλλιεργηθεί η χρήση εναλλακτικών μέσων μετακίνησης, τα συλλογικά μέσα μεταφοράς, το ποδήλατο, η πεζοπορία. Λύσεις αποτελούν η δημιουργία χώρων στάθμευσης εκτός πόλεων, η καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας, η ομαδική μετακίνηση, η αποτελεσματική μεταφορά εμπορευμάτων.
Πιο «πράσινες» πόλεις
Οι αστικές μετακινήσεις αντιπροσωπεύουν το 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που προέρχεται από τις οδικές μεταφορές και μέχρι 70% των εκπομπών άλλων ρύπων. Οι εκπομπές αυτές έχουν καταστρεπτικές συνέπειες στην υγεία των πολιτών.
Πρέπει να αναπτυχθούν νέες και καθαρές τεχνολογίες, εναλλακτικά καύσιμα, και να επιβληθούν περιορισμοί στην κυκλοφορία, όρια ταχύτητας, πεζοδρομήσεις, κ.λπ.
Ευφυέστερα μέσα αστικών μεταφορών
Οι μεταφορές, τόσο των επιβατών όσο και των εμπορευμάτων, βαίνουν διαρκώς αυξανόμενες ενώ τα έργα υποδομής δεν είναι πάντα επαρκή λόγω έλλειψης χώρου και περιβαλλοντικών περιορισμών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα νοήμονα συστήματα μεταφορών [IntelligentTransportSystems (ITS)] και οι εφαρμογές διαχείρισης και ελέγχου των αστικών μεταφορών λειτουργούν υπέρ της αποτελεσματικής διαχείρισης των αστικών μετακινήσεων και των μεταφορών εμπορευμάτων.
Προσιτές αστικές μεταφορές
Με την αλλαγή της κοινωνίας και οι πολίτες προσδοκούν ολοκληρωμένες και προσιτές μεταφορές και ασφαλείς υποδομές για την πεζοπορία, την ποδηλασία και τη χρήση των ιδιωτικών τους αυτοκινήτων. Αυτό θα ενθαρρύνει καινοτόμες λύσεις για τη δημιουργία συλλογικών μεταφορών υψηλών προδιαγραφών και καλών συνδέσεων προαστιακών και αστικών μέσων μεταφοράς. Είναι απαραίτητο να υπάρξει κατάλληλο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για τις δημόσιες μεταφορές. Εξετάζεται η εκπόνηση Ευρωπαϊκού Χάρτη για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών μέσων μαζικής μεταφοράς.
Ασφαλείς αστικές μεταφορές
Τα δύο τρίτα περίπου των τροχαίων ατυχημάτων και το ένα τρίτο των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων συμβαίνουν σε αστικές περιοχές με θύματα συνήθως πεζούς και ποδηλάτες. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, οι πιθανές λύσεις πρέπει να καλύπτουν τα κεφάλαια συμπεριφορά, όχημα και υποδομή, καθώς και την αυστηρή επιβολή του οδικού κώδικα.
Χρηματοδότηση των αστικών μεταφορών
Τα ενδιαφερόμενα μέρη τόνισαν ότι οι ανάγκες χρηματοδότησης είναι τεράστιες. Αλλά και η χρήση και η συντήρηση των δικτύων αστικών μεταφορών, τα έξοδα λειτουργίας, απαιτούν χρηματοδότηση. Χρειάζεται η συμβολή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και των χρηστών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβάλλεται καλύτερη χρήση των υφιστάμενων πηγών χρηματοδότησης όπως των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής. Πιο μακροπρόθεσμα, μπορεί να εξεταστεί ειδικό πρόγραμμα στήριξης της ΕΕ για τη χρηματοδότηση καθαρότερων δραστηριοτήτων στις αστικές μεταφορές.
Ποιος είναι ο ρόλος της Επιτροπής στον τομέα αυτό;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προτείνει λύσεις ή δράσεις αλλά επιλογές. Επιθυμεί να εγκαινιάσει συζήτηση σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι υπεύθυνοι πολιτικής στον τομέα των μεταφορών σε τοπικό επίπεδο. Βάση της συζήτησης θα αποτελέσουν τα στοιχεία που ελήφθησαν από τους ενδιαφερόμενους φορείς κατά την εξάμηνη περίοδο διαβουλεύσεων.
Συνήθως, οι ίδιες οι τοπικές αρχές χαράσσουν και εφαρμόζουν τις πολιτικές τους για τις αστικές μετακινήσεις και όχι η ΕΕ. Αλλά η ΕΕ μπορεί να τις στηρίξει και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη μιας νέας κουλτούρας για τις αστικές μετακινήσεις στην Ευρώπη, χωρίς να επιβάλλει λύσεις που δεν προσαρμόζονται στις τοπικές συνθήκες. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίχθηκε από τους ενδιαφερόμενους φορείς κατά το στάδιο προπαρασκευής.
Από πού προέρχονται οι προτάσεις για την πράσινη βίβλο;
Ιστορικό
Στις 24 Οκτωβρίου 2006, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών για το 2007. Ανακοίνωσε την έγκριση πράσινης βίβλου για τις αστικές μεταφορές τον Σεπτέμβριο του 2007, ως μίας από τις 21 στρατηγικές πρωτοβουλίες της. Η προετοιμασία της πράσινης βίβλου υποβλήθηκε σε εντατική διαδικασία διαβούλευσης που άρχισε στις 31 Ιανουαρίου και έληξε στις 4 Ιουνίου 2007, κατά την οποία ενδιαφερόμενα μέρη σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, εκπρόσωποι αστικών κέντρων, ΜΚΟ, εκπρόσωποι ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και Ευρωπαίοι πολίτες αντάλλαξαν τις απόψεις τους για την πολιτική αστικών μεταφορών.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Η πράσινη βίβλος δεν προτείνει συγκεκριμένα μέτρα πολιτικής αλλά εγκαινιάζει τη συζήτηση για πιθανές επιλογές δράσης. Η νέα αυτή διαβούλευση αναμένεται να προσδιορίσει ποιές δράσεις θα συμπεριληφθούν στο σχέδιο δράσης για τις αστικές μετακινήσεις. Η περίοδος διαβούλευσης θα λήξει στις 15 Μαρτίου 2008.
Το σχέδιο δράσης, συνοδευόμενο από εκτίμηση των επιπτώσεων, θα δημοσιευθούν στις αρχές φθινοπώρου του 2008. Θα προτείνονται δράσεις σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και σε επίπεδο βιομηχανιών και πολιτών. Το σχέδιο δράσης θα προσδιορίζει σαφώς τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα δραστηριοτήτων.
Πώς μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν μέρος στην παραπάνω διαβούλευση;
Οι απαντήσεις πρέπει να αποσταλούν στην Επιτροπή μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2008. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να στείλουν τις παρατηρήσεις τους στην ακόλουθη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου:
tren-urbantransport@ec.europa.eu
ή στην ακόλουθη ταχυδρομική διεύθυνση:
European Commission
Directorate General for Energy and Transport
Clean transport and urban transport unit
(DM28 02/64)
200, rue de la Loi
B – 1049 Brussels
Για περισσότερες πληροφορίες:
http://ec.europa.eu/transport/clean/index_en.htm
Υπεύθυνοι επικοινωνίας:
Michele Cercone + 322/298.09.63 – michele.cercone@ec.europa.eu
Maria Quillinan-Meiland +322/299.40.14 – maria.meiland@ec.europa.eu
| 
