Het Europees Parlement en de Raad hebben in 2006 een aanbeveling over kerncompetenties voor een leven lang leren aangenomen. Daarmee wilden ze bijdragen tot een degelijk en toekomstgericht onderwijs- en opleidingsaanbod dat afgestemd is op de behoeften van de Europese samenleving.

De aanbeveling moest ook dienen als gemeenschappelijk Europees referentiekader inzake kerncompetenties voor beleidsmakers, onderwijs- en opleidingsaanbieders, sociale partners en lerenden zelf. Verder wilden ze op deze manier ander gerelateerd beleid ondersteunen, zoals het werkgelegenheids- en sociaal beleid en ander beleid met consequenties voor jongeren.

Volgens de aanbeveling zijn kerncompetenties die competenties die elk individu nodig heeft voor zelfontplooiing en ontwikkeling, actief burgerschap, sociale integratie en werk. Kerncompetenties zijn daarom relevant voor alle onderwijs- en opleidingssectoren (algemeen en beroepsonderwijs, hoger onderwijs, volwassenenonderwijs), zowel formeel als niet-formeel.

Kerncompetenties moeten we aanleren:

  • als jongere tegen het eind van ons verplichte onderwijs- en opleidingstraject, zodat we klaar zijn voor het volwassen leven
  • als volwassene gedurende het hele leven, door de vaardigheden te verbeteren en te verruimen

Het kader beschrijft acht competenties, d.w.z. combinaties van kennis, vaardigheden en attitudes. De acht kerncompetenties zijn:

  • communiceren in je eigen taal
  • communiceren in vreemde talen
  • wiskundecompetentie en basiscompetentie exacte wetenschappen en technologie
  • ICT-competentie
  • leercompetentie
  • sociale en maatschappelijke competentie
  • gevoel voor initiatief en ondernemerschap en
  • cultureel bewustzijn en culturele expressie.

Veel competenties overlappen elkaar en vullen elkaar aan. Ook zogenaamde "transversale" vaardigheden, zoals kritisch denken, creativiteit, initiatief of probleemoplossend denken, zijn terug te vinden in het referentiekader.

Voor een beter begrip van de belangrijkste ICT- en ondernemerschapscompetenties, heeft de Commissie nog twee kaders vastgesteld: een Europees referentiekader voor ondernemerschap en een kader voor de ontwikkeling van en het inzicht in digitale competenties in Europa.

Toepassing van het kader van kerncompetenties

Het kader van kerncompetenties heeft een breed draagvlak in de lidstaten en bij de belanghebbenden. De laatste tien jaar heeft het kader in veel EU-landen richting gegeven aan het onderwijs- en opleidingsbeleid, waarbij de kerncompetenties steeds vaker centraal stonden. Vooral in de curricula is vooruitgang geboekt. Het kader wordt ook toegepast voor de erkenning van niet-formeel leren onder jongeren (Youthpass certificate).

Anderzijds wordt het kader nog niet in alle landen en onderwijstakken en voor alle competenties even intensief toegepast. Het onderwijzend en leidinggevend personeel heeft meer ondersteuning nodig om de kerncompetenties toe te passen, en de beschikbare toetsingsmiddelen moeten verder worden ontwikkeld.

Herziening van het competentiekader

Het competentiekader moet worden aangepast aan de politieke, sociale, economische, ecologische en technologische ontwikkelingen sinds 2006. Het moet immers worden afgestemd op recente ontwikkelingen met betrekking tot meertaligheid, culturele diversiteit, nieuwe communicatiemiddelen, migratie, burgerschap en duurzaamheid.

De herziening is ook bedoeld om een beter beeld te krijgen van de toekomstige behoeften en van de middelen en procedures die beleidsmakers en mensen in het veld bij hun werk kunnen helpen.

Tot slot moet de herziening ervoor zorgen dat het inmiddels 11 jaar oude kader voor kerncompetenties ook de komende jaren een nuttig instrument blijft voor de ontwikkeling van ons onderwijs en onze opleidingen. Met deze update van het kader wil de Commissie uiteindelijk het competentiegericht onderwijs- en opleidingsaanbod in heel Europa blijven stimuleren. Het herziene kader blijft op die manier nuttig voor de ontwikkeling van kerncompetenties voor iedereen, jong en oud, op lokaal, regionaal en nationaal niveau, formeel en niet-formeel.

Raadpleging

De raadpleging over de herziening van het kader voor kerncompetenties is begonnen in juni 2016 en loopt nog. Naar verwachting kan er in de tweede helft van 2017 een herziene versie van het kader worden gepresenteerd. Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk belanghebbenden aan de raadpleging meedoen, dat de toepassing van het kader tot dusver in de lidstaten wordt geƫvalueerd en dat wordt onderzocht welke kerncompetenties in de toekomst nodig zullen zijn.

Doe mee!

We roepen alle particulieren en belanghebbenden op om mee te doen aan de openbare raadpleging en bij te dragen aan de herziening van het kader van kerncompetenties.