Wszystko na temat pieniędzy

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała potrzeba bardziej zaawansowanych rodzajów pieniędzy, które opisano poniżej.

Czym są pieniądze?

Historia pieniędzy pokazuje, że jest to środek używany w wymianie handlowej. Pieniądze mogą być środkiem wymiany, ponieważ mają jasno określoną wartość i są dla wszystkich wiarygodne.

Pieniądze są także sposobem gromadzenia majątku na przyszłość. Możemy zatem, na przykład, zaoszczędzić pewną sumę, by później kupić coś drogiego.

Wreszcie, pieniądze to także jednostki rozrachunkowe. Można je łatwo policzyć, co pozwala nadać towarom jasno określoną wartość.

Co nieco na temat banknotów

Do niedawna istniały jedynie monety. Działo się tak dlatego, że monety produkowano z ilości metalu o ściśle określonej wadze, np. ze złota czy srebra, której wartość była znana. Tego typu środki płatnicze określa się nazwą „pieniądza kruszcowego”, a ich wartość jest gwarantowana, ponieważ zawierają cenny metal.

Wraz z rozwojem handlu, wzrosło również zapotrzebowanie na pieniądze, które stanowiły środek wymiany. Dlatego też banki i rządy zaczęły emitować banknoty.
Banknoty nie mają wartości, którą prezentują.
W zamian, organizacja emitująca banknot gwarantuje jego wartość. Taki środek płatniczy nazywa się „pieniądzem papierowym”.

Historia pieniędzy

Handel wymienny



PODRÓŻ W CZASIE
Znalazłeś się w epoce kamienia łupanego! Wyrusz w podróż przez niebezpieczne epoki historyczne i zbierz właściwe waluty, aby przenieść się z powrotem w teraźniejszość.

Wiele tysięcy lat temu nasi europejscy przodkowie byli myśliwymi i rolnikami.


Kamienna siekiera z
epoki kamienia łupanego
Nie znano wtedy metalu, tak więc polowano i uprawiano ziemię za pomocą kamiennych narzędzi – ten okres znany jest jako epoka kamienia łupanego. Mężczyźni i kobiety nie znali banknotów ani monet, z których obecnie korzystamy. W zamian, wymieniali różne towary między sobą: na przykład, myśliwy wymieniał skóry zwierząt z rolnikiem na zboże czy też rybak wymieniał ozdobne muszle z myśliwym na wypolerowaną siekierę z kamienia. Taką wymianę nazywamy handlem wymiennym. Ważną cechą takiego handlu jest wymienianie się dobrami mającymi pewną wartość.


Środek wymiany

Wymiana stała się łatwiejsza, kiedy nasi przodkowie nauczyli się wytwarzać metal.


Bryłka srebra

Stało się tak dlatego, że takie metale jak złoto, srebro, cyna oraz żelazo były cenne dla każdego. Tak więc, rolnik mógł wymienić swoje bydło za określoną ilość srebra, której część mógł później przeznaczyć na opłacenie podatków. W ten sposób wartościowe metale i inne przedmioty stały się „miarą wartości”, „środkiem wymiany” oraz sposobem „przechowywania majątku” do czasu, gdy stanie się potrzebny.


Pierwsze monety

Pierwsze monety powstały w Azji Mniejszej około 2600 lat temu.

Starożytna moneta grecka

Starożytni Grecy szybko podchwycili ten nowatorski pomysł i zaczęli produkować monety ze srebra i brązu, np. srebrną drachmę. Te wczesne monety zawierały ilość metalu, o określonej wadze, która miała pewną wartość. Aby zagwarantować tę wagę, monety były oznaczane pieczęcią króla, miasta lub kraju, który je wydał.

Monety stanowiły dobre rozwiązanie, gdyż można było je liczyć zamiast ważyć. Ponieważ te nowe monety były wiarygodnym i skutecznym „środkiem wymiany” pomogły w rozwoju handlu w starożytnym świecie.

Pierwsze waluty europejskie

Aby zagwarantować wartość monet, królowie i rządy ściśle kontrolowali ich produkcję.


Denar z wizerunkiem
Junony Monety

W starożytnym Rzymie monety produkowano w świątyni Junony Monety – stąd pochodzi słowo „moneta”.

Później, wraz z powiększeniem się Cesarstwa Rzymskiego, otwierano inne mennice i te same monety rzymskie były przyjmowane w ramach wymiany w całej Europie, począwszy od Wysp Brytyjskich, kończąc na Turcji. Była to pierwsza ogólnoeuropejska waluta.



Później, gdy Cesarstwo Rzymskie się rozpadło i zaczęły powstawać narody europejskie, każdy z krajów objął kontrolę nad własnym systemem monetarnym.



Świątynia rzymska
To właśnie od tych narodów europejskich odziedziczyliśmy najważniejsze monety i waluty, które istniały przed euro. Nazwy tych walut, na przykład włoskiego lira czy fińskiej marki, często pochodziły od jednostek miar, gdyż pierwotnie monety te zawierały stałą ilość złota i srebra.

Problem z wieloma walutami polega na tym, że w zależności od powodzenia danej gospodarki, kursy wymiany walut mogą się bardzo zmieniać, przez co handel pomiędzy krajami jest ryzykowny. Zniechęca to zatem do podejmowania go.

Wspólne waluty w historii

Jeszcze przed pojawieniem się euro, w Europie próbowano wprowadzić unie walutowe z jedną, wspólną walutą.

W 1867 r. Łacińska Unia Walutowa, gdzie płacono srebrnymi i złotymi monetami, zjednoczyła Francję, Belgię, Szwajcarię, Grecję i Bułgarię. Z kolei w 1875 r. powstała Skandynawska Unia Walutowa. Głównym powodem, dla którego te sojusze nie przetrwały był fakt, że cena złota wahała się w stosunku do ceny srebra, co destabilizowało waluty.


Dawny niemiecki banknot o nominale
100 reichsmark
Jedyną udaną unią walutową była ta powstała w Federacji Niemieckiej. W roku 1834 zakończono tworzenie unii celnej i ustalono kursy wymiany walut.

Wtedy wprowadzono jednolitą walutę, reichsmark, prekursora niemieckiej marki. Niemiecka unia walutowa przetrwała między innymi dlatego, że rządziły nią jasne zasady dotyczące produkcji monet.


Europejskie waluty XX wieku

Przed wprowadzeniem euro, większość krajów europejskich posiadała własne monety i banknoty – własną walutę.


Należało wymieniać pieniądze, gdy chciało się wyjechać za granicę lub prowadzić interesy z innymi krajami. W Niemczech płaciło się markami niemieckimi, ale gdy jechało się do Francji, trzeba było wymienić niemieckie marki na francuskie franki, i tak dalej.

Nazwy starych walut europejskich często ujawniają informacje na temat ich pochodzenia: