Het leven van een euro

Munten en bankbiljetten gaan niet eeuwig mee. Hun levensduur is beperkt, van het ontwerpen en produceren tot het gebruiken en vernietigen ervan. Hoe deze levenscyclus wordt beheerd en wie er verantwoordelijk voor is, wordt hier uitgelegd.

Euro: één munteenheid met vele ontwerpen

Dus welke soorten euromunten en eurobiljetten bestaan er eigenlijk, en wie maakt ze?
Nou, het is de Europese Centrale Bank die, samen met de Centrale Banken van de landen uit de eurozone, beslist wanneer er meer biljetten gedrukt zullen worden.
De nationale overheden zijn verantwoordelijk voor de munten.




MUNTEN EN LANDEN
Uit welk land komt welke euromunt afbeelding? Denk vlug, reageer snel.

Bankbiljetten

Zoals je zult zien, hebben alle eurobiljetten met dezelfde waarde in alle landen hetzelfde ontwerp.

Dus een bankbiljet van 10 euro heeft overal hetzelfde ontwerp, of het nu gedrukt is in Spanje, Italië of Slovenië.

De ontwerpen op de eurobiljetten werden bij de lancering van de euro op basis van een wedstrijd gekozen. Als je de ontwerpen bekijkt, kun je zien dat ze de verschillende architectonische stijlen uit Europa door de jaren heen afbeelden, voornamelijk van bruggen en ramen.

Bankbiljetten bevatten ook verschillende veiligheidskenmerken waardoor ze niet gekopieerd of 'vervalst' kunnen worden. Een metalen strip en een hologram zijn enkele van deze veiligheidskenmerken.


Munten

Euromunten zijn niet overal in Europa hetzelfde.

De gemeenschappelijke zijde van euromunten

Eén zijde van de euromunten is hetzelfde in alle landen: dit wordt de gemeenschappelijke zijde genoemd. Op de gemeenschappelijke zijde van de euromunten en eurocenten staan verschillende kaarten van de Europese Unie.

De andere zijde heeft verschillende ontwerpen, afhankelijk van het land dat de munt uitgeeft: dit wordt de nationale zijde genoemd.
De ontwerpen op de nationale zijde zijn zeer uiteenlopend, maar tonen meestal een bepaald aspect van de geschiedenis, de kunst of de natuur van het land, naast andere thema's.

Euro: drukken en munten

Bankbiljetten



PUZZELEN MET BANKBILJETTEN
Voeg de stukjes van elk eurobiljet samen.

De Europese Centrale Bank beslist wanneer er meer bankbiljetten gedrukt moeten worden.

De nationale overheden zijn verantwoordelijk voor het slaan van munten. Er moeten regelmatig nieuwe eurobiljetten worden gedrukt om te voldoen aan de verhoogde vraag naar contant geld en om beschadigde of versleten biljetten die uit de omloop zijn gehaald, te vervangen. Elke nationale bank in de eurozone mag bijdragen aan de productie van nieuwe bankbiljetten. Welke nationale bank de biljetten ook drukt, de eurobiljetten zijn allemaal identiek, op het serienummer na. Alleen munten hebben een nationale zijde.

In december 2011 waren er bijna 15 miljard bankbiljetten in omloop met een totale waarde van meer dan 880 miljard euro.


Munten

De Europese Centrale Bank gaat na hoeveel munten elk land nodig heeft. Ieder land moet dan zelf die munten slaan met aan één kant een eigen afbeelding.

Om euromunten te maken, wordt er eerst een ronde blanco munt geslagen uit een strook metaal. Deze blanco munten worden dan verwarmd om ze soepeler te maken, en de munten van 1, 2 en 5 eurocent worden met een laagje koper bedekt. De blanco munten worden tussen twee 'muntstempels' geplaatst, die het ontwerp van de euromunt op het oppervlak van de blanco munt drukken. Voor de munten van een en twee euro, die vervaardigd zijn uit twee metalen met een verschillende kleur, worden de twee metalen aan elkaar vastgehecht op het moment dat het ontwerp op het blanco oppervlak gedrukt wordt. De munten zijn nu klaar voor gebruik. Het produceren van munten wordt ook 'munten' genoemd.

Wat gebeurt er met oude eurobiljetten en euromunten?

Munten en bankbiljetten gaan niet eeuwig mee. Ze kunnen beschadigd raken, verslijten of ze kunnen zoekraken. De beschadigde en versleten bankbiljetten en munten moeten dus worden geïdentificeerd en vervangen.

Bankbiljetten verslijten veel sneller dan munten omdat ze van zachtere materialen gemaakt zijn, en niet van harde metalen. Meestal gaat een bankbiljet maar anderhalf tot twee jaar mee.

Beschadigde en versleten bankbiljetten worden naar de nationale centrale banken van elk EU-land teruggestuurd door organisaties die veel met contant geld in aanraking komen, zoals banken. De hoeveelheden en de coupures van deze biljetten worden aan de Europese Centrale Bank doorgegeven, die ervoor zorgt dat de nodige biljetten ter vervanging worden gedrukt. Munten gaan veel langer mee, meestal enkele tientallen jaren.

Wanneer beschadigde munten ontdekt worden, worden ze teruggestuurd naar de nationale centrale bank of naar de nationale munten, waar ze in speciale machines als beschadigd gemarkeerd worden. Op deze manier kunnen ze niet opnieuw gebruikt worden en worden ze als oud ijzer verkocht. Indien nodig slaan nationale banken nieuwe munten ter vervanging, met de goedkeuring van de Europese Centrale Bank.