Ścieżka nawigacji

Europejska polityka sąsiedztwa

Celem europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) jest dzielenie się korzyściami, jakie daje UE, z krajami sąsiedzkimi oraz wzmacnianie stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu w regionie.

EPS ma zapobiegać pojawianiu się nowych linii podziału pomiędzy rozszerzoną UE a jej sąsiadami oraz zaoferować im szansę uczestniczenia w różnych działaniach UE w ramach zacieśnionej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa oraz współpracy politycznej, gospodarczej i kulturalnej.

Ta ambitna inicjatywa polityczna, zapoczątkowana w 2003 r., stwarza perspektywy stopniowego przekraczania tradycyjnych stosunków w dziedzinie wymiany handlowej oraz współpracy zmierzającej do ściślejszej integracji między UE a jej sąsiadami. Na płaszczyźnie gospodarczej EPS oferuje krajom sąsiedzkim preferencyjne stosunki handlowe, udział w rynku wewnętrznym UE, lepsze powiązania z Unią (np. w dziedzinie energetyki, transportu i telekomunikacji), możliwość uczestniczenia w niektórych programach UE oraz zwiększoną pomoc finansową i techniczną.

Korzyści wynikające z EPS

EPS przynosi potencjalnie znaczące korzyści gospodarcze. Większa konwergencja z UE w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych, szczególnie w tych dziedzinach, które są istotne dla poprawy dostępu do rynku, powinna prowadzić do zwiększenia inwestycji i wzrostu gospodarczego, zwłaszcza jeżeli towarzyszy jej większa liberalizacja handlu w sektorze usług i produktów rolnych.

W porównaniu do istniejących umów ramowych między UE a jej sąsiadami EPS może w większym stopniu sprzyjać reformom strukturalnym i rozważnej polityce makroekonomicznej, lecz faktyczne postępy nadal będą zależały od wewnętrznego zaangażowania tych krajów w reformy.

W celu pomyślnej realizacji EPS uczestniczące kraje sąsiedzkie będą musiały dopilnować, aby zobowiązania podjęte w ramach polityki sąsiedztwa wspomagały ich krajowe strategie rozwoju i były spójne z ich możliwościami instytucjonalnymi i technicznymi, natomiast UE będzie musiała zagwarantować integralność i właściwe funkcjonowanie swojego rynku wewnętrznego.

Plany działania w ramach EPS

Centralne miejsce w ramach EPS zajmują plany działania krajów partnerskich UE. Są to dokumenty polityczne, które wyznaczają strategiczne cele współpracy między krajami sąsiedzkimi a UE. Plany zawierają obszerną listę wspólnie uzgodnionych priorytetów, które mają być zrealizowane przez kraj sąsiedzki i UE. Głównym priorytetem jest pobudzenie wzrostu gospodarczego poprzez poprawę warunków dla długotrwałych inwestycji i wzrostu wydajności. Inne wpierające wzrost gospodarczy cele polityki zawarte w planach działania to:

  • osiągnięcie i utrzymanie stabilności makroekonomicznej poprzez rozważną politykę pieniężną i budżetową
  • opracowanie ram dla usług finansowych w celu poprawy dostępu do finansowania, ubezpieczeń oraz innych usług finansowych istotnych dla przedsiębiorstw
  • usuwanie administracyjnych, ustawodawczych i regulacyjnych przeszkód dla tworzenia i rozwoju firm
  • zapewnienie bezpieczeństwa praw własności, egzekwowania umów i ochrony inwestorów
  • poprawa polityki konkurencji
  • dalsza liberalizacja handlu
  • usunięcie ograniczeń w przepływie kapitału
  • podjęcie reform instytucjonalnych i sądowniczych, w tym poprawa kompetencji
  • wspieranie badań i rozwoju oraz poprawa jakości kształcenia
  • walka z korupcją.

 

DG ds. Gospodarczych i Finansowych wnosi swój wkład w EPS poprzez:

  • monitorowanie i analizowanie zmian sytuacji gospodarczej i finansowej w krajach objętych EPS
  • przewodzenie regularnym rozmowom na tematy gospodarcze między UE a krajami objętymi EPS.

 

EPS została po raz pierwszy przedstawiona w komunikacie Komisji w sprawie „większej Europy” w marcu 2003 r., a następnie w bardziej rozwiniętym, opublikowanym w maju 2004 r. dokumencie strategicznym, który określa konkretne elementy propozycji UE dotyczącej sposobów ściślejszej współpracy z tymi krajami. W sprawozdaniu z realizacji opublikowanym w grudniu 2006 r. Komisja przedstawiła również propozycje dotyczące możliwych sposobów wzmocnienia tej polityki.

Europejska polityka sąsiedztwa ma zastosowanie do najbliższych sąsiadów UE na lądzie lub przez morze, a mianowicie do Algierii, Armenii, Autonomii Palestyńskiej, Azerbejdżanu, Białorusi, Egiptu, Gruzji, Izraela, Jordanii, Libanu, Libii, Maroka, Mołdawii, Syrii, Tunezji i Ukrainy. Chociaż Rosja również jest sąsiadem UE, stosunki UE-Rosja są objęte oddzielnym partnerstwem strategicznym.