Kruimelpad

Uitbreiding

De uitbreiding van de Europese Unie van een aanvankelijke gemeenschap van 6 landen tot een unie van 28 landen, met samen ongeveer een half miljard inwoners, kan worden gezien als een belangrijke stap op de weg naar vrede, stabiliteit en welvaart in Europa.

Eerdere uitbreidingen van de EU

De oorspronkelijke Europese Gemeenschap met zes lidstaten is tot nu toe zeven keer uitgebreid:

  • 1 januari 1973: Denemarken, Ierland en Groot-Brittannië
  • 1 januari 1981: Griekenland
  • 1 januari 1986: Spanje en Portugal
  • 1 januari 1995: Oostenrijk, Finland en Zweden
  • 1 mei 2004: Tsjechië, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slowakije en Slovenië
  • 1 januari 2007: Bulgarije en Roemenië (waarmee de in mei 2004 begonnen vijfde uitbreiding voltooid werd)
  • 1 juli 2013: Kroatië

Uitbreidingsproces: stand van zaken

De EU onderhandelt momenteel of bereidt toetredingsonderhandelingen voor met de volgende landen: Albanië, de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië, Montenegro, Servië en Turkije. Bosnië en Herzegovina, evenals Kosovo* hebben het statuut van "potentiële kandidaat-lidstaat". Dat betekent dat de Europese Raad deze landen heeft beloofd dat zij op middellange tot lange termijn kans maken om lid te worden.

IJsland heeft het EU-lidmaatschap aangevraagd in 2009 en de status van kandidaat-lidstaat gekregen in 2010. In maart 2015 heeft de IJslandse regering echter afgezien van het lidmaatschap van de EU.

Data van de aanvragen voor EU-lidmaatschap

  • Turkije: 14 april 1987
  • Macedonië: 22 maart 2004
  • Montenegro: 15 december 2008
  • Albanië: 24 april 2009
  • Servië: 22 december 2009

Landen waarmee onderhandelingen worden gevoerd of voorbereid

In december 1999 verleende de Europese Raad van Helsinki Turkije de status van kandidaat-lidstaat. Op 3 oktober 2005 (Raad Algemene Zaken in Luxemburg) begon de EU de onderhandelingen over de toetreding van dit land.

In december 2005 verleende de Europese Raad Macedonië de status van kandidaat-lidstaat. In oktober 2009 heeft de Commissie aanbevolen de toetredingsonderhandelingen te starten. De Raad ging daar echter niet mee akkoord.

Montenegro diende in 2008 zijn aanvraag voor toetreding in en kreeg de status van kandidaat-lidstaat op de Europese Raad van december 2010. De toetredingsonderhandelingen met dit land zullen pas beginnen als aan een aantal voorwaarden is voldaan.

Albanië diende de aanvraag in 2009 in en kreeg de status van kandidaat-lidstaat op de Europese Raad van juni 2014.

Servië kwam in 2009 met zijn aanvraag en werd in mei 2012 officieel kandidaat-lidstaat.

Toetredingsonderhandelingen

Op de Europese Raad van december 2004 is bepaald welke methode en beginselen moeten worden gehanteerd bij toetredingsonderhandelingen.

De belangrijkste onderhandelingen worden gevoerd in een intergouvernementele conferentie, waaraan alle lidstaten en de kandidaat-lidstaat deelnemen.

De onderhandelingen verlopen sneller als de kandidaat-lidstaten de vereisten voor het lidmaatschap spoedig in de praktijk brengen, in het bijzonder de hieronder beschreven criteria van Kopenhagen.

Screening van de wetgeving

Een land dat lid van de EU wil worden, moet het "acquis communautaire" aanvaarden, het geheel van wetten en regels die in de EU van kracht zijn. Zoals in alle voorgaande onderhandelingen zijn specifieke regelingen mogelijk. De eerste fase van de onderhandelingen bestaat uit de "screening", een analytisch onderzoek. Gedurende een aantal maanden maakt de kandidaat-lidstaat zich vertrouwd met het acquis en kunnen de Europese Commissie en de lidstaten nagaan in hoeverre hij klaar is voor het lidmaatschap. Bij de screening en de daarop volgende onderhandelingen wordt onderscheid gemaakt tussen "hoofdstukken" of beleidsterreinen van het acquis.

Beoordeling van de economie van de kandidaat-lidstaat

De Commissie moet regelmatig nagaan in hoeverre de economie van de kandidaat-lidstaat klaar is voor toetreding. Jaarlijks, meestal in het najaar, verschijnt een voortgangsverslag. Binnen de Commissie moet het directoraat-generaal Economische en financiële zaken:

  • nagaan of de economische toetredingscriteria, die de Europese Raad van 1993 in Kopenhagen heeft vastgesteld, (samen met andere criteria bekend als de criteria van Kopenhagen) zijn vervuld; en
  • nauwgezet toezien op de economische vooruitzichten en begrotingsontwikkelingen op middellange termijn, om de kandidaat-lidstaat voor te bereiden op het lidmaatschap van de Economische en Monetaire Unie.

* Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

Extra tools

  • Printbare versie 
  • Tekst kleiner 
  • Tekst groter