Διαδρομή πλοήγησης

Αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης

Responding to the financial crisis

Για να μην καταρρεύσει ολικά το τραπεζικό σύστημα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διέσωσαν τις τράπεζες τους με επείγουσα βοήθεια σε τεράστια κλίμακα. 1,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, ποσό ίσο με το 13% του ετήσιου ΑΕΠ της Ευρώπης, δεσμεύτηκαν μεταξύ 2008 και 2011. Η ΕΕ ξεκίνησε ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα ανάκαμψης για να διασφαλίσει δουλειές και κοινωνικές υπηρεσίες και να υποστηρίξει οικονομικές επενδύσεις. Έτσι αποφεύχθηκαν αποσύρσεις καταθέσεων και οι ευρωπαϊκές καταθέσεις ήταν ασφαλείς. Το ευρώ διατήρησε την αξία του και προστάτευσε τις χώρες της Ευρωζώνης από τις χειρότερες συνέπειες της κρίσης, προσφέροντας έδαφος στις ευρωπαϊκές χώρες για διεθνές εμπόριο και επενδύσεις. Αλλά η προσπάθεια είχε ένα τίμημα κυρίως επειδή τα χρήματα προήλθαν από δάνεια.

Η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση έδειξε ότι το τραπεζικό σύστημα της ΕΕ είναι ευάλωτο στους κλυδωνισμούς. Το πρόβλημα μιας τράπεζας μπορεί γρήγορα να επεκταθεί σε άλλες, με επιπτώσεις για τους καταθέτες, τις επενδύσεις και την οικονομία γενικότερα.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της επιτείνουν την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα. Στο πλαίσιο γενικότερων μεταρρυθμίσεων  , συστάθηκαν 3 ευρωπαϊκοί εποπτικοί φορείς για να συντονίζουν τις εργασίες των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και να διασφαλίζουν τη συνεπή εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.

  • Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) με αντικείμενο την εποπτεία των τραπεζών, περιλαμβανομένης της εποπτείας της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών
  • Η Ευρωπαϊκή Αρχή Kινητών Aξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) με αντικείμενο την εποπτεία των κεφαλαιαγορών και την άμεση εποπτεία των οργανισμών αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και των αρχείων καταγραφής συναλλαγών και
  • Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ) με αντικείμενο την εποπτεία των ασφαλίσεων.

Ενισχύεται η οικονομική επίβλεψη ώστε οι τράπεζες να έχουν κεφάλαιο, υπεύθυνη συμπεριφορά και να δανείζουν σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Έτσι ανοίγει ο δρόμος για μια τραπεζική ένωση για να διασφαλίσει τις καταθέσεις και για να μην πληρώσουν οι φορολογούμενοι για τα σφάλματα των τραπεζών.

Η Τραπεζική Ένωση είναι το φυσικό συμπλήρωμα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Στόχος της είναι η αντιμετώπιση των αδυναμιών που έφερε στο φως η κρίση. Σύντομα οι τράπεζες κάθε χώρας που χρησιμοποιεί το ευρώ θα δίνουν αναφορά σε έναν κοινό επόπτη, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Επιπλέον, οι αποφάσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης μιας προβληματικής τράπεζας θα λαμβάνονται κεντρικά, σύμφωνα με κοινούς κανόνες ειδικά σχεδιασμένους ώστε να ελαχιστοποιείται το κόστος για τους φορολογουμένους. Θα προστατεύονται επίσης καλύτερα οι καταθέτες σε όλη την Ευρώπη. Με τη λήψη αυτών των μέτρων και σχεδόν 30 ακόμη, η ΕΕ προσπαθεί να οικοδομήσει έναν αποτελεσματικότερο χρηματοπιστωτικό τομέα, που θα βασίζεται σε ισχυρότερες και ανθεκτικότερες τράπεζες, καθώς και σε ορθότερους κανόνες και εποπτεία.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), ως ανεξάρτητη αρχή αρμόδια για τη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναχαίτιση της κρίσης εφαρμόζοντας καινοτόμες πολιτικές. Η απόφασή της να δανείσει στις τράπεζες τα ποσά που χρειάζονταν με χαμηλά επιτόκια και περιθώριο αποπληρωμής μέχρι και τρία έτη, συνέβαλε στο να ηρεμήσουν οι αγορές, καθώς οι τράπεζες μπόρεσαν να καλύψουν τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες τους.  Όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές άρχισαν να δυσλειτουργούν σε τέτοιο βαθμό που απαιτούσαν παράλογα υψηλές αποδόσεις προκειμένου να δανείσουν χρήματα στις κυβερνήσεις, η ΕΚΤ δημιούργησε το πρόγραμμα «Οριστικές Νομισματικές Συναλλαγές» (ΟΝΣ), με βάση το οποίο υποσχέθηκε να αγοράσει τα ομόλογα των χωρών που αντιμετώπιζαν δυσκολίες ώστε να εξασφαλίσει ένα εύλογο επιτόκιο, υπό τον όρο ότι και οι χώρες, από την πλευρά τους, θα δεσμεύονταν να υλοποιήσουν πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων με στήριξη του ταμείου βοήθειας της Ευρωζώνης, του λεγόμενου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Παρόλο που καμία χώρα δεν ζήτησε τελικά να κάνει χρήση του προγράμματος ΟΝΣ, και μόνο το γεγονός ότι υπήρχε αυτή η δυνατότητα συνέβαλε στον καθησυχασμό των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Μάθετε περισσότερα

Πρόσθετα εργαλεία

  • Εκτυπώσιμη μορφή 
  • Σμίκρυνση κειμένου 
  • Μεγέθυνση κειμένου