Διαδρομή πλοήγησης

Το ευρώ στον κόσμο

Το ευρώ δεν είναι μόνο το νόμισμα των χωρών της ευρωζώνης, αλλά έχει έντονη διεθνή παρουσία. Τα νομίσματα είναι τα μέσα σώρευσης, προστασίας και ανταλλαγής του πλούτου μεταξύ χωρών, οργανισμών και ατόμων και το ευρώ, ως παγκόσμιο νόμισμα, ανταποκρίνεται σ’ αυτό το ρόλο σε παγκόσμια κλίμακα. Από την εισαγωγή του το 1999 έχει επιβάλει την παρουσία του ως σημαντικό διεθνές νόμισμα, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μετά το δολάριο ΗΠΑ.

Το ευρώ είναι το ενιαίο νόμισμα με το οποίο κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και ιδιώτες πραγματοποιούν και δέχονται πληρωμές για εμπορεύματα και υπηρεσίες στην ευρωζώνη. Χρησιμοποιείται επίσης για τη δημιουργία και την αποθεματοποίηση πλούτου με τη μορφή επενδύσεων και αποταμιεύσεων. Ωστόσο, το μέγεθος, η σταθερότητα και η ευρωστία της οικονομίας της ευρωζώνης, της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνουν το ευρώ όλο και πιο ελκυστικό ακόμη και έξω από τα σύνορα της ΕΕ.

Οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί τομείς τρίτων χωρών αποκτούν και χρησιμοποιούν το ευρώ για πολλούς σκοπούς, μεταξύ άλλων, για το εμπόριο ή ως συναλλαγματικά αποθεματικά. Για το λόγο αυτό το ευρώ είναι σήμερα το δεύτερο σημαντικότερο διεθνές νόμισμα μετά το δολάριο ΗΠΑ.

Η εκτεταμένη χρησιμοποίηση του ευρώ στο διεθνές χρηματοπιστωτικό και νομισματικό σύστημα μαρτυρά τη σημασία του στον κόσμο:

  • Το ευρώ χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για την έκδοση κρατικών και εταιρικών ομολόγων σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο τέλος του 2006, το μερίδιο του ευρώ στις διεθνείς αγορές χρεωστικών τίτλων ανερχόταν στο ένα τρίτο, ενώ του δολαρίου ΗΠΑ στο 44%.
  • Οι τράπεζες που δραστηριοποιούνται διεθνώς συνάπτουν σημαντικά δάνεια σε ευρώ σε όλο τον κόσμο.
  • Το ευρώ είναι το δεύτερο νόμισμα που χρησιμοποιείται στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, συμμετέχοντας στο 40% περίπου των καθημερινών συναλλαγών.
  • Το ευρώ χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για τις τιμολογήσεις και τις πληρωμές στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, όχι μόνο μεταξύ της ευρωζώνης και τρίτων χωρών, αλλά και, σε μικρότερη έκταση, μεταξύ τρίτων χωρών.
  • Το ευρώ χρησιμοποιείται συχνά, παράλληλα με το δολάριο ΗΠΑ, ως σημαντικό νόμισμα αποθεμάτων για την αντιμετώπιση νομισματικών κρίσεων. Στο τέλος του 2006, περισσότερο από το ένα τέταρτο του παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεματικών ήταν σε ευρώ, σε σχέση με 18% το 1999. Οι αναπτυσσόμενες χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που έχουν αυξήσει περισσότερο τα αποθέματά τους σε ευρώ, από 18% το 1999 σε περίπου 30% το 2006.
  • Ορισμένες χώρες διαχειρίζονται το νόμισμά τους συνδέοντάς το με το ευρώ, το οποίο λειτουργεί ως αγκυροβόλιο ή ως νόμισμα "πρόσδεσης".


Ο χαρακτήρας του ευρώ ως παγκόσμιου νομίσματος, σε συνδυασμό με το μέγεθος και το οικονομικό βάρος της ευρωζώνης, οδηγεί προεξάρχοντες διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς όπως το ΔΝΤ και η G8, να αντιμετωπίζουν όλο και συχνότερα την οικονομία της ευρωζώνης ως μία ενότητα, με αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτά ισχυρότερη φωνή στον κόσμο.

Για να επωφεληθεί από αυτή την ισχυρότερη θέση και να συμβάλει αποτελεσματικά στην παγκόσμια δημοσιονομική σταθερότητα, η ευρωζώνη εκφράζεται όλο και συχνότερα με μία φωνή στις σημαντικές οικονομικές συναντήσεις. Αυτό επιτυγχάνεται με τη στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών της ευρωζώνης, καθώς και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο διεθνών οικονομικών συναντήσεων.

Ορισμένες τρίτες χώρες και περιφέρειες συνδέονται ακόμη στενότερα με το ευρώ. Το σταθερό νομισματικό σύστημα μέσα στο οποίο λειτουργεί το ευρώ, το καθιστά ελκυστικό νόμισμα "πρόσδεσης" γι’ αυτές, ιδίως για όσες έχουν συνάψει ειδικές ρυθμίσεις με την ΕΕ, όπως συμφωνίες προτιμησιακών εμπορικών συναλλαγών. Συνδέοντας το νόμισμά τους με το ευρώ, επιτυγχάνουν μεγαλύτερη σιγουριά και σταθερότητα για τις εθνικές τους οικονομίες.

Το ευρώ χρησιμοποιείται επίσης ευρέως σε τρίτες χώρες και περιφέρειες που γειτνιάζουν με την ευρωζώνη, για παράδειγμα στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ κάποιες άλλες χώρες όπως το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος και το Βατικανό, χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμά τους βάσει ειδικών νομισματικών ρυθμίσεων με την ΕΕ και μπορούν να εκδίδουν τα δικά τους κέρματα ευρώ εντός ορισμένων ποσοτικών ορίων.