Ścieżka nawigacji

Euro

Euro jest wspólną walutą używaną przez (obecnie) 17 państw członkowskich Unii Europejskiej, które razem tworzą strefę euro. Wprowadzenie euro w 1999 r. było ważnym etapem integracji europejskiej. Było to również jedno z ważniejszych osiągnięć UE: około 330 milionów obywateli UE posługuje się obecnie euro jako swoją walutą i odnosi związane z tym korzyści, które zyskają jeszcze szerszy wymiar wraz z przyjęciem euro przez inne kraje UE.

1 stycznia 1999 r. euro stało się oficjalną walutą 11 państw członkowskich, zastępując dotychczasowe waluty krajowe – takie, jak marka niemiecka i frank francuski. Najpierw wprowadzono je jako wirtualną walutę do płatności bezgotówkowych i do celów rozliczeniowych, podczas gdy dotychczasowe waluty były nadal używane przy płatnościach gotówkowych i jako tzw. „podjednostki” euro. Zaś 1 stycznia 2002 r. euro pojawiło się w postaci fizycznej – jako banknoty i monety.

Euro nie jest walutą wszystkich państw członkowskich UE. Dwa kraje (Dania i Wielka Brytania) uzgodniły w Traktacie „klauzulę nieprzystąpienia”, która zwalnia je z uczestnictwa w strefie euro, podczas gdy inne (wielu spośród najnowszych członków UE plus Szwecja) muszą jeszcze spełnić warunki przyjęcia wspólnej waluty. Kiedy już im się to uda, ich krajową walutę zastąpi euro.


KTÓRE KRAJE PRZYJĘŁY EURO I KIEDY?



Euro a Unia Gospodarcza i Walutowa


Wszystkie państwa członkowskie UE stanowią część Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW), którą można określić jako zaawansowane stadium integracji gospodarczej opartej o wspólny rynek. Wiąże się ona ze ścisłą koordynacją polityki gospodarczej i fiskalnej oraz, w przypadku krajów spełniających określone warunki, wspólną polityką pieniężną i jedną walutą – euro.

Proces integracji gospodarczej i walutowej w UE przebiegał równolegle do historii samej Unii. Kiedy w 1957 r. utworzono UE, państwa członkowskie skupiły się na tworzeniu „wspólnego rynku”. Jednak z czasem stało się jasne, że pożądana jest ściślejsza współpraca gospodarcza i walutowa, po to aby rynek wewnętrzny dalej mógł się rozwijać i rozkwitać. Lecz cel, jakim jest wprowadzenie pełnej unii gospodarczej i walutowej oraz wspólnej waluty, udało się usankcjonować dopiero w 1992 r. w traktacie z Maastricht (Traktat o Unii Europejskiej), który określił podstawowe zasady dla jej wprowadzenia. Zasady te określają cele Unii Gospodarczej i Walutowej, a także precyzują, kto jest za co odpowiedzialny oraz jakie warunki muszą spełnić państwa członkowskie, aby przyjąć euro. Warunki te określane są mianem „kryteriów konwergencji” (lub „kryteriów z Maastricht”) i obejmują niską i stabilną inflację, stabilność kursu wymiany walut oraz dobrą kondycję finansów publicznych.

Kto zarządza euro?


Gdy wprowadzono euro, za politykę pieniężną zaczął odpowiadać niezależny Europejski Bank Centralny (EBC), specjalnie w tym celu utworzony, wraz z centralnymi bankami państw członkowskich, które przyjęły euro. Wspólnie tworzą one Eurosystem.

Polityka fiskalna (podatki i wydatki) pozostaje w rękach rządów poszczególnych krajów – choć zobowiązują się one do przestrzegania wspólnie uzgodnionych zasad dotyczących finansów publicznych, znanych pod nazwą paktu stabilności i wzrostu. Zachowują one również pełną odpowiedzialność za swoją politykę strukturalną (rynek pracy, emerytur i kapitałowy), lecz zgadzają się na koordynowanie jej z pozostałymi państwami członkowskimi w celu osiągnięcia wspólnych celów, jakimi są stabilność, wzrost gospodarczy i wzrost zatrudnienia.

Kto używa euro?


Euro jest walutą 330 milionów ludzi zamieszkujących 17 krajów strefy euro. Jest ono również używane, formalnie jako prawny środek płatniczy bądź do praktycznych celów, przez cały szereg innych krajów, takich jak bliscy sąsiedzi oraz byłe kolonie.

Nic więc dziwnego, że euro szybko stało się drugą co do ważności międzynarodową walutą po dolarze, który w niektórych aspektach (np. wartości środków pieniężnych w obiegu) nawet prześcignęło.

Dlaczego potrzebujemy euro?


Wspólna waluta nie tylko ułatwia podróżowanie, ale także jest bardzo ważna z gospodarczego i politycznego punktu widzenia. Ramy regulacyjne, na mocy których zarządza się euro, sprawiają, że jest to waluta stabilna, wiążąca się z niską inflacją i niskimi stopami procentowymi i sprzyjająca dobrej kondycji finansów publicznych. Wspólna waluta jest także logicznym dopełnieniem jednolitego rynku, czyniącym go jeszcze bardziej efektywnym. Używanie jednej waluty zwiększa przejrzystość cenową, eliminuje koszty wymiany walut, usprawnia funkcjonowanie europejskiej gospodarki, ułatwia międzynarodową wymianę handlową i zapewnia UE silniejszy głos w świecie. Wielkość i siła strefy euro lepiej chronią ją też przed zewnętrznymi wstrząsami gospodarczymi, takimi jak niespodziewane wzrosty cen ropy lub zawirowania na rynkach walutowych.

Euro jest również dla obywateli UE namacalnym symbolem ich europejskiej tożsamości, z którego mogą być coraz bardzie dumni, w miarę jak strefa euro powiększa się a korzyści z niej płynące stają się udziałem jej obecnych i przyszłych członków.


Inne narzędzia

  • Wersja do druku 
  • Zmniejsz tekst 
  • Powiększ tekst