Διαδρομή πλοήγησης

Υιοθέτηση του ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται καθώς οι υποψήφιες χώρες πληρούν τα κριτήρια εισόδου και προσχωρούν στην Ένωση (διαδικασία διεύρυνσης). Ομοίως, η ευρωζώνη διευρύνεται καθώς τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν συμμετέχουν σ’αυτή συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις υιοθέτησης του ευρώ.

Η ευρωζώνη περιλαμβάνει τα κράτη μέλη της ΕΕ που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, αλλά δεν είναι στατική. Σύμφωνα με τη συνθήκη, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να προσχωρήσουν στην ευρωζώνη μόλις συγκεντρώσουν τις αναγκαίες προϋποθέσεις, με εξαίρεση τη Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο που έχουν διαπραγματευθεί "ρήτρα μη συμμετοχής", η οποία τους επιτρέπει να παραμείνουν εκτός της ευρωζώνης.

Η Σουηδία αναμένεται, επίσης, να προσχωρήσει στην ευρωζώνη στο μέλλον, αλλά δεν συγκεντρώνει ακόμη όλες τις σχετικές προϋποθέσεις.

Προοδευτική διεύρυνση, προοδευτική ολοκλήρωση

Μία χώρα υπό διαπραγμάτευση προσχώρησης που σκοπεύει να προσχωρήσει στην Ένωση υποχρεούται να ευθυγραμμίσει πολλούς τομείς, όπως κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό, με τους αντίστοιχους τομείς των κρατών μελών της ΕΕ. Με την ευθυγράμμιση αυτή επιδιώκεται κυρίως να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω χώρα θα μπορεί να λειτουργεί επιτυχώς στην ενιαία αγορά εμπορευμάτων, υπηρεσιών, κεφαλαίων και απασχόλησης της Ένωσης. Η προσχώρηση οδηγεί προοδευτικά στην ολοκλήρωση.

Η υιοθέτηση του ευρώ, και συνεπώς η προσχώρηση στην ευρωζώνη, προωθεί την ολοκλήρωση καθώς έτσι επιτυγχάνεται μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωση με τα άλλα κράτη μέλη που απαρτίζουν την ευρωζώνη. Η υιοθέτηση του ευρώ απαιτεί επίσης εκτεταμένη προετοιμασία, ώστε να επιτευχθεί η αναγκαία οικονομική και νομική σύγκλιση.

Προετοιμασία για την είσοδο

Για να υιοθετήσει το ευρώ, κάθε κράτος μέλος οφείλει να πληροί ορισμένα οικονομικά και νομικά κριτήρια. Τα οικονομικά "κριτήρια σύγκλισης" διασφαλίζουν ότι η οικονομία του συγκεκριμένου κράτους μέλους είναι επαρκώς έτοιμη να υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα και μπορεί να ενσωματωθεί ομαλά στο νομισματικό καθεστώς της ευρωζώνης. Για να επιτευχθεί νομική σύγκλιση, πρέπει η εθνική νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά την εθνική κεντρική τράπεζα και το νομισματικό σύστημα, να είναι συμβατή με τη συνθήκη.

Η αντικατάσταση ενός εθνικού νομίσματος με το ευρώ είναι μια διαδικασία που προϋποθέτει πολλές πρακτικές διευθετήσεις, για παράδειγμα, τη διασφάλιση ότι το εθνικό νόμισμα θα αποσυρθεί με γρήγορους ρυθμούς, ότι οι τιμές των εμπορευμάτων θα μετατραπούν και θα αναρτηθούν σωστά, ότι ο πολίτες θα ενημερωθούν για κάθε λεπτομέρεια. Όλες αυτές οι προετοιμασίες παρατίθενται στο "σενάριο μετάβασης", το οποίο υιοθετεί η χώρα που είναι υποψήφια για προσχώρηση στην ευρωζώνη. Η σημαντική πείρα που έχει αποκτηθεί από την έναρξη εφαρμογής του ευρώ μέχρι σήμερα ωφελεί τις χώρες που είναι υποψήφιες για προσχώρηση στην ευρωζώνη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδίως, προσφέρει μεγάλη βοήθεια και συμβουλές στις χώρες αυτές.

Μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ II)

Ορισμένες χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη είναι ήδη μέλη του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ), ενός συστήματος μέσω του οποίου επιδιώκεται η αποφυγή υπερβολικών διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών μεταξύ των συμμετεχόντων νομισμάτων και του ευρώ, οι οποίες θα μπορούσαν να διαταράξουν την οικονομική σταθερότητα στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. Η συμμετοχή είναι προαιρετική, αποτελεί όμως ένα από τα "κριτήρια σύγκλισης" σύμφωνα με το οποίο οι χώρες που είναι υποψήφιες για προσχώρηση στην ευρωζώνη πρέπει να έχουν συμμετάσχει, χωρίς σοβαρά προβλήματα, στο ΜΣΙ για δύο τουλάχιστον χρόνια προτού θεωρηθεί ότι πληρούν όλες τις προϋποθέσεις υιοθέτησης του ευρώ.