Ścieżka nawigacji

Konwergencja

Sprawozdania o konwergencji poświęcone są zbadaniu, czy państwa członkowskie spełniają warunki niezbędne do przyjęcia wspólnej waluty. Traktat WE zawiera wymóg, aby Komisja i Europejski Bank Centralny wydawały takie sprawozdania co najmniej raz na dwa lata lub na żądanie państwa członkowskiego, które chciałoby przystąpić do strefy euro.

Warunki, które państwa członkowskie muszą spełnić i które w związku z tym są poddawane analizie w sprawozdaniach, to:

  • kryteria konwergencji (stabilność cen, dobra kondycja finansów publicznych, stabilność kursu wymiany walut oraz kryterium długoterminowych stóp procentowych)
  • zgodność krajowego ustawodawstwa z „acquis” (obowiązujące prawodawstwo UE) w odniesieniu do krajowego banku centralnego, zwłaszcza jego niezależności i niezależności członków jego organów decyzyjnych, jego celów oraz jego włączenia do europejskiego systemu banków centralnych.

Traktat WE (art. 122 ust. 2) stanowi, że co najmniej raz na dwa lata lub na żądanie państwa członkowskiego objętego derogacją (tj. nieuczestniczącego w strefie euro) Komisja i EBC muszą złożyć Radzie sprawozdanie o postępach dokonanych w zakresie konwergencji.

Obecnie 11 państw członkowskich UE nie należy do strefy euro: Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Łotwa, Litwa, Węgry, Polska, Rumunia, Szwecja i Wielka Brytania.

Dania i Wielka Brytania wynegocjowały porozumienia o nieprzystąpieniu (klauzula wyłączająca, tzw. „opt-out”) i w związku z tym w ich przypadku konwergencja nie będzie poddawana ocenie, chyba że same się o to zwrócą. Sprawozdania o konwergencji powstają od 1996 r. Sprawozdania sporządzone w 1998 r. przez Komisję i Europejski Instytut Walutowy (poprzednik Europejskiego Banku Centralnego) stworzyły podstawę dla decyzji Rady o wprowadzeniu euro w pierwszych jedenastu państwach członkowskich.

W 2000 r. Komisja i EBC przygotowały sprawozdania na temat Szwecji oraz Grecji (która złożyła wniosek o ocenę konwergencji). Stwierdzono w nich, że Grecja spełnia warunki niezbędne do przyjęcia wspólnej waluty. Na ich podstawie Rada postanowiła, że euro zostanie wprowadzone w Grecji w styczniu 2001 r.

W 2002 r. ocena konwergencji dotyczyła tylko Szwecji i wynikało z niej, że państwo to nie spełnia koniecznych warunków.

Dziesięć krajów, które przystąpiły do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r., oceniono po raz pierwszy w październiku 2004 r. Choć maksymalny dwuletni okres, o którym mowa w Traktacie, w 2004 r. nie upłynął jeszcze dla tych krajów, obowiązkową powtórną ocenę Szwecji wykorzystano jako okazję do przeanalizowania stanu konwergencji również w nowych państwach członkowskich. W sprawozdaniu uznano, że żaden z 11 ocenionych krajów nie spełnia na tym etapie warunków niezbędnych do przyjęcia wspólnej waluty.

W 2006 r. miały miejsce dwie tury ocen konwergencji. Gotowość Litwy i Słowenii zbadano w sprawozdaniach o konwergencji sporządzonych w maju 2006 r. na żądanie tych krajów. Podczas gdy Słowenię uznano za spełniającą wszystkie kryteria konwergencji i gotową do przyjęcia euro w styczniu 2007 r., w sprawozdaniu dotyczącym Litwy proponowano, aby nie zmieniać jej statusu państwa członkowskiego objętego derogacją. Pozostałe dziewięć krajów (Czechy, Estonia, Cypr, Łotwa, Węgry, Malta, Polska, Słowacja i Szwecja) oceniono w grudniu 2006 r. Choć sprawozdanie wykazało postępy w konwergencji w wielu krajach, żaden z nich nie został uznany za spełniający warunki niezbędne do przyjęcia wspólnej waluty.

Dążąc do przyjęcia euro w 2008 r., wiosną 2007 r. Cypr i Malta złożyły wnioski o powtórne zbadanie konwergencji. Sprawozdania sporządzone w maju 2007 r. przez Komisję i EBC wykazały, że zarówno Cypr, jak i Malta spełniają warunki niezbędne do przyjęcia wspólnej waluty. W rezultacie Rada postanowiła, że euro zostanie wprowadzone w tych dwóch krajach 1 stycznia 2008 r.

Następną ocenę konwergencji, obejmującą wszystkie państwa członkowskie objęte derogacją, zaplanowano na 2008 r.

Inne narzędzia

  • Wersja do druku 
  • Zmniejsz tekst 
  • Powiększ tekst