Διαδρομή πλοήγησης

Σύγκλιση

Στις εκθέσεις σχετικά με τη σύγκλιση εξετάζεται κατά πόσον τα κράτη μέλη πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος. Σύμφωνα με τη Συνθήκη ΕΚ, τόσο η Επιτροπή όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οφείλουν να συντάσσουν τέτοιες εκθέσεις τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια ή μετά από σχετικό αίτημα κράτους μέλους της ΕΕ που επιθυμεί να προσχωρήσει στην ευρωζώνη.

Οι προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν τα κράτη μέλη, και οι οποίες, ως εκ τούτου, εξετάζονται στις σχετικές εκθέσεις, είναι οι ακόλουθες:

  • τα κριτήρια σύγκλισης (σταθερότητα των τιμών, υγιή δημόσια οικονομικά, σταθερότητα συναλλαγματικών ισοτιμιών και σύγκλιση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων)
  • το συμβιβάσιμο της εθνικής νομοθεσίας με το ‘κεκτημένο’ (ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία) για την εθνική κεντρική τράπεζα, και κυρίως η ανεξαρτησία της τελευταίας και των μελών των οργάνων λήψης αποφάσεων, οι στόχοι της και η συμμετοχή της στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών

Η Συνθήκη ΕΚ (άρθρο 122 παράγραφος 2) ορίζει ότι τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια, ή μετά από αίτημα κράτους μέλους για το οποίο ισχύει παρέκκλιση (δηλ. που δεν συμμετέχει στην ευρωζώνη), η Επιτροπή και η ΕΚΤ οφείλουν να υποβάλλουν στο Συμβούλιο εκθέσεις σχετικά με τη σημειωθείσα πρόοδο στον τομέα της σύγκλισης.

Αυτή τη στιγμή, τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στην ευρωζώνη είναι 11: η Βουλγαρία, η Δανία, η Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Λεττονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σουηδία και η Τσεχική Δημοκρατία.

Η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν διαπραγματευθεί ειδικές ρυθμίσεις και, συνεπώς, δεν γίνεται αξιολόγηση της σύγκλισης για τις χώρες αυτές, εκτός αν το ζητήσουν.

Οι εκθέσεις σχετικά με τη σύγκλιση καταρτίζονται από το 1996. Στις εκθέσεις 1998 της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (που υπήρξε ο πρόδρομος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) στηρίχτηκε η απόφαση του Συμβουλίου για καθιέρωση του ευρώ στα πρώτα 11 κράτη μέλη.

Το 2000, η Επιτροπή και η ΕΚΤ συνέταξαν εκθέσεις για τη Σουηδία και την Ελλάδα (η τελευταία είχε υποβάλει αίτημα για αξιολόγηση της σύγκλισης), οι οποίες κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος. Κατόπιν αυτού, το Συμβούλιο αποφάσισε να καθιερωθεί το ευρώ στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο 2001.

Το 2002, η αξιολόγηση της σύγκλισης έγινε μόνο για τη Σουηδία. Συμπέρασμα της έκθεσης ήταν ότι η χώρα αυτή δεν πληρούσε τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Οι δέκα χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 αξιολογήθηκαν για πρώτη φορά τον Οκτώβριο 2004. Παρότι για τις συγκεκριμένες χώρες δεν είχε παρέλθει ακόμη η μέγιστη περίοδος των δύο ετών που προέβλεπε η Συνθήκη, με την ευκαιρία της υποχρεωτικής επαναξιολόγησης της Σουηδίας εξετάστηκε και η κατάσταση των νέων κρατών μελών από πλευράς σύγκλισης. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι καμία από τις 11 χώρες που αξιολογήθηκαν δεν πληρούσε εκείνη την περίοδο τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος.

Το 2006, πραγματοποιήθηκαν δύο κύκλοι αξιολογήσεων. Καταρχάς, τον Μάιο καταρτίστηκαν, μετά από αίτημα των δύο χωρών, εκθέσεις στις οποίες εξεταζόταν κατά πόσον η Λιθουανία και η Σλοβενία ήταν έτοιμες για την είσοδό τους στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με τις εκθέσεις αυτές, η μεν Σλοβενία κρίθηκε ότι πληρούσε τα κριτήρια σύγκλισης και ήταν έτοιμη για την καθιέρωση του ευρώ ήδη από τον Ιανουάριο του 2007, η δε Λιθουανία θεωρήθηκε ότι έπρεπε να παραμείνει με την ιδιότητα του κράτους μέλους για το οποίο ισχύει παρέκκλιση. Εν συνεχεία, τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους αξιολογήθηκαν οι υπόλοιπες εννέα χώρες (Εσθονία, Κύπρος, Λεττονία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και Σουηδία και Τσεχική Δημοκρατία). Παρόλο που η σχετική έκθεση ανέφερε ότι σε πολλές χώρες είχε σημειωθεί πρόοδος στον τομέα της σύγκλισης, καμία από τις χώρες αυτές δεν κρίθηκε ότι πληρούσε τις προϋποθέσεις για την καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος.

Έχοντας ως στόχο τους την υιοθέτηση του ευρώ από το 2008, η Κύπρος και η Μάλτα υπέβαλαν την άνοιξη του 2007 αιτήσεις για επανεξέταση. Οι εκθέσεις σύγκλισης που εκδόθηκαν από την Επιτροπή και την ΕΚΤ τον Μάιο του 2007 κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι και η Κύπρος και η Μάλτα πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος. Συνεπώς, το Συμβούλιο ενέκρινε την καθιέρωση του ευρώ στις δύο αυτές χώρες από την 1η Ιανουαρίου 2008.

Η επόμενη έκθεση σύγκλισης, η οποία θα αφορά όλα τα κράτη μέλη για τα οποία ισχύει παρέκκλιση, έχει προγραμματιστεί για το 2008.

Πρόσθετα εργαλεία

  • Εκτυπώσιμη μορφή 
  • Σμίκρυνση κειμένου 
  • Μεγέθυνση κειμένου