Ścieżka nawigacji

Pakt stabilności i wzrostu

Pakt stabilności i wzrostu jest zbiorem przepisów, które mają zagwarantować, że państwa członkowskie Unii Europejskiej będą utrzymywać finanse publiczne w stanie równowagi i koordynować swoją politykę fiskalną.

Niektóre przepisy paktu stabilności i wzrostu mają na celu zapobieganie sytuacji, w której polityka fiskalna mogłaby iść w potencjalnie niebezpiecznym kierunku. Inne mają na celu korygowanie nadmiernych deficytów budżetowych lub nadmiernego długu publicznego.

Nowe wytyczne dotyczące stosowania zasad paktu stabilności i wzrostu

Szczegółowe wytyczne dotyczące stosowania przez Komisję Europejską obowiązujących przepisów paktu stabilności i wzrostu w celu wzmacniania powiązań między reformami strukturalnymi, inwestycjami i odpowiedzialną polityką budżetową na rzecz wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy:

Więcej informacji na temat planu inwestycyjnego dla Europy

Funkcja zapobiegawcza paktu

Na podstawie postanowień zawartych w części dotyczącej funkcji zapobiegawczej tego paktu państwa członkowskie UE muszą prowadzić racjonalną politykę fiskalną i działać w sposób skoordynowany poprzez ustalenie przez każdy z nich swojego średniookresowego celu budżetowego.

Te cele dotyczące deficytu lub nadwyżki budżetowej są zdefiniowane w kategoriach strukturalnych, co oznacza, że uwzględniają one wahania cyklu koniunkturalnego i eliminują skutki działań jednorazowych i innych działań tymczasowych.

Kraje członkowskie, w których obowiązującą walutą jest euro, opisują sposób, w jaki zamierzają osiągnąć swoje średniookresowe cele budżetowe w programach stabilności, a inne kraje członkowskie – w programach konwergencji. Programy te są oceniane przez Komisję Europejską i rządy państw UE w ramach europejskiego semestru koordynacji polityki gospodarczej.

Funkcja naprawcza

W ramach funkcji korygującej paktu stabilności i wzrostu procedura nadmiernego deficytu zapewnia korygowanie nadmiernego deficytu budżetowego lub długu publicznego. Jest to metoda stopniowego ograniczania nadmiernego deficytu budżetowego oraz zmniejszenia nadmiernego zadłużenia.

Zgodnie z Traktatem UE nadmierny deficyt to deficyt przekraczający 3 proc. PKB. Za nadmierny dług publiczny zgodnie z Traktatem uważany jest dług przekraczający 60 proc. PKB, który nie zmniejsza się w odpowiednim tempie (czyli średnio o 5 proc. rocznie w ciągu trzech lat).

Egzekwowanie przepisów

Na kraje, które nie przestrzegają zapobiegawczych i naprawczych przepisów paktu stabilizacji i wzrostu, mogą zostać nałożone kary.

W przypadku państw członkowskich posługujących się euro, kary mogą mieć formę ostrzeżenia, a w ostateczności kar finansowych, które mogą wynieść:

  • 0,2 proc. PKB, jeśli naruszone zostaną przepisy zapobiegawcze lub naprawcze
  • 0,5 proc. PKB, jeśli wielokrotnie naruszane będą przepisy naprawcze. Ponadto w przypadku wszystkich państw członkowskich (z wyjątkiem Wielkiej Brytanii) UE może zawiesić zobowiązania lub płatności z unijnych funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (np. Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego).

Historia paktu stabilności i wzrostu

Pakt stabilności i wzrostu znacząco się zmienił, podobnie jak unijne zasady zarządzania gospodarczego.

2015

Elastyczność paktu stabilności i wzrostu

Komisja Europejska publikuje wytycznepdf Wybierz wersję językową tego linka  dotyczące stosowania przez nią obowiązujących przepisów paktu stabilności i wzrostu. Mają one służyć wzmocnieniu powiązań między reformami strukturalnymi, inwestycjami i odpowiedzialną polityką budżetową w celu wspierania wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy.

2014

Przegląd paktu stabilności i wzrostu

Z przeglądu przepisów tzw. „sześciopaku” i „dwupaku” pdf Wybierz wersję językową tego linka , który został przewidziany w odpowiednich aktach prawnych, wynika, że przepisy te przyczyniły się do postępów w konsolidacji budżetowej. W przeglądzie podkreślono mocne strony przepisów, jak również obszary wymagające poprawy, które zostaną przedyskutowane z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi.

2013

Pakt fiskalny

Znaczenie celów budżetowych ustalonych w części zapobiegawczej paktu stabilizacji i wzrostu (średniookresowe cele budżetowe) wzmacniają przepisy znane pod nazwą paktu fiskalnego. Jest on częścią traktatu międzyrządowego nazywanego Traktatem o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej.

Dwupak

Przestrzeganie paktu stabilności i wzrostu zostaje dodatkowo wzmocnione za pomocą nowych aktów prawnych, znanych jako „dwupak”. Wzmacnia on koordynację gospodarczą między państwami członkowskimi oraz wprowadza nowe narzędzia monitorowania. Szczegóły dotyczące realizacji dwupaku określono w „Kodeksie postępowania” (ostatnio zaktualizowanym w listopadzie 2014 r.)

2011

Sześciopak

Dzięki przyjęciu zbioru nowych przepisów, jakim jest sześciopak, pakt stabilności i wzrostu jest bardziej kompleksowy i przewidywalny, a unijne przepisy w sprawie zarządzania gospodarczego są rozszerzone. Monitorowanie polityki budżetowej i gospodarczej odbywa się w ramach europejskiego semestru, a więcej informacji na temat wdrażania przepisów paktu stabilności i wzrostu zawiera „Kodeks postępowania” (ostatnio zaktualizowany we wrześniu 2012 r.).

2005

Zmiany paktu stabilności i wzrostu

Unijni ustawodawcy wprowadzają do paktu stabilności i wzrostu zmiany umożliwiające lepsze uwzględnienie różnych uwarunkowań w poszczególnych krajach oraz lepsze zagwarantowanie, że u podstaw przepisów, których należy przestrzegać, leżą przesłanki ekonomiczne.

1999

Przepisy naprawcze

Wchodzą w życie przepisy naprawcze paktu stabilizacji i wzrostu.

1998

Przepisy zapobiegawcze

Wchodzą w życie przepisy zapobiegawcze paktu stabilizacji i wzrostu.

1997

Pakt stabilności i wzrostu

Państwa członkowskie UE zgadzają się wzmocnić monitorowanie i koordynację krajowej polityki budżetowej i gospodarczej w celu egzekwowania przestrzegania progów deficytu i długu publicznego ustanowionych na mocy traktatu z Maastricht. Powołanie do życia paktu stabilności i wzrostu.

1992

Podpisanie traktatu z Maastricht

Kraje UE podpisują traktat z Maastricht, tworząc tym samym podstawy wprowadzenia euro jako wspólnej waluty w UE. Traktat wprowadza wymóg ograniczenia deficytu budżetowego do 3 proc. PKB, a zadłużenia publicznego do 60 proc. PKB, tak aby różne kraje mogły posługiwać się tą samą walutą.

Inne narzędzia

  • Wersja do druku 
  • Zmniejsz tekst 
  • Powiększ tekst