Ścieżka nawigacji

Programy stabilności i programy konwergencji

Co roku w kwietniu kraje UE mają obowiązek przedstawienia swoich planów budżetowych na kolejne trzy lata. Wymagają tego zasady zarządzania gospodarczego przewidziane w ramach paktu stabilności i wzrostu, które mają zapobiegać pojawieniu się lub nasileniu trudności budżetowych.

Państwa członkowskie, które posługują się euro, przedstawiają swoje plany w dokumentach zwanych programami stabilności, natomiast państwa członkowskie, które nie przyjęły euro – w tzw. programach konwergencji, w których dodatkowo informują o swojej polityce pieniężnej.

Na podstawie tych dokumentów Komisja i ministrowie finansów oceniają, czy dane państwo członkowskie jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich średniookresowych celów budżetowych. Decydujące znaczenie mają tutaj saldo strukturalne i wartość odniesienia dla wydatków.

Wartość odniesienia dla wydatków to zasada, zgodnie z którą wydatki publiczne danego kraju nie mogą rosnąć szybciej niż jego potencjalny średniookresowy wzrost PKB, chyba że nadwyżce wzrostu wydatków towarzyszą dodatkowe działania po stronie dochodów.

Wytyczne na temat treści i formatu tych programów są ujęte w kodeksie postępowaniapdf Wybierz wersję językową tego linka .

Treść programów stabilności i programów konwergencji:

  • Średniookresowy cel budżetowy – cel budżetowy określony dla każdego kraju w kategoriach strukturalnych. Ponadto państwa członkowskie muszą przedstawić swoje roczne cele na drodze do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego oraz swoje prognozy relacji długu publicznego do PKB.
  • Podstawowe założenia ekonomiczne dotyczące wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, inflacji i innych istotnych zmiennych ekonomicznych.
  • Opis i ocena środków polityki służących osiągnięciu celów programu.
  • Analiza tego, w jaki sposób zmiany podstawowych założeń ekonomicznych mogą wpłynąć na sytuację budżetową i poziom zadłużenia.
  • Informacje obejmujące kilka lat, w tym: rok wykonania budżetu i bieżący rok budżetowy oraz plany na trzy kolejne lata.
  • W razie potrzeby wyjaśnienie, dlaczego osiągnięcie celów nie jest możliwe.

Programy konwergencji powinny opierać się na realistycznych scenariuszach budżetowych.

Programy stabilności przedstawione przez państwa strefy euro powinny opierać się na prognozach makroekonomicznych sporządzanych lub zatwierdzanych przez niezależne organy. Prognozy te są porównywane z prognozami Komisji i, w razie potrzeby, z prognozami innych niezależnych organów. Wszelkie znaczące różnice między scenariuszami przyjętymi przez rządy a prognozami Komisji należy wyjaśnić.

W ramach rocznego cyklu zarządzania gospodarczego w UE Komisja ocenia programy stabilności i programy konwergencji zarówno przed rozpoczęciem, jak i po zakończeniu ich realizacji. Dzięki temu może na wczesnym etapie zidentyfikować ryzyko niewywiązania się przez dany kraj z zobowiązań i przeciwdziałać takiej sytuacji. Jeśli Komisja stwierdzi, że taki kraj nie osiąga swoich celów, może też odpowiednio wcześnie ostrzec go, że grożą mu sankcje.

Oprócz programów stabilności państwa członkowskie posługujące się euro muszą co roku przedstawić projekt planu budżetowego.

Przegląd w podziale na lata

Przegląd krajowych programów stabilności i programów konwergencji, krajowych programów reform oraz zaleceń Komisji dla poszczególnych krajów:

Cykl: 2016 - 2015 - 2014 – 201320122011wcześniejszy (1998–2010)

Inne narzędzia

  • Wersja do druku 
  • Zmniejsz tekst 
  • Powiększ tekst