Διαδρομή πλοήγησης

Χρηματοδοτική συνδρομή στην Ελλάδα

Από τον Μάιο του 2010, τα κράτη μέλη της Eυρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη στην Ελλάδα στο πλαίσιο της ραγδαίας επιδείνωσης των συνθηκών χρηματοδότησής της. Στόχος είναι να υποστηριχθούν οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, θέτοντας έτσι τις βάσεις για μια διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη.

Στις 14 Μαρτίου 2012, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης ενέκριναν τη χρηματοδότηση του δεύτερου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα. Τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ διέθεσαν τα μη εκταμιευθέντα ποσά του πρώτου προγράμματος (Δανειακή Διευκόλυνση για την Ελλάδα), συν άλλα 130 δισ. ευρώ για το διάστημα 2012-2014. Ενώ η χρηματοδότηση του πρώτου προγράμματος βασίστηκε σε διμερή δάνεια, συμφωνήθηκε ότι, από την πλευρά των κρατών μελών της Ευρωζώνης, το δεύτερο πρόγραμμα θα χρηματοδοτούνταν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EΤΧΣ), που είχε ήδη τεθεί πλήρως σε λειτουργία από τον Αύγουστο του 2010.
Συνολικά, το δεύτερο πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδοτική συνδρομή ύψους 164,5 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2014. Από το ποσό αυτό, τα 144,7 δισ. ευρώ αποτελούν τη συνεισφορά της Ευρωζώνης και θα διατεθούν μέσω του EΤΧΣ, ενώ το ΔΝΤ θα συνεισφέρει τα υπόλοιπα 19,8 δισ. ευρώ. (Αυτό αποτελεί μέρος ρύθμισης τετραετούς διάρκειας, ύψους 28 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του Διευρυμένου Πιστωτικού Μηχανισμού για την Ελλάδα, που εγκρίθηκε από το ΔΝΤ τον Μάρτιο του 2012).
Οι εκταμιεύσεις θα εξαρτηθούν από την τήρηση των ποσοτικών κριτηρίων επιδόσεων και τη θετική αξιολόγηση της σημειωθείσας προόδου σε σχέση με κριτήρια πολιτικής, όπως αυτά είχαν αρχικά περιγραφεί λεπτομερώς στην απόφαση 2011/734/ΕΕ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2011 (όπως τροποποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2011 και στις 13 Μαρτίου 2012) και στο Μνημόνιο Συνεννόησης για τους όρους οικονομικής πολιτικής, το οποίο υπεγράφη στις 14 Μαρτίου 2012.
Κατά την έγκριση του δεύτερου προγράμματος για την Ελλάδα, η Ευρωομάδα έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το ΔΝΤ έκριναν ότι η Ελλάδα είχε υλοποιήσει όλες τις συμφωνηθείσες δράσεις με ικανοποιητικό τρόπο. Επιπλέον, το υψηλό επίπεδο συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα (PSI) στην προσφορά ανταλλαγής του χρέους της Ελλάδας συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση της βιωσιμότητας του χρέους αυτού. Από ένα συνολικό ποσό 205,6 δισ. ευρώ σε ομόλογα επιλέξιμα για την προσφορά ανταλλαγής, ανταλλάχθηκαν περίπου 197 δισ. ευρώ, δηλαδή το 95,7%.
Την άνοιξη του 2012, η συνεχιζόμενη πολιτική αστάθεια οδήγησε σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις που είχαν σαν αποτέλεσμα ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Η αβεβαιότητα για το πιθανό εκλογικό αποτέλεσμα προκάλεσε εσπευσμένη διαρροή κεφαλαίων στο εξωτερικό και αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα της Ελλάδας να υλοποιήσει το πρόγραμμα προσαρμογής. Τελικά, οι εκλογές της 17ης Ιουνίου κατέληξαν στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, αποτελούμενης από τρία πολιτικά κόμματα, με εντολή να διασφαλίσει το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρωζώνη και να υλοποιήσει με αποφασιστικότητα το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής. Η νέα κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση προχώρησαν γρήγορα στη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την κάλυψη της υστέρησης στην υλοποίηση του προγράμματος. Η δυσκολία εκπλήρωσης των προϋποθέσεων κατά το διάστημα αμέσως μετά τις εκλογές καθυστέρησε σημαντικά την εκταμίευση των επόμενων δόσεων των δανείων από διεθνείς δανειστές και, παρόλο που η καθυστέρηση αυτή ήταν δικαιολογημένη, είχε ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για την οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, και λαμβανομένων υπόψη των μέτρων που έλαβαν οι αρχές, στις 26-27 Νοεμβρίου 2012 οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ συμφώνησαν να παρατείνουν την πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη και, ως εκ τούτου, να μειώσουν τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2014, από 4,5% του ΑΕΠ στο 1,5% του ΑΕΠ, με μέση ετήσια προσαρμογή της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ μέχρι να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016. Συμφώνησαν επίσης σε δέσμη μέτρων για μείωση του χρέους της Ελλάδας στο 124% του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης συμφώνησαν στις ακόλουθες πρωτοβουλίες:

  • Μείωση κατά 100 μονάδες βάσης του επιτοκίου που εφαρμόζεται στην Ελλάδα για τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της Δανειακής Διευκόλυνσης για την Ελλάδα.
  • Μείωση κατά 10 μονάδες βάσης του κόστους προμήθειας εγγύησης που καταβάλλει η Ελλάδα για τα δάνεια του ΕΤΧΣ.
  • Επιμήκυνση κατά 15 έτη της ωρίμανσης των διμερών δανείων και των δανείων του ΕΤΧΣ και αναστολή για μια δεκαετία της καταβολής των τόκων της Ελλάδας για τα δάνεια του ΕΤΧΣ.
  • Δέσμευση των κρατών μελών να μεταφέρουν, από το οικονομικό έτος 2013, στον ειδικό χωριστό λογαριασμό της Ελλάδας ποσό ίσο με τα έσοδα που απορρέουν από το χαρτοφυλάκιο του Προγράμματος για τις Αγορές Τίτλων (SMP) και τα οποία αναλογούν στη δική τους εθνική κεντρική τράπεζα.

Εκ παραλλήλου, η Ελλάδα ανέφερε ότι εξετάζει τη λήψη ορισμένων μέτρων μείωσης του χρέους (πρόγραμμα επαναγοράς χρέους), μέσω αγορών, στο πλαίσιο δημοπρασίας, των διαφόρων κατηγοριών κρατικών ομολόγων.

Στις 12 Δεκεμβρίου 2012, μετά την ολοκλήρωση των σχετικών εθνικών διαδικασιών και αφού εξέτασε το αποτέλεσμα του προγράμματος επαναγοράς χρέους που υλοποίησε η Ελλάδα, η Ευρωομάδα ενέκρινε επίσημα τη δεύτερη εκταμίευση στο πλαίσιο του δεύτερου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα. Σε αυτή τη βάση, τα κράτη μέλη εξουσιοδότησαν το ΕΤΧΣ να αποδεσμεύσει την επόμενη δόση συνολικού ύψους 49,1 δισ. ευρώ. Η εκταμίευση της δόσης θα γινόταν τμηματικά. Ποσό ύψους 34,3 δισ. ευρώ καταβλήθηκε στην Ελλάδα μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ το υπόλοιπο ποσό συμφωνήθηκε να καταβληθεί το πρώτο τρίμηνο του 2013.

Υλοποίηση

Όπως προαναφέρθηκε, από την πλευρά των κρατών μελών της Ευρωζώνης, το δεύτερο πρόγραμμα για την Ελλάδα χρηματοδοτείται μέσω του ΕΤΧΣ. Το ΕΤΧΣ εκδίδει ομόλογα και άλλους χρεωστικούς τίτλους στις κεφαλαιαγορές και, στη συνέχεια, δανείζει τα αντλούμενα κεφάλαια στην Ελλάδα (και άλλες χώρες που έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα). Στηρίζεται σε εγγυητικές δεσμεύσεις από τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης και έχει συνολική δανειοδοτική ικανότητα 440 δισ. ευρώ.(Περισσότερες πληροφορίες για το ΕΤΧΣ)
Για την αποδέσμευση κάθε δόσης του δανείου προς την Ελλάδα απαιτείται η έγκριση της Ευρωομάδας και του Εκτελεστικού Συμβουλίου του ΔΝΤ. Πριν από την απόφαση έγκρισης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΚΤ και το ΔΝΤ πραγματοποιούν κοινή αποστολή ελέγχου στην Ελλάδα με σκοπό την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τους όρους και τις προϋποθέσεις του δεύτερου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Τα πορίσματά τους δημοσιεύονται σε αναλυτική έκθεση.

Επισκόπηση των εκταμιεύσεων (σε δισ. ευρώ): βλ. αγγλική έκδοση

Πρώτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα

Στις 2 Μαΐου 2010, η Ευρωομάδα συμφώνησε να χορηγηθούν διμερή δάνεια που θα συγκέντρωνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η λεγόμενη «Δανειακή Διευκόλυνση για την Ελλάδα»– ΔΔΕ) για συνολικό ποσό 80 δισ. ευρώ, το οποίο θα εκταμιευόταν το διάστημα από τον Μάιο του 2010 έως το τέλος Ιουνίου 2013. (Το ποσό αυτό μειώθηκε τελικά κατά 2,7 δισ. ευρώ, επειδή η Σλοβακία αποφάσισε να μη συμμετάσχει στη συμφωνία Δανειακής Διευκόλυνσης για την Ελλάδα, ενώ η Ιρλανδία και η Πορτογαλία αποχώρησαν από τη διευκόλυνση, καθώς ζητούσαν οι ίδιες χρηματοδοτική συνδρομή).
Η χρηματοδοτική συνδρομή που συμφωνήθηκε από τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης ήταν μέρος μιας κοινής δέσμης, στην οποία το ΔΝΤ συνεισέφερε ένα επιπλέον ποσό 30 δισ. ευρώ στο πλαίσιο συμφωνίας Stand-By (SBA).
>> βλ. Οικονομίες των κρατών μελών της ΕΕ - Ελλάδα

Υλοποίηση

Στο πλαίσιο της Δανειακής Διευκόλυνσης για την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενήργησε ως δανειολήπτης. Τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης τής ανέθεσαν τον συντονισμό και τη διαχείριση του συνόλου των διμερών δανείων, καθώς και την εκταμίευσή τους στην Ελλάδα.

Επισκόπηση των εκταμιεύσεων (σε δισ. ευρώ)

Εκταμιεύσεις

Ημερομηνία

Ευρωζώνη

ΔΝΤ

Σύνολο

1

Μάιος 2010

14.5

5.5

20.0

2

Σεπτ. 2010

6.5

2.6

9.1

3

Δεκ. 10 / Ιαν. 11

6.5

2.5

9.0

4

Μάρτιος 2011

10.9

4.1

15.0

5

Ιούλιος 2011

8.7

3.2

11.9

6

Δεκέμβριος 2011

5.8

2.2

8.0

 

Σύνολο

52.9

20.1

73.0

Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα

Τον Ιούλιο του 2011 η Επιτροπή αποφάσισε, ύστερα από αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης, να συστήσει την Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα με επικεφαλής τον κ. Χορστ Ράιχενμπαχ. Οι κύριοι στόχοι της Ομάδας Δράσης είναι:

  • να καθορίζει και να συντονίζει την τεχνική βοήθεια που χρειάζεται η Ελλάδα για να ανταποκριθεί στους όρους του προγράμματος προσαρμογής ΕΕ/ΔΝΤ. Αυτό γίνεται σε στενή συνεργασία με την Ελλάδα και με τη συνδρομή άλλων κρατών μελών·
  • να παρέχει βοήθεια στις αρμόδιες ελληνικές αρχές για τον λεπτομερή καθορισμό του είδους τεχνικής βοήθειας που πρέπει να παρασχεθεί, και να προτείνει νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα, και ενδεχομένως μέτρα επαναπρογραμματισμού, για την ταχύτερη απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ, εστιάζοντας στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι, αποφασίστηκε να εξασφαλιστεί κατάλληλη επιχειρησιακή παρουσία στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα με την πρόσληψη ειδικευμένου και πεπειραμένου προσωπικού, ικανού να καλύπτει ευρύ φάσμα σχετικών τομέων πολιτικής. Η Ομάδα Δράσης, η οποία συστήθηκε από την Επιτροπή, είναι μια διοικητική δομή αποτελούμενη από υπαλλήλους της ΕΕ και ορισμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες, αποστολή της οποίας είναι να στηρίζει τις ελληνικές αρχές στην υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και στην καλύτερη απορρόφηση των διαφόρων κονδυλίων της ΕΕ. Ο ρόλος και η εντολή της Ομάδας Δράσης συνίσταται στην παροχή τεχνικής βοήθειας σε τομείς που υποδεικνύει η ελληνική κυβέρνηση.

Εκθέσεις και έγγραφα του προγράμματος: βλ. αγγλική έκδοση

Programme reports

News articles and press releases

21/01/2013

Eurogroup statement on Greecepdf

13/12/2012

Vice-President Rehn's remarks at the Eurogroup Press Conference

13/12/2012

Eurogroup Statement on Greecepdf

04/12/2012

Greece granted two more years to correct its excessive deficitpdf

27/11/2012

Eurogroup statement on Greecepdf

27/11/2012

Statement by President Barroso on Greece

26/11/2012

Vice-President Rehn's remarks at the Eurogroup Press Conference

20/11/2012

Statement on Greece by the Eurogroup President, Jean-Claude Junckerpdf

12/11/2012

Eurogroup Statement on Greecepdf

17/10/2012

Statement of the Troika on the review of the Greek Programme

15/10/2012

One year of Task Force for Greece

05/08/2012

Greece: Statement by European Commission, ECB & IMF Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

02/08/2012

The European Commission welcomes Greek Government structural reform commitment Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

17/06/2012

Statement by Presidents Barroso and Van Rompuy on the result of the Greek elections Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

14/03/2012

Statement on Greece by the President of the Eurogroup, Jean-Claude Junckerpdf

09/03/2012

Statement by Commission Vice-President Olli Rehn on private sector participation in the second Greek programme Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

08/03/2012

Eligibility of bonds issued or guaranteed by the Greek government in Eurosystem credit operations

06/03/2012

Letter from President Barroso to Prime Minister Papademos Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

01/03/2012

Statement on Greece by the President of the Eurogroup, Jean-Claude Junckerpdf
29/02/2012Nominate an EU Commissioner to help return Greece to growth, says Juncker to European Parliament

29/02/2012

Statement by President Barroso following his meeting with Mr Lucas Papademos, Greek Prime Minister Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 

27/02/2012

Invitation from President Barroso to Prime Minister Papademos
21/02/2012Statement on Greece by Vice-President Rehn at the Eurogrouppdf
21/11/2011Statement by President Barroso following his meeting with Lucas Papademos, Prime Minister of Greece. (SPEECH 11/778) Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
11/10/2011Statement by the European Commission, the ECB and IMF on the Fifth Review Mission to Greece Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
13/09/2011Questions and Answers on the Task Force for Greece Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
07/09/2011Olli Rehn European Commissioner for Economic and Monetary Affairs Overcoming the Economic Crisis in Greece and Europe "Reset Greece" - ALDE Seminar Brussels Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
02/09/2011Statement by the European Commission, the ECB and IMF on the Fifth Review Mission to Greece Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
27/07/2011Information on IIF offer and debt-buy-back scheme
21/07/2011Euro-area summit agreement on a new financial support programme for Greece
02/07/2011Statement by the Eurogrouppdf
02/07/2011Greece - Commission publishes compliance report and recommends that disbursement should take place
03/06/2011Statement by the EC, ECB and IMF on the Fourth Review Mission to Greece Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
24/02/2011Statement by the EC, ECB and IMF on the Third Review Mission to Greece Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
23/11/2010Statement by the EC, ECB, and IMF on the Second Review Mission to Greece
05/08/2010Statement by the EC, ECB, and IMF on the first review mission to Greece
07/07/2010The economic adjustment programme for Greece - Interim review
17/06/2010EC, ECB and IMF Interim review mission to Greece, press statement Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου 
31/05/2010The economic adjustment programme for Greece, Occasional Papers no 61
03/05/2010Euro area and IMF agreement on financial support programme for Greece
11/04/2010Eurogroup statement on the support to Greece
26/03/2010Spring European Council statement on Greece

Πρόσθετα εργαλεία

  • Εκτυπώσιμη μορφή 
  • Σμίκρυνση κειμένου 
  • Μεγέθυνση κειμένου