Navigation path

News

Promoting mechanisms of equal treatment of men and women in employment and vocational training

16.11.2011 Welcome address (in Greek) by Androulla Kaminara, Head of the European Commission Representation in Cyprus, in a discussion organized by the Equality Authority - Office of Ombudsman on November 16, 2011, at the conference hall of the Ministry of Finance, Nicosia. Despite the great progress realised, women continue to lag behind men in terms of employment and well. The challenges remain enormous, but I am confident that together we will improve the situation. Improvement is possible only with specific, targeted actions that challenge the establishment and the functioning of the economy.

Αξιότιμη κα Υπουργέ,
Αξιότιμη κα Επίτροπε Διοικήσεως,
Κυρίες και κύριοι,

Καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω την Αρχή Ισότητας του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως για την τιμή να με προσκαλέσετε στη σημερινή ημερίδα.

Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί εξετάζουμε ένα εξαιρετικά σημαντικό θέμα, την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση. Ένα θέμα το οποίο πιστεύω πως τα τελευταία χρόνια έχει χάσει κάπως τη δυναμική του- και είναι καιρός να το επαναφέρουμε στο προσκήνιο.

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω την τοποθέτησή μου κάνοντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή επί του θέματος. Στη συνέχεια θα εξετάσω τις σημαντικότερες προκλήσεις όσον αφορά την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση, και μετά θα αναφερθώ στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων.

Η ισότητα των φύλων είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα, και μάλιστα είναι και μια από τις ιδρυτικές αρχές της Ευρώπης. Χρονολογείται από το 1957, όταν η αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία έγινε μέρος της Συνθήκης της Ρώμης.

Η τελευταία αναθεώρηση των Συνθηκών μας με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, έχει ενισχύσει τη δέσμευσή μας για την ισότητα των φύλων. Τα πλέον πρόσφατα παραδείγματα της προόδου που σημειώθηκε στη χάραξη της πολιτικής για τις οδηγίες βρίσκονται στις Οδηγίες για τους Αυτοαπασχολούμενους και τη γονική άδεια, οι οποίες υιοθετήθηκαν πέρυσι.

 Συνολικά, τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε δημιουργήσει μια αποτελεσματική ευρωπαϊκή νομοθεσία, αυξήσαμε την οικονομική στήριξη και ενισχύσαμε το συντονισμό της πολιτικής των κρατών μελών, προκειμένου να μεταφράσουμε αυτές τις πολιτικές δεσμεύσεις στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων.

Τα αποτελέσματα αυτών των πολιτικών είναι ορατά. Η θέση της γυναίκας έχει βελτιωθεί δραματικά. Οι γυναίκες αποτελούν το 60% των αποφοίτων πανεπιστημίων στην ΕΕ. Ο αριθμός των γυναικών που εργάζεται αυξάνεται σταθερά και από το 2000, οι γυναίκες εργαζόμενες έχουν πάρει τα τρία τέταρτα των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν στην Ευρώπη.

Όμως, παρ' όλες τις προσπάθειές μας, υπάρχουν θέματα που πρέπει να λύσουμε- κυρίως όσον αφορά την Ίση Μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση.

Ας εξετάσουμε αρχικά ένα βασικό πρόβλημα: το ποσοστό των γυναικών στο ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό.

 Όπως μπορούμε να δούμε στο σχετικό σχεδιάγραμμα, το ποσοστό έχει αυξηθεί, από 52% το 1998 σε σχεδόν 60% με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Η Κύπρος κυμαίνεται περί του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, περίπου στο 63%. Αλλά και πάλι, η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας της ΕΕ είναι χαμηλότερη από σε σχέση με τις ΗΠΑ, όπου το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται στο 72%. Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες επιχειρηματίες στην Ευρώπη αποτελούν μόνο το 33,2% των αυτοαπασχολούμενων- ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό.

Πρέπει να κάνουμε χρήση του ανεκμετάλλευτου γυναικείου εργατικού δυναμικού. Εκτός του ότι κάτι τέτοιο είναι ηθικά σωστό, η αύξηση της απασχόλησης των γυναικών θα δώσει ώθηση στην Ευρωπαϊκή οικονομία. Παράλληλα, και τα 27 κράτη μέλη έχουν συμφωνήσει να ανεβάσουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο της απασχόλησης στο 75%. Η ώθηση της γυναικείας απασχόλησης θα μας βοηθήσει να πετύχουμε το στόχο αυτό.
 
 Να σημειώσω σε αυτό το σημείο πως η Goldman Sachs έχει διενεργήσει έρευνες για να διερευνήσει τον αντίκτυπο στην οικονομία στην περίπτωση που τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών ήταν ίδια με αυτά των αντρών. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Αν όλες οι άλλες μεταβλητές παρέμεναν οι ίδιες, μια αύξηση στη γυναικεία απασχόληση θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει το Ακαθόριστο Εγχώριο Προϊόν σε αύξηση της τάξης του 13%. Αυτό φυσικά είναι απλά μια προσομοίωση, αλλά δείχνει τα δυνητικά οφέλη που θα μπορούσαμε να έχουμε.

Ένας τρόπος, ένα μέσο αν θέλετε, για να πετύχουμε την αύξηση της γυναικείας απασχόλησης είναι να βελτιώσουμε τους μηχανισμούς προώθησης της επαγγελματικής εκπαίδευσης για τις γυναίκες. Όπως σημείωσα πριν, το 60% των αποφοίτων πανεπιστημίων στην ΕΕ είναι γυναίκες. Για αυτό, πρέπει να επικεντρωθούμε σε τομείς όπως η δια βίου μάθηση, οι οποίοι δίνουν επιπλέον εφόδια σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι γυναίκες.
Ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι το χάσμα στις αμοιβές των δύο φύλων – δηλαδή τη διαφορά μεταξύ του μέσου εισοδήματος ανδρών και γυναικών εργαζομένων σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Στην ΕΕ, το χάσμα στις αμοιβές των δύο φύλων κυμαίνεται στο 18%. Στην Κύπρο, το νούμερο αυτό ανεβαίνει στο 22% περίπου.

Ένας από τους λόγους για τα διαφορετικά επίπεδα εισοδήματος μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι το βάρος της φροντίδας που φέρουν οι γυναίκες. Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι οι άνδρες, από την  στιγμή που γίνονται πατέρες, αρχίζουν να εργάζονται περισσότερες ώρες.

Δε συμβαίνει το ίδιο με τις γυναίκες, οι οποίες όταν γίνονται μητέρες, είτε σταματούν να εργάζονται για μεγαλύτερο χρονικό είτε απασχολούνται με μειωμένο ωράριο -συχνά παρά τη θέλησή τους. Μόνο το 67% των γυναικών με μικρά παιδιά εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση , σε σύγκριση με το 92% των ανδρών. Να σημειώσω σε αυτό το σημείο πως η οικονομική κρίση που βιώνουν πολλές χώρες της Ευρώπης αναμένεται να βάλει τις γυναίκες ακόμα σε πιο μειονεκτική θέση, τόσο όσον αφορά τα επίπεδα απασχόλησης όσο και στο χάσμα των αμοιβών.

Ένα τρίτο μεγάλο θέμα στο οποίο θα ήθελα να επικεντρωθώ είναι η συμμετοχή των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια εταιρειών. Θέλουμε να λέμε πως υπάρχει ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών όσον αφορά τις επαγγελματικές ευκαιρίες.

Όμως, τουλάχιστον όσον αφορά τα ανώτατα κλιμάκια, δηλαδή τα Διοικητικά Συμβούλια εταιρειών, οι αριθμοί μας διαψεύδουν πανηγυρικά. Όπως μπορείτε να δείτε στο σχεδιάγραμμα, στα Διοικητικά Συμβούλια των μεγαλύτερων Ευρωπαϊκών εταιρειών οι οποίες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, οι γυναίκες αποτελούν μια ισχνή μειοψηφία- περίπου το 10% κατά μέσο όρο.

 Η κατάσταση στην Κύπρο είναι ακόμα χειρότερη: βρισκόμαστε στην προτελευταία θέση, με τις γυναίκες να αποτελούν μόλις το 3% των Διοικητικών Συμβουλίων των μεγαλύτερων εισηγμένων του νησιού. Θα ήθελα να σημειώσω πως μελέτες δείχνουν ότι οι εταιρείες που έχουν περισσότερες γυναίκες στα Διοικητικά τους Συμβούλια είναι περισσότερο κερδοφόρες σε σχέση με τις εταιρείες που έχουν μικρό ποσοστό γυναικών στα ανώτατα κλιμάκιά τους.

Επιτρέψτε μου τώρα να περάσω στις απαντήσεις της Κομισιόν στα θέματα που προανέφερα.

Όταν η δεύτερη Επιτροπή υπό τον Πρόεδρο Barroso ανέλαβε καθήκοντα στις αρχές του  2010, ενδυνάμωσε τη δέσμευσή της για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών με την παρουσίαση του Χάρτη για τα Δικαιώματα των Γυναικών. Στόχος αυτού του χάρτη ήταν να συμπεριλάβει τη διάσταση του φύλου σε όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
 
Οι δεσμεύσεις, τα οράματα του χάρτη μετουσιώθηκαν σε σαφείς στρατηγικές προτεραιότητες το Σεπτέμβριο του 2010, οπότε και η Κομισιόν παρουσίασε την πενταετή στρατηγική της για την προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρώπη.

Αυτή περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων που βασίζονται σε πέντε προτεραιότητες: την οικονομία και την αγορά εργασίας, την ισότητα αμοιβής, την ισότητα σε ανώτερες θέσεις, την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και την προώθηση της ισότητας πέραν της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, οι δράσεις αυτές είναι:

- Η προσέλκυση περισσότερων γυναικών στην αγορά εργασίας και συμβολή στην επίτευξη του στόχου του 75% όσον αφορά το συνολικό ποσοστό απασχόλησης γυναικών και ανδρών μέχρι το 2020, στόχος που συμφωνήθηκε από όλα τα κράτη μέλη.

- Προώθηση στοχοθετημένων πρωτοβουλιών ώστε να αναδεικνύονται περισσότερες γυναίκες σε διευθυντικές θέσεις στον τομέα λήψης αποφάσεων οικονομικού χαρακτήρα

- Προώθηση της επιχειρηματικότητας των γυναικών και της αυτοαπασχόλησης

- Διοργάνωση ετησίως Ευρωπαϊκής Ημέρας Ισότητας των Μισθών για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης στο γεγονός ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να κερδίζουν κατά μέσο όρο περίπου 18% λιγότερο από τους άνδρες σε όλη την ΕΕ.

- Συνεργασία με όλα τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών

Να σημειώσω σε αυτό το σημείο πως η σημαντικότερη ίσως παρέμβαση που έχει πραγματοποιηθεί στην Ένωση τα τελευταία χρόνια για την προώθηση της ισότητας των φύλων είναι η εισαγωγή της έννοιας του gender mainstreaming στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Ως Gender Mainstreaming αποδίδεται η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Με άλλα λόγια, όλες οι ευρωπαϊκές πολιτικές θα πρέπει να είναι σχεδιασμένες κατά τέτοιο τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματα και των δύο φύλων και να προωθούν την ισότητα

Για να γίνει κατανοητή η έννοια αυτή, ας πάρουμε για παράδειγμα, την πολιτική μεταφορών, μια πολιτική στην οποία, λογικά, δε θα έπρεπε να συναντώνται διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Μπορεί το παράδειγμα να φαίνεται μακρινό για την Κύπρο όπου δεν υπάρχουν οι σχετικές υποδομές, είναι όμως πολύ χαρακτηριστικό, γιατί αποδεικνύει ότι ακόμη και εκεί που δεν το περιμένει κανείς υπάρχει πάντα μια διάσταση φύλου. Αν αναλύσουμε τις κοινωνικές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαπιστώσουμε ότι οι γυναίκες και οι άνδρες δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες από μια κοινή μεταφορική πολιτική της Ένωσης. Οι γυναίκες έχουν λιγότερο συχνά πρόσβαση σε ιδιωτικό αυτοκίνητο στην Ευρώπη, γι αυτό και είναι πιο συχνοί χρήστες των δημοσίων μέσων μεταφοράς. Γι αυτό και οι γυναίκες έχουν περισσότερα να κερδίσουν από την ανάπτυξη των δημοσίων μέσων μεταφοράς, ενώ η αδιαφορία για την ανάπτυξη ενός δημοσίου συστήματος μεταφοράς πλήττει πρώτα και κύρια τις γυναίκες.

Καθώς δε θέλω να υπερβώ το χρόνο που μου αναλογεί για την τοποθέτησή μου, ώστε να έχουμε έναν εποικοδομητικό διάλογο, επιτρέψτε μου να αναφερθώ εν τάχει σε άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση.

Αυτές οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:

- Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα PROGRESS (2007-2013), με προϋπολογισμό €743,25 εκατ., το οποίο στηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής της ισότητας των φύλων και προωθεί την ενσωμάτωση της διάστασης των φύλων σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το οποίο προωθεί την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών ιδιαίτερα σε θέματα εργασίας, αυτοαπασχόλησης και δια βίου μάθησης. Ο προϋπολογισμός του Ευρωπαικού Κοινωνικού Ταμείου για την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται στα περίπου €75 δις.

- Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων στο Vilnius της Λιθουανίας, το οποίο ιδρύθηκε το 2006 και το οποίο είναι αρμόδιο για την παροχή τεχνογνωσίας, τη βελτίωση της ενημέρωσης και την προβολή του θέματος της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

- Το δίκτυο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για γυναίκες με αρμοδιότητα λήψης πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων που δημιουργήθηκε τον Ιούνιο 2008. Αποτελεί, σε επίπεδο ΕΕ, μία βάση ανταλλαγής ορθών πρακτικών και επιτυχημένων στρατηγικών με στόχο την ισόρροπη παρουσία των φύλων σε θέσεις λήψης αποφάσεων.

- Την συμβουλευτική επιτροπή για την ισότητα ευκαιριών γυναικών και ανδρών, η οποία βοηθά την Επιτροπή στη διαμόρφωση και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων της ΕΕ που στοχεύουν στην προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η επιτροπή, η οποία δημιουργήθηκε το 1981, ενθαρρύνει τις ήδη πραγματοποιούμενες ανταλλαγές εμπειριών, πολιτικών και πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών και των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών. Για να επιτύχει αυτούς τους στόχους, η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της προς την Επιτροπή για θέματα σχετικά με την προαγωγή της ισότητας των φύλων στην ΕΕ. Τα μέλη της είναι εκπρόσωποι των κρατών μελών, κοινωνικοί εταίροι σε επίπεδο ΕΕ και ΜΚΟ.

Τέλος, και σε ότι αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών, η αρμόδια Επίτροπος Viviane Reding έχει τονίσει πως αν η κατάσταση δε βελτιωθεί μέχρι το Μάρτιο του 2012, είναι έτοιμη να λάβει ρυθμιστικά μέτρα σε επίπεδο ΕΕ. Ήδη στη Σουηδία, όπου το ποσοστό των γυναικών στα εταιρικά Διοικητικά Συμβούλια βρίσκεται στο 26%, ο κυβερνητικός συνασπισμός επεξεργάζεται σχέδια για την επιβολή ποσόστωσης, ώστε το ποσοστό αυτό να ανεβεί ακόμα περισσότερο.

Κυρίες και κύριοι,

Παρά τη μεγάλη πρόοδο, οι γυναίκες, παρόλο που υπερτερούν σε θέματα εκπαίδευσης, εξακολουθούν να υστερούν κατά πολύ σε σχέση με τους άνδρες στα ποσοστά απασχόλησης όπως επίσης και στις αμοιβές. Οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες, αλλά είμαι βέβαια ότι μαζί θα βελτιώσουμε την κατάσταση. Οι φιλοδοξίες μας είναι μεγάλες  εξετάζοντας την πρόοδο που έχουμε κάνει μέχρι τώρα, και κοιτάζοντας την αίθουσα σήμερα , μπορώ να πως έχουμε τα μέσα να το κάνουμε.

Μόνο με συγκεκριμένες στοχευμένες ενέργειες που προκαλούν το κατεστημένο και τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας και της οικονομίας θα υπάρξει βελτίωση.

Σας ευχαριστώ.

Additional information

European Commission in Cyprus

Contact

Representation of the European Commission in Cyprus

Address

EU House

30 Byron Avenue

1096 Nicosia

Phone

work Tel.:
+357 22 81 77 70

Fax

fax Fax:
+357 22 76 89 26

E-Mail


Europe Direct Larnaca

Address

Filiou Tsigaridi

6300 Larnaca

P.O. Box 40045

Phone

work Tel.:
+357 24 62 09 93

Fax

fax Fax:
+357 24 62 09 93

E-Mail


Europe Direct Limassol

Address

corner Athinon and Nikos Xiouta str.

3040 Limassol

Phone

work Tel.:
+357 25 00 20 44 and +357 25 00 20 27

Fax

fax Fax:
+357 25 00 27 63

E-Mail


Europe Direct Pafos

Address

26, 25th of March str.

8100 Pafos

Phone

work Tel.:
+357 26 93 55 00

Fax

fax Fax:
+357 26 91 10 32

E-Mail


Information page

  • Top
  • Last update: 16 | 11 | 2011