Navigation path

News

Cyprus in EU Presidency: Challenges, opportunities, prospects

11.11.2011 Speech (in Greek) by Androulla Kaminara, Head of the European Commission Representation in Cyprus, at SEK's Conference, on November 11th, 2011 at Hilton Park. Hotel in Nicosia.

Αγαπητοί σύνεδροι,
Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Συνομοσπονδία Εργαζομένων Κύπρου για την τιμή που μου κάνει, δίνοντάς μου την ευκαιρία να παρευρεθώ στο 27ο Παγκύπριο Συνέδριό σας και να σας μιλήσω για τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις προοπτικές της Κύπρου στην Προεδρία της ΕΕ. Χαίρομαι ιδιαίτερα για την ευκαιρία που μου δίνεται να αναπτύξω ένα θέμα που βρίσκεται ήδη στην επικαιρότητα, και το οποίο θα μας απασχολήσει καθ' όλη τη διάρκεια των επόμενων 14 μηνών: την ανάληψη από την Κύπρο της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012 – γεγονός που θα επηρεάσει την Κύπρο για αρκετά ακόμα χρόνια.

Στην ομιλία μου σήμερα θα ήθελα να αναπτύξω τα εξής ζητήματα:

• Α. Ο Ρόλος της χώρας που έχει την προεδρία
• Β. Οι παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχία ή όχι μιας προεδρίας
• Γ. Τα πιο σημαντικά θέματα που θα κριθεί να χειριστεί η Κύπρος που είναι:
o Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και η πρόταση της Επιτροπής
o Η Ενιαία Αγορά
o Η κεφαλαιακή επάρκεια τραπεζών
o Τα ενεργειακά θέματα
• Δ. Οι ευκαιρίες που απορρέουν για την Κύπρο από την Προεδρία
• Ε. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής


Α. Ρόλος της χώρας που έχει την προεδρία

Επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια για το Συμβούλιο της ΕΕ και ποιος είναι ο ρόλος της χώρας που έχει την Προεδρία.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Συμβούλιο των Υπουργών ή και Συμβούλιο, όπως είναι περισσότερο γνωστό, αποτελεί μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Σε αυτό συμμετέχουν οι υπουργοί των κρατών μελών της ΕΕ που έχουν την αρμοδιότητα του τομέα που τίθεται κάθε φορά υπό συζήτηση.

Συνολικά το Συμβούλιο συνεδριάζει υπό δέκα διαφορετικές συνθέσεις, με τις ακόλουθες θεματικές: «Γενικές Υποθέσεις», «Εξωτερικές Υποθέσεις», «Οικονομικές και Δημοσιονομικές Υποθέσεις», «Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις», «Απασχόληση, Κοινωνική Πολιτική, Υγεία και Καταναλωτές», «Ανταγωνιστικότητα», «Μεταφορές, Τηλεπικοινωνίες και Ενέργεια», «Γεωργία και Αλιεία», «Περιβάλλον», και «Παιδεία, Νεολαία και Πολιτισμός».

Η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), η οποία αποκαλείται ανεπίσημα «Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ασκείται εκ περιτροπής από κάθε κράτος μέλος για περίοδο έξι (6) μηνών. Η ομόφωνα προκαθορισμένη σειρά των κρατών μελών που θα προεδρεύσουν έχει ήδη οριστεί μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2020. Εάν η ΕΕ παραμείνει στα 27 ΚΜ, η επόμενη φορά που θα κληθεί η Κύπρος να έχει την Προεδρία μπορεί να είναι σε 13 χρόνια – δηλαδή το 2025!

Τώρα, ποιος είναι ο ρόλος της Προεδρεύουσας χώρας του Συμβουλίου; Η Προεδρία είναι ουσιαστικά υπεύθυνη για τη συνολική οργάνωση και εύρυθμη λειτουργία των εργασιών του Συμβουλίου.
Είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση της ημερήσιας διάταξης του Συμβουλίου και αναλαμβάνει τη διοργάνωση και προεδρία όλων των υπουργικών συνεδριάσεων, καθώς και των συνεδριάσεων των διαφόρων Ομάδων Εργασίας του Συμβουλίου, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, εκτός από το Συμβούλιο «Εξωτερικών Υποθέσεων» του οποίου προεδρεύει η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Προεδρία προωθεί τις νομοθετικές και πολιτικές αποφάσεις και διαπραγματεύεται συμβιβαστικές λύσεις μεταξύ των Κρατών Μελών. Η εκάστοτε χώρα που έχει την Προεδρία καλείται να παίξει τον ρόλο του «ειλικρινούς διαμεσολαβητή». Γεφυρώνει χάσματα ανάμεσα στα κράτη μέλη, αλλά και διαφορές που μπορεί να προκύψουν μεταξύ του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και/ή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η διοργάνωση μιας Προεδρίας είναι πρωτίστως μια διαδικασία διατήρησης ισορροπιών. Η ΕΕ λειτουργεί στην βάση ενός συστήματος συνεργασιών, δεσμών, ανταλλαγών. Σε ένα τέτοιο σύστημα δεν χωρούν προσπάθειες από μέρους της Προεδρίας να επιβάλει τη δική της ατζέντα στους άλλους. Δεν μπορούν καν να ευοδωθούν προσπάθειες που εδράζονται περισσότερο σε οράματα και βλέψεις των επιμέρους κρατών, αλλά που δεν αποτελούν κοινή προτεραιότητα των υπολοίπων.

Β. Οι παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχία ή όχι μιας προεδρίας
Σε αυτό το σημείο, επιτρέψτε μου να περάσω στο επόμενο μέρος της ομιλίας μου. Στους παράγοντες που αποτελούν βαρόμετρο για την επιτυχία – ή όχι – μιας Προεδρίας.

Οι πιο κρίσιμοι παράγοντες, κατά την άποψή μου, είναι οι ακόλουθοι πέντε:

- Β.1. Η διαχείριση του προγράμματος, της ατζέντας δηλαδή της ΕΕ, και θα αναφερθώ πιο αναλυτικά σε αυτό σε λίγο

- Β.2. Η διαχείριση απρόβλεπτων γεγονότων
                - στο εσωτερικό της ΕΕ (π.χ. κρίση χρέους)
                - στο εξωτερικό της ΕΕ (Επιτροπή + Προεδρία)

- Β.3 Η υλικοτεχνική υποστήριξη: Στην Κύπρο, αλλά και στις Βρυξέλλες

- Β.4 Η διαχείριση της επικοινωνίας σε τέσσερα επίπεδα: σε τοπικό επίπεδο, στις Βρυξέλλες ,στα άλλα κράτη μέλη και σε διεθνές επίπεδο

- Β.5 Η «αξιοποίηση» της δυνατότητας προβολής της χώρας (π.χ. πολιτιστικά, τουριστικά).

Ας εξετάσουμε τους παράγοντες αυτούς ξεχωριστά.

Β.1. Διαχείριση του προγράμματος της ΕΕ

Κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, αναμένεται να διεξαχθούν στη χώρα μας περίπου 200 συναντήσεις υψηλού επιπέδου για σκοπούς της Προεδρίας. Επιπλέον θα διοργανωθούν παρά πολλά συνέδρια. Είναι προφανές ότι η ομαλή και επιτυχημένη διεξαγωγή τους συνιστά σημαντικό κομμάτι για την επιτυχία της Προεδρίας.

Όμως, δεν είναι το σημαντικότερο. Για να τονίσω το θέμα αυτό, απλά να σας πω ότι μια Προεδρία που θα έχει φέρει εις πέρας το πρόγραμμα της ΕΕ αλλά δεν θα έχει κάνει κανένα συνέδριο, μπορεί να θεωρηθεί επιτυχημένη - όχι όμως το αντίστροφο.

Άρα, και η Κυπριακή Προεδρία θα κριθεί κυρίως από το πόσο πετυχημένα θα καταφέρει η χώρα να διαχειριστεί το πρόγραμμα, τη νομοθετική ατζέντα της ΕΕ γι' αυτό το διάστημα.

Επιπλέον, η Κύπρος δεν είναι μόνη της στη χάραξη των προτεραιοτήτων σχετικά με το νομοθετικό πρόγραμμα της ΕΕ για το διάστημα που θα έχει την Προεδρία. Αυτό γίνεται σε συνεργασία με δύο χώρες οι οποίες έχουν την Προεδρία πριν από αυτή - την Πολωνία και τη Δανία. Και οι τρεις μαζί αποτελούν το λεγόμενο Τρίο και αυτό είναι κάτι που άλλαξε με την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας τον Δεκέμβριο του 2009.

Το Τρίο είναι ουσιαστικά μια συμπροεδρία που έχει συνολική διάρκεια δεκαοκτώ μηνών. Κάθε μία από τις τρεις χώρες αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου εκ περιτροπής για διάστημα έξι μηνών, σύμφωνα με μια προκαθορισμένη σειρά. Κατά τη διάρκεια της συμπροεδρίας, οι εκάστοτε τρεις Προεδρεύουσες χώρες βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ τους.

Η άσκηση της συμπροεδρίας γίνεται στη βάση ενός κοινού δεκαοκτάμηνου πολιτικού προγράμματος. Το κοινό αυτό πρόγραμμα περιλαμβάνει τις προτεραιότητες που θέτει το «Τρίο Προεδρίας» και τα θέματα που θα διαχειριστούν οι τρεις χώρες κατά τους δεκαοκτώ μήνες της Προεδρίας.

Επίσης, με την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας, υπάρχει η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και θεματικά. Δηλαδή εάν για κάποιο θέμα υπάρχει εξειδικευμένη γνώση και/ή ενδιαφέρον από το ένα κράτος μέλος – με κοινή συμφωνία και των τριών ΚΜ – μπορεί αυτό το ΚΜ να προεδρεύει για το θέμα αυτό κατά τη διάρκεια όλου του δεκαοκτάμηνου.

Με βάση αυτήν την επεξήγηση, θέλω να τονίσω ότι η Κύπρος βρίσκεται από την 1η Ιουλίου ήδη στην Προεδρία, από τη στιγμή που το Τρίο έχει αρχίσει με την Πολωνία, η οποία έχει αναλάβει ήδη την Προεδρία πριν από 5 μήνες.

Με βάση το δεκαοκτάμηνο κοινό πρόγραμμα, η κάθε μία από τις τρεις Προεδρεύουσες χώρες ετοιμάζει το δικό της εξάμηνο πρόγραμμα, το οποίο είναι πιο λεπτομερές. Στόχος αυτής της διαδικασίας είναι η διασφάλιση της απαραίτητης συνέχειας στις εργασίες και πολιτικές που αποτελούν τους στόχους της ΕΕ.

Εκτός όμως από το πρόγραμμα που έχει επεξεργαστεί με την Πολωνία και τη Δανία, η Κύπρος θα κληθεί να χειριστεί και άλλα θέματα, τα οποία είτε θα «κληρονομήσει» από την προκάτοχό της, είτε είναι προγραμματισμένα να ολοκληρωθούν ή να «κινηθούν» κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της.

Β.2 Η διαχείριση απρόβλεπτων γεγονότων

Εκτός από αυτά, η Κύπρος θα κληθεί να διαχειριστεί μια πληθώρα άλλων θεμάτων. Και η επιτυχής αντιμετώπισή τους είναι κλειδί για την επιτυχία της Προεδρίας.

Ξέρετε, όλα τα θέματα που ανέφερα πριν είναι γνωστά. Εννοώ πως είναι στο πρόγραμμα και υπάρχει η ευχέρεια προετοιμασίας. Όμως η Κύπρος, όπως και κάθε χώρα που έχει την προεδρία, πρέπει να είναι προετοιμασμένη για τη διαχείριση απρόβλεπτων γεγονότων. Τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Ένωσης.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την Ουγγαρία, η οποία είχε την Προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2011.

Μπορούσαν να φανταστούν οι Ούγγροι όταν ετοίμαζαν την Προεδρία τους ότι ο αραβικός κόσμος θα ξεσηκωνόταν, ότι ένα τσουνάμι θα χτυπούσε τόσο καταστροφικά την Ιαπωνία ή τις δραστικές εξελίξεις αναφορικά με το πρόβλημα χρέους των χωρών της Ευρωζώνης;

Τέτοιες εξελίξεις είναι αδύνατο να προβλεφθούν.

Κι όμως, αυτά ακριβώς τα θέματα κυριάρχησαν στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τους πρώτους έξι μήνες του 2011. Και σε αυτά τα θέματα κλήθηκε να ανταποκριθεί η Ουγγαρία ώστε να φέρει εις πέρας με επιτυχία την Προεδρία της.

Σε πολλές περιπτώσεις, η Προεδρεύουσα χώρα καλείται να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα και την επικαιρότητα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτάσσει δραστικό ανασχεδιασμό του αρχικού προγράμματος. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να έχουμε κατά νου.

 

Υπογραμμίζω δύο ακόμα σημαντικά ζητήματα:
- σε ό,τι αφορά την πιθανότητα απρόβλεπτων γεγονότων στο εσωτερικό της ΕΕ – εάν προκύψει κάτι που να έχει άμεση σχέση με το ευρώ – λόγω του ότι η Κύπρος είναι το μόνο από τα ΚΜ του Τρίο που ανήκει στην ευρωζώνη – θα έχει αυξημένες ευθύνες για την αντιμετώπισή του.

- λόγω της γειτνίασης της Κύπρου με τη Μέση Ανατολή, της ιστορικής σχέσης της με τις χώρες της περιοχής και λόγω των απανωτών εξελίξεων που προκύπτουν από την Αραβική Άνοιξη, ο ρόλος της Κύπρου και σε αυτό τον τομέα έχει ιδιαίτερο βάρος.

Συνοψίζοντας - το μόνο προβλέψιμο είναι ότι θα υπάρξουν απρόβλεπτα γεγονότα που θα κληθεί η Κύπρος να διαχειριστεί.

Β.3. Η υλικοτεχνική υποστήριξη

Ένας τρίτος παράγοντας για μια πετυχημένη Προεδρία είναι η υλικοτεχνική υποστήριξη. Όπως ανέφερα πριν, εκτιμάται ότι περίπου 200 συναντήσεις υψηλού επιπέδου και ακόμα περισσότερα συνέδρια θα λάβουν χώρα στην Κύπρο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012. Την ίδια στιγμή, σε Βρυξέλλες, Λουξεμβούργο, αλλά και αλλού, θα πραγματοποιηθούν περίπου 2.000 συναντήσεις υψηλού επιπέδου, οι οποίες θα συνδέονται με την Προεδρία.

Για την επιτυχή διεξαγωγή των συναντήσεων, η υλικοτεχνική υποστήριξη, οι πρακτικές λεπτομέρειες δηλαδή, είναι κρίσιμης σημασίας. Αυτό ισχύει τόσο για τις εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα εδώ, αλλά και στο εξωτερικό.

Έτσι, χαίρομαι ιδιαίτερα για το γεγονός ότι η Γραμματεία της Προεδρίας προετοιμάζεται ενεργά σε αυτό τον τομέα. Υπάρχει ειδική μονάδα οργανωτικών θεμάτων, και είμαι σίγουρη πως θα φέρουν εις πέρας με επιτυχία το δύσκολο έργο που έχουν μπροστά τους.

Β.4 Η διαχείριση της επικοινωνίας

Ο τέταρτος παράγοντας έχει σχέση με τη διαχείριση της επικοινωνίας σε τέσσερα επίπεδα: στο τοπικό, στο διεθνές, στις Βρυξέλλες και στα άλλα κράτη μέλη. Πολλές φορές υπάρχει ένα επικοινωνιακό κενό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εναπόκειται στην Κύπρο να αναδείξει με τον καλύτερο τρόπο τα θέματα και τα «επιτεύγματα», ας μου επιτραπεί η έκφραση. Αυτό πρέπει να γίνει σε τέσσερα επίπεδα: σε τοπικό, δηλαδή στην Κύπρο, στις Βρυξέλλες, στα άλλα κράτη μέλη, αλλά και σε διεθνές επίπεδο (εκτός ΕΕ). Σε πολλά ζητήματα, η Κύπρος θα είναι η επίσημη φωνή του Συμβουλίου. Και σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο διαδίκτυο, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο σύμμαχο στον επικοινωνιακό αγώνα.

Β.5 Η «εκμετάλλευση» της δυνατότητας προβολής της χώρας

Τέλος, τους έξι μήνες που θα διαρκέσει η Προεδρία, η καρδιά της Ευρώπης θα χτυπά στην Κύπρο. Η χώρα θα έχει μια μοναδική δυνατότητα προβολής – πολιτικά, πολιτιστικά και τουριστικά. Αυτό μπορεί να μην είναι κριτήριο επιτυχίας μιας προεδρίας σε ό,τι αφορά του  εταίρους μας, αλλά σίγουρα είναι κριτήριο για τους Κύπριους. Ξέρετε, δεν είναι μόνο σημαντικό να υπάρξει επιτυχημένη Προεδρία αλλά και τα ΜΜΕ να πουν ότι έτσι έγινε

Γ. Τα πιο σημαντικά θέματα που θα κληθεί να χειριστεί η Κύπρος

o Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και η πρόταση της Επιτροπής
o Ενιαία αγορά
o Κεφαλαιακή επάρκεια τραπεζών
o Ενεργειακά θέματα

Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε μερικά από τα σημαντικότερα θέματα που θα κληθεί να χειριστεί η Κύπρος.

- Κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις σε σχέση με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τα έτη 2014-2020, δηλαδή για τον συνολικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο αυτή. Τον περασμένο Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε τις προτάσεις της για το θέμα αυτό. Αυτή τη στιγμή, γίνονται διαβουλεύσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων και οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν στο τέλος του 2012 - κατά τη διάρκεια, δηλαδή, της Κυπριακής Προεδρίας.

Είναι σαφές πως σε ένα θέμα τέτοιας σημασίας – μην ξεχνάτε ότι μιλάμε για τον προϋπολογισμό της Ένωσης για διάρκεια επτά ετών, για ένα ποσό που μπορεί να ξεπεράσει το 1 τρις ευρώ – ο ρόλος της Κύπρου ως «ειλικρινούς διαμεσολαβητή» μπορεί να καθορίσει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων.

Θεωρώ ότι η ολοκλήρωση των συζητήσεων και η λήψη αποφάσεων για το θέμα του προϋπολογισμού είναι ίσως το πιο δύσκολο θέμα που θα κληθεί να χειριστεί κάθε ΚΜ αυτή τη 10ετία. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ αναλυτικά σε αυτό, ούτως ώστε να γίνει πιο κατανοητό το εγχείρημα.

Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ προσδίδει σημαντική προστιθέμενη αξία στις ζωές των 500 εκατομμυρίων πολιτών της. Είναι μικρός – 1% του ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστου ευρωπαϊκού εισοδήματος] – αλλά παράγει σημαντικά αποτελέσματα σε τομείς όπου η χρηματοδότηση σε επίπεδο ΕΕ έχει καλύτερη επενδυτική απόδοση.

Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020 μεταφράζει σε δημοσιονομικούς όρους τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης τουλάχιστον για 7 έτη. Το άρθρο 312 της Συνθήκης της Λισαβόνας ορίζει ότι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) θεσπίζεται με κανονισμό που εγκρίνεται ομόφωνα από το Συμβούλιο, μετά την κατά πλειοψηφία έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το ΠΔΠ ορίζει ετήσια μέγιστα ποσά (ανώτατα όρια) για τις δαπάνες της ΕΕ στο σύνολό της και για τις κύριες κατηγορίες δαπανών (γραμμές προϋπολογισμού). Δεν είναι τόσο αναλυτικό όσο ο ετήσιος προϋπολογισμός.

Το συνολικό ποσό που προτείνεται για την επόμενη επταετία (2014-2020) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέρχεται σε 1,025 δισ. ευρώ σε αναλήψεις υποχρεώσεων (το 1,05% του ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστου εγχώριου εισοδήματος] της ΕΕ) και σε 972,2 δισ. ευρώ (το 1% του ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστου εγχώριου εισοδήματος] της ΕΕ) σε πληρωμές.

Μέσω μιας έξυπνης ανακατανομής του προϋπολογισμού δημιουργήσαμε περιθώρια για τη χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων, όπως οι διασυνοριακές υποδομές για την ενέργεια και τις μεταφορές, η έρευνα και η ανάπτυξη, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός, η ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων και η ενίσχυση των νοτίων και των ανατολικών μας γειτονικών χωρών. Επιπλέον, εκσυγχρονίσαμε το σύνολο σχεδόν των πολιτικών μας, απλουστεύοντας τα προγράμματά μας και θέτοντας αυστηρότερους όρους όσον αφορά τον τρόπο διάθεσης των κονδυλίων.

Οι τομείς που καλύπτει το ΠΔΠ είναι:

1. Ανάπτυξη και απασχόληση

Νέο ταμείο, «Συνδέοντας την Ευρώπη», αποσκοπεί στην ενίσχυση της πανευρωπαϊκής αξίας των έργων υποδομής. Έχει προϋπολογισμό 40 δισ. ευρώ, καθώς και άλλα 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Συνοχής, και περιλαμβάνει προκαταρκτικό κατάλογο έργων στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών που αυξάνουν τη διασυνδεσιμότητα στην Ευρώπη.  Η Επιτροπή θα προωθήσει τη χρήση ομολογιακών δανείων της ΕΕ ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίηση αυτών των σημαντικών έργων.

2. Διαθρωτικά Ταμεία

Τα σημαντικά κονδύλια που διατίθενται υπέρ της οικονομικής, της κοινωνικής και της εδαφικής συνοχής (376 δισ. ευρώ για ολόκληρη την περίοδο, ποσοστό 36,7% του ΠΔΠ σε σύγκριση με 35% στην προηγούμενη περίοδο) θα συνδεθούν στενότερα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Χάρη σε νέες διατάξεις όσον αφορά τις προϋποθέσεις, θα εξασφαλιστεί η εστίαση της ΕΕ στην επίτευξη αποτελεσμάτων και θα δοθούν ισχυρά κίνητρα στα κράτη μέλη ώστε να υλοποιήσουν αποτελεσματικά τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Θα συναφθούν συμβάσεις εταιρικής σχέσης με κάθε κράτος μέλος ώστε να εξασφαλιστεί η αλληλοενίσχυση της χρηματοδότησης μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ.

3. Εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση

Η Επιτροπή προτείνει επίσης την ενίσχυση των προγραμμάτων για την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση. Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα της κατάτμησης των υφιστάμενων μέσων, προτείνεται η κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ύψους 15,2 δισ. ευρώ για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη νεολαία, με σαφή εστίαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην κινητικότητα.

4. Έρευνα και καινοτομία

Οι επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία κατά την επόμενη επταετία θα αυξηθούν σημαντικά. Μια κοινή στρατηγική της ΕΕ με τίτλο «Ορίζοντας 2020» και με προϋπολογισμό 80 δισ. ευρώ (60 δισ. ευρώ στην περίοδο 2007-2013) θα δώσει ώθηση στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο και θα συμβάλει στη δημιουργία των θέσεων εργασίας και των ιδεών του αύριο. Θα καλύπτει όλα τα σχέδια σε αυτό τον τομέα, ώστε να σταματήσει η κατάτμηση που επικρατεί και να εξασφαλιστεί ότι τα σχέδια που χρηματοδοτεί η ΕΕ συμπληρώνουν καλύτερα τις εθνικές προσπάθειες και συμβάλλουν στον συντονισμό τους.

Θα διατεθούν 371,72 δισ. ευρώ για την κοινή γεωργική πολιτική – 36,2% του νέου ΠΔΠ σε σύγκριση με 39,4% στην προηγούμενη περίοδο. Το 30% της άμεσης στήριξης προς τους αγρότες θα εξαρτάται από το «πρασίνισμα» των εκμεταλλεύσεών τους (περιβαλλοντικός προσανατολισμός των πληρωμών). Η Επιτροπή προτείνει επίσης να ανοίξει στους αγρότες το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση. Επίσης, θα μειωθούν οι αποκλίσεις που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις άμεσες πληρωμές.

5. Περιβάλλον

Η οικοδόμηση μιας ασφαλέστερης Ευρώπης προϋποθέτει τη βελτίωση του περιβάλλοντός μας και την προστασία του κλίματός μας. Η Επιτροπή προτείνει να συνυπολογίζονται και τα δύο αυτά στοιχεία σε όλες τις πολιτικές. Προτίθεται να αυξήσει την αναλογία των δαπανών που αφορούν το κλίμα στο 20% τουλάχιστον, ενώ οι εισφορές από τους διάφορους τομείς πολιτικής θα υποβάλλονται σε ανάλυση επιπτώσεων.

6. Ασφάλεια

Η Επιτροπή προτείνει να επενδυθούν στην ευρωπαϊκή ασφάλεια 4,1 δισ. ευρώ για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και της τρομοκρατίας, καθώς και 3,4 δισ. ευρώ στις πολιτικές για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή της Ευρώπης. Τα δύο αυτά κονδύλια θα έχουν μια εξωτερική διάσταση ώστε να υπάρξει συνεργασία με τρίτες χώρες.
7.  Εξωτερικές σχέσεις

Αύξηση στα 70,2 δισ. ευρώ του προϋπολογισμού για τις εξωτερικές σχέσεις. Δεδομένων των μεταβαλλόμενων συμμαχιών και της εμφάνισης νέων δυνάμεων, η Ευρώπη πρέπει να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες ώστε να ακούγεται η φωνή της. Θα διατεθούν 16 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας για την προώθηση της δημοκρατίας και της ευημερίας στις χώρες που περιβάλλουν την Ευρώπη. Θα διατεθούν 20,6 δισ. ευρώ στον Μηχανισμό Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΜΑΣ) ώστε να εστιαστεί στην εξάλειψη της φτώχειας και να ανταποκριθούμε στις δεσμεύσεις που αναλάβαμε στο πλαίσιο των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας.

Οι ίδιοι πόροι της Ένωσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τρεις τύπους ίδιων πόρων για να χρηματοδοτεί τις δαπάνες της:
• Παραδοσιακούς ίδιους πόρους (εισφορές ζάχαρης, καθώς και γεωργικούς και τελωνειακούς δασμούς),
• Ίδιους πόρους με βάση τον ΦΠΑ (τμήμα του εθνικού ΦΠΑ που συλλέγεται από τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο),
• Ίδιους πόρους με βάση το ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστο εγχώριο εισόδημα] (οι «εθνικές» συνεισφορές με βάση το ΑΕΕ κάθε κράτους μέλους).

Το 2011, το 76% των εσόδων του προϋπολογισμού της ΕΕ θα προέλθει από τους πόρους με βάση το ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστο εγχώριο εισόδημα], το 12% από τελωνειακούς δασμούς και εισφορές ζάχαρης, και το 11% από τους πόρους με βάση τον ΦΠΑ. Το υπόλοιπο 1% προέρχεται από φόρους οι οποίοι καταβάλλονται από το προσωπικό της ΕΕ και από άλλες διάφορες πηγές, όπως πρόστιμα τα οποία επιβάλλονται σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού ή άλλα νομοθετήματα, καθώς και μη δαπανηθέντα ποσά από προηγούμενα έτη.

Η Επιτροπή προτείνει νέους ίδιους πόρους, πέραν των ήδη υφιστάμενων, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη. Σκοπός της δεν είναι η αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, αλλά η εξυγίανσή του και η μείωση των άμεσων εισφορών των κρατών μελών.

Οι νέοι ίδιοι πόροι προτείνεται να προέλθουν από έναν φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και από έναν νέο, εκσυγχρονισμένο ΦΠΑ. Συγχρόνως, θα καταργηθεί ο ισχύων πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ (ο οποίος αποτελεί μέρος του εθνικού ΦΠΑ που εισπράττουν τα κράτη μέλη).

Η Επιτροπή προτείνει επίσης να απλουστευθούν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί δημοσιονομικής διόρθωσης που εφαρμόζονται σε ορισμένα κράτη μέλη. Η απλούστευση αυτή θα επιτευχθεί μέσω εφάπαξ μείωσης των καταβολών τους βάσει του ΑΕΕ [εν προκειμένω: ακαθάριστου εγχώριου εισοδήματος].

Διοίκηση 2014-2020

Οι διοικητικές δαπάνες αντιστοιχούν επί του παρόντος μόλις στο 5,7% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ. Η Επιτροπή προτείνει να μην υπάρξει αύξηση των διοικητικών δαπανών για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο. Παράλληλα, βασιζόμενη στη μεταρρύθμιση του 2004 σχετικά με το προσωπικό (με την οποία εξοικονομήθηκαν 3 δισ. ευρώ και θα εξοικονομηθούν άλλα 5 δισ.), η Επιτροπή προτείνει να τροποποιηθεί περαιτέρω ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ.

Με την παραπάνω ανάλυση για τις πολιτικές και άλλες αποφάσεις που σχετίζονται με το θέμα του ΠΔΠ – του πολυετούς δημοσιονομικού προγραμματισμού της ΕΕ – νομίζω μπορεί να γίνει πιο κατανοητή η πολυπλοκότητα του θέματος και η σημασία του.

Υπενθυμίζω όμως ότι υπάρχουν και άλλα πολύ σημαντικά θέματα όπως:

- Το 2012 συμπληρώνονται 20 χρόνια από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς. Για να δώσει νέα ώθηση στη σημαντική αυτή πολιτική της Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Απρίλιο μια δέσμη δώδεκα δράσεων, οι οποίες αγγίζουν όλους τους τομείς της ενιαίας αγοράς και πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2012. Πολλές από αυτές πρέπει να τις ολοκληρώσει η Κυπριακή Προεδρία.

- Επίσης, η Κύπρος είναι πολύ πιθανό να κληρονομήσει από τις προηγούμενες Προεδρίες την ανάγκη για επίτευξη συμφωνίας στο θέμα της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, και όλοι γνωρίζουμε πόσο επίκαιρο και σημαντικό είναι αυτό το θέμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σχετικές προτάσεις πριν από λίγο καιρό, οι οποίες αναγκάζουν τις τράπεζες να διατηρούν αυξημένα κεφάλαια σε σχέση με το παρελθόν, ώστε να μπορούν να καλύψουν τυχόν απώλειες χωρίς να καταφεύγουν σε κρατική βοήθεια. Η Κύπρος μπορεί να κληθεί να αναλάβει αυτό το θέμα, σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της Δανίας στο πρώτο εξάμηνο του 2012.

- Στον τομέα της ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τον στόχο βάσει του οποίου μέχρι το 2015 όλα τα κράτη μέλη πρέπει να είναι συνδεδεμένα με ευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας, πράγμα που πιστεύω ότι είναι και πολιτική της Κυπριακής κυβέρνησης. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, επιμέρους προτάσεις της Επιτροπής πρέπει να συζητηθούν και να συμφωνηθούν κατά το δεύτερο 6μηνο του 2012.

Δ. Ευκαιρίες για την Κύπρο από την Προεδρία

Όπως ανάφερα και προηγουμένως, η Προεδρία είναι μια τεράστια ευκαιρία για την προβολή της Κύπρου. Κατά τους έξι μήνες που θα διαρκέσει η Προεδρία, η καρδιά της Ευρώπης θα χτυπά στην Κύπρο. Η χώρα θα έχει μια μοναδική δυνατότητα προβολής – πολιτικά, πολιτιστικά και τουριστικά.

Το ειδικό βάρος της Κύπρου – και λόγω πληθυσμού και λόγω άλλων χαρακτηριστικών – θα εκατονταπλασιαστεί. Η Κύπρος του περίπου ενός εκατομμυρίου πληθυσμού θα προεδρεύει μιας ΕΕ των 500 εκατ. κατοίκων.

Επιπλέον, η Προεδρία αποτελεί ένα τεράστιο και εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα - μια ταχύρρυθμη μαθητεία σε ευρωπαϊκά θέματα που θα είναι χρήσιμη για όλους τους φορείς για τα επόμενα 5-10 χρόνια. Και αυτό είναι ένα επιπλέον μακροπρόθεσμο όφελος που μπορεί να προκύψει από την άσκηση της Προεδρίας.

Ε. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πολλαπλός:

• Συνεργάζεται με τα 3 κράτη μέλη του Τρίο για το πρόγραμμα του 18μηνου
• Προετοιμάζει τα κείμενα και τις νομοθεσίες που είναι προς συζήτηση και προς έγκριση
• Προσφέρει τεχνογνωσία στους λειτουργούς του κράτους μέλους που έχει την Προεδρία. Παραδείγματα:
o Πριν από 2 χρόνια συνδιοργανώσαμε με την Κυπριακή Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης σεμινάριο για όλους τους υπεύθυνους των υπουργείων
o Πριν από 1 χρόνο διοργανώσαμε εκπαιδευτικό ταξίδι στις Βρυξέλλες για τους υπεύθυνους για θέματα προεδρίας από όλα τα Υπουργεία
o Πριν από ένα μήνα συνδιοργανώσαμε με το ΚΥΠΕ σεμινάριο σε θέματα ΜΜΕ και επικοινωνίας, με τη συμμετοχή ειδικών από την Πολωνία, την Ουγγαρία, τη Δανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
o Συμμετέχουμε σε εκδηλώσεις διαφόρων φορέων για να ενημερώσουμε γι' αυτό το θέμα και γενικά για τα ευρωπαϊκά θέματα. Για αυτό είμαι ιδιαίτερα ευτυχής για τη συμμετοχή μας σήμερα.
• Συμβάλλει στην ομαλή μεταβίβαση εκκρεμοτήτων από Προεδρία σε Προεδρία και από Τρίο σε Τρίο – όπως στην περίπτωση της Κύπρου που είναι η τρίτη χώρα του Τρίο και μετά αρχίζει το επόμενο Τρίο.
• Η Επιτροπή λειτουργεί επίσης επικουρικά σε μια σειρά από θέματα, όπως η διαχείριση της επικοινωνίας, η αντιμετώπιση των απρόβλεπτων καταστάσεων, αλλά ακόμα και η υλικοτεχνική υποστήριξη.


Κυρίες και κύριοι,

Προσπάθησα να καλύψω μια σειρά από θέματα – τον ρόλο της χώρας που έχει την προεδρία, τους παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχία ή όχι μιας προεδρίας, τα πιο σημαντικά θέματα που θα κληθεί να χειριστεί η Κύπρος, τις ευκαιρίες που απορρέουν για την Κύπρο από την Προεδρία, και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ελπίζω να μην σας κούρασα και ελπίζω να μας παρακολουθείτε μέσα από τον δικτυακό τόπο της Αντιπροσωπείας για περισσότερη ενημέρωση και για παρακολούθηση των εξελίξεων.


Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι για μια επιτυχημένη Προεδρία χρειάζονται ΟΛΕΣ και ΟΛΟΙ.

Σε τοπικό επίπεδο - η κυβέρνηση, η Βουλή, τα πολιτικά κόμματα, η τοπική αυτοδιοίκηση, οι ΜΚΟ, οι συντεχνίες, οι εθελόντριες και οι εθελοντές – όλες και όλοι μαζί ανεξαιρέτως.

Σας ευχαριστώ.

Additional information

European Commission in Cyprus

Contact

Representation of the European Commission in Cyprus

Address

EU House

30 Byron Avenue

1096 Nicosia

Phone

work Tel.:
+357 22 81 77 70

Fax

fax Fax:
+357 22 76 89 26

E-Mail


Europe Direct Larnaca

Address

Filiou Tsigaridi

6300 Larnaca

P.O. Box 40045

Phone

work Tel.:
+357 24 62 09 93

Fax

fax Fax:
+357 24 62 09 93

E-Mail


Europe Direct Limassol

Address

173-179 Chr. Hadjipavlou Ave.

3036 Limassol

Phone

work Tel.:
+357 25 00 20 44 and +357 25 00 20 27

Fax

fax Fax:
+357 25 00 27 63

E-Mail


Europe Direct Paphos

Address

Palia Ilektriki

Vladimirou Iracleous 8

8010 Paphos

Phone

work Tel.:
+357 26 93 55 00

Fax

fax Fax:
+357 26 91 10 32

E-Mail


Information page

  • Top
  • Last update: 11 | 11 | 2011