Navigation path

News

Kültür ve eğitim krizle karşı karşıya

08.02.2012 Avrupa Komisyonu Kıbrıs Temsilciliği Başkanı Androulla Kaminara’nın 30 Ocak 2012 tarihinde Limassol’daki üniversitede TEPAK tarafından düzenlenen etkinlikte yaptığı konuşma (Yunanca). Hem Avrupa hem de Avrupalı vatandaşlar açısından zor zamanlar yaşadığımız bir gerçek. Ama geleceğimizi şekillendirmek için yapmamız gereken seçimler var. Eğer gençlerin eğitimine yatırım yapmaya devam etmezsek ve kültürümüze yatırım yapmazsak, ihtiyacımız olan işleri ve ekonomik büyümeyi gerçekleştiremeyiz.

Αξιότιμη κα Πρύτανη,
Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το ΤΕΠΑΚ για την πρόσκληση να παρευρεθώ και να μιλήσω στη σημερινή εκδήλωση. Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι εδώ, στο χώρο ενός νέου εκπαιδευτικού ιδρύματος το οποίο όμως έχει ήδη δώσει τα διαπιστευτήρια του σε ότι αφορά την εκπαίδευση που παρέχει στους φοιτητές και την ψηλού επιπέδου έρευνα που λαμβάνει χώρα εδώ.

 

Στην ομιλία μου σήμερα θα αναφερθώ στο γιατί χρειαζόμαστε τον πολιτισμό και την παιδεία, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης. Στη συνέχεια θα μιλήσω για τις προτάσεις και τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε αυτόν τον τομέα, ενώ στο τέλος θα κάνω μια μικρή αναφορά στην ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο την 1η Ιουλίου.

Το έργο που επιτελείτε κα Πρύτανη είναι εξαιρετικά σημαντικό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με την κρίση δημόσιου χρέους, και τα κράτη μέλη οδηγούνται σε διόρθωση των οικονομικών τους. Δημιουργείται η εντύπωση πως η προσπάθεια αυτή γίνεται εις βάρος της παιδείας και του πολιτισμού. Να ξεκαθαρίσω πως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Και δεν πρέπει να συμβαίνει ούτε σε εθνικό επίπεδο.

Σίγουρα, αυτές είναι δύσκολες εποχές για την Ευρώπη και για τους ευρωπαίους πολίτες. Υπάρχουν όμως επιλογές τις οποίες πρέπει να κάνουμε  οι οποίες θα διαμορφώσουν το μέλλον μας.

Αν δεν συνεχίσουμε να επενδύουμε στην εκπαίδευση των νέων μας ανθρώπων και στον πολιτισμό μας, δε θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τις θέσεις εργασίας και την οικονομική ανάπτυξη που τόσο πολύ χρειαζόμαστε. Η νεολαία της Ευρώπης βρίσκεται αντιμέτωπη με ποσοστά ανεργίας που σε μερικές χώρες ξεπερνούν και το 40%. Στην Κύπρο, η ανεργία το Νοέμβριο του 2011 άγγιξε το 9,1% ενώ πλήττει το 20% των νέων. Αυτή η κρίση μας υπενθυμίζει πως πρέπει να δράσουμε.

Η διαρθρωτική νεανική ανεργία έχει καταστροφικές συνέπειες και ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει μια "χαμένη γενιά" σε πολλά κράτη μέλη. Αυτή είναι μια σοβαρή απειλή για οποιαδήποτε προοπτική για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, και μια ακόμα μεγαλύτερη απειλή για τη βιωσιμότητα του κοινωνικού μοντέλου της Ευρώπης.

Πρέπει να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην εκπαίδευση και την κατάρτιση - όχι παρά την κρίση, αλλά εξαιτίας της.

Το να θυσιάσουμε την επένδυση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση είναι η χειρότερη δυνατή επιλογή. Δεν θα βοηθούσε βραχυπρόθεσμα την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά μας, ενώ παράλληλα θα υπονόμευε σοβαρά τις μελλοντικές προοπτικές μας για ανάπτυξη και καινοτομία.

Επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι, αρχής γενομένης από φέτος, το ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό εκτιμάται ότι θα αρχίσει να συρρικνώνεται σε απόλυτους αριθμούς. Την ίδια στιγμή, οι προβλέψεις μας λένε ότι μέχρι το έτος 2020 περισσότερο από το ένα τρίτο του συνόλου των θέσεων εργασίας στην ΕΕ θα απαιτεί υψηλού επιπέδου δεξιότητες.

Αλλά σήμερα, ένας στους επτά μαθητές σταγόνες εγκαταλείπουν το σχολείο και μένουν χωρίς προσόντα. Αυτοί οι νέοι έχουν περιορισμένες προοπτικές απασχόλησης. Κάνουν το χειρότερο δυνατό ξεκίνημα στη ζωή. Η αύξηση των δεξιοτήτων είναι ως εκ τούτου μια από τις προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τα προσεχή έτη.

Πιστεύω πως όλοι συμφωνούμε ως προς την ανάλυση. Ως εκ τούτου, σήμερα, δε θα ήθελα σήμερα να αναφερθώ στο γιατί χρειαζόμαστε την εκπαίδευση και την κατάρτιση - όλοι ξέρουμε γιατί - αλλά στο τι κάνουμε και στο τι πρέπει να γίνει για να διασφαλίσουμε πως η παιδεία και ο πολιτισμός μας δε θα πληγούν ανεπανόρθωτα από την κρίση. Πως θα έχουμε τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης που δικαιούνται οι Ευρωπαίοι πολίτες, και τα οποία χρειάζεται η οικονομία μας.

Όπως γνωρίζετε, η ευθύνη για την εκπαίδευση και κατάρτισης βαρύνει τις εθνικές κυβερνήσεις - αλλά η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να αναλάβει το ρόλο της για να υποστηρίξει τα κράτη μέλη.

Η κρίση, η οποία ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια με την κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, έχει μετεξελιχθεί σε κρίση χρέους. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους είναι πως κάποια κράτη μέλη έχουν χαμηλή ανταγωνιστικότητα-και η εκπαίδευση, η έρευνα και η ανάπτυξη είναι σημείο κλειδί για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να διορθώσουμε.

Έχοντας αυτό κατά νου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα οδικό χάρτη για το 2020, με το όνομα ''Ευρώπη 2020.'' Περιλαμβάνει πέντε στόχους, τους οποίους πρέπει να πετύχει η ΕΕ μέχρι το έτος 2020.

Αυτοί αφορούν:

- Την απασχόληση του 75% της ηλικιακής κατηγορίας 20-64 ετών

- Την καινοτομία, καθώς θέλουμε μέχρι το 2020 να επενδύουμε το 3% του ΑΕΠ (δημόσιου και ιδιωτικού) της ΕΕ σε έρευνα και ανάπτυξη.

-  Την κλιματική αλλαγή και  την ενέργεια, με έμφαση στη μείωση
των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ενεργειακή απόδοση

- τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό: μείωση τουλάχιστον κατά 20 εκατομμύρια των ατόμων που βρίσκονται ή κινδυνεύουν να βρεθούν σε κατάσταση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού

- και την εκπαίδευση: θέλουμε μέχρι το 2020 το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν το σχολείο να πέσει κάτω από 10%,  και το 40% της ηλικιακής κατηγορίας 30-34 ετών να ολοκληρώνει τις τριτοβάθμιες σπουδές. Το αντίστοιχο ποσοστό για την Κύπρο το 2010 ήταν 45,1%.

Αυτοί οι στόχοι αποτελούν βασικά στοιχεία των προτάσεων της Επιτροπής για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον προϋπολογισμό δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2014-2020 ο οποίος υπολογίζεται σε περίπου €1 τρις. Για την έρευνα, την καινοτομία και την εκπαίδευση προτείνουμε ένα ποσό ύψους €95 δις, το οποίο θα συμπληρωθεί με σημαντικές ενισχύσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία.

Επιτρέψτε μου τώρα να αναφερθώ πιο συγκεκριμένα σε 3 από τις προτάσεις μας που αφορούν ακριβώς την έρευνα, την παιδεία και τον πολιτισμό: στον ''Ορίζοντα 2020'', στο ''Εράσμους για όλους'' και στη ''Δημιουργική Ευρώπη''.

 

Ορίζοντας 2020

Ο Ορίζοντας 2020 είναι το πρόγραμμα με το οποίο θέλουμε να δώσουμε ώθηση στην έρευνα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα στην Ευρώπη.  Προβλέπεται να τρέξει το διάστημα 2014 - 2020 με προϋπολογισμό € 80 δισ. ευρώ, και αποτελεί μέρος της προσπάθειάς για τη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων απασχόλησης στην Ευρώπη.

Η καινοτομία του προγράμματος είναι πως υπό την ομπρέλα του  συγκεντρώνονται όλα τα κοινοτικά κονδύλια για την έρευνα και την καινοτομία. Στόχος είναι ο μετασχηματισμός των  επιστημονικών επιτευγμάτων σε καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες τα οποία προσφέρουν επιχειρηματικές ευκαιρίες και αλλάζουν προς το καλύτερο τη ζωή μας. Παράλληλα περικόπτει δραστικά τη γραφειοκρατία, με απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών ώστε να προσελκύσουμε περισσότερους κορυφαίους ερευνητές και ένα ευρύτερο φάσμα καινοτόμων επιχειρήσεων.

Με τον Ορίζοντα 2020 θέλουμε
 
- να ενισχύσουμε τη θέση της ΕΕ στον τομέα της επιστήμης με έναν ειδικό προϋπολογισμό ύψους σχεδόν € 24,6 δις.   

- να  ενισχύσουμε την ηγετική θέση της Ευρώπης στον τομέα της  καινοτομίας με έναν προϋπολογισμό ύψους περίπου € 18 δις. Αυτός περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις σε τεχνολογίες κλειδιά, όπως και μεγαλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια και υποστήριξη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
   
- και τέλος να αντιμετωπίσουμε πανευρωπαϊκά προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η  ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών, η βελτίωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και  η ασφάλεια των τροφίμων, με κονδύλια ύψους  € 31,7 δις.

Επιτρέψτε μου τώρα να περάσω στα δυο άλλα προγράμματα, τα οποία μάλιστα παρουσίασε η Επίτροπος για θέματα Εκπαίδευσης, Πολιτισμού, Πολυγλωσσίας και Νεολαίας ,κα Ανδρούλλα Βασιλείου, τον περασμένο Δεκέμβριο στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία.

Τα προγράμματα αυτά αποτελούν τις προτάσεις της Επιτροπής για τις νέες προκλήσεις της εποχής μας: το 'Erasmus για όλους' υποστηρίζει την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, και μάλιστα χτίζει πάνω στη ''Νεολαία σε Δράση''. Το πρόγραμμα 'Δημιουργική Ευρώπη' επενδύει στον πολιτισμό, στην κινηματογραφική βιομηχανία, και στη δημιουργικότητα.

Να σημειώσω πως τα δυο αυτά προγράμματα, όπως και ο Ορίζοντας 2020, αποτελούν προτάσεις της Κομισιόν για τον προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2014-2020. Ο ρόλος της Κύπρου θα είναι εξαιρετικά σημαντικός, καθώς οι σχετικές διαπραγματεύσεις αναμένεται- και πρέπει- να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2012-δηλαδή κατά τη διάρκεια της Κυπριακής προεδρίας. Θα επανέλθω  σε αυτό το σημείο αργότερα.

Θα αναφερθώ πρώτα  στο πρόγραμμα 'Erasmus για όλους'. Αποτελεί  την πρόταση μας στην αναγκαιότητα για εκσυγχρονισμό των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, για βελτίωση και ανάπτυξη των γνώσεων και δεξιοτήτων των πολιτών της και  προσφορά νέων ευκαιριών ιδιαίτερα  στους νέους.

Το 'Erasmus για όλους'  διαθέτει προϋπολογισμό 19 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επταετία 2014-2020. Πρόκειται για αύξηση κατά 70% περίπου σε σύγκριση με το κονδύλι  των αντίστοιχων προγραμμάτων που ισχύουν σήμερα και μέχρι το έτος 2013.

Η χρηματοδότηση αυτή θα μας επιτρέψει να παρέχουμε επιχορηγήσεις σε σχεδόν πέντε εκατομμύρια άτομα τα οποία θα μπορέσουν να βελτιώσουν τις δεξιότητες και την προσαρμοστικότητά τους μέσω εκπαίδευσης, κατάρτισης και δραστηριοτήτων άτυπης μάθησης.

Το πρόγραμμα υπογραμμίζει δυο τύπους δράσεων που μαζί συμπληρώνουν και ενισχύουν το πεδίο πολιτικών μας:
1. Μαθησιακή κινητικότητα
2. Συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων και οργανισμών

Καταρχάς, η μαθησιακή κινητικότητα αφορά τα δύο τρίτα του προϋπολογισμού του προγράμματος. Ο προϋπολογισμός που προτείνουμε θα μας δώσει τη δυνατότητα να αυξήσουμε τον αριθμό των ατόμων που επωφελούνται από την κινητικότητα από 400,000 το χρόνο σε περίπου 700, 000.

Το πρόγραμμα θα δώσει περισσότερες ευκαιρίες:

• στους φοιτητές που συμμετέχουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ή στην επαγγελματική κατάρτιση. Κατά τις εκτιμήσεις μας, θα μπορέσουμε να παρέχουμε επιχορηγήσεις σε σχεδόν 3 εκατομμύρια φοιτητές.

• Στους φοιτητές μεταπτυχιακού επιπέδου (Masters), οι οποίοι θα ωφεληθούν από ένα νέο πρόγραμμα εγγυήσεων δανείων που θα τους διευκολύνει να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους σε άλλη χώρα.

• Σε περισσότερους από  500 000 νέους, οι οποίοι θα μπορέσουν να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες εθελοντισμού και ανταλλαγής εμπειριών.

Τέλος, οι εκπαιδευτικοί, οι υπεύθυνοι κατάρτισης, οι επικεφαλής σχολείων και οι διοργανωτές δραστηριοτήτων για νέους θα μπορέσουν να διδάξουν ή να παρακολουθήσουν κατάρτιση στο εξωτερικό. Σχεδόν 1 εκατομμύριο εκπαιδευτικοί και διοργανωτές δραστηριοτήτων για νέους θα  μπορούν να επωφεληθούν.

Το 2010, 2 500 κύπριοι πολίτες αξιοποίησαν ευκαιρίες για σπουδές, εργασία ή κατάρτιση στο εξωτερικό μέσω του τρέχοντος προγράμματος Διά Βίου Μάθησης και του προγράμματος Νεολαία σε Δράση.

Με το 'Erasmus για όλους', θα διατεθούν μεγαλύτερα κονδύλια, επομένως ακόμη περισσότερα άτομα θα μπορέσουν να έχουν την ίδια εμπειρία δίδοντας έμφαση σε άτομα προερχόμενα από ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

Τα οφέλη που συνεπάγεται η κινητικότητα για τα ίδια τα άτομα, όπως οι βελτιωμένες προοπτικές εύρεσης εργασίας και η εκμάθηση γλωσσών, συμβάλλουν ταυτόχρονα και στην ανάπτυξη της  οικονομίας της ΕΕ ευρύτερα. Ο καταλυτικός τους ρόλος για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση των εκπαιδευτικών συστημάτων έχει, επίσης, ύψιστη σημασία.

Η συμμετοχή των κύπριων φοιτητών στο πρόγραμμα Erasmus, το οποίο μάλιστα σήμερα έχει τα 25α γενέθλιά του, έχει αυξηθεί ουσιαστικά με την πάροδο του χρόνου, παρόλο που η χώρα εξακολουθεί να υπό-εκπροσωπείται.

Υπάρχει, επομένως, περιθώριο βελτίωσης. Αυτός είναι ένας σαφής τομέας στον οποίο το 'Erasmus για όλους' μπορεί να «κάνει τη διαφορά» και να συμβάλει καταλυτικά.

Όσον αφορά το δεύτερο τομέα δράσης του προγράμματος, η αυξημένη συνεργασία, που θα δώσει ώθηση στην εν λόγω διαδικασία εκσυγχρονισμού, θα επικεντρώνεται σε ενισχυμένες συμπράξεις μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οργανώσεων νέων, ιδρυμάτων κατάρτισης, επιχειρήσεων και άλλων συντελεστών.

Έρχομαι τώρα στις προτάσεις μας για τον πολιτισμό. Ο πολιτιστικός και ο δημιουργικός τομέας συμβάλουν ζωτικά στην ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία - και αν τους υποστηρίξουμε περισσότερο, είμαι πεπεισμένη ότι μπορούμε να αυξήσουμε την ικανότητά τους να λειτουργούν διασυνοριακά και να συμβάλουν ακόμη περισσότερο στη δημιουργία απασχόλησης και ανάπτυξης.

Παρόλο που υπήρξαν αρκετά ενδιαφέροντα αποτελέσματα – και επί του παρόντος, μερικά μεγάλα σχέδια βρίσκονται σε εξέλιξη στην Κύπρο, οι εν λόγω τομείς αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις λόγω της ταχείας αλλαγής της τεχνολογίας, του κατακερματισμού της αγοράς με μεγάλο αριθμό μικρομεσαίων εταιρειών, καθώς επίσης και λόγω του αυξανόμενου διεθνούς ανταγωνισμού.

Όμως, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν και μεγάλες ευκαιρίες. Το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη θα βοηθήσει τους επαγγελματίες και τις εταιρείες να αδράξουν αυτές τις ευκαιρίες και να προσεγγίσουν νέες αγορές εντός και εκτός Ευρώπης.

Χωρίς τη στήριξη του παρόντος προγράμματος, η είσοδός τους σε νέες αγορές θα ήταν δύσκολη ή και αδύνατη.

Η πρόταση προβλέπει ότι το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη θα διαθέτει προϋπολογισμό 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επταετία 2014-2020. Πρόκειται για αύξηση κατά 37% περίπου σε σύγκριση με την τρέχουσα δαπάνη.

Το πρόγραμμα θα χαρακτηρίζεται από τρεις πυλώνες:  κινηματογράφος, πολιτισμός και μια δια-τομεακή πτυχή για την προώθηση της καινοτομίας.

Ένα κεφάλαιο 900 εκατομμυρίων ευρώ θα υποστηρίξει τη διανομή ευρωπαϊκών ταινιών και θα διευκολύνει τη ψηφιοποίηση των κινηματογράφων, ενώ 500 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για τον πολιτισμό με σκοπό την υποστήριξη της διασυνοριακής συνεργασίας.

Περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ θα επενδυθούν σε ένα νέο ταμείο χρηματικών εγγυήσεων, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στις μικρές επιχειρήσεις να εξασφαλίζουν τραπεζικά δάνεια με την εγγύηση της ΕΕ.

Μ' αυτό τον τρόπο υπολογίζουμε ότι θα αποκτούν πρόσβαση σε ποσό έως και 1 δισεκατομμύριο ευρώ με τη μορφή τραπεζικών δανείων.

Είμαι βέβαιη ότι το πρόγραμμα 'Δημιουργική Ευρώπη' θα επιφέρει σημαντικά οφέλη στους πολίτες, θα ενισχύσει την προβολή των ευρωπαϊκών πολιτιστικών δραστηριοτήτων και θα παρέχει καλύτερη πρόσβαση των ατόμων σε ολόκληρο το φάσμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Και τώρα όμως τρέχουμε δράσεις οι οποίες στοχεύουν στην παιδεία και τον πολιτισμό. Για παράδειγμα, η πρωτοβουλία «Νεολαία σε δράση», η οποία ξεκίνησε το 2010 και αποτελείται από μια ολοκληρωμένη δέσμη δράσεων για την εκπαίδευση και την απασχόληση που απευθύνεται στους νέους της Ευρώπης.

Στόχος της πρωτοβουλίας «Νεολαία σε δράση» είναι να βελτιώσει την εκπαίδευση και τις προοπτικές απασχόλησης των νέων, να μειώσει το υψηλό ποσοστό νεανικής ανεργίας και να αυξήσει το ποσοστό απασχόλησής τους.

Η απασχόληση είναι βασική παράμετρος του προγράμματος ''Νεολαία σε κίνηση,'' και τη προωθούμε με δυο τρόπους:

- Συντονίζοντας την πολιτική για τον εντοπισμό και την προώθηση δράσεων τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και στα κράτη μέλη,
 
- και με δράσεις ειδικά σχεδιασμένες για τους νέους, όπως η προπαρασκευαστική δράση 'Η πρώτη σου δουλειά EURES' για την κινητικότητα στην αγορά εργασίας της ΕΕ, και τη στήριξη νέων επιχειρηματιών μέσω του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Μικροχρηματοδοτήσεων "Progress".

Σε αυτό το σημείο, επιτρέψτε μου να αλλάξω θέμα και να κάνω μια σύντομη αναφορά στην ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο την 1η Ιουλίου 2012 καθώς όπως προείπα, πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η χώρα.

Η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), η οποία αποκαλείται ανεπίσημα «Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ασκείται εκ περιτροπής από κάθε κράτος μέλος για περίοδο έξι (6) μηνών. Η ομόφωνα προκαθορισμένη σειρά των κρατών μελών που θα προεδρεύσουν έχει ήδη οριστεί μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2020. Εάν η ΕΕ παραμείνει στα 27 ΚΜ, η επόμενη φορά που θα κληθεί η Κύπρος να έχει την Προεδρία μπορεί να είναι σε 13 χρόνια – δηλαδή το 2025!

Τώρα, ποιος είναι ο ρόλος της Προεδρεύουσας χώρας του Συμβουλίου; Η Προεδρία είναι ουσιαστικά υπεύθυνη για τη συνολική οργάνωση και εύρυθμη λειτουργία των εργασιών του Συμβουλίου.

Είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση της ημερήσιας διάταξης του Συμβουλίου και αναλαμβάνει τη διοργάνωση και προεδρία όλων των υπουργικών συνεδριάσεων, καθώς και των συνεδριάσεων των διαφόρων Ομάδων Εργασίας του Συμβουλίου, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, εκτός από το Συμβούλιο «Εξωτερικών Υποθέσεων» του οποίου προεδρεύει η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Προεδρία προωθεί τις νομοθετικές και πολιτικές αποφάσεις και διαπραγματεύεται συμβιβαστικές λύσεις μεταξύ των Κρατών Μελών. Η εκάστοτε χώρα που έχει την Προεδρία καλείται να παίξει τον ρόλο του «ειλικρινούς διαμεσολαβητή». Γεφυρώνει χάσματα ανάμεσα στα κράτη μέλη, αλλά και διαφορές που μπορεί να προκύψουν μεταξύ του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και/ή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η διοργάνωση μιας Προεδρίας είναι πρωτίστως μια διαδικασία διατήρησης ισορροπιών. Η ΕΕ λειτουργεί στην βάση ενός συστήματος συνεργασιών, δεσμών, ανταλλαγών. Σε ένα τέτοιο σύστημα δεν χωρούν προσπάθειες από μέρους της Προεδρίας να επιβάλει τη δική της ατζέντα στους άλλους. Δεν μπορούν καν να ευοδωθούν προσπάθειες που εδράζονται περισσότερο σε οράματα και βλέψεις των επιμέρους κρατών, αλλά που δεν αποτελούν κοινή προτεραιότητα των υπολοίπων.

Είναι πολύ σημαντικό η χώρα να ανταπεξέλθει με τον καλύτερο τρόπο στα αυξημένα καθήκοντα που θα έχει το δεύτερο εξάμηνο του 2012. Για να συμβεί όμως αυτό, υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπ' όψιν και η επιτυχία της Προεδρίας εξαρτάται από την επιτυχία σε πέντε βασικά θέματα.

 

Η ατζέντα

Η Κυπριακή Προεδρία θα κριθεί από το πόσο πετυχημένα θα καταφέρει η χώρα να φέρει εις πέρας και να ολοκληρώσει τη νομοθετική ατζέντα της ΕΕ για αυτό το διάστημα.

Μια επιτυχημένη Προεδρία είναι αυτή που φέρνει εις πέρας με επιτυχία αυτήν την ατζέντα έστω και εάν δε διοργανώσει κανένα συνέδριο.

Η Κύπρος δεν είναι μόνη της στη χάραξη των προτεραιοτήτων σχετικά με το νομοθετικό πρόγραμμα της ΕΕ για το διάστημα που θα έχει την Προεδρία. Αυτό γίνεται σε συνεργασία με τις δυο χώρες οι οποίες θα έχουν την Προεδρία πριν από αυτήν-την Πολωνία και τη Δανία. Και οι τρεις μαζί αποτελούν το λεγόμενο Τρίο, και έχουν ήδη παρουσιάσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα με τις προτεραιότητές τους για αυτό το 18μηνο, το οποίο συμφωνήθηκε και από το Συμβούλιο και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έτσι, το κράτος μέλος που έχει την Προεδρία δεν μπορεί να επιβάλει τα δικά του θέματα. Όλα γίνονται βάση συνεννόησης.

Εκτός όμως από αυτό το πρόγραμμα, η Κύπρος θα κληθεί να χειριστεί και άλλα θέματα, τα οποία είτε θα ''κληρονομήσει'' από την προκάτοχό της, είτε είναι προγραμματισμένο να ολοκληρωθούν ή να 'τρέξουν' κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της.

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα, ίσως και της δεκαετίας,  που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η Κύπρος είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τα έτη 2014-2020- δηλαδή ο συνολικός προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο αυτή, ο οποίος ανέρχεται στο περίπου ένα τρις ευρώ. Τα προγράμματα ''Εράσμους για όλους'' και ''Δημιουργική Ευρώπη'' στα οποία αναφέρθηκα πριν αποτελούν μέρος των προτάσεων της Επιτροπής για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ένωσης.

Η Κύπρος θα πρέπει να διασφαλίσει πως θα υπάρξει  συμφωνία ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκομένους- κράτη μέλη και θεσμικά όργανα της Ένωσης πάνω σε αυτό το ζήτημα. Παρ' όλο που τα συμφέροντα και οι επιδιώξεις των επιμέρους κρατών μελών είναι τελείως διαφορετικά, η Κυπριακή Προεδρία είναι αναγκασμένη να πετύχει.

Παράλληλα, θα πρέπει να διαχειριστεί δράσεις σχετικά με την ενιαία αγορά, θέματα μετανάστευσης και την επίτευξη συμφωνίας στο θέμα της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών. Πρόκειται για θέματα κεφαλαιώδους σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επιτυχία της Κύπρου θα κριθεί από το κατά πόσο θα καταφέρει να δημιουργήσει συναινέσεις- σε όσα θέματα κληθεί να διαχειριστεί.

Τα απρόβλεπτα

Την ίδια στιγμή, όπως όλες οι Προεδρίες, η Κύπρος θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη και για τη διαχείριση απρόβλεπτων γεγονότων. Τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Ένωσης.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την Ουγγαρία, η οποία είχε την Προεδρία στο πρώτο εξάμηνο του 2011.

Όταν ετοίμαζαν την Προεδρία τους, οι Ούγγροι δε μπορούσαν να φανταστούν πως ο Τυνήσιος  Mohamed Bouazizi θα αυτοπυρπολούνταν δίνοντας το έναυσμα για τον ξεσηκωμό του αραβικού κόσμου, πως ένα τσουνάμι θα χτυπούσε τόσο καταστροφικά την Ιαπωνία ή ότι θα υπήρχαν δραστικές εξελίξεις σχετικά με το πρόβλημα χρέους των χωρών της Ευρωζώνης.

Κι όμως, αυτά ακριβώς τα θέματα κυριάρχησαν στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τους πρώτους έξι μήνες του 2011.Και σε αυτά τα θέματα κλήθηκε να ανταποκριθεί η Ουγγαρία ώστε να φέρει εις πέρας επιτυχημένα την Προεδρία της.

Σε πολλές περιπτώσεις, η Προεδρεύουσα χώρα καλείται να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα και την επικαιρότητα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτάσσει δραστικό ανασχεδιασμό του αρχικού προγράμματος. Και πρέπει να υπάρχουν μηχανισμοί που θα επιτρέπουν κάτι τέτοιο. Το μόνο προβλέψιμο είναι πως θα υπάρξουν απρόβλεπτα.

Η υλικοτεχνική υποστήριξη

Ένας άλλος παράγοντας για μια πετυχημένη Προεδρία είναι τα logistics. Για την επιτυχή διεξαγωγή των χιλιάδων συναντήσεων που θα λάβουν χώρα είτε στην Κύπρο, είτε στο εξωτερικό, και οι οποίες θα είναι υπό την εποπτεία της Κυπριακής Προεδρίας, οι πρακτικές λεπτομέρειες είναι κρίσιμης σημασίας.

Η επικοινωνία

Μια επιτυχημένη Προεδρία όχι μόνο θα πρέπει να φέρει σε πέρας τα πιο πάνω αλλά επίσης να πείσει πως πράγματι έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία. Για αυτό χρειάζεται να γίνει σωστή επικοινωνιακή πολιτική. Έτσι η Κύπρος θα πρέπει να διαχειριστεί την επικοινωνία σε τέσσερα επίπεδα: στο τοπικό, στις Βρυξέλλες, στα άλλα κράτη μέλη και στο διεθνές. Εναπόκειται στην Κύπρο να επικοινωνήσει με τον καλύτερο τρόπο τα θέματα που διαχειρίζεται και τα 'επιτεύγματά' της.

Προβολή της χώρας

Τέλος, τους έξι μήνες που θα διαρκέσει η Προεδρία, η καρδιά της Ευρώπης θα χτυπά στην Κύπρο. Η χώρα θα έχει μια μοναδική δυνατότητα προβολής – πολιτισμικά και τουριστικά. Και αυτό είναι ένα μακροπρόθεσμο όφελος που μπορεί να προκύψει από την άσκηση της Προεδρίας.  H ευκαιρία αυτή για προβολή μέσω της Προεδρίας δίνεται στην Κύπρο για πρώτη φορά.  Είναι μια τελείως διαφορετική πρόκληση από τη Δανία που θα έχει την Προεδρία πριν από την Κύπρο για έβδομη φορά.

Το βασικότερο συστατικό όμως μιας πετυχημένης Προεδρίας είναι οι συμμετοχή όλων. Πέρα από την κυβέρνηση που έχει τον πρώτο λόγο, η Βουλή, τα πολιτικά κόμματα, η τοπική αυτοδιοίκηση, οι ΜΚΟ, οι συντεχνίες, οι εθελόντριες και οι εθελοντές – όλες και όλοι μαζί ανεξαιρέτως είναι αναγκαίο  να ενώσουν τις δυνάμεις τους ώστε να εξασφαλιστεί μια πετυχημένη Προεδρία.

Κυρίες και κύριοι,

Η Ευρώπη βιώνει μια από τις κρισιμότερες περιόδους στην ιστορία της. Οι συνέπειες της κρίσης είναι εμφανείς. Όμως, όπως ανέφερα και στην αρχή της ομιλίας μου, δεν πρέπει να ξεφύγουμε από τους μακροπρόθεσμους στόχους μας.
Οι επενδύσεις του σήμερα θέτουν τις σωστές βάσεις για τη μελλοντική ανάπτυξη. Η επένδυση στην παιδεία και τον πολιτισμό θέτει τις βάσεις για μακροπρόθεσμα οφέλη, τα οποία δεν πρέπει να ξεχνάμε.

Με τον ίδιο τρόπο, η ''επένδυση" όλων των Κυπρίων στην επερχόμενη Προεδρία θα αποφέρει σημαντικά οφέλη, τόσο για τη χώρα όσο και για την Ευρώπη.

Πρόκειται για δυο επενδύσεις οι οποίες θα πιάσουν τόπο!

Σας ευχαριστώ.

Daha fazla bilgi

Kıbrıs'ta Avrupa Komisyonu

Contact

Avrupa Komisyonu Kıbrıs Temsilciliği

Address

AB Evi

30 Byron Caddesi

1096 Nicosia/Lefkosa

Phone

work Tel.:
+357 22 81 77 70

Faks: +357 22 76 89 26

E-Mail


Europe Direct Larnaca/Larnaka

Address

Filiou Tsigaridi

6300 Larnaca/Larnaka

P.O. Box 40045

Phone

work Tel.:
+357 24 62 09 93

Faks: +357 24 62 09 93

E-Mail


Europe Direct Limassol/Limasol

Address

Athinon ve Nikos Xiouta sokak köşesi

3040 Limassol/Limasol

Phone

work Tel.:
+357 25 00 20 44 ve +357 25 00 20 27

Faks: +357 25 00 27 63

E-Mail


Europe Direct Pafos/Baf

Address

26, 25th of March str.

8100 Pafos/Baf

Phone

work Tel.:
+357 26 93 55 00

Faks: +357 26 91 10 32

E-Mail


Information page

  • Top
  • Last update: 27 | 04 | 2012