KIBRIS TEMSİLCİLİĞİ

Kıbrıs Türk Toplumu

Kıbrıs Türk toplumu

Kıbrıs 1 Mayıs 2004’te de facto bölünmüş bir ada olarak AB’ye katıldı. AB Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk toplumlarının liderleri arasında devam eden ve adanın yeniden birleşmesine yol açacak kapsamlı bir çözüme ulaşmayı ve toplumların siyasi eşitliğine dayalı iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyon kurulmasını amaçlayan müzakereleri tamamen desteklemektedir.

AB’nin Kıbrıs Türk toplumuyla ilgili politikası 26 Nisan 2004’te, Kıbrıs’ın AB’ye katılmasının hemen öncesinde, Genel İşler Konseyi tarafından belirlenmişti:

“Kıbrıs Türk toplumu Avrupa Birliği’nin içinde bir gelecek arzu ettiğini açıkça göstermiştir. Konsey, Kıbrıs Türk toplumunun izolasyonuna bir son vermeye ve Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik kalkınmasını teşvik ederek Kıbrıs’ın yeninden birleşmesini kolaylaştırmaya kararlıdır. Konsey bu amaçla Komisyon’u adanın ekonomik entegrasyonu ve iki toplum ve AB arasındaki teması iyileştirmeye özel vurgu yaparak kapsamlı öneriler getirmeye çağırmıştır.”

Temsilcilik Avrupa Komisyonu’nun Kıbrıs’taki Lefkoşa merkezli yerel ofisidir. Avrupa Komisyonu Kıbrıs Temsilciliği’nin görevi hem medyaya hem de genel halka Avrupa hakkındaki konularda bilgi sağlamaktır. Temsilcilik Kıbrıs medyasını Brüksel’deki gelişmelerle ilgili güncel olarak bilgilendirmektedir ve gazeteciler için önemli bir temas noktasıdır. Temsilcilik genel halka, yayınlar ve eğitim ziyaretleri yoluyla, Komisyon ve Avrupa Birliği hakkındaki bilgilere ücretsiz erişim sunmaktadır. Aynı zamanda Temsilcilik Kıbrıs’taki çeşitli siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerle ilgili bilgi toplamakta ve Komisyon’u sürekli olarak bilgilendirmektedir. Temsilcilik iki toplumlu etkinlikler ve Kıbrıslı Türklerin de katıldığı Brüksel ziyaretleri düzenlemektedir. Komisyon bunların yanı sıra tek başına veya yerel paydaşlar ve AB Bilgi Merkezi işbirliğiyle Kıbrıs Türk toplumuna yönelik etkinlikler de düzenlemektedir. Temsilcilik Kıbrıs Türk toplumundaki medya platformları için de AB ile ilgili içerikler üretmekte ve dağıtımını yapmaktadır (ilgili ihaleler yoluyla).

Temsilcilik Avrupa Parlamentosu Bilgilendirme Ofisi’yle (EPIO) birlikte, Lefkoşa’daki kendi merkezinde, bir Avrupa Kamusal Alanı (EPS) işletmektedir. Avrupa Kamusal Alanı, vatandaşları ve Kıbrıs’ta yaşayanları düzenli olarak gerçekleşen etkinlikler ve faaliyetlere davet ederek onlara AB Evi’nin kapılarını açmaktadır. Aynı zamanda AB Evi konferans salonunu ve olanaklarını, bir buluşma noktası olarak kullanılmak üzere STÖ’ler ve derneklere kullandırmakta, hem Kıbrıslı Rum hem de Kıbrıslı Türk toplumlarından vatandaşlara Avrupa’yla ilgili hususlarda tavsiyelerde bulunmakta ve yardımcı olmaktadır.

Bunların yanı sıra, Temsilcilik’in Limasol, Larnaka ve Baf’ta olmak üzere, hükümet kontrolü altındaki bölgelerde üç Europe Direct Bilgilendirme Merkezi (EDIC) bulunmaktadır. Dördüncü bir Europe Direct Bilgilendirme Merkezi de adadaki her iki topluma da hizmet vermek üzere Lefkoşa Ara Bölge’de kurulmuştur. Merkezler Europe Direct Bilgilendirme Merkezleri Ağı’nın bir parçasıdır.

 

 

Bir çözüme ulaşma çabaları devam ederken, Avrupa Komisyonu’nun Kıbrıs’a karşı, bir üye ülkeye karşı sahip olduğu normal sorumlulukların ötesinde, çok sayıda spesifik sorumluluğu vardır:

  • Müzakere sürecini yakinen takip etmek, siyasi ve teknik destek sağlamak.
  • Kıbrıslı Türklere yeniden birleşme için hazırlanmalarına yardımcı olmak amacıyla mali yardım programını doğrudan uygulamak.
  • Yeşil Hat Tüzüğü’nün uygulanmasıyla ilgili düzenli olarak raporlar hazırlamak.

Komisyon bu sorumlulukları yerine getirmek için 2004 yılında Genişlemeden Sorumlu Genel Müdürlük bünyesinde Kıbrıslı Türkler için bir Görev Gücü kurmuş, bu birim 2014’ten itibaren Bölgesel Politikadan sorumlu Genel Müdürlük altına alınmıştır. Buna ek olarak Avrupa Komisyonu Başkanı Kıbrıs çözüm müzakerelerine bir özel temsilci atamıştır.

 

Yapısal Reform Destek Birimi – Kıbrıs’ta Çözüm Desteği

Avrupa Komisyonu 17 Şubat 2016’da Komisyon’un Kıbrıs Türk Toplumu’na yönelik AB Yardım Programını uygulamaktan ve Kıbrıslı Türkleri Kıbrıs’ın yeniden birleşmesine hazırlamaya yardımcı olmaktan sorumlu olan ekibi ‘Kıbrıs Türk Toplumu Görev Gücü’nü’, Komisyon’un Kıbrıs’ta yeniden birleşme sürecini kolaylaştırma çabalarını koordine eden Genel Sekreterliğin Yapısal Reform Destek Birimi’ne aktarma kararı almıştır http://europa.eu/rapid/press-release_MEX-16-330_en.htm.

 

Başkan Juncker’in Kıbrıs’taki BM İyi Niyet Misyonu Özel Temsilcisi

Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker 16 Temmuz 2015 tarihinde Pieter Van Nuffel’i Birleşmiş Milletler Kıbrıs İyi Niyet Misyonu’na Özel Temsilcisi olarak yeniden atadı. Van Nuffel bu göreve ilk kez Temmuz 2012’de atanmıştı.

Bu görevi yürüten Van Nuffel BM İyi Niyet Misyonu’na AB ile ilgili konularda hukuki ve pratik tavsiyelerde bulunuyor ve BM İyi Niyet Misyonu’yla Avrupa Komisyonu arasında irtibatı sağlıyor.

Yeşil Hat

Kıbrıs’ın tamamı AB toprağıdır. Ancak, Kıbrıs Hükümetinin etkin kontrolü altında olmayan adanın kuzeyinde AB mevzuatı 2003 katılım anlaşmasının 10. Protokolü uyarınca askıdadır.

1974 yılından beri “Yeşil Hat” adanın iki tarafının birbirinden ayırmaktadır. AB’nin 866/2004 sayılı Yeşil Hat Tüzüğü kişiler ve malların AB’nin bir dış sınırı olmayan bu hattı geçmesine dair koşulları belirlemektedir.

Bunun temel pratik etkisi kuzeydeki bölgelerin AB’nin gümrük ve mali alanının dışında olmasıdır ancak bu AB vatandaşları olarak Kıbrıslı Türklerin kişisel haklarını etkilememektedir. Kıbrıs’ın hükümet kontrolü altında olmayan bir kısmında yaşıyor olsalar dahi Kıbrıslı Türkler bir AB ülkesinin vatandaşlarıdır.

Bu durum Kıbrıs’ta bir çözümün yürürlüğe girmesi ve AB kurallarının adanın tamamında uygulanmaya başlamasıyla değişecek.

Kıbrıs Türk toplumuna yardım

AB, 2006’da yeniden birleşmeye hazırlanmaya yardımcı olmak amacıyla 389/2006 sayılı yardım tüzüğünü onayladı. O tarihte, Komisyon tarafından uygulanacak 5 yıllık bir program için 259 milyon € tahsis edilmişti.

Program hedefleri:

  • Kıbrıs Türk toplumunda sosyal ve ekonomik kalkınmayı desteklemek (özellikle kırsal kalkınma, insan kaynakları gelişimi ve bölgesel kalkınma)
  • altyapının geliştirilmesi ve yenilenmesi (özellikle enerji, ulaşım, çevre, telekomünikasyon ve su tedariki)
  • uzlaşının desteklenmesi, güven artırma ve sivil topluma destek
  • bilgilendirme ve Kıbrıslı Türklerle diğer AB vatandaşları arasında temaslar yoluyla Kıbrıs Türk toplumunu AB’ye yakınlaştırmak
  • Kıbrıs Türk toplumuna Kıbrıs sorununun kapsamlı bir çözümüne ulaşıldığında AB hukukunun uygulanmasına hazırlanması için yardım etmek.

Yardım 2011’den itibaren, elde edilen sonuçları geliştirmek ve devam eden BM sürecini desteklemek üzere 30 milyon € değerinde yıllık tahsisatlar şeklinde devam etmiştir. Yardım Tüzüğü kapsamında 2006’dan beri toplam 402 milyon € değerinde programlama yapılmıştır.

Yardım programı, doğrudan ve dolaylı yönetim yoluyla, AB’nin dış yardım kurallarına uygun olarak yönetilmektedir.

‘Yardım Tüzüğü’ kapsamında finanse edilen ihale ve teklif çağrıları hakkında bilgi almak için http://ec.europa.eu/europeaid/index_en.htm adresinden Europe Aid web sitesini ziyaret edin.

Yeşil Hat ve Yardım tüzüklerine ek olarak Komisyon, Kıbrıs Cumhuriyeti bölgeleriyle Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümetinin etkin kontrol sahibi olmadığı bölgeler arasındaki ticaretin özel koşulları hakkında bir tüzük önerisinde bulunmuştur (doğrudan ticaret tüzüğü http://ec.europa.eu/wel/images/doc_icons/f_pdf_16.gif). Bu önerge halen değerlendirilmek üzere Konsey’dedir.

Kıbrıs Türk toplumuna yönelik AB yardımı hakkında daha fazla bilgi için http://ec.europa.eu/regional_policy/en/policy/themes/turkish-cypriot-community/ adresini veya AB Bilgi Merkezi’nin web sitesini ziyaret edin.