Kruimelpad

What's new?

Did you know that 2013 is the European Year of Citizens? Read more ...

 
Grondrechten voor iedereen

De Europese rechtssystemen zijn gebouwd op een aantal principiële vrijheden en rechten waaraan niet te tornen valt.

Grondrechten zijn gebaseerd op waarden en normen die we met elkaar delen en houden rekening met verscheidenheid. Ze bevestigen de waarde en waardigheid van ieder individu. Ze komen voort uit het gelijkheidsbeginsel: ook al zijn wij allemaal verschillend, we kunnen toch allemaal een beroep doen op dezelfde grondrechten.

Het Handvest van de grondrechten

De rechten van ieder mens binnen de EU zijn beschreven in belangrijke documenten, zoals de oprichtingsverdragen van de Europese Unie en nationale grondwetten of grondwettelijke gewoonten.

Omdat deze rechten op verschillende momenten, op verschillende manieren en in verschillende vormen waren vastgelegd, besloot de EU duidelijkheid te scheppen en al deze rechten op te nemen in één document: het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De instellingen van de EU en de lidstaten moeten zich houden aan de rechten die in het Handvest staan. Dat betekent bijvoorbeeld dat je het recht hebt om naar een ander land in de EU te verhuizen en dat je niet gediscrimineerd mag worden.

Artikel 21(1) van het Handvest
“Elke discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, is verboden.”

Denk na voordat je deelt!

Volgens de huidige EU-wetgeving is gegevensbescherming een grondrecht. Maar als je zelf je persoonlijke gegevens bekendmaakt – bijvoorbeeld op sociale netwerksites als Hyves en Facebook – kan iedereen ze zien: mensen op je school of je toekomstige werkgever. Dus: hoe veel informatie is te veel?

Internet biedt veel nieuwe mogelijkheden, maar we zijn nog steeds op zoek naar de grens tussen wat openbaar mag worden en wat privé moet blijven. In het algemeen zou het zo moeten zijn dat niemand jouw persoonlijke gegevens kan zien of gebruiken zonder dat jij dat weet. Je moet dan zelf ook toestemming aan je vrienden vragen voordat je hun persoonlijke gegevens met anderen deelt.

Op de meeste sociale netwerken kun je zelf instellen met wie je welke informatie wilt delen. Het is verstandig om hier gebruik van te maken. Het kost je misschien wat tijd om alle verschillende instellingsmogelijkheden te vinden, maar dan kun je tenminste zelf bepalen wie welk deel van je profiel kan bekijken en of je wilt dat je naam opduikt in zoekresultaten. Toch blijkt dit vaak niet voldoende te zijn. Uiteindelijk is het je eigen verantwoordelijkheid om te bepalen welke gegevens je deelt.

EU-burgerschap
Als je burger bent van een EU-land ben je ook automatisch Europees burger. Dit houdt ook in dat je extra rechten en plichten hebt.
  • Je hebt het recht om te reizen, wonen, werken en studeren in iedere lidstaat van de EU.
  • Als je in een ander land dan je eigen EU-land woont, mag je stemmen bij lokale en Europese verkiezingen.
  • Ben je buiten de EU, op een plaats waar je eigen land geen ambassade heeft, dan heb je recht op de hulp van de ambassades van andere EUlanden.

De rechten van jongeren

Jongeren hebben dezelfde grondrechten als volwassenen, maar daarnaast worden ze nog extra beschermd. In juridische stukken, zoals het Handvest van de grondrechten, worden deze de rechten van het kind genoemd. Onder kind wordt verstaan: iedereen onder de 18 jaar. Het handvest baseert zich hierbij op het Verdrag inzake de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties.

Alle landen van de EU hebben beloofd dat zij instaan voor de bescherming van de rechten van het kind. Ondanks deze beloftes wordt er in het dagelijks leven thuis, op school en op straat niet altijd rekening gehouden met de rechten zoals ze in de officiële stukken staan beschreven. Soms begrijpen mensen deze rechten niet, soms worden ze niet toegepast en soms weten mensen niet eens dat ze bestaan. Zo blijven kinderen onbeschermd en kwetsbaar.

Wanneer volwassenen beslissingen nemen voor en over kinderen moeten ze daarbij altijd rekening houden met de belangen van die kinderen. Dit kan alleen maar bereikt worden als er mogelijkheden komen waarmee kinderen kunnen laten weten wat ze vinden en wat ze willen. Het recht om je visie te geven betekent dat je iets te zeggen hebt over beslissingen die invloed hebben op jouw leven. Bij dit recht hoort ook een plicht. Aan de ene kant heb je het recht op vrije meningsuiting maar aan de andere kant moet jij ook de rechten van anderen respecteren.

Wil je meer weten over jouw rechten, kijk dan op ec.europa.eu/0-18/.