Środowisko

Sygnalizator zmian klimatu

Wielu z nas włącza codziennie telewizory, aby dowiedzieć się, jakie niespodzianki przygotowuje dla nas pogoda. Sieć europejskich prezenterów pogody stara się skorzystać z publicznego zaufania, jakim cieszy się ich zawód i zwiększyć świadomość widzów na temat zmian klimatu.

Kluczową różnicą między pogodą i klimatem jest okres obserwacji. W przypadku pogody dotyczy ona krótkiego czasu, natomiast klimat odnosi się do długich okresów. Ścisły związek między pogodą i klimatem oznacza, że meteorologowie są odpowiednimi osobami, do propagowania debaty na temat zmian klimatu – co obecnie ma miejsce.

Prezenterzy pogody w całej Europie wykorzystują swój publiczny status i zaufanie, aby poprawić świadomość na temat jednego z największych wyzwań, przed którym stoi dzisiaj nasz świat. Przykładem może być Jill Peeters, prezenterka telewizji VTM, komercyjnego kanału telewizyjnego odbieranego w belgijskiej Flandrii. Oprócz informowania widzów na temat ustępującego zachmurzenia lub przejaśnień w nieprzerwanie mokrej Belgii, jest również znana jako propagator debaty na temat zmian klimatu.

Peeters wydała również popularną książkę, Onze  planet  wordt  heet (Nasza planeta się nagrzewa), regularnie publikuje we flamandzkiej prasie artykuły na temat globalnego ocieplenia, wyprodukowała również materiały dokumentalne związane z klimatem.

Książka Peeters została ciepło przyjęta. „Kiedy wydano moją książkę, znalazła się wśród 10 bestsellerów we Flandrii. To nieźle, zważywszy że książka dotyczyła tak skomplikowanego, naukowego tematu. A reakcje są wciąż bardzo pozytywne” – wyjaśnia.

Flamandzka prezenterka pogody zwróciła również uwagę na mniej znane skutki zmian klimatu. Wyprodukowała dokumentalny film o ludziach El Molo, zajmujących się poławianiem ryb w jeziorze Turkana w Kenii. Ponieważ wody jeziora cofają się z powodu globalnego ocieplenia i stosowania obwałowań, ich przetrwanie jest zagrożone.

„To niesamowite jak wielu ludzi wzruszyła ta historia. Dokument sprawił, że temat globalnego ocieplenia trafił pod strzechy” – wspomina. „Jestem przekonana, że wyłącznie taka osobista historia może sprawić, że ludzie zmienią zdanie.”

Angażowanie opinii publicznej

Taťána Míková pracuje dla czeskiej telewizji publicznej, a jednocześnie wykorzystuje swój czas antenowy, aby rozpowszechniać informacje na temat zmian klimatycznych. W ciągu tygodnia prezentuje codzienne informacje, dotyczące pogody na świecie w ramach dziesięciominutowego programu. W jego ramach wyjaśniane są zmiany w częstości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz analizowane są zmiany klimatu, zachodzące na przestrzeni ostatniego wieku, szczególnie przez ostatnich dwadzieścia lat.

Przygotowuje również raporty, dotyczące zmian klimatu dla programów edukacyjnych i daje wykłady na ten temat.

Praca, jaką wykonuje Míková, jest przyjmowana z zadowoleniem przez widzów i osoby, które przysłuchiwały się jej wykładom. „Gdy porównuję teraz e-maile i listy od widzów z tymi, które zdarzało mi się otrzymywać pięć lat temu, widzę olbrzymią różnicę” – mówi. Zauważyła jak debata zaczęła wpływać na zachowanie ludzi. „Niektórzy piszą do mnie lub opowiadają w czasie rozmowy, jak odzyskują odpady i zmieniają swoje zużycie energii – znajduje to również odzwierciedlenie w statystykach.”

Jednakże wciąż pozostaje wiele do zrobienia – dodaje – gdyż debata, dotycząca zmian klimatu musi przeniknąć do świadomości Czechów. „Na moich wykładach spotykam wiele dobrze wykształconych osób, które mają dużą wiedzę na temat zagadnienia. Ale w moim kraju jest też wielu ludzi, którzy najprawdopodobniej nie słyszeli o tym problemie lub nie chcą o nim słyszeć” – podsumowuje.

Sama Míková ma dużą wiedzę w temacie zmian klimatycznych. Przez dekadę aktywnie działała w ramach krajowego programu na rzecz klimatu, a w latach 2003-2006 pracowała w zespole przygotowującym atlas klimatu Republiki Czeskiej.

Energia młodości

W Irlandii Gerald Fleming pracuje dla National Meteorological Service i kieruje grupą zajmującą się pogodą w RTÉ, irlandzkim publicznym medium. Gerald poświęca wiele uwagi kontaktom z młodzieżą. „Dużo pracuję z uczniami. Opowiadam im, że moje pokolenie doprowadziło do tego bałaganu, ale ich pokolenie będzie musiało znaleźć z niego wyjście” – wyjaśnia. Ma nadzieję, że jego wpływ na młodych ludzi może być pomocny w „rozłożeniu wyzwania w czasie”.

Dodatkowo globalne ocieplenie stało się integralną częścią programów przygotowywanych przez jego zespół. „Za pośrednictwem regularnie wydawanych biuletynów o pogodzie przedstawiamy opinii publicznej comiesięczne i posezonowe statystyki (najwilgotniejszy, najbardziej wietrzny, najcieplejszy, itd.). W naszym uznaniu pozwala to skupić się na klimacie.” – powiedział.

Fleming pracuje również nad przekształceniem ogólnej wiedzy w wezwanie do działania. „W Irlandii można zaobserwować wysoki poziom świadomości, ale sądzę, że ogranicza się ona do ogólnej znajomości problemu. Nie wydaje mi się, aby przeciętny Irlandczyk miał świadomość zmian społecznych, które są niezbędne, jeżeli chcemy poważnie zająć się problemem” – zauważa.

Wykorzystanie nadchodzących zmian

Míková, Peeters i Fleming są członkami organizacji Climate Broadcasters Network – Europe (CBN-E; www.cbn-e.eu), którą w 2007 roku założyła Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Środowiska, aby umożliwić prezenterom pogody o podobnych poglądach spotkanie i wymianę specjalistycznej wiedzy w zakresie informowania o zmianach klimatu. Głównym celem jest pomoc prezenterom i meteorologom w wyjaśnianiu obywatelom skutków zmian klimatu i stojącej za nimi wiedzy naukowej, a także działań, które mogą być przydatne w łagodzeniu i przystosowywaniu się do globalnego ocieplenia.

„Naszym wyzwaniem jest wykorzystanie zaufania, którym obdarzają nas widzowie, aby pomóc im uwierzyć, zrozumieć oraz brać pod uwagę zmiany klimatu” – podkreśla Fleming. „Praca innych kolegów w całej Europie zainspirowała mnie do działania na rzecz podnoszenia poziomu świadomości w Irlandii. Poznałem wiele praktycznych przykładów sposobów i środków, które mogę wykorzystać dostarczając informacji u siebie.”

Peeters powiedziała: „CBN-E dała mi sieć, dzięki której mogę się dzielić z kolegami moimi doświadczeniami w zakresie informowania o zmianach klimatu.” Míková dodała, że CBN-E pomogła jej poszerzyć wiedzę na temat zmian klimatu, komunikować się z kolegami i dzielić się z nimi doświadczeniami. Ma to kluczowe znaczenie w gwałtownie zmieniającym się świecie zmian klimatu. „Każdy rok przynosi nowe fakty. Musimy być na bieżąco i musimy przekazywać informacje w sposób zrozumiały dla odbiorców” – powiedziała Míková.

Top