Vereenvoudigde procedures en spoedprocedures - Gemeinscheftsrecht

Nieuwe vereenvoudigde procedures en spoedprocedures in de Europese Unie?

Wanneer u een procedure aanspant, gelden er allerlei regels voor de behandeling daarvan door de bevoegde rechtbank. De meeste lidstaten hebben echter vereenvoudigde procedures en spoedprocedures ingevoerd, waarin die regels worden versoepeld, hoofdzakelijk in gevallen waarin de waarde van de vordering beneden een bepaalde drempel ligt (procedures voor “geringe vorderingen”) en waarin de vordering niet wordt betwist door de debiteur ("betalingsbevel"-procedures). Deze procedures verschillen echter aanzienlijk per lidstaat. Om de toegang tot de rechter te verbeteren en te vergemakkelijken heeft de EU zich ten doel gesteld gemeenschappelijke regels voor vereenvoudigde procedures en spoedprocedures op te stellen.

Er zijn tegenwoordig steeds meer grensoverschrijdende geschillen waarbij meer dan één lidstaat van de Europese Unie betrokken is. Deze kunnen op allerlei terreinen liggen: mensen kunnen tijdens hun vakantie in het buitenland bij een ongeval betrokken zijn of goederen in het buitenland hebben gekocht die achteraf gebrekkig blijken te zijn. Ook kunnen de eigenaren van kleine bedrijven problemen krijgen bij vorderingen in een andere lidstaat; een voorbeeld hiervan is een hoteleigenaar die geconfronteerd wordt met een onbetaalde rekening en die zijn legitieme vordering wil innen.

In een dergelijke grensoverschrijdende situatie is het moeilijker om snel en tegen redelijke kosten een uitspraak te verkrijgen. Er zullen bijvoorbeeld vaak twee advocaten nodig zijn, er zijn extra kosten voor vertaling en tolkdiensten en diverse andere factoren, zoals extra reiskosten van de procespartijen, getuigen, advocaten, enz. In de huidige situatie zijn de kosten voor de verkrijging van een vonnis tegen een verweerder in een andere lidstaat vaak onevenredig hoog als het bedrag van de vordering slechts gering is.

Ook vormen de vertragingen en de kosten die u kunt verwachten als de wederpartij in een andere lidstaat woont, een aanzienlijke belemmering voor de daadwerkelijke toegang tot de rechter wanneer de legitimiteit van de vordering helemaal niet wordt betwist door de verweerder. Deze situatie bevoordeelt wanbetalers in een grensoverschrijdende situatie en kan bedrijven ervan weerhouden hun activiteiten buiten de grenzen van hun lidstaat van herkomst uit te breiden.

Gemeenschapsrecht

De Europese Unie staat voor de uitdaging te waarborgen dat in een ware Europese rechtsruimte burgers en bedrijven door de onderlinge onverenigbaarheid of de complexiteit van de rechtsstelsels en de rechterlijke organisatie van de lidstaten niet worden verhinderd of ontmoedigd om hun rechten te doen gelden.

Momenteel is het Gemeenschapsrecht inzake vereenvoudigde procedures en spoedprocedures beperkt tot artikel 5 van Richtlijn 2000/35/EG betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties, op grond waarvan de lidstaten ervoor moeten zorgen dat voor onbetwiste schulden invorderingsprocedures beschikbaar zijn, zodat normaliter binnen een periode van 90 kalenderdagen een executoriale titel kan worden verkregen overeenkomstig hun nationale bepalingen. De lidstaten zijn ingevolge de richtlijn echter niet verplicht een specifieke procedure aan te nemen of hun bestaande wettelijke procedures op een specifieke manier te wijzigen. Het blijft daarom nog te bezien of de omzetting van artikel 5 tot grote veranderingen van de procedurele systemen van de lidstaten zal leiden.

Bovenkant pagina

Tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in Tampere in oktober 1999 werd gepleit voor een betere toegang tot de rechter in Europa. Verklaard werd dat in een ware Europese rechtsruimte burgers en bedrijven door de onderlinge onverenigbaarheid of de complexiteit van de rechts- en administratieve stelsels van de lidstaten niet mogen worden verhinderd of ontmoedigd om hun rechten te doen gelden. De Europese Raad nodigde de communautaire instellingen uit speciale gemeenschappelijke procedureregelingen vast te stellen voor vereenvoudigde, versnelde grensoverschrijdende beslechting van geschillen inzake kleine consumenten- en commerciële vorderingen en inzake niet-betwiste vorderingen.

Het Programma van maatregelen voor de uitvoering van het beginsel van wederzijdse erkenning van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, dat op 30 november 2000 door de Raad is goedgekeurd, voorziet in de aanneming van maatregelen op dit gebied in drie etappes. In de eerste etappe moet een Europese executoriale titel voor onbetwiste vorderingen worden ingevoerd en moet er een vereenvoudigde regeling komen voor de beslechting van grensoverschrijdende geschillen van gering belang.

Na de conclusies van Tampere en het programma inzake wederzijdse erkenning heeft de Europese Commissie in december 2002 een Groenboek aangenomen betreffende een Europese procedure inzake betalingsbevelen en maatregelen ter vereenvoudiging en bespoediging van de procesvoering over geringe vorderingen. In het groenboek worden verschillende vragen gesteld om te verkennen welke communautaire instrumenten op deze twee terreinen mogelijk zijn.

Op 19 maart 2004 heeft de Commissie een voorstel voor een verordening tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure aangenomen. De nieuwe uniforme Europese procedure, die zowel bij grensoverschrijdende als bij interne geschillen kan worden toegepast, is gebaseerd op het gebruik van gebruiksvriendelijke standaardformulieren voor de verklaringen van de partijen en de beslissingen van de rechter. De eiser moet de betrokken vordering duidelijk identificeren en de gronden ervoor summier toelichten. Indien aan de betrokken vereisten is voldaan, vaardigt de rechter een uitnodiging tot betaling uit, zonder dat hij de gronden van de betrokken vordering moet onderzoeken. Wanneer de schuldenaar drie weken na de betekening of kennisgeving van de uitnodiging tot betaling geen verweerschrift heeft ingediend, wordt een uitvoerbaar betalingsbevel afgegeven.

Bovenkant pagina

Op 15 maart 2005 heeft de Europese Commissie een voorstel voor een verordening  (PDF File 178 KB) van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen aangenomen. Het voorstel heeft ten doel de procesvoering over geringe vorderingen te vereenvoudigen en te versnellen en de kosten te verminderen door de invoering van een Europese procedure voor geringe vorderingen, die voor partijen beschikbaar is als alternatief voor de bestaande, ongewijzigd blijvende procedures krachtens het recht van de lidstaten. Voorts worden door het voorstel de intermediaire maatregelen die nodig zijn om een beslissing te kunnen erkennen en ten uitvoer te leggen, afgeschaft. Een in een Europese procedure voor geringe vorderingen gegeven beslissing wordt in een andere lidstaat erkend en ten uitvoer gelegd zonder dat een verklaring van uitvoerbaarheid nodig is en zonder de mogelijkheid zich tegen de erkenning ervan te verzetten.

Referentiedocumenten

• Europese Raad van Tampere - Conclusies van het voorzitterschap
• Richtlijn 2000/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
• Programma van maatregelen voor de uitvoering van het beginsel van wederzijdse erkenning van beslissingen in burgerlijke en handelszaken
• Groenboek betreffende een Europese procedure inzake betalingsbevelen en maatregelen ter vereenvoudiging en bespoediging van de procesvoering over geringe vorderingen
• Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure
• Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen

« Vereenvoudigde procedures en spoedprocedures - Algemene informatie | Gemeinscheftsrecht - Algemene informatie »

Bovenkant pagina

Laatste aanpassing: 08-10-2007