Europese Commissie > EJN > Betekening en kennisgeving van stukken > Nederland

Laatste aanpassing: 29-08-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Betekening en kennisgeving van stukken - Nederland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat is de praktische betekenis van de termen betekening en kennisgeving? Waarom bestaan er speciale regels voor het betekenen en kennisgeven van gerechtelijke stukken? 1.
2. Welke documenten moeten door een deurwaarder worden betekend? 2.
3. Wie is bevoegd een document te betekenen? 3.
4. Hoe verloopt een betekening of kennisgeving in de praktijk? 4.
5. Wat gebeurt er als betekening aan de geadresseerde niet mogelijk is (bijvoorbeeld als hij niet thuis is of als hij zich schuil houdt)? 5.
6. Is er een schriftelijk bewijs dat betekening of kennisgeving is uitgevoerd? 6.
7. Wat zijn de gevolgen als er iets mis loopt en de geadresseerde het document niet ontvangt of als bij de betekening of bij de kennisgeving de wet geschonden wordt ( bijvoorbeeld het document is aan een ander betekend)? Kan de betekening desondanks geldig zijn (bijvoorbeeld kan de fout hersteld worden of moet het document opnieuw betekend worden? 7.
8. Moet er betaald worden voor het betekenen van een document, zo ja, hoeveel? 8.

 

1. Wat is de praktische betekenis van de termen betekening en kennisgeving? Waarom bestaan er speciale regels voor het betekenen en kennisgeven van gerechtelijke stukken?

In een gerechtelijke procedure is het van groot belang dat de partijen in een geschil over en weer nauwkeurig worden geïnformeerd over elkaars standpunten in een zaak. Hierdoor worden zij op de hoogte gesteld van wat de andere partij naar voren brengt en dat geeft de mogelijkheid om hierop, goed voorbereid, te reageren. Om er zo goed mogelijk voor te zorgen dat partijen ook daadwerkelijk van elkaars standpunten op de hoogte worden gesteld, bestaan er regels die voorschrijven dat de stukken, waarin deze standpunten zijn weergegeven, aan partijen worden bezorgd.

In Nederland heet dit de betekening (via een deurwaarder) of de kennisgeving van stukken (via de post). In beide gevallen is het doel hetzelfde, namelijk het informeren van de partijen in een procedure.

De twee belangrijkste manieren om in Nederland een geschil aan de rechter voor te leggen zijn door de dagvaarding en door het verzoekschrift. De wet bepaalt in welke gevallen de dagvaarding moet worden gebruikt en in welke gevallen het verzoekschrift. (zie in dit verband ook de informatie over het aanhangig maken van een zaak). Wordt een verkeerde keuze gemaakt, dan zal de rechter de procedure weer op het juiste spoor brengen.

Indien het gaat om een dagvaardingsprocedure brengt een deurwaarder op verzoek van de eisende partij een dagvaarding uit aan de gedaagde partij. Nadat de zaak door de eisende partij op de rol van het bevoegde gerecht is gebracht, kan de gedaagde een conclusie van antwoord indienen. Deze conclusie van antwoord, en ook eventuele hierna ingediende processtukken moeten aan de andere partij worden overhandigd. Dit gebeurt op een zo genoemde rolzitting. Bij procesvertegenwoordiging sturen partijen elkaar de te nemen stukken meestal ook op voorhand toe.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een verzoekschriftprocedure vangt aan door indiening per post van een verzoekschrift bij de griffie van het bevoegde gerecht. Vervolgens roept het gerecht de verzoeker en de in het verzoekschrift genoemde of gebleken belanghebbenden, ook per post op. In een enkel geval moet het verzoekschrift door de deurwaarder worden betekend, bijvoorbeeld in echtscheidingszaken.

2. Welke documenten moeten door een deurwaarder worden betekend?

De eisende partij moet de dagvaarding en de uitspraak van de rechter op een officiële wijze, dus door de deurwaarder, aan de gedaagde partij laten bezorgen.

3. Wie is bevoegd een document te betekenen?

De gerechtsdeurwaarder die in Nederland is gevestigd.

In verzoekschriftprocedures kan de eisende partij volstaan met het indienen van een verzoekschrift bij de griffie. Hierna zorgt de griffie voor de oproeping van de verzoeker en (eventuele) belanghebbenden (behalve dus bij echtscheidingszaken). Ook de verzending van overige processtukken vindt plaats door de griffie van het bevoegde gerecht. Deze de oproeping of verzending van de stukken vindt plaats per gewone brief of, afhankelijk van de situatie, per aangetekende brief.

4. Hoe verloopt een betekening of kennisgeving in de praktijk?

In een dagvaardingsprocedure vindt de betekening van de dagvaarding plaats door de gerechtsdeurwaarder. Het formele document dat hij uitreikt heet een exploot. Een exploot is een authentieke akte. De afgifte van dit exploot gebeurt in beginsel aan de wederpartij zelf. Als deze persoon weigert om het exploot in ontvangst te nemen wordt door de deurwaarder deze weigering op het exploot vermeld en wordt aangenomen dat het afschrift door de persoon is ontvangen, ook al heeft degene voor wie het is bestemd geweigerd dit aan te nemen. De deurwaarder laat het exploot in gesloten envelop achter bij deze persoon of verzendt het per post. Als de deurwaarder er niet in slaagt het stuk aan de wederpartij in persoon te betekenen, kan hij het stuk achterlaten aan iemand die op het woonadres van de wederpartij aanwezig is onder vermelding van diens hoedanigheid (bijvoorbeeld een huisgenoot). Lukt ook dat niet dan laat de deurwaarder het stuk achter in gesloten enveloppe op het woonadres, of verzend hij het stuk alsnog per post.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In geval van publiekrechtelijke rechtspersonen (zoals bijvoorbeeld provincies, gemeenten) wordt er betekend op de plaats waar het bestuur zitting of kantoor houdt of aan de persoon of woonplaats van het hoofd van dat bestuur. Bij een privaatrechtelijke rechtspersoon vindt betekening plaats aan zijn kantoor of aan de persoon of woonplaats van een van de bestuurders.

Als volstaan kan worden met kennisgeving geschiedt dit meestal door het verzenden van de desbetreffende stukken per post of per koerier. Ook is het mogelijk om de stukken op de rolzitting te overhandigen.

In verzoekschriftprocedures vindt slechts bij hoge uitzondering een betekening door de deurwaarder plaats. Zoals ook al is aangegeven bij het antwoord op vraag 4 worden in verzoekschriftprocedures de verzoeker en belanghebbenden opgeroepen door de griffie door middel van een gewone of aangetekende brief per post. Ook de processtukken worden door de griffier per gewone brief of aangetekende brief verzonden.

Als u vanuit het buitenland iemand in Nederland wilt dagvaarden voor een buitenlands gerecht dient u de hulp in te roepen van een in Nederland gevestigde deurwaarder. Dit kan door toezending naar een Nederlandse gerechtsdeurwaarder in zijn hoedanigheid van ontvangende instantie ingevolge de Europese Betekeningsverordening. Ook is mogelijk dat de betekenende instantie in het land van het gerecht het stuk rechtstreeks per aangetekende post

5. Wat gebeurt er als betekening aan de geadresseerde niet mogelijk is (bijvoorbeeld als hij niet thuis is of als hij zich schuil houdt)?

Dagvaardingsprocedure

Indien deze persoon zelf niet aanwezig is, kan een afschrift van het betreffende exploot worden gegeven aan een huisgenoot van deze persoon of aan een andere persoon die zich daar bevindt en van wie aannemelijk is dat hij het afschrift tijdig aan de persoon, voor wie het bestemd is, overhandigt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wanneer aan geen van deze personen een afschrift kan worden gelaten, laat de deurwaarder een afschrift in een gesloten envelop achter aan de woning van de persoon aan wie betekend moet worden. Als ook dat niet mogelijk zou zijn dan wordt het afschrift als laatste mogelijkheid per post verzonden.

Het is uiteraard ook mogelijk dat een persoon geen bekende woonplaats heeft in Nederland. In dat geval vindt betekening plaats aan het parket van de ambtenaar van het openbaar ministerie bij het gerecht waar de zaak aanhangig is (gemaakt). Deze regeling geldt ook voor rechtspersonen.

Voor betekening aan personen die een bekende woon- of verblijfplaats buiten Nederland, maar binnen de EU hebben, moet u gebruikmaken van de EG-Verordening nr. 1348/2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of handelszaken.

Verzoekschriftprocedure

Voor het ter kennis brengen van stukken in verzoekschriftprocedures gelden andere uitgangspunten. De gedachte achter de oproeping van de verzoeker en belanghebbenden per gewone brief is dat deze personen zelf een adres hebben opgegeven – in een verzoek- of verweerschrift (dat is ingediend bij de griffie) – waar zij te bereiken zijn. Er mag er dan ook van worden uitgegaan dat een oproeping ook echt wordt bezorgd.

Wanneer het gaat om een belanghebbende die niet zelf zijn adres heeft opgegeven, wordt hij opgeroepen bij aangetekende brief. Wanneer de griffier deze brief terugkrijgt controleert hij of de geadresseerde op de dag van verzending of uiterlijk een week daarna in de daartoe vermelde registers stond ingeschreven op het op de oproeping vermelde adres. Indien dit inderdaad zo is, verstuurt hij de oproeping meteen per gewone brief. In de overige gevallen verbetert de griffier het adres (indien mogelijk) en verzendt de oproeping weer per aangetekende brief, tenzij de rechter anders bepaalt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ook in verzoekschriftprocedures kunnen internationale regelingen gelden. Zo vindt betekening overeenkomstig artikel 14 lid 2 van de EG-Verordening nr. 1348/2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of handelszaken plaats indien het gaat om verzoekers of belanghebbenden die geen bekende woonplaats of bekend verblijf in Nederland hebben, maar wel een bekende woonplaats of bekend verblijf in een Staat waar de EG-betekeningsverordening van toepassing is.

6. Is er een schriftelijk bewijs dat betekening of kennisgeving is uitgevoerd?

In dagvaardingsprocedures vermeldt de deurwaarder in het exploot degene aan wie het afschrift van het exploot is gelaten en geeft daarbij aan welke de hoedanigheid van die persoon is. Daarmee staat onomstotelijk vast op welke wijze het stuk is uitgereikt en aan wie.

De deurwaarder moet het exploot en de afschriften ondertekenen. Wanneer de deurwaarder dit niet doet brengt dit de nietigheid van het exploot met zich mee. Het is echter mogelijk om dit gebrek te herstellen door middel van een zogenaamd herstelexploot.

Wanneer een stuk aangetekend verzonden wordt naar de tegenpartij, zal er niet vaak schriftelijk bewijs zijn nu de ervaring leert dat de tegenpartij veelal zal weigeren te tekenen voor ontvangst.

Ook in verzoekschriftprocedures zal, indien per aangetekende brief is opgeroepen of een stuk is verzonden, hieromtrent hetzelfde gelden.

7. Wat zijn de gevolgen als er iets mis loopt en de geadresseerde het document niet ontvangt of als bij de betekening of bij de kennisgeving de wet geschonden wordt ( bijvoorbeeld het document is aan een ander betekend)? Kan de betekening desondanks geldig zijn (bijvoorbeeld kan de fout hersteld worden of moet het document opnieuw betekend worden?

In de Nederlandse dagvaardingspraktijk wordt het dagvaardingsexploot meestal betekend aan de persoon voor wie het bestemd is. Indien deze persoon niet aanwezig is, is het wettelijk toegestaan om een exploot te betekenen aan een huisgenoot of een derde die de deurwaarder daar aantrof of het exploot achter te laten of per post te verzenden. De laatste twee mogelijkheden doen zich pas voor indien er geen persoon aanwezig aan wie de deurwaarder kan betekenen. In al deze gevallen wordt er van uitgegaan, indien aan de wettelijke eisen is voldaan, dat het exploot de betreffende persoon heeft bereikt.

In een aantal gevallen kan het zijn dat het exploot nietig is. Hierbij kan gedacht worden aan het niet-voldoen van het opnemen van de gegevens die in een exploot dienen te staan. Eveneens brengt het niet ondertekenen van het exploot door de deurwaarder nietigheid met zich mee (zie hierboven vraag 6). Er wordt echter in deze gevallen wel nagegaan of door het betreffende gebrek, de persoon voor wie het exploot bestemd was, onredelijk is benadeeld. Is dit niet het geval dan zal er ook geen nietigheid van het exploot zijn.

Het is mogelijk een gebrek, dat nietigheid met zich meebrengt, te herstellen bij exploot. Dit kan op verzoek van de persoon die het exploot liet betekenen of door de rechter.

In een verzoekschriftprocedure wordt uitgegaan van de juistheid van de adresgegevens van de verzoeker en andere belanghebbenden, zodat, indien er iets misgaat met de oproeping, de verzoeker of de desbetreffende belanghebbende hier in beginsel zelf verantwoordelijk voor is.

8. Moet er betaald worden voor het betekenen van een document, zo ja, hoeveel?

Er zijn kosten verbonden aan de betekening. Zo brengt de deurwaarder een vergoeding voor een betekening in rekening. De tarieven zijn tweeledig, nl. een vrij, onderhandelbaar, tarief dat de opdrachtgever met de gerechtsdeurwaarder overeen komt en een vast door de overheid vastgesteld tarief dat voor de wederpartij geldt. Deze laatste kosten voor deurwaardersverrichtingen worden meegenomen in de proceskosten.

Nadere inlichtingen

De hierboven genoemde informatie is deels te vinden in de artikelen 45-66 en de artikelen 271-277 en 291 van het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering. Zie hiervoor Overheid.nl :

  • klik op wet- en regelgeving
  • typ in: burgerlijke rechtsvordering (onder nr. 3 in titel)
  • kies: wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

« Betekening en kennisgeving van stukken - Algemene informatie | Nederland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 29-08-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk