Komisja Europejska > EJN > Władza rodzicielska > Szwecja

Ostatnia aktualizacja: 23-10-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Władza rodzicielska - Szwecja

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza termin „odpowiedzialność rodzicielska”? 1.
2. Kto, według ogólnych zasad, sprawuje odpowiedzialność rodzicielską nad dzieckiem? 2.
3. Czy w sytuacji, gdy rodzice nie są w stanie lub nie chcą sprawować odpowiedzialności rodzicielskiej nad swoimi dziećmi, można wyznaczyć do tego inną osobę? 3.
4. Jak w przypadku rozwodu lub separacji rodziców rozwiązywana jest kwestia dalszej odpowiedzialności rodzicielskiej? 4.
5. W przypadku zawarcia porozumienia pomiędzy rodzicami w kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej, jakich formalności należy dopełnić, aby porozumienie miało wiążącą moc prawną? 5.
6. Jakie alternatywne środki rozwiązywania konfliktów, poza drogą sądową, dostępne są w sytuacjach, gdy nie jest możliwe porozumienie pomiędzy rodzicami w kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej? 6.
7. Jeżeli rodzice wstąpią na drogę sądową, o jakich kwestiach dotyczących dziecka może zadecydować sąd? 7.
8. Czy powierzenie przez sąd opieki nad dzieckiem tylko jednemu z rodziców oznacza, że może on podejmować wszelkie decyzje względem dziecka bez potrzeby uprzedniego konsultowania ich z drugim rodzicem? 8.
9. Co w praktyce oznacza decyzja sądu o przydzieleniu rodzicom prawa do wspólnego sprawowania opieki nad dzieckiem? 9.
10. Do jakiego sądu należy kierować wnioski o przyznanie odpowiedzialności rodzicielskiej? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty należy załączyć do wniosku? 10.
11. Jaka procedura ma zastosowanie w takich sprawach? Czy istnieje procedura nadzwyczajna? 11.
12. Czy istnieje możliwość uzyskania pomocy prawnej w zakresie pokrycia kosztów procedury? 12.
13. Czy istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności rodzicielskiej? 13.
14. W niektórych sytuacjach może okazać się konieczne złożenie do sądu wniosku o wyegzekwowanie decyzji o odpowiedzialności rodzicielskiej. Do jakiego sądu należy się zwrócić i jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach? 14.
15. Co muszę zrobić, aby Szwecja uznała i wykonała orzeczenie o odpowiedzialności rodzicielskiej wydane przez sąd innego Państwa Członkowskiego? 15.
16. Do jakiego sądu należy zwrócić się w celu zakwestionowania uznania i wykonania orzeczenia o odpowiedzialności rodzicielskiej wydanego przez sąd innego Państwa Członkowskiego? Jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach? 16.
17. Jakie przepisy prawa stosuje sąd w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, w sytuacji gdy dziecko lub strony nie mieszkają w Szwecji, lub są oni obywatelami różnych państw? 17.

 

1. Co w praktyce oznacza termin „odpowiedzialność rodzicielska”?

Odpowiedzialność rodzicielska oznacza sprawy związane z opieką nad dzieckiem, miejscem zamieszkania dziecka i dostępem do dziecka.

Opieka oznacza odpowiedzialność prawną za osobę dziecka. Osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem ma prawo i obowiązek podejmowania decyzji dotyczących osobistej sytuacji dziecka, np. gdzie dziecko ma mieszkać oraz szkoły, do której dziecko ma uczęszczać. Osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem musi zapewnić spełnienie potrzeb dziecka w zakresie troski, bezpieczeństwa i dobrego wychowania. Osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem jest również odpowiedzialna za sprawowanie koniecznego nadzoru nad dzieckiem, z uwzględnieniem jego wieku, rozwoju i innych okoliczności, oraz musi zagwarantować, że dziecku zapewnione zostanie odpowiednie zabezpieczenie i wykształcenie.

2. Kto, według ogólnych zasad, sprawuje odpowiedzialność rodzicielską nad dzieckiem?

Zasadniczo, opiekę nad dzieckiem sprawują rodzice dziecka lub jeden z rodziców.

Jeżeli rodzice są małżeństwem, automatycznie przyznaje im się wspólną opiekę nad dzieckiem w momencie jego narodzin. Nawet w przypadku ich rozwodu, wspólna opieka wciąż obowiązuje, z zasady. Jednakże, jeśli jeden z rodziców pragnie zmiany w zakresie opieki, sąd może, jeśli uzna takie działanie za zgodne z najlepszym interesem dziecka, zakończyć wspólną opiekę i przyznać opiekę wyłączną.

Jeżeli rodzice nie są małżeństwem, wyłączną opiekę przyznaje się automatycznie matce. Jednakże, rodzice mogą uzyskać wspólną opiekę w drodze prostej procedury rejestracji. Ojciec może również wszcząć postępowanie o uzyskanie wspólnej lub wyłącznej opieki nad dzieckiem.

Do góryDo góry

3. Czy w sytuacji, gdy rodzice nie są w stanie lub nie chcą sprawować odpowiedzialności rodzicielskiej nad swoimi dziećmi, można wyznaczyć do tego inną osobę?

W określonych przypadkach istnieje możliwość specjalnego wyznaczenia jednego lub dwóch opiekunów. Ma to miejsce między innymi, jeśli w ramach sprawowania opieki rodzice są winni nadużycia lub zaniedbania lub innego rodzaju braków w zakresie dbałości o dziecko, co oznacza, że istnieje niebezpieczeństwo dla zdrowia i rozwoju dziecka.

4. Jak w przypadku rozwodu lub separacji rodziców rozwiązywana jest kwestia dalszej odpowiedzialności rodzicielskiej?

Jeśli jeden z rodziców pragnie zmiany w zakresie opieki, kwestię opieki może rozstrzygnąć sąd. Jeśli rodzice zgadzają się co do zmiany, mogą rozwiązać sprawę w ramach porozumienia, bez angażowania sądu. Dla swojej ważności porozumienie takie wymaga zatwierdzenia przez komitet opieki społecznej.

To samo dotyczy kwestii tego, z którym z rodziców będzie mieszkać dziecko oraz sposobu zorganizowania dostępu do dziecka dla drugiego z rodziców.

Ponadto, w postępowaniu rozwodowym, w obliczu braku roszczenia sąd musi przyznać opiekę nad dzieckiem jednemu z rodziców, jeśli wspólna opieka jest wyraźnie sprzeczna z dobrem dziecka.

5. W przypadku zawarcia porozumienia pomiędzy rodzicami w kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej, jakich formalności należy dopełnić, aby porozumienie miało wiążącą moc prawną?

Porozumienie musi zostać sporządzone w formie pisemnej i podpisane przez oboje rodziców. Musi również zostać zatwierdzone przez komitet opieki społecznej w mieście, w którym zameldowane jest dziecko.

Do góryDo góry

6. Jakie alternatywne środki rozwiązywania konfliktów, poza drogą sądową, dostępne są w sytuacjach, gdy nie jest możliwe porozumienie pomiędzy rodzicami w kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej?

Dyskusje o współpracy. Miasta są odpowiedzialne za zapewnianie, aby rodzicom zaoferowane zostały dyskusje o współpracy mające na celu osiągnięcie porozumienia w sprawie opieki, miejsca zamieszkania i dostępu.

7. Jeżeli rodzice wstąpią na drogę sądową, o jakich kwestiach dotyczących dziecka może zadecydować sąd?

Sąd może podejmować decyzje w następujących sprawach:

  • opieka (opieka wyłączna lub wspólna),
  • miejsce zamieszkania dziecka (z którym z rodziców ma mieszkać dziecko lub czy dziecko ma mieszkać na przemian z obojgiem rodziców) oraz
  • dostęp do dziecka (dla rodzica, który nie mieszka z dzieckiem).

Sąd może również podjąć decyzję w sprawie płatności alimentacyjnych na dziecko.

8. Czy powierzenie przez sąd opieki nad dzieckiem tylko jednemu z rodziców oznacza, że może on podejmować wszelkie decyzje względem dziecka bez potrzeby uprzedniego konsultowania ich z drugim rodzicem?

Jeżeli rodzic sprawuje wyłączną opiekę, rodzic ten samodzielnie decyduje o sprawach dotyczących osoby dziecka. Jednakże, rodzic musi oczywiście zastosować się do wszystkich decyzji dotyczących dostępu do dziecka przez drugiego rodzica.

Nie oznacza to, że opinia rodzica, który nie sprawuje opieki, jest bez znaczenia. Na przykład w sprawach o przysposobienie, przed podjęciem decyzji w sprawie przysposobienia sąd musi wysłuchać opinii rodzica, który nie sprawuje opieki.

Do góryDo góry

9. Co w praktyce oznacza decyzja sądu o przydzieleniu rodzicom prawa do wspólnego sprawowania opieki nad dzieckiem?

Wspólna opieka oznacza, że rodzice muszą wspólnie decydować o kwestiach związanych z dzieckiem. Podstawowy warunek wstępny jest taki, że rodzice muszą zgadzać się we wszystkich sprawach dotyczących dziecka. Nieporozumienia dotyczące dostępu do dziecka i miejsca zamieszkania dziecka może jednakże rozstrzygać sąd (patrz powyżej).

10. Do jakiego sądu należy kierować wnioski o przyznanie odpowiedzialności rodzicielskiej? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty należy załączyć do wniosku?

Kwestie opieki, miejsca zamieszkania i dostępu rozpatruje sąd rejonowy miejsca stałego pobytu dziecka. Kwestie opieki można rozstrzygać również w ramach sprawy rozwodowej.

Wniosek dotyczący nakazu stawiennictwa musi zawierać informacje na temat stron, konkretne roszczenie, podstawę roszczenia, informacje na temat dowodów, na których opiera się roszczenie oraz faktów lub argumentów wspieranych przez poszczególne dowody, oraz informacje na temat okoliczności przyznających jurysdykcję temu sądowi. Pisemne dowody, na których opiera się roszczenie, należy złożyć razem z wnioskiem.

11. Jaka procedura ma zastosowanie w takich sprawach? Czy istnieje procedura nadzwyczajna?

Sprawy opieki, zamieszkania i dostępu są nieuznaniowe.

Z zasady, sprawy dotyczące opieki, zamieszkania i dostępu należy rozpoznać natychmiastowo. Sąd może wydać tymczasowy nakaz dotyczący zamieszkania, dostępu i alimentów. Nakaz tymczasowy stosuje się do momentu zakończenia sprawy wydaniem decyzji mającej wiążący skutek prawny.

Do góryDo góry

Dlatego też, mimo iż nie istnieje żadna konkretna procedura formalna w zakresie natychmiastowego rozpoznawania spraw o opiekę itp., w każdym przypadku dokonuje się oceny pilności danej sprawy.

12. Czy istnieje możliwość uzyskania pomocy prawnej w zakresie pokrycia kosztów procedury?

W sprawach o opiekę, zamieszkanie i dostęp zasada generalna jest taka, że każda strona musi ponieść swoje własne koszty.

Pomoc prawną można przyznać w przypadku spełnienia wymaganych warunków.

13. Czy istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności rodzicielskiej?

Tak, istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności rodzicielskiej podjętej przez sąd rejonowy.

14. W niektórych sytuacjach może okazać się konieczne złożenie do sądu wniosku o wyegzekwowanie decyzji o odpowiedzialności rodzicielskiej. Do jakiego sądu należy się zwrócić i jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach?

Zapytaniami o wykonanie zajmuje się okręgowy sąd administracyjny. Zwykle, wniosek o wykonanie składa się w okręgowym sądzie administracyjnym w okręgu zamieszkania lub pobytu dziecka.

15. Co muszę zrobić, aby Szwecja uznała i wykonała orzeczenie o odpowiedzialności rodzicielskiej wydane przez sąd innego Państwa Członkowskiego?

W określonych przypadkach stosuje się rozporządzenie Bruksela II. Wnioski o oświadczenie dotyczące wykonalności składa się w Szwecji w Sądzie Apelacyjnym Svea.

W innych przypadkach, w odniesieniu do krajów, które przystąpiły do Konwencji Luksemburskiej z 1980 r., decyzja stosuje się w danym kraju i może być tam wykonana na życzenie, jeśli decyzja stanowi podstawę wykonania w Państwie, w którym została wydana. Wniosek o wykonanie składa się w takich przypadkach w okręgowym sądzie administracyjnym.

16. Do jakiego sądu należy zwrócić się w celu zakwestionowania uznania i wykonania orzeczenia o odpowiedzialności rodzicielskiej wydanego przez sąd innego Państwa Członkowskiego? Jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach?

Postanowienia w tym zakresie zawiera rozporządzenie Bruksela II.

W przeciwnym wypadku, sprzeciwy dotyczące zastosowania lub wykonalności orzeczenia można wnosić w sprawach, w których pojawiają się pytania. Możliwe jest również uzyskanie oświadczenia od sądu rejonowego, że decyzja znajduje zastosowanie w Szwecji bądź nie.

17. Jakie przepisy prawa stosuje sąd w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, w sytuacji gdy dziecko lub strony nie mieszkają w Szwecji, lub są oni obywatelami różnych państw?

Generalna zasada jest taka, że zastosowanie znajduje prawo kraju, w którym dziecko zwyczajowo zamieszkuje.

« Władza rodzicielska - Informacje ogólne | Szwecja - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 23-10-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania