Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Γονική μέριμνα > Σουηδία

Τελευταία ενημέρωση: 23-10-2006
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Γονική μέριμνα - Σουηδία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει στην πράξη η νομική έννοια «γονική μέριμνα»; 1.
2. Ποιος ασκεί κατά κανόνα τη γονική μέριμνα ενός τέκνου; 2.
3. Αν οι γονείς αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί αυτή να ανατεθεί αντ' αυτών σε κάποιο άλλο πρόσωπο; 3.
4. Αν οι γονείς πάρουν διαζύγιο ή χωρίσουν, πώς ρυθμίζεται από τούδε και στο εξής το θέμα της γονικής μέριμνας των τέκνων; 4.
5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με τη γονική μέριμνα, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για να είναι νομικώς δεσμευτική η συμφωνία αυτή; 5.
6. Αν οι γονείς αδυνατούν να συμφωνήσουν για τα θέματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, ποιες εναλλακτικές μέθοδοι επίλυσης διαφορών είναι διαθέσιμες για να καταστεί δυνατή η εξώδικη επίλυση της διαφοράς; 6.
7. Αν οι γονείς προσφύγουν σε δικαστήριο, ποια ζητήματα που αφορούν τη γονική μέριμνα μπορεί να ρυθμίσει με απόφασή του το δικαστήριο; 7.
8. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι την επιμέλεια του τέκνου θα έχει αποκλειστικά ο ένας γονέας, αυτό σημαίνει ότι ο εν λόγω γονέας μπορεί να αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν το τέκνο χωρίς να συμβουλεύεται τον άλλο γονέα; 8.
9. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι η επιμέλεια θα είναι κοινή, τί σημαίνει αυτό στην πράξη; 9.
10. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγω αν επιθυμώ να ασκήσω αγωγή για θέματα γονικής μέριμνας; Ποιες διατυπώσεις πρέπει να τηρηθούν και ποια έγγραφα πρέπει να προσκομίσω; 10.
11. Ποια διαδικασία χρησιμοποιείται σε τέτοιες περιπτώσεις; Υπάρχει δυνατότητα ταχύτερης διεκπεραίωσης της υπόθεσης εάν απειλείται κίνδυνος σε περίπτωση χρονοτριβής; 11.
12. Είναι δυνατή η λήψη νομικής συνδρομής (ευεργετήματος πενίας) με σκοπό την κάλυψη του κόστους της προσφυγής στη Δικαιοσύνη; 12.
13. Είναι δυνατή η άσκηση έφεσης κατά των αποφάσεων περί γονικής μέριμνας; 13.
14. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειασθεί να αξιωθεί η εκτέλεση μιας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγει κανείς σε τέτοιες περιπτώσεις και πώς διευθετείται η υπόθεση; 14.
15. Τι πρέπει να κάνει κανείς για να εξασφαλίσει την αναγνώριση και εκτέλεση στη Σουηδία μίας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος; 15.
16. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγει κανείς προκειμένου να αντιταχθεί στην αναγνώριση και εκτέλεση μίας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος; Ποια διαδικασία εφαρμόζεται γι' αυτόν το σκοπό; 16.
17. Ποιο δίκαιο είναι εφαρμοστέο για θέματα γονικής μέριμνας εάν το τέκνο ή οι ενδιαφερόμενοι δεν κατοικούν στη Σουηδία ή δεν έχουν την ίδια ιθαγένεια; 17.

 

1. Τι σημαίνει στην πράξη η νομική έννοια «γονική μέριμνα»;

Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τα ζητήματα που σχετίζονται με την επιμέλεια των τέκνων, τη διαβίωσή τους και την επικοινωνία με αυτά.

Η έννοια της επιμέλειας καλύπτει τη νομική ευθύνη για το πρόσωπο του τέκνου. Το πρόσωπο που ασκεί την επιμέλεια ενός ανηλίκου έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να αποφασίζει για ζητήματα που αφορούν την προσωπική κατάσταση του ανηλίκου, π.χ. για το πού θα κατοικεί και σε ποιο σχολείο θα πηγαίνει. Ακόμη, Το πρόσωπο που ασκεί την επιμέλεια ενός ανηλίκου πρέπει να μεριμνά για την ικανοποίηση των αναγκών του όσον αφορά τη φροντίδα, την ασφάλεια και την καλή ανατροφή του. Όποιος ασκεί την επιμέλεια ενός ανηλίκου πρέπει ακόμη να φροντίζει για την παροχή στον ανήλικο της επιτήρησης που χρειάζεται σε συνάρτηση με την ηλικία του, την ανάπτυξή του και τα άλλα δεδομένα της ζωής του, και συγχρόνως να μεριμνά για την παροχή στον ανήλικο ικανοποιητικής συντήρησης και παιδείας.

2. Ποιος ασκεί κατά κανόνα τη γονική μέριμνα ενός τέκνου;

Η επιμέλεια ενός τέκνου βαρύνει κατά κανόνα τους γονείς του τέκνου ή έναν εξ αυτών.

Εάν οι γονείς έχουν τελέσει μεταξύ τους γάμο, τότε αποκτούν αυτοδικαίως από της γεννήσεως του τέκνου την επιμέλειά του, την οποία ασκούν από κοινού. Ακόμη και αν οι γονείς πάρουν διαζύγιο, κατά κανόνα η από κοινού επιμέλεια διατηρείται. Ωστόσο, σε περίπτωση που ένας από τους γονείς επιθυμεί να επέλθει κάποια μεταβολή στο καθεστώς της επιμέλειας, το δικαστήριο δύναται, αν κρίνει ότι τούτο εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο το συμφέρον του τέκνου, να θέσει τέλος στην από κοινού επιμέλεια και να αποφασίσει ότι η επιμέλεια θα ασκείται στο εξής μόνο από τον έναν γονέα.

Αν οι γονείς δεν έχουν τελέσει μεταξύ τους γάμο, η μητέρα αποκτά την αποκλειστική επιμέλεια. Παρόλα αυτά, οι γονείς έχουν τη δυνατότητα, με απλή διαδικασία (πρόκειται για πράξη επίσημης καταχώρησης), να καταστούν και οι δύο υπεύθυνοι για την επιμέλεια του τέκνου. Ο πατέρας μπορεί επίσης να προβάλει αξίωση προκειμένου να του ανατεθεί η αποκλειστική ή από κοινού επιμέλεια του τέκνου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

3. Αν οι γονείς αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί αυτή να ανατεθεί αντ' αυτών σε κάποιο άλλο πρόσωπο;

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατό να διορισθούν εκτάκτως ένα ή δύο άλλα πρόσωπα στα οποία ανατίθεται η επιμέλεια του τέκνου. Τούτο συμβαίνει, επί παραδείγματι, εάν οι γονείς, κατά την άσκηση της επιμέλειας, υποπέσουν σε κατάχρηση ή αμελή συμπεριφορά ή σε άλλου είδους παραπτώματα που αφορούν τη φροντίδα του τέκνου και απειλούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στην υγεία και την ανάπτυξή του.

4. Αν οι γονείς πάρουν διαζύγιο ή χωρίσουν, πώς ρυθμίζεται από τούδε και στο εξής το θέμα της γονικής μέριμνας των τέκνων;

Σε περίπτωση που ένας από τους γονείς επιθυμεί να επέλθει κάποια μεταβολή στην επιμέλεια του τέκνου, το θέμα μπορεί να ρυθμισθεί από δικαστήριο. Αν οι γονείς είναι σύμφωνοι για τη μεταβολή, μπορούν να διευθετήσουν το θέμα με μεταξύ τους συμφωνία, χωρίς παρέμβαση δικαστηρίου. Κάθε τέτοια συμφωνία, για να είναι έγκυρη, πρέπει να εγκριθεί από την υπηρεσία κοινωνικής πρόνοιας.

Το ίδιο ισχύει για το ερώτημα με ποιον από τους γονείς θα κατοικεί το τέκνο και πώς θα ρυθμισθεί το θέμα της επικοινωνίας του άλλου γονέα με το τέκνο.

Στη δίκη σχετικά με την έκδοση διαζυγίου, το δικαστήριο δύναται να αναθέσει ακόμη και αυτεπαγγέλτως την επιμέλεια του τέκνου στον έναν από τους γονείς, εάν κρίνει ότι η από κοινού άσκηση της επιμέλειας είναι προδήλως ασυμβίβαστη με το συμφέρον του τέκνου.

5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με τη γονική μέριμνα, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για να είναι νομικώς δεσμευτική η συμφωνία αυτή;

Η συμφωνία πρέπει να είναι γραπτή και να την έχουν υπογράψει και οι δύο γονείς. Επιπλέον, πρέπει να εγκριθεί από την υπηρεσία κοινωνικής πρόνοιας του δήμου στο δημοτολόγιο του οποίου είναι εγγεγραμμένο το τέκνο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

6. Αν οι γονείς αδυνατούν να συμφωνήσουν για τα θέματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, ποιες εναλλακτικές μέθοδοι επίλυσης διαφορών είναι διαθέσιμες για να καταστεί δυνατή η εξώδικη επίλυση της διαφοράς;

Υπηρεσίες συνδιαλλαγής. Οι δήμοι είναι υποχρεωμένοι να φροντίζουν για την παροχή στους γονείς της δυνατότητας να κάνουν χρήση υπηρεσιών συνδιαλλαγής, ούτως ώστε να καταλήγουν σε συμφωνία για τα ζητήματα που αφορούν την επιμέλεια και διαβίωση του τέκνου και την επικοινωνία μαζί του.

7. Αν οι γονείς προσφύγουν σε δικαστήριο, ποια ζητήματα που αφορούν τη γονική μέριμνα μπορεί να ρυθμίσει με απόφασή του το δικαστήριο;

Το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει σχετικά με:

  • την επιμέλεια του τέκνου (αποκλειστική ή από κοινού επιμέλεια)·
  • το θέμα της κατοικίας του τέκνου (δηλαδή με ποιον γονέα θα συγκατοικεί το τέκνο ή εάν το τέκνο θα συγκατοικεί εκ περιτροπής με κάθε γονέα)· και
  • το θέμα της επικοινωνίας με το τέκνο (για τον γονέα που δεν συγκατοικεί με το τέκνο).

Το δικαστήριο μπορεί ακόμη να αποφασίζει για το ποσό διατροφής που πρέπει ενδεχομένως να καταβάλλεται για το παιδί.

8. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι την επιμέλεια του τέκνου θα έχει αποκλειστικά ο ένας γονέας, αυτό σημαίνει ότι ο εν λόγω γονέας μπορεί να αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν το τέκνο χωρίς να συμβουλεύεται τον άλλο γονέα;

Εάν η επιμέλεια του τέκνου ανήκει αποκλειστικά στον έναν γονέα, αυτός μπορεί να αποφασίζει μόνος του για τα ζητήματα που αφορούν το πρόσωπο του τέκνου. Πάντως, ο γονέας αυτός υποχρεούται, φυσικά, να τηρεί όσα έχουν ενδεχομένως αποφασισθεί όσον αφορά την επικοινωνία του άλλου γονέα με το παιδί.

Τα προαναφερθέντα δεν σημαίνουν ότι δεν έχει καμία σημασία η γνώμη του γονέα που δεν ασκεί την επιμέλεια του τέκνου. Παραδείγματος χάρη, για τα θέματα υιοθεσίας, ο γονέας που δεν έχει την επιμέλεια του τέκνου καλείται να εκθέσει τις απόψεις του προτού το δικαστήριο λάβει θέση επί του θέματος της υιοθεσίας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

9. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι η επιμέλεια θα είναι κοινή, τί σημαίνει αυτό στην πράξη;

Η κοινή επιμέλεια σημαίνει ότι οι γονείς αποφασίζουν από κοινού σχετικά με τα θέματα που αφορούν το τέκνο. Η βασική παραδοχή είναι ότι οι γονείς πρέπει να είναι σύμφωνοι για όλα τα θέματα που αφορούν το τέκνο. Παρόλα αυτά, αν προκύψει διαφωνία για το θέμα της επικοινωνίας με το τέκνο ή για τον τόπο κατοικίας του, το πρόβλημα διευθετείται από δικαστήριο (βλέπε παραπάνω).

10. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγω αν επιθυμώ να ασκήσω αγωγή για θέματα γονικής μέριμνας; Ποιες διατυπώσεις πρέπει να τηρηθούν και ποια έγγραφα πρέπει να προσκομίσω;

Αρμόδιο να αποφασίζει για ζητήματα που σχετίζονται με την επιμέλεια και διαβίωση του τέκνου και την επικοινωνία με αυτό είναι το πρωτοδικείο (tingsrδtt) του τόπου κατοικίας του τέκνου. Τα θέματα επιμέλειας μπορούν επίσης να εξετασθούν στο πλαίσιο της δίκης για την έκδοση διαζυγίου.

Κάθε αγωγή πρέπει να περιλαμβάνει πληροφοριακά στοιχεία για τους διαδίκους, συγκεκριμένο αίτημα, στοιχεία που να θεμελιώνουν το αίτημα, πληροφορίες για τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά στοιχεία, διευκρίνιση του τι αποδεικνύει το κάθε αποδεικτικό στοιχείο, καθώς και στοιχεία για τις περιστάσεις που θεμελιώνουν την αρμοδιότητα του δικαστηρίου. Τα γραπτά αποδεικτικά στοιχεία πρέπει να υποβάλλονται ταυτόχρονα με την αγωγή.

11. Ποια διαδικασία χρησιμοποιείται σε τέτοιες περιπτώσεις; Υπάρχει δυνατότητα ταχύτερης διεκπεραίωσης της υπόθεσης εάν απειλείται κίνδυνος σε περίπτωση χρονοτριβής;

Οι διατάξεις για ζητήματα που σχετίζονται με την επιμέλεια και διαβίωση του τέκνου και την επικοινωνία με αυτό έχουν αναγκαστική ισχύ.

Από καθαρά γενική άποψη, τα ζητήματα που σχετίζονται με την επιμέλεια και διαβίωση του τέκνου και την επικοινωνία με αυτό πρέπει να αντιμετωπίζονται ταχέως. Το δικαστήριο μπορεί να εκδώσει προσωρινή απόφαση σχετικά με την επιμέλεια, τη διαβίωση, την επικοινωνία και τη διατροφή. Μία προσωρινή απόφαση ισχύει για το χρονικό διάστημα μέχρις ότου το επίδικο ζήτημα ρυθμισθεί με απόφαση η οποία έχει καταστεί τελεσίδικη.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ακόμη κι αν δεν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο τυπικό καθεστώς για την εσπευσμένη διεκπεραίωση των υποθέσεων που αφορούν την επιμέλεια, κ.ο.κ., πρέπει σε κάθε ατομική περίπτωση να εκτιμάται το πόσο επείγουσα είναι η υπόθεση.

12. Είναι δυνατή η λήψη νομικής συνδρομής (ευεργετήματος πενίας) με σκοπό την κάλυψη του κόστους της προσφυγής στη Δικαιοσύνη;

Κατά τη δίκη σχετικά με την επιμέλεια και διαβίωση του τέκνου και την επικοινωνία με αυτό, ο βασικός κανόνας είναι ότι η κάθε πλευρά αναλαμβάνει τα δικά της δικαστικά έξοδα.

13. Είναι δυνατή η άσκηση έφεσης κατά των αποφάσεων περί γονικής μέριμνας;

Ναι. Είναι δυνατή η άσκηση έφεσης κατά των αποφάσεων του πρωτοδικείου περί γονικής μέριμνας.

14. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειασθεί να αξιωθεί η εκτέλεση μιας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγει κανείς σε τέτοιες περιπτώσεις και πώς διευθετείται η υπόθεση;

Αρμόδιο για θέματα εκτέλεσης είναι το οικείο νομαρχιακό δικαστήριο (lδnsrδtt). Κανονικά, οι αιτήσεις που αφορούν την εκτέλεση αποφάσεων υποβάλλονται στο νομαρχιακό δικαστήριο του νομού στον οποίο κατοικεί ή διαμένει το τέκνο.

15. Τι πρέπει να κάνει κανείς για να εξασφαλίσει την αναγνώριση και εκτέλεση στη Σουηδία μίας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος;

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι εφαρμοστέος ο κανονισμός "Βρυξέλλες II". Οι αιτήσεις για την κήρυξη εκτελεστότητας υποβάλλονται στη Σουηδία, στο εφετείο της Σβέα (Svea hovrδtt).

Σε άλλες περιπτώσεις, για τα κράτη που έχουν προσχωρήσει στη σύμβαση του Λουξεμβούργου του 1980 γίνεται δεκτό ότι μία δικαστική απόφαση ισχύει και είναι εκτελεστέα κατόπιν αιτήσεως και στη Σουηδία, υπό την προϋπόθεση ότι η δικαστική απόφαση συνιστά τη νομική βάση της εκτελεστότητας στο κράτος στο οποίο εκδόθηκε. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αίτηση εκτέλεσης υποβάλλεται στο οικείο νομαρχιακό δικαστήριο.

16. Σε ποιο δικαστήριο πρέπει να προσφύγει κανείς προκειμένου να αντιταχθεί στην αναγνώριση και εκτέλεση μίας δικαστικής απόφασης περί γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος; Ποια διαδικασία εφαρμόζεται γι' αυτόν το σκοπό;

Οι σχετικές διατάξεις περιλαμβάνονται στον κανονισμό «Βρυξέλλες II».

Κατά τα άλλα, μπορεί να προβληθεί αμφισβήτηση για το ότι μία δικαστική απόφαση δεν ισχύει ή δεν είναι εκτελεστέα επ' ευκαιρία της επανεξέτασης του εκάστοτε ζητήματος. Επιπλέον, είναι δυνατό να προσφύγει κανείς στο πρωτοδικείο και να του ζητήσει να αποφανθεί για το αν μία δικαστική απόφαση ισχύει ή όχι στη Σουηδία.

17. Ποιο δίκαιο είναι εφαρμοστέο για θέματα γονικής μέριμνας εάν το τέκνο ή οι ενδιαφερόμενοι δεν κατοικούν στη Σουηδία ή δεν έχουν την ίδια ιθαγένεια;

Ο βασικός κανόνας είναι ότι είναι εφαρμοστέο το δίκαιο του κράτους όπου βρίσκεται η νόμιμη κατοικία του τέκνου.

« Γονική μέριμνα - Γενικές Πληροφορίες | Σουηδία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 23-10-2006

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο