Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Γονική μέριμνα > Πορτογαλία

Τελευταία ενημέρωση: 03-05-2005
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Γονική μέριμνα - Πορτογαλία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει πρακτικά η έννοια «γονική μέριμνα»; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του έχοντος τη «γονική μέριμνα»; 1.
2. Γενικώς, ποιος έχει τη «γονική μέριμνα» ενός παιδιού; 2.
3. Εάν οι γονείς είναι ανίκανοι και δεν επιθυμούν να ασκήσουν τη γονική μέριμνα των τέκνων τους, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί αντί αυτών; 3.
4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο καθορίζεται η άσκηση της γονικής μέριμνας; 4.
5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποια τυπική διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου αυτή η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική; 5.
6. Αν οι γονείς δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν στο θέμα της άσκησης της γονικής μέριμνας, ποιοι είναι οι εναλλακτικοί τρόποι προκειμένου να ρυθμισθεί η διαφορά χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια; 6.
7. Αν οι γονείς προσφύγουν στο Δικαστήριο, επί ποίων θεμάτων μπορεί να αποφανθεί ο δικαστής όσον αφορά το ανήλικο τέκνο; 7.
8. Αν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι ο ένας από τους δύο γονείς θα έχει την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού, αυτό σημαίνει ότι αυτός ο γονέας μπορεί να αποφασίσει για οτιδήποτε αφορά το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα; 8.
9. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι οι γονείς ασκούν από κοινού την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου, τι σημαίνει αυτό πρακτικά; 9.
10. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο(ή άλλη αρχή) στο οποίο κατατίθεται ή αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια έγγραφα πρέπει να συνοδεύουν το αίτημα; 10.
11. Ποια διαδικασία εφαρμόζεται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει δυνατότητα προσφυγής σε επείγουσα διαδικασία; 11.
12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης; 12.
13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας; 13.
14. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε ένα δικαστήριο ή σε μία άλλη αρχή, προκειμένου να εκτελεστεί μια δικαστική απόφαση ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις; 14.
15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση, στην Πορτογαλία, μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, η οποία εξεδόθη από το Δικαστήριο ενός άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις; 15.
16. Ποιο είναι το αρμόδιο πορτογαλικό δικαστήριο για την αναγνώριση μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, την οποία εξέδωσε δικαστήριο ενός άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις; 16.
17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στο πλαίσιο αγωγής για την ανάθεση γονικής μέριμνας, όταν το τέκνο ή οι διάδικοι δεν διαμένουν στην Πορτογαλία ή είναι διαφορετικών εθνικοτήτων; 17.

 

1. Τι σημαίνει πρακτικά η έννοια «γονική μέριμνα»; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του έχοντος τη «γονική μέριμνα»;

Η έννοια «γονική μέριμνα» δεν τυγχάνει επί του παρόντος νομοθετικής αναγνώρισης στην Πορτογαλία. Η έννοια που ισχύει στην έννομη τάξη της Πορτογαλίας είναι αυτή της «πατρικής εξουσίας».

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, η άσκηση της τελευταίας συνεπάγεται εξουσίες και υποχρεώσεις που αφορούν το πρόσωπο του τέκνου (εξουσία επιτήρησης και εκπροσώπησης, υποχρέωση σεβασμού, συνδρομής και ανατροφής, εξουσία/υποχρέωση επιμέλειας) , καθώς και την περιουσία του (εξουσία διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων των τέκνων, υποχρέωση παροχής υποστήριξης).

2. Γενικώς, ποιος έχει τη «γονική μέριμνα» ενός παιδιού;

Κατά κανόνα, είναι οι γονείς αυτοί που έχουν και ασκούν την πατρική εξουσία επί των τέκνων τους.

3. Εάν οι γονείς είναι ανίκανοι και δεν επιθυμούν να ασκήσουν τη γονική μέριμνα των τέκνων τους, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί αντί αυτών;

Η δυνατότητα άσκησης της πατρικής εξουσίας μπορεί να περιορίζεται ή να εκπίπτει. Στην περίπτωση αυτή, η μέριμνα των τέκνων ανατίθεται σε τρίτους (ειδικό επίτροπο) ή σε ίδρυμα μέριμνας ανηλίκων.

Έκπτωση από την άσκηση της πατρικής εξουσίας λαμβάνει χώρα στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) τελεσίδικη καταδίκη για αδίκημα που παράγει εκ του νόμου το συγκεκριμένο αποτέλεσμα·

β) δήλωση ανικανότητας λόγω διανοητικής διαταραχής·

γ) κήρυξη σε αφάνεια, από τη στιγμή του ορισμού προσωρινού αντιλήπτορα (προσωρινός εκπρόσωπος που αναλαμβάνει τη διαχείριση της περιουσίας του προσώπου που εξαφανίζεται δίχως να υπάρχουν ενδείξεις για το πού βρίσκεται).

Η ανάθεση των τέκνων σε τρίτους ή σε ίδρυμα μέριμνας ανηλίκων μπορεί επίσης να γίνεται σε περιπτώσεις υπαίτιας αθέτησης των υποχρεώσεων των γονέων έναντι των τέκνων τους, όταν αυτή θίγει σοβαρά τα συμφέροντα των τελευταίων, ή ακόμη όταν λόγω απειρίας, ασθένειας, αφάνειας ή άλλης αιτίας οι γονείς δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν στην υποχρέωση επιμέλειας των τέκνων τους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ο ορισμός επιτρόπου γίνεται υποχρεωτικά στις εξής περιπτώσεις:

α) εάν οι γονείς έχουν πεθάνει·

β) εάν υπάρχει απόφαση έκπτωσης από την άσκηση της πατρικής εξουσίας επί των τέκνων τους·

γ) σε περίπτωση εκ των πραγμάτων παρεμπόδισης της άσκησης της πατρικής εξουσίας για περισσότερο από έξι μήνες·

δ) εάν οι γονείς είναι άγνωστοι.

Εξαιρουμένων ορισμένων διαφορών που θεσπίζονται διά νόμου, οι τρίτοι στους οποίους ανατίθεται η επιμέλεια των ανηλίκων έχουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με τους γονείς.

4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο καθορίζεται η άσκηση της γονικής μέριμνας;

Σε περιπτώσεις διαζυγίου ή διακοπής της συμβίωσης, η ανάθεση της πατρικής εξουσίας καθορίζεται με δικαστική απόφαση ή με απόφαση του ληξιάρχου.

Η δικαστική απόφαση μπορεί να είναι επικυρωτική, δηλαδή να επιβεβαιώνει προγενέστερη συμφωνία των γονέων σχετικά με την άσκηση της πατρικής εξουσίας, ή ουσιαστική, περιλαμβάνοντας εκτελεστή απόφαση σχετικά με την άσκηση αυτής της εξουσίας.

Η απόφαση του ληξιάρχου επικυρώνει προγενέστερη συμφωνία των γονέων.

Οι προαναφερόμενες αποφάσεις εκδίδονται στο πλαίσιο εκδίκασης υποθέσεων διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού ή στο πλαίσιο ξεχωριστής διαδικασίας σχετικής με την άσκηση της πατρικής εξουσίας. Ο ληξίαρχος παρεμβαίνει μόνον σε περιπτώσεις διαζυγίου και διακοπής της συμβίωσης που αποφασίζονται κοινή συναινέσει.

5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποια τυπική διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου αυτή η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική;

Η συμφωνία που πρόκειται να συναφθεί πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη το συμφέρον του ανηλίκου και να ρυθμίζει τα διάφορα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η άσκηση της πατρικής εξουσίας. Εφόσον η συμφωνία υποβάλλεται με τη μορφή αίτησης επικύρωσης, δεν επιβάλλεται κανένα ιδιαίτερος τύπος.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η εν λόγω συμφωνία πρέπει να επικυρώνεται από τον δικαστή του αρμόδιου δικαστηρίου ή από τον ληξίαρχο (ο τελευταίος, όπως προαναφέρθηκε, παρεμβαίνει μόνον σε περιπτώσεις διαζυγίου και διακοπής της συμβίωσης που αποφασίζονται κοινή συναινέσει) και να επισυνάπτεται στο φάκελο δικογραφίας (χωρισμού, διαζυγίου ή ρύθμισης της άσκησης της πατρικής εξουσίας).

Η συμφωνία είναι επίσης δυνατό να επιτυγχάνεται στο πλαίσιο της προσπάθειας συμφιλίωσης που καταβάλλει ο δικαστής. Στην περίπτωση αυτή, καταγράφεται στα πρακτικά και επικυρώνεται από τον δικαστικό λειτουργό.

Η προαναφερθείσα προσπάθεια συμφιλίωσης είναι υποχρεωτική στο πλαίσιο των κατ’ αντιδικία διαδικασιών διαζυγίου και χωρισμού, καθώς και στο πλαίσιο της ρύθμισης της άσκησης της πατρικής εξουσίας.

Όσον αφορά τη διαδικασία που διεξάγεται με παρέμβαση του ληξιάρχου, ο εισαγγελέας της έδρας του αρμόδιου πρωτοδικείου της δικαιοδοσίας στην οποία ανήκει το ληξιαρχείο οφείλει να αποφανθεί για τη συμφωνία πριν από την τελική της εξέταση.

Η επικύρωση της συμφωνίας απορρίπτεται οπωσδήποτε όταν αυτή δεν αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης διατήρησης σχέσεων στενής επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα στον οποίο δεν ανατίθεται η επιμέλειά του.

6. Αν οι γονείς δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν στο θέμα της άσκησης της γονικής μέριμνας, ποιοι είναι οι εναλλακτικοί τρόποι προκειμένου να ρυθμισθεί η διαφορά χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια;

Η επικύρωση από το δικαστήριο οποιασδήποτε συμφωνίας την οποία συνάπτουν οι γονείς (είτε εκουσίως είτε ως αποτέλεσμα διαδικασίας διαμεσολάβησης) είναι πάντοτε υποχρεωτική, με εξαίρεση τις ως άνω αναφερόμενες περιπτώσεις παρέμβασης του ληξιάρχου.

Κατά το στάδιο εξέτασης των παραγόντων ασυμφωνίας και προσπάθειας συμφιλίωσης των γονέων, υπάρχει η εναλλακτική λύση προσφυγής στη διαμεσολάβηση, την οποία αναλαμβάνει η Υπηρεσία Οικογενειακής Διαμεσολάβησης, που συγκροτήθηκε το 1997 από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ή τα κατά τόπους Γραφεία Οικογενειακής Διαμεσολάβησης που λειτουργούν σε ορισμένους δήμους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα προσφυγής στην Ένωση Διαμεσολαβητών σε Νομικές Διαφορές.

Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, όποτε το κρίνει αναγκαίο, αυτοδικαίως και με τη συγκατάθεση των ενδιαφερομένων ή κατόπιν αιτήματος από πλευράς τους, ο δικαστής δικαιούται να ζητήσει την παρέμβαση δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων διαμεσολάβησης. Ο δικαστής επικυρώνει τη συμφωνία που επιτυγχάνεται με διαμεσολάβηση εφόσον αυτή διασφαλίζει το συμφέρον του ανηλίκου.

7. Αν οι γονείς προσφύγουν στο Δικαστήριο, επί ποίων θεμάτων μπορεί να αποφανθεί ο δικαστής όσον αφορά το ανήλικο τέκνο;

Σε γενικές γραμμές, και άσχετα από το πρόσωπο που ζητεί την παρέμβασή του, το δικαστήριο δικαιούται, αναφορικά με το ανήλικο τέκνο και στο πλαίσιο του θέματος που μας απασχολεί:

α) να εντέλλει κηδεμονία και διαχείριση περιουσίας·

β) να διορίζει το πρόσωπο που θα διενεργεί συναλλαγές εξ ονόματος του ανήλικου τέκνου και να ορίζει γενικό αντιλήπτορα, ο οποίος θα αναλάβει την εξωδικαστική εκπροσώπηση του ανηλίκου που υπάγεται στην πατρική εξουσία·

γ) να ρυθμίζει την άσκηση της πατρικής εξουσίας (δηλαδή, να αποφασίζει για την τύχη του τέκνου, για την οφειλόμενη σε αυτό διατροφή και τον τρόπο παροχής της, καθώς και για το καθεστώς που θα διέπει τις επαφές του με τον γονέα στον οποίο δεν ανατέθηκε η επιμέλειά του, με γνώμονα ότι πρέπει πάντα να διασφαλίζονται σχέσεις στενής επικοινωνίας) και να λαμβάνει γνώση των σχετικών ζητημάτων·

δ) να καθορίζει το οφειλόμενο ποσό της διατροφής σε ανηλίκους, προετοιμάζοντας και επιδικάζοντας εκτελεστές αποφάσεις διατροφής·

ε) να εντέλλει τη δικαστική επιτροπεία ανηλίκων·

στ) να επιτρέπει στον νόμιμο αντιπρόσωπο των ανηλίκων να προβαίνει σε ορισμένες δικαιοπραξίες, να επιβεβαιώνει όσες έχουν διενεργηθεί δίχως την προηγούμενη άδειά του και μεριμνά σχετικά με την αποδοχή παροχών·

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

ζ) να αποφασίζει σχετικά με τις ασφάλειες που πρέπει οι γονείς να συνάπτουν υπέρ των ανηλίκων τέκνων τους·

η) να εντέλλει την ολική ή μερική έκπτωση ή να καθορίζει όρια στην άσκηση της πατρικής εξουσίας·

θ) να αποφασίζει σχετικά με το όνομα και το επώνυμο του ανηλίκου, σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων·

ι) σε περίπτωση κηδεμονίας ή διαχείρισης περιουσίας, να καθορίζει την αμοιβή του κηδεμόνα ή του διαχειριστή, να λαμβάνει γνώση της εξαίρεσης, της απαλλαγής ή της απομάκρυνσης του κηδεμόνα, του διαχειριστή ή του μέλους του οικογενειακού συμβουλίου, να απαιτεί την υποβολή λογαριασμών και να λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις, να επιτρέπει την αντικατάσταση της νόμιμης υποθήκης και να καθορίζει την αύξηση ή αντικατάσταση της καταβληθείσας εγγύησης, και να ορίζει ειδικό αντιλήπτορα, ο οποίος θα εκπροσωπεί τον ανήλικο σε εξωδικαστικές υποθέσεις·

ια) να ορίζει ειδικό αντιλήπτορα, ο οποίος θα εκπροσωπεί τον ανήλικο σε κάθε διαδικασία επιτροπείας·

ιβ) να αποφασίζει σχετικά με την αύξηση και αντικατάσταση της ασφάλειας που έχει συναφθεί υπέρ των ανηλίκων τέκνων·

ιγ) να απαιτεί την καταβολή των οφειλόμενων από τους γονείς λογαριασμούς και να λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις·

ιδ) να λαμβάνει γνώση οιουδήποτε άλλου θέματος σχετίζεται με τις ανωτέρω διαδικασίες.

Εάν οι γονείς αδυνατούν να συμφωνήσουν σε θέματα ιδιαίτερης σημασίας, το δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις κατόπιν αιτήματος οιουδήποτε εκ των γονέων, ύστερα από προσπάθεια συμφιλίωσης και αφού ακούσει τη γνώμη του ανηλίκου. Προκειμένου να συνεκτιμηθεί η γνώμη του, το ανήλικο τέκνο πρέπει να είναι ηλικίας άνω των 14 ετών και να μη συντρέχουν περιστάσεις που αντενδείκνυνται στη συνεκτίμηση της γνώμης του.

Ως θέματα ιδιαίτερης σημασίας νοούνται, μεταξύ άλλων, το όνομα του τέκνου, η εκπαίδευσή του (ιδίως η θρησκευτική του αγωγή) , η απαλλοτρίωση περιουσιακών στοιχείων, η αποποίηση κληρονομιάς, η σύναψη δανείων και η ανάληψη καθηκόντων σε εμπορικές επιχειρήσεις.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Στις περιπτώσεις διαζευγμένων ή χωρισμένων γονέων, ο δικαστής καλείται να αποφασίσει εάν η πατρική εξουσία θα ασκείται από κοινού ή από τον έναν εκ των γονέων, ποιος γονέας θα αναλάβει πρωτίστως την επιμέλεια, ποιο καθεστώς επισκέψεων θα ισχύει για τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια και ποιο θα είναι το ποσό της διατροφής (εάν υπάρχει) και ο τρόπος παροχής της.

8. Αν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι ο ένας από τους δύο γονείς θα έχει την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού, αυτό σημαίνει ότι αυτός ο γονέας μπορεί να αποφασίσει για οτιδήποτε αφορά το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα;

Για πράξεις ιδιαίτερης σημασίας ή για όσες απαιτείται ρητά η συγκατάθεση και των δύο γονέων, πρέπει να ζητείται η γνώμη του γονέα που δεν έχει το δικαίωμα επιμέλειας και αυτός πρέπει να συγκατατίθεται στη συγκεκριμένη πράξη. Από την άλλη, ο γονέας που δεν ασκεί την πατρική εξουσία έχει τη δυνατότητα να επιβλέπει την εκπαίδευση και τις συνθήκες διαβίωσης του τέκνου του.

Επιπλέον, οι γονείς δύνανται να συμφωνήσουν ότι συγκεκριμένα θέματα θα διευθετούνται βάσει κοινής συμφωνίας ή ότι η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων του τέκνου θα ανατεθεί στον γονέα που ανέλαβε την επιμέλεια του ανηλίκου.

9. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι οι γονείς ασκούν από κοινού την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου, τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Στην πράξη, σε παρόμοιες καταστάσεις, η πατρική εξουσία ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς, οι οποίοι αποφασίζουν για τα ζητήματα που αφορούν τη ζωή του τέκνου τους υπό συνθήκες παρόμοιες με αυτές που ίσχυαν κατά τη διάρκεια του γάμου, με τη σημαντική διαφορά ότι το ανήλικο τέκνο μπορεί στο εξής να διαμένει με έναν μόνον από τους γονείς.

Στο πλαίσιο αυτό, από νομική άποψη, η θέση των γονέων έναντι του τέκνου δεν μεταβάλλεται με το διαζύγιο ή τον χωρισμό.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

10. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο(ή άλλη αρχή) στο οποίο κατατίθεται ή αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια έγγραφα πρέπει να συνοδεύουν το αίτημα;

Στην Πορτογαλία, αρμόδια για τις συγκεκριμένες υποθέσεις είναι τα Οικογενειακά Δικαστήρια.

Οικογενειακά Δικαστήρια (που αποκαλούνται Δικαστήρια Οικογενειακών Υποθέσεων και Ανηλίκων) υπάρχουν στις εξής πόλεις: Aveiro, Barreiro, Braga, Cascais, Coimbra, Faro, Funchal, Λισσαβόνα, Loures, Ponta Delgada, Portimão, Πόρτο, Setúbal, Seixal, Sintra και Vila Franca de Xira.

Εκτός των περιοχών δικαιοδοσίας των προαναφερθέντων δικαστηρίων, τα περιφερειακά δικαστήρια επιλαμβάνονται των υποθέσεων που αφορούν την άσκηση της γονικής μέριμνας.

Εντούτοις, εάν εκκρεμεί η εκδίκαση υποθέσεων διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού, οι αστικές διαδικασίες κηδεμονίας που αφορούν τη ρύθμιση της άσκησης της πατρικής εξουσίας, την παροχή διατροφής και την έκπτωση από την πατρική εξουσία συνεκδικάζονται με τις προαναφερόμενες υποθέσεις.

Σε περίπτωση που δεν εκκρεμεί η εκδίκαση οιασδήποτε αγωγής διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού, πρέπει να υποβάλλεται μία αρχική αίτηση, που δεν χρειάζεται να είναι ανεπτυγμένη σε παραγράφους, στην οποία προσδιορίζονται οι διάδικοι, παρατίθενται τα πραγματικά περιστατικά, υποβάλλεται αίτημα και παρουσιάζονται τα αποδεικτικά στοιχεία.

Η εν λόγω αίτηση μπορεί να υπογράφεται από τους γονείς, καθώς η συνδρομή από δικηγόρο είναι υποχρεωτική μόνον στο στάδιο της έφεσης. Κατά το αρχικό αυτό στάδιο, τα μοναδικά απαραίτητα έγγραφα είναι οι ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως των ανηλίκων τέκνων και, εάν οι γονείς είναι παντρεμένοι μεταξύ τους, η ληξιαρχική πράξη του γάμου τους.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό, συμβουλευθείτε τη σελίδα για την αρμοδιότητα των δικαστηρίων.

11. Ποια διαδικασία εφαρμόζεται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει δυνατότητα προσφυγής σε επείγουσα διαδικασία;

Σε παρόμοιες δίκες εφαρμόζονται οι διατάξεις της εκούσιας δικαιοδοσίας, οπότε το δικαστήριο είναι ελεύθερο να διερευνήσει τα πραγματικά περιστατικά, να συλλέξει αποδεικτικά στοιχεία, να διατάξει ανακρίσεις και να συγκεντρώσει τις πληροφορίες που θεωρεί προσήκουσες. Τα μοναδικά παραδεκτά αποδεικτικά στοιχεία είναι αυτά που ο δικαστής κρίνει αναγκαία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οι αποφάσεις εκδίδονται εντός 15 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης στον δικαστή.

Κατά τη λήψη της απόφασής του, το δικαστήριο δεν εφαρμόζει κριτήρια «αυστηρής νομιμότητας», αλλά πρέπει να επιλέγει, σε κάθε υπόθεση, τη λύση που κρίνει περισσότερο ενδεδειγμένη και σκόπιμη. Επομένως, όταν καλείται να παρέμβει στη ρύθμιση της άσκησης της πατρικής εξουσίας, πρέπει να συνεκτιμά πλήρως και αποκλειστικά το συμφέρον του ανηλίκου.

Ωστόσο, ο εκούσιος χαρακτήρας της δικαιοδοσίας δεν απαλλάσσει το δικαστήριο από την υποχρέωση πραγματικής και νομικής θεμελίωσης των αποφάσεών του.

Στις διαδικασίες του είδους αυτού, οι αποφάσεις μπορούν να τροποποιούνται, υπό την επιφύλαξη των ήδη παραχθέντων αποτελεσμάτων, με βάση επισυμβαίνοντα γεγονότα που αιτιολογούν την τροποποίηση της απόφασης· ως επισυμβαίνοντα γεγονότα νοούνται τόσο αυτά που προκύπτουν μετά την έκδοση της απόφασης όσο και τα προγενέστερα, τα οποία δεν είχαν προβληθεί λόγω άγνοιας ή για άλλον ουσιαστικό λόγο.

Οι διάδικοι δικαιούνται να λαμβάνουν γνώση των πληροφοριών, των εκθέσεων, των αποτελεσμάτων έρευνας και των γνωμοδοτήσεων που περιλαμβάνονται στον φάκελο δικογραφίας, και μπορούν να ζητούν περαιτέρω διευκρινίσεις, να επισυνάπτουν άλλα στοιχεία και να απαιτούν τη συλλογή πληροφοριών που θεωρούν αναγκαίες. Ο δικαστής, με αμετάκλητη απόφαση, απορρίπτει τα αιτήματα που αποδεικνύονται άσκοπα ή ανέφικτα ή που προβάλλονται με προφανή σκοπό την αναβολή της διαδικασίας. Διασφαλίζονται κατ’ αντιμωλία ακροάσεις αναφορικά με τα αποδεικτικά στοιχεία που προστίθενται με τα προαναφερόμενα μέσα.

Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών συνεχίζεται η εκδίκαση των αστικών υποθέσεων κηδεμονίας, η αναβολή των οποίων ενδέχεται να θίξει τα συμφέροντα του ανήλικου τέκνου.

Σε κάθε φάση της διαδικασίας και όποτε το κρίνει αναγκαίο, το δικαστήριο δύναται να αποφασίζει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε θέματα που θα επιλυθούν στο τέλος της δίκης, καθώς και να διατάσσει τα μέτρα που κρίνει απαραίτητα προκειμένου να διασφαλισθεί η εκτέλεση της απόφασης. Επίσης, είναι δυνατό να τροποποιούνται προσωρινά τελεσίδικες αποφάσεις. Προς το σκοπό αυτό, το δικαστήριο προβαίνει στις συνοπτικές έρευνες που κρίνει ενδεδειγμένες.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης;

Ναι, το σύστημα της νομικής συνδρομής εφαρμόζεται σε όλα τα δικαστήρια και για οιαδήποτε μορφή δίκης.

Για περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το θέμα αυτό, συμβουλευθείτε τη σελίδα «Νομική συνδρομή – Πορτογαλία».

13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας;

Ναι, στο πλαίσιο των γενικών διατάξεων πολιτικής δικονομίας η άσκηση έφεσης είναι εφικτή, από πλευράς τόσο ενός εκ των γονέων όσο και της εισαγγελικής αρχής. Η προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο δεν είναι παραδεκτή για την προσβολή αποφάσεων που εκδόθηκαν με κριτήρια καταλληλότητας ή σκοπιμότητας.

14. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε ένα δικαστήριο ή σε μία άλλη αρχή, προκειμένου να εκτελεστεί μια δικαστική απόφαση ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Εάν ένας από τους γονείς αθετήσει όσα συμφωνήθηκαν ή αποφασίσθηκαν σε σχέση με την κατάσταση του ανήλικου τέκνου, ο άλλος γονέας δικαιούται να αξιώσει από το δικαστήριο να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την αναγκαστική εκτέλεση και την καταδίκη του ένοχου γονέα σε χρηματική ποινή και καταβολή αποζημίωσης στον ανήλικο, τον προσφεύγοντα ή σε αμφότερους.

Με επίσημη πράξη ή με έγγραφο που επισυνάπτεται στη δικογραφία, ο δικαστής καλεί τους γονείς σε συνάντηση ή κοινοποιεί κλήση στον εναγόμενο, προκειμένου να προβάλει τους ισχυρισμούς που θεωρεί προσήκοντες. Κατά τη συνάντηση, οι γονείς μπορούν να συμφωνήσουν να τροποποιηθούν τα αποφασισθέντα σχετικά με την άσκηση της πατρικής εξουσίας, συνεκτιμώντας το συμφέρον του ανήλικου τέκνου. Σε περίπτωση μη σύγκλησης της συνάντησης ή μη επίτευξης συμφωνίας των γονέων κατά τη συνάντηση, ο δικαστής εντέλλει τη διεξαγωγή συνοπτικής ανακριτικής διαδικασίας και προβαίνει σε κάθε άλλη ενέργεια που κρίνει αναγκαία και, στο τέλος, λαμβάνει απόφαση. Εάν ο εναγόμενος γονέας καταδικάσθηκε σε χρηματική ποινή και δεν καταβάλει το πρόστιμο εντός δέκα ημερών, εκδίδεται σχετική βεβαίωση, η οποία διαβιβάζεται προς εκτέλεση στο αρμόδιο δικαστήριο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η υπό εξέταση αγωγή είναι παρεμπίπτουσα της κύριας διαδικασίας και ασκείται με αίτημα ενός εκ των γονέων ή της εισαγγελικής αρχής.

Εάν ο υπόχρεος με δικαστική απόφαση σε διατροφή δεν καταβάλει το οφειλόμενο ποσό εντός δέκα ημερών από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής, θα τηρούνται τα ακόλουθα:

α) εάν ο υπόχρεος είναι δημόσιος υπάλληλος, θα αφαιρούνται από τον μισθό του τα αντίστοιχα ποσά κατόπιν αιτήματος του δικαστηρίου προς την αρμόδια υπηρεσία·

β) εάν ο υπόχρεος είναι ιδιωτικός υπάλληλος ή μισθωτός, τα ποσά θα εκπίπτουν από τις αποδοχές ή τον μισθό του κατόπιν σχετικής κοινοποίησης προς τον εργοδότη του, που καθίσταται προς το σκοπό αυτό εγκεκριμένος καταπιστευματοδόχος·

γ) εάν ο υπόχρεος σε διατροφή είναι πρόσωπο που λαμβάνει εισοδήματα, συντάξεις, επιδόματα, προμήθειες, αμοιβές, φιλοδωρήματα, απολαβές από συμμετοχές ή παρεμφερή έσοδα, η έκπτωση του ποσού της διατροφής θα γίνεται τη στιγμή της πληρωμής ή της πίστωσης αυτών των παροχών. Προς τον σκοπό αυτό θα απευθύνονται τα αναγκαία αιτήματα ή κοινοποιήσεις και οι κοινοποιηθέντες φορείς θα καθίστανται εγκεκριμένοι καταπιστευματοδόχοι.

Στα ποσά που εκπίπτουν θα περιλαμβάνονται και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές διατροφής, οι οποίες θα καταβάλλονται απευθείας στους δικαιούχους.

15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση, στην Πορτογαλία, μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, η οποία εξεδόθη από το Δικαστήριο ενός άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Για την αξιολόγηση του ζητήματος αυτού, είναι αναγκαίο να διακρίνουμε αφενός τις καταστάσεις όπου η εν λόγω απόφαση εκδίδεται στο πλαίσιο της εκδίκασης υποθέσεων διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού ή ακύρωσης του γάμου των γονέων, και αφετέρου τις λοιπές καταστάσεις.

Στην πρώτη περίπτωση, εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1347/2000, της 29ης Μαΐου, βάσει του οποίου οι αποφάσεις που εκδίδονται σε άλλο κράτος μέλος, εκτός της Δανίας, αναγνωρίζονται στην Πορτογαλία χωρίς να απαιτείται κάποια ιδιαίτερη διαδικασία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Έτσι, οι αποφάσεις σχετικά με την άσκηση της πατρικής εξουσίας επί κοινού τέκνου των συζύγων, που εκδίδονται σε κάποιο κράτος μέλος και στο συγκεκριμένο κράτος είναι εκτελεστές και κοινοποιούνται, εκτελούνται στην Πορτογαλία αφού κηρυχθούν εκτελεστές στη χώρα αυτή κατόπιν αιτήματος οιουδήποτε εκ των ενδιαφερομένων.

Οι σπάνιοι λόγοι μη αναγνώρισης των προαναφερόμενων αποφάσεων είναι αυτοί που απαριθμούνται στον ως άνω κανονισμό.

Σε καταστάσεις που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού, οι οποίες αφορούν θέματα σχετικά με την επιμέλεια των τέκνων, εφαρμόζεται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση της 20ής Μαΐου 1980, για την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε θέματα επιμέλειας των τέκνων και για την αποκατάσταση της επιμέλειάς τους (στην οποία προσχώρησαν τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ).

Στο πλαίσιο της εφαρμογής της προαναφερθείσας διεθνούς νομοθετικής πράξης, κάθε πρόσωπο που δικαιούται την επιμέλεια ενός τέκνου κατόπιν σχετικής αποφάσεως που ελήφθη σε συμβαλλόμενο κράτος και επιθυμεί να λάβει την αναγνώριση και εκτέλεση της εν λόγω απόφασης σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, δύναται να απευθύνει αίτηση προς το σκοπό αυτό στο Ίδρυμα Κοινωνικής Επανένταξης. Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από: α) ένα έγγραφο, με το οποίο εξουσιοδοτείται η αρμόδια αρχή του πορτογαλικού κράτους να ενεργήσει εξ ονόματος του προσφεύγοντος ή να ορίσει, προς το σκοπό αυτό, άλλον αντιπρόσωπο· β) ένα αντίγραφο της απόφασης, το οποίο συγκεντρώνει τις αναγκαίες προϋποθέσεις γνησιότητας· γ) σε περίπτωση απόφασης που εκδόθηκε ερήμην του εναγόμενου ή του νόμιμου αντιπροσώπου του, από κάθε έγγραφο που επιβεβαιώνει ότι το εισαγωγικό δικόγραφο της αγωγής ή ανάλογης προσφυγής επιδόθηκε δεόντως στον εναγόμενο· δ) εάν χρειαστεί, από έγγραφο που βεβαιώνει ότι η απόφαση είναι εκτελεστή δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους προέλευσης· ε) εάν είναι δυνατόν, από πληροφορίες για τον ενδεχόμενο τόπο διαμονής του ανήλικου τέκνου στο έδαφος του κράτους και από προτάσεις σχετικά με τον τρόπο αποκατάστασης της επιμέλειάς του.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε καταστάσεις που δεν προβλέπονται από ειδικές συνθήκες και κανονισμούς, εφαρμόζεται η ειδική διαδικασία επανεξέτασης δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται στην αλλοδαπή.

Κατά τη διαδικασία αυτή, ο καθ’ ου, στον οποίο επιδίδεται η αίτηση επανεξέτασης, οφείλει να προσβάλει την αίτηση εντός 15 ημερών. Ο αιτών δύναται να απαντήσει εντός 10 ημερών από την κοινοποίηση της προσφυγής του καθ’ ου. Αφού υποβληθούν όλα τα υπομνήματα από τους διαδίκους και ο εισηγητής ολοκληρώσει τα διαβήματα α±ποδεικτικής διαδικασίας που θεωρεί απαραίτητα, ο φάκελος δικογραφίας διαβιβάζεται στους διαδίκους και στην εισαγγελική αρχή, που διαθέτουν 15 ημέρες έκαστος για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

Προκειμένου να επικυρωθεί η δικαστική απόφαση, είναι αναγκαίο:

α) να μην υπάρχουν αμφιβολίες ως προς τη γνησιότητα του εγγράφου που αναφέρει τη δικαστική απόφαση ούτε ως προς το σκεπτικό της απόφασης·

β) η απόφαση να είναι τελεσίδικη σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας όπου εκδόθηκε·

γ) να προέρχεται από δικαστήριο της αλλοδαπής του οποίου η δικαιοδοσία να μην επιτεύχθηκε κατά παράβαση των διατάξεων του νόμου, και να μην αφορά υπόθεση που εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των πορτογαλικών δικαστηρίων·

δ) να μην είναι δυνατή η επίκληση της εξαίρεσης εκκρεμοδικίας ή δεδικασμένου με βάση υπόθεση που εκδικάζεται σε πορτογαλικά δικαστήρια, εκτός εάν το δικαστήριο της αλλοδαπής είναι αυτό που κίνησε τη διαδικασία·

ε) να έχει ο εναγόμενος ενημερωθεί δεόντως για την προσφυγή, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας του δικαστηρίου προέλευσης, και να έχουν τηρηθεί, κατά τη διάρκεια της δίκης, οι αρχές της κατ’ αντιμωλία συζήτησης και της ισότητας των διαδίκων·

στ) να μην περιλαμβάνει απόφαση, η αναγνώριση της οποίας αντίκειται προδήλως στις αρχές διεθνούς δημόσιας τάξης του πορτογαλικού κράτους.

16. Ποιο είναι το αρμόδιο πορτογαλικό δικαστήριο για την αναγνώριση μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, την οποία εξέδωσε δικαστήριο ενός άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Για την αναγνώριση στην Πορτογαλία μίας απόφασης σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, η οποία εκδίδεται από δικαστήριο άλλου κράτους μέλους (εκτός της Δανίας) στις προαναφερθείσες περιπτώσεις όπου εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1347/2000, πρέπει να υποβάλλεται αίτηση στο περιφερειακό δικαστήριο ή στο οικογενειακό δικαστήριο (εάν αυτό υπάρχει στην περιοχή δικαιοδοσίας). Όπως ήδη αναφέρθηκε στην απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση, οι εν λόγω δικαστικές αποφάσεις αναγνωρίζονται στην Πορτογαλία χωρίς να απαιτείται κάποια ιδιαίτερη διαδικασία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Στις λοιπές περιπτώσεις, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι, με την επιφύλαξη των διατάξεων ειδικών συνθηκών και νόμων, καμία απόφαση ιδιωτικού δικαίου που εκδίδεται από δικαστήριο της αλλοδαπής ή από διαιτητική αρχή στην αλλοδαπή δεν παράγει έννομα αποτελέσματα στην Πορτογαλία, ανεξαρτήτως της ιθαγένειας των διαδίκων, εάν δεν υποβληθεί σε διαδικασία επανεξέτασης και επικύρωσης.

Αρμόδιο για την επανεξέταση και την επικύρωση είναι το εφετείο της περιοχής δικαιοδοσίας όπου διαμένει το πρόσωπο κατά του οποίου προβάλλεται αξίωση για εκτέλεση της απόφασης (Coimbra, Évora, Guimarães, Λισσαβόνα και Πόρτο).

17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στο πλαίσιο αγωγής για την ανάθεση γονικής μέριμνας, όταν το τέκνο ή οι διάδικοι δεν διαμένουν στην Πορτογαλία ή είναι διαφορετικών εθνικοτήτων;

Κατά την εκδίκαση υποθέσεων στις οποίες εφαρμόζεται ο κανονισμός αριθ. 1347/2000, της 29ης Μαΐου 2000, τα δικαστήρια με αρμοδιότητα να επιλαμβάνονται αιτήσεων διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού ή ακύρωσης του γάμου είναι επίσης αρμόδια για την εξέταση κάθε υπόθεσης που αφορά την άσκηση της πατρικής εξουσίας επί των κοινών τέκνων, υπό τον όρο ότι η συνήθης διαμονή του τέκνου βρίσκεται στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

Έτσι, είναι αρμόδια τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου βρίσκεται:

α) η συνήθης διαμονή των συζύγων·

β) η τελευταία συνήθης διαμονή των συζύγων, εφόσον ένας εκ των δύο ακόμη διαμένει εκεί·

γ) η συνήθης διαμονή του εναγόμενου·

δ) σε περίπτωση από κοινού αίτησης, η συνήθης διαμονή οιουδήποτε εκ των συζύγων·

ε) η συνήθης διαμονή του προσφεύγοντος, σε περίπτωση που διαμένει εκεί επί ένα τουλάχιστον έτος αμέσως πριν από την κατάθεση της προσφυγής·

στ) η συνήθης διαμονή του προσφεύγοντος, σε περίπτωση που διαμένει εκεί επί ένα τουλάχιστον εξάμηνο αμέσως πριν από την κατάθεση της προσφυγής, είτε πρόκειται για υπήκοο του εν λόγω κράτους μέλους είτε, στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, έχει εκεί τον «τόπο κατοικίας» του·

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

ζ) τα δικαστήρια του κράτους μέλους ιθαγένειας αμφότερων των συζύγων ή, στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, του «τόπου κατοικίας» αμφότερων των συζύγων.

Εάν η συνήθης διαμονή του τέκνου δεν βρίσκεται στην περιοχή δικαιοδοσίας όπου κατατέθηκε η αγωγή για διαζύγιο, δικαστικό χωρισμό ή ακύρωση του γάμου, τα δικαστήρια αυτού του κράτους μέλους είναι αρμόδια εφόσον το τέκνο έχει τη συνήθη διαμονή του σε ένα από τα κράτη μέλη και εφόσον: α) ένας τουλάχιστον εκ των συζύγων ασκεί της πατρική εξουσία επί του συγκεκριμένου τέκνου· και β) η αρμοδιότητα αυτών των δικαστηρίων αναγνωρίσθηκε από τους συζύγους και εξυπηρετεί το ύψιστο συμφέρον του τέκνου.

Σε περίπτωση που, σύμφωνα με τα ανωτέρω, κανένα δικαστήριο κράτους μέλους δεν είναι αρμόδιο, η αρμοδιότητα σε κάθε κράτος μέλος ρυθμίζεται από τη νομοθεσία του κράτους αυτού.

Οποιοσδήποτε υπήκοος κράτους μέλους με συνήθη διαμονή στο έδαφος άλλου κράτους μέλους δύναται να επικαλεστεί στο τελευταίο αυτό κράτος και, με ισότιμους όρους με τους πολίτες του, τους κανόνες αρμοδιότητας που εφαρμόζονται στο συγκεκριμένο κράτος σχετικά με εναγόμενο ο οποίος δεν έχει τη συνήθη διαμονή του ή δεν είναι υπήκοος ενός κράτους μέλους ή στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας δεν έχει τον «τόπο κατοικίας» του στο έδαφος ενός από τα δύο αυτά κράτη.

Εάν το παιδί, τέκνο μη παντρεμένων γονέων, διαμένει σε ένα από τα συμβαλλόμενα κράτη της Σύμβασης της Χάγης, της 5ης Οκτωβρίου 1961, σχετικά με την αρμοδιότητα των αρχών και το εφαρμοστέο δίκαιο σε υποθέσεις προστασίας ανηλίκων (την οποία έχει κυρώσει η Πορτογαλία) , αρμόδια δικαστήρια για τη ρύθμιση της άσκησης της πατρικής εξουσίας είναι, κατά κανόνα, τα δικαστήρια του κράτους συνήθους διαμονής του ανήλικου τέκνου, τα οποία εφαρμόζουν καταρχήν το εσωτερικό τους δίκαιο.

Οι αρχές του κράτους ιθαγένειας του ανήλικου τέκνου δύνανται να λάβουν μέτρα προστασίας του προσώπου και της περιουσίας του ανηλίκου, δυνάμει του αντίστοιχου εσωτερικού δικαίου, εάν κρίνουν ότι αυτά επιβάλλονται για την εξυπηρέτηση του συμφέροντός του και αφού ενημερώσουν τις αρχές του κράτους συνήθους διαμονής του ανήλικου τέκνου.

Εάν οι ανωτέρω κανόνες δεν είναι εφαρμοστέοι, ισχύουν οι κανόνες του εσωτερικού πορτογαλικού δικαίου, που ορίζουν ότι αρμόδιο δικαστήριο είναι αυτό του τόπου διαμονής του ανηλίκου ή, εάν αυτός δεν διαμένει στην Πορτογαλία, το δικαστήριο του τόπου διαμονής του ενάγοντος ή του εναγόμενου.

Εάν κανένας από τους τρεις δεν διαμένει στην Πορτογαλία, αλλά τα πορτογαλικά δικαστήρια διαθέτουν διεθνή αρμοδιότητα, το Δικαστήριο Οικογενειακών Υποθέσεων και Ανηλίκων επιλαμβάνεται της υπόθεσης.

Τα δικαστήρια εφαρμόζουν το εθνικό δίκαιο του κράτους κοινής ιθαγένειας των δύο γονέων ή, απουσία αυτής, το δίκαιο της συνήθους κοινής διαμονής τους· εάν οι γονείς έχουν συνήθη διαμονή σε διαφορετικά κράτη, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους ιθαγένειας του τέκνου. Εάν η γονική σχέση καθορίζεται για έναν μόνο γονέα, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους ιθαγένειας του τελευταίου· εάν ένας από τους γονείς έχει πεθάνει, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους ιθαγένειας του επιβιώσαντος.

Πρόσθετες πληροφορίες

« Γονική μέριμνα - Γενικές Πληροφορίες | Πορτογαλία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 03-05-2005

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο