Europese Commissie > EJN > Ouderlijke verantwoordelijkheid > Polen

Laatste aanpassing: 30-08-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Ouderlijke verantwoordelijkheid - Polen

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat betekent het begrip “ouderlijk gezag” in de praktijk? Wat zijn de rechten en plichten van degene die het ouderlijk gezag uitoefent? 1.
2. Wie heeft normaal gesproken het ouderlijk gezag over een kind? 2.
3. Kan een andere persoon in plaats van de ouders worden aangewezen, als de ouders het gezag over hun kinderen niet kunnen of willen uitoefenen? 3.
4. Hoe wordt het ouderlijk gezag geregeld als de ouders van echt scheiden of uit elkaar gaan? 4.
5. Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen om onderlinge overeenstemming van de ouders betreffende het ouderlijk gezag, juridisch bindend te maken? 5.
6. Als de ouders het niet eens worden over het ouderlijk gezag wat voor mogelijkheden zijn er om het conflict buiten het gerecht om op te lossen? 6.
7. Over welke zaken betreffende het kind kan de rechter beslissen als de ouders de zaak aan de rechter voorleggen? 7.
8. Als het gerecht beslist dat slechts één ouder belast zal worden met het ouderlijk gezag, betekent dit dan dat deze ouder over alle zaken betreffende het kind kan beslissen zonder eerst de andere ouder te raadplegen? 8.
9. Wat betekent het in de praktijk als het gerecht beslist dat de ouders gezamenlijk het ouderlijk gezag hebben? 9.
10. Tot welk gerecht of welke instantie moet ik mij wenden om een verzoek betreffende ouderlijk gezag te doen? Aan welke formaliteiten moet ik voldoen en welke documenten moet ik bij mijn verzoek voegen? 10.
11. Welke procedure is in deze gevallen van toepassing? Is er ook een spoedprocedure? 11.
12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken? 12.
13. Is het mogelijk beroep in te stellen tegen een beslissing over ouderlijk gezag? 13.
14. Als het nodig is zich te wenden tot een gerecht om een beslissing over ouderlijk gezag ten uitvoer te leggen, welke procedure moet ik dan toepassen? 14.
15. Wat moet ik doen om een beslissing over ouderlijk gezag die in een andere lidstaat van de EU is gegeven, in Polen te laten erkennen en ten uitvoer te laten leggen? 15.
16. Tot welk gerecht in Polen moet ik mij wenden om mij te verzetten tegen de erkenning van een beslissing over ouderlijk gezag die is genomen door een gerecht in een andere lidstaat? Welke procedure is in deze gevallen van toepassing? 16.
17. Welk recht is in een procedure over ouderlijk gezag van toepassing wanneer het kind of de partijen niet in Polen wonen of een verschillende nationaliteit hebben? 17.

 

1. Wat betekent het begrip “ouderlijk gezag” in de praktijk? Wat zijn de rechten en plichten van degene die het ouderlijk gezag uitoefent?

Het Poolse Familie- en voogdijwetboek bevat geen definitie van het begrip ouderlijk gezag (ouderlijke verantwoordelijkheid). In het algemeen kan ouderlijk gezag worden omschreven als een reeks rechten en verplichtingen van de ouders ten aanzien van hun minderjarige kinderen die ten doel hebben de belangen van het kind te vrijwaren en te beschermen.

Ouderlijk gezag ontstaat ex lege op het ogenblik van de geboorte van het kind en duurt totdat het kind meerderjarig wordt, d.w.z. totdat het de leeftijd van 18 jaar bereikt (met enkele uitzonderingen).

Een persoon die met het ouderlijk gezag is belast, moet zorg dragen voor het kind, moet het kind opvoeden, moet aandacht besteden aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid van het kind, moet het kind vertegenwoordigen en moet het vermogen van het kind beheren.

2. Wie heeft normaal gesproken het ouderlijk gezag over een kind?

Ouderlijk gezag wordt uitgeoefend door beide ouders, ongeacht of zij al dan niet met elkaar zijn gehuwd, ongeacht of zij al dan niet met elkaar samenwonen, enz.

Alleen wanneer het vaderschap door een rechter is vastgesteld, kan een vader gerechtigd zijn het ouderlijk gezag uit te oefenen mits het door een rechter aan hem is toegekend in de beslissing tot vaststelling van vaderschap. Indien een van beide ouders is overleden of gedeeltelijk handelingsonbekwaam is of indien hij/zij uit het ouderlijk gezag is ontzet, of het ouderlijk gezag ten aanzien van hem/haar is opgeschort, berust het ouderlijk gezag bij de andere ouder. Indien het vaderschap niet is vastgesteld, kan het ouderlijk gezag alleen bij de moeder berusten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3. Kan een andere persoon in plaats van de ouders worden aangewezen, als de ouders het gezag over hun kinderen niet kunnen of willen uitoefenen?

Indien geen van beide ouders het ouderlijk gezag kan uitoefenen, bv. omdat zij wegens misbruik of verwaarlozing uit het ouderlijk gezag zijn ontzet, wordt een voogd benoemd.

4. Hoe wordt het ouderlijk gezag geregeld als de ouders van echt scheiden of uit elkaar gaan?

Indien de ouders van echt scheiden of uit elkaar gaan, beslist een rechter over het ouderlijk gezag.

5. Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen om onderlinge overeenstemming van de ouders betreffende het ouderlijk gezag, juridisch bindend te maken?

Het Poolse recht voorziet niet in de mogelijkheid om een dergelijke overeenkomst te sluiten.

6. Als de ouders het niet eens worden over het ouderlijk gezag wat voor mogelijkheden zijn er om het conflict buiten het gerecht om op te lossen?

Er is bemiddeling mogelijk onder toezicht van de bevoegde voogdijrechtbank. De voogdijrechtbank kan ouders onder meer verplichten familietherapie te volgen, die wordt georganiseerd door diverse sociale of niet-gouvernementele organisaties.

7. Over welke zaken betreffende het kind kan de rechter beslissen als de ouders de zaak aan de rechter voorleggen?

Overeenkomstig de wet nemen beide ouders gezamenlijk beslissingen over vitale kwesties met betrekking tot hun kinderen. Indien zij over deze kwesties geen overeenstemming kunnen bereiken, neemt de bevoegde voogdijrechtbank daarover een beslissing. Er is geen lijst van kwesties die als vitaal worden aangemerkt. Volgens de rechtspraak zijn de volgende kwesties vitaal: de verblijfplaats van een kind, de schoolkeuze, de naamskeuze, beslissingen over de medische behandeling van het kind, buitenlandse reizen van het kind.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Alimentatiezaken zijn geen voogdijzaken. Indien een van de ouders niet voorziet in het onderhoud van een kind, kan de andere ouder uiteraard naar de rechter stappen en alimentatie vorderen.

8. Als het gerecht beslist dat slechts één ouder belast zal worden met het ouderlijk gezag, betekent dit dan dat deze ouder over alle zaken betreffende het kind kan beslissen zonder eerst de andere ouder te raadplegen?

Neen, het feit dat slechts één ouder het ouderlijk gezag uitoefent, betekent niet dat de andere ouder niet meer gerechtigd is om mede te beslissen over vitale kwesties.

9. Wat betekent het in de praktijk als het gerecht beslist dat de ouders gezamenlijk het ouderlijk gezag hebben?

Alleen ouders die met elkaar samenwonen kunnen gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen. Indien de ouders niet samenwonen, kan het ouderlijk gezag slechts aan een van hen worden toegewezen. De andere ouder behoudt zijn/haar recht om vrij met het kind om te gaan, alsook zijn/haar volledig ouderlijk gezag. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen het hebben van het ouderlijk gezag en het uitoefenen van het ouderlijk gezag.

10. Tot welk gerecht of welke instantie moet ik mij wenden om een verzoek betreffende ouderlijk gezag te doen? Aan welke formaliteiten moet ik voldoen en welke documenten moet ik bij mijn verzoek voegen?

Zaken betreffende ouderlijk gezag vallen onder de bevoegdheid van de districtsrechtbanken (‘rejonowy’; kamer familie- en jeugdzaken (voogdijrechtbank)), die bevoegd zijn op basis van de woonplaats van het betrokken kind.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De verzoeker dient een verzoek in, dat vergezeld gaat van de geboorteakte van het kind, van de huwelijksakte van de ouders (indien zij met elkaar gehuwd zijn) en van andere documenten tot staving van het verzoek (bv. medische attesten, schoolcertificaten, adviezen van pedagogen, enz.).

11. Welke procedure is in deze gevallen van toepassing? Is er ook een spoedprocedure?

De zogeheten niet-contentieuze procedure, die minder formeel is dan de contentieuze procedure, is van toepassing in zaken met betrekking tot ouderlijk gezag.

In geval van spoedeisendheid, bv. wanneer het welzijn van het kind in gevaar is, kan de voogdijrechter ambtshalve optreden en spoedbeslissingen nemen. Dergelijke spoedbeslissingen zijn onmiddellijk uitvoerbaar.

12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken?

Bij een voogdijrechtbank ingeleide procedures met betrekking tot ouderlijk gezag zijn kosteloos. In naar behoren gemotiveerde gevallen kunnen ouders zich bovendien kosteloos laten vertegenwoordigen door een advocaat.

13. Is het mogelijk beroep in te stellen tegen een beslissing over ouderlijk gezag?

Ja, er kan daartegen bij een hogere rechter beroep worden aangetekend.

14. Als het nodig is zich te wenden tot een gerecht om een beslissing over ouderlijk gezag ten uitvoer te leggen, welke procedure moet ik dan toepassen?

Procedures met betrekking tot de gedwongen tenuitvoerlegging van een beslissing over ouderlijk gezag worden ingesteld bij het gerecht dat de oorspronkelijke beslissing heeft gegeven. Daartoe moet de betrokken persoon bij het gerecht een passend verzoek indienen. De te volgen procedure is geregeld in het Poolse Wetboek van burgerlijke rechtsvordering.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

15. Wat moet ik doen om een beslissing over ouderlijk gezag die in een andere lidstaat van de EU is gegeven, in Polen te laten erkennen en ten uitvoer te laten leggen?

Polen is partij bij het Europees Verdrag betreffende de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake het gezag over kinderen en betreffende het herstel van het gezag over kinderen (Luxemburg, 20 mei 1980).

Er moet bij de rechtbank een passend verzoek worden ingediend.

Met de toetreding van Polen tot de Europese Unie, is op dat gebied het EG-recht van toepassing geworden.

16. Tot welk gerecht in Polen moet ik mij wenden om mij te verzetten tegen de erkenning van een beslissing over ouderlijk gezag die is genomen door een gerecht in een andere lidstaat? Welke procedure is in deze gevallen van toepassing?

Deze zaken worden behandeld in een beroepsprocedure bij het bevoegde hof van beroep, dat een hoger rechtscollege is dan de rechtbank die de beslissing tot erkenning van een buitenlands vonnis heeft gegeven. Het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering is van toepassing.

17. Welk recht is in een procedure over ouderlijk gezag van toepassing wanneer het kind of de partijen niet in Polen wonen of een verschillende nationaliteit hebben?

Overeenkomstig artikel 19 van de Wet van 12 november 1965 inzake het internationaal privaatrecht is het recht van het land van herkomst van het kind van toepassing.

Bovendien is Polen partij bij het Verdrag van Den Haag van 5 oktober 1961 betreffende de bevoegdheid der autoriteiten en de toepasselijke wet inzake de bescherming van minderjarigen, op basis waarvan het recht van de staat waar een minderjarige zijn gewone verblijf heeft, kan worden toegepast.

« Ouderlijke verantwoordelijkheid - Algemene informatie | Polen - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 30-08-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk