Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Γονική μέριμνα > Κάτω Χώρες

Τελευταία ενημέρωση: 19-03-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Γονική μέριμνα - Κάτω Χώρες

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει στην πράξη ο νομικός όρος «γονική μέριμνα»; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του δικαιούχου γονικής μέριμνας; 1.
2. Κατά κανόνα ποιος έχει τη γονική μέριμνα ενός παιδιού; 2.
3. Εάν οι γονείς είναι ανίκανοι ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί; 3.
4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο γίνεται η ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας; 4.
5. Εάν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποια τυπική διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου αυτή τους η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική; 5.
6. Εάν οι γονείς δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποιοι είναι οι εναλλακτικοί τρόποι προκειμένου να ρυθμιστεί η διαφορά χωρίς προσφυγή στα Δικαστήρια; 6.
7. Εάν οι γονείς προσφύγουν στο Δικαστήριο, ποια είναι τα θέματα για τα οποία ο δικαστής μπορεί να αποφανθεί σχετικά με το παιδί; 7.
8. Εάν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι ο ένας από τους δύο γονείς θα έχει την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού, αυτό σημαίνει ότι αυτός ο γονέας μπορεί να αποφασίσει για οτιδήποτε αφορά το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα; 8.
9. Εάν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι οι γονείς θα έχουν την κοινή επιμέλεια του παιδιού, τι σημαίνει αυτό στην πράξη; 9.
10. Ποιο είναι το αρμόδιο Δικαστήριο (ή άλλη αρχή) στο οποίο κατατίθεται η αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια τα συνοδευτικά έγγραφα; 10.
11. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει επείγουσα διαδικασία; 11.
12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης; 12.
13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας; 13.
14. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε ένα Δικαστήριο ή σε μια άλλη αρχή, προκειμένου να εκτελέσει μια δικαστική απόφαση ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια η διαδικασία σε αυτές τις περιπτώσεις; 14.
15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, η οποία εξεδόθη από το Δικαστήριο μιας άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης [ονομασία του κράτους μέλους];Ποια η διαδικασία που ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις; 15.
16. Ποιο είναι το αρμόδιο Δικαστήριο για την προσβολή της απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, που αναγνώρισε την απόφαση Δικαστηρίου ενός άλλου κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση; 16.
17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στα πλαίσια της διαδικασίας ανάθεσης γονικής μέριμνας, όταν το παιδί ή οι γονείς δεν διαμένουν στο (ονομασία του κράτους μέλους) ή είναι διαφορετικών εθνικοτήτων; 17.

 

1. Τι σημαίνει στην πράξη ο νομικός όρος «γονική μέριμνα»; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του δικαιούχου γονικής μέριμνας;

Η γονική μέριμνα έχει την έννοια της ευθύνης για την επιμέλεια και την ανατροφή του παιδιού. Ο γονέας που είναι δικαιούχος της γονικής μέριμνας έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να αναθρέψει το παιδί. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να λάβει σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή του παιδιού, όπως πού θα ζήσει το παιδί και ποια θα είναι η εκπαίδευσή του. Μεγαλώνοντας, οι ανήλικοι ασφαλώς αυξάνουν την ευθύνη τους και τη σχετική εξουσία για τη λήψη αποφάσεων για ορισμένους τομείς, όπως η διαχείριση των χρημάτων τους και οι συμβάσεις εργασίας τους.

Ο γονέας δικαιούχος της γονικής μέριμνας είναι ο νόμιμος αντιπρόσωπος του παιδιού. Σε πολλές περιπτώσεις δεν επιτρέπεται στους ανηλίκους να προβαίνουν οι ίδιοι σε επίσημες πράξεις, όπως η διεξαγωγή δικαστικών διαδικασιών ή η υπογραφή μιας αίτησης για την έκδοση διαβατηρίου. Ο δικαιούχος της γονικής μέριμνας προβαίνει στις πράξεις αυτές εκ μέρους του παιδιού.

Μέχρι την ηλικία των δεκαέξι ετών, ο νόμιμος αντιπρόσωπος του παιδιού κατά κανόνα είναι επίσης υπεύθυνος για τις πράξεις του, για παράδειγμα για οποιαδήποτε ζημία μπορεί να προκαλέσει το παιδί.

Το πρόσωπο το οποίο έχει την επιμέλεια ελέγχει τα χρήματα και την ιδιοκτησία του παιδιού εκτός από το χαρτζιλίκι που ξοδεύει ο ανήλικος για τα μικροέξοδά του και οποιαδήποτε αμοιβή του.

Ο γονέας δικαιούχος της γονικής μέριμνας όπως και ο άλλος γονέας, υποχρεούται να υποστηρίξει το παιδί για τρία χρόνια μετά την ενηλικίωσή του στα 18, με άλλα λόγια μέχρις ότου το παιδί γίνει 21 ετών.

2. Κατά κανόνα ποιος έχει τη γονική μέριμνα ενός παιδιού;

Μπορεί επίσης να είναι δικαιούχος της γονικής μέριμνας πρόσωπο που να μην είναι γονέας, και ορθότερα ο όρος θα έπρεπε να ονομαστεί «γονική μέριμνα ανηλίκου». Στις Κάτω Χώρες όλοι οι ανήλικοι είναι υπό επιμέλεια, είτε από γονέα είτε από άλλο άτομο. Το δίκαιο των Κάτω Χωρών αναγνωρίζει τους ακόλουθους όρους:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η γονική μέριμνα ασκείται είτε και από τους δύο γονείς από κοινού είτε αποκλειστικά από τον ένα γονέα.

Η κοινή γονική μέριμνα ασκείται από κοινού από ένα γονέα και ένα μη γονέα. Αυτός θα μπορούσε να είναι, για παράδειγμα, ο σύντροφος του γονέα, ο οποίος φροντίζει και ανατρέφει το παιδί από κοινού με τον γονέα. Κοινή γονική μέριμνα μπορεί επίσης να ασκηθεί από κοινού από τους γονείς του παιδιού και έναν επιμελητή (θετός γονέας μη εξ υιοθεσίας).

Εάν κάποιος άλλος εκτός από τον γονέα (γονείς) έχει γονική επιμέλεια, αυτό καλείται επιτροπεία.

Επιτροπεία είναι η γονική μέριμνα που ασκείται από επίτροπο. Ο επίτροπος αυτός είναι πάντα κάποιος άλλος από τον γονέα. Η επιτροπεία μπορεί επίσης να ανατεθεί σε ειδικό ίδρυμα.

Κοινή επιτροπεία είναι η γονική μέριμνα που ασκείται από έναν επίτροπο και τον ή τη σύντροφο του/της. Και οι δύο δεν είναι οι γονείς. Ένα ειδικό ίδρυμα δεν μπορεί να ασκεί επιτροπεία από κοινού με κάποιον άλλο.

Γονείς, μη γονείς

Στο πλαίσιο αυτό ως γονείς θεωρούνται οι νόμιμοι μητέρα και πατέρας. Στην τρέχουσα πρακτική, ο όρος κατά κανόνα αναφέρεται στη βιολογική μητέρα και πατέρα· όμως δεν είναι πάντα οι γονείς σύμφωνα με το νόμο.

Μητέρα του παιδιού είναι η γυναίκα η οποία είτε:

  • γέννησε το παιδί· είτε
  • υιοθέτησε το παιδί.

Πατέρας του παιδιού είναι πάντα:

  • ο σύζυγος της μητέρας, εάν η μητέρα ήταν παντρεμένη όταν γεννήθηκε το παιδί·
  • ο άντρας ο οποίος αναγνώρισε ή υιοθέτησε το παιδί· ή
  • ο άντρας η πατρότητα του οποίου καθορίστηκε από Δικαστήριο.

Οι γονείς του παιδιού είναι η μητέρα και ο πατέρας όπως καθορίστηκαν παραπάνω.

Μη γονείς είναι οι σύντροφοι ενός από τους γονείς ή ο(οι) επίτροπος(οι).

Συνήθως διακρίνουμε τρεις καταστάσεις.

Έγγαμοι γονείς/σύντροφοι βάσει δηλωμένης συμβίωσης

Η βάση για αυτό είναι ότι οι γονείς έχουν κοινή γονική μέριμνα έναντι των ανήλικων παιδιών τους κατά τη διάρκεια του γάμους τους. Αυτό ξεκινά εκ του νόμου (με άλλα λόγια αυτομάτως) από τη γέννηση του παιδιού (άρθρο 1: 251 (1) του αστικού κώδικα). Γονείς που είναι σύντροφοι βάσει δηλωμένης συμβίωσης επίσης αυτομάτως έχουν την κοινή γονική μέριμνα από τη γέννηση του παιδιού. Πάντως, προϋπόθεση γι’ αυτό είναι ο πατέρας να αναγνωρίσει το παιδί (άρθρο 1: 253αα του Αστικού Κώδικα).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Μη έγγαμοι γονείς

Μη έγγαμοι γονείς μπορούν να έχουν κοινή γονική μέριμνα έναντι των ανήλικων παιδιών τους. Αυτό δεν είναι αυτόματο. Πρέπει να υποβάλλουν σχετική αίτηση (βλέπε ερώτηση 5).

Μη έγγαμες μητέρες

Μία μη έγγαμη μητέρα έχει αυτομάτως τη γονική μέριμνα του παιδιού της από τη γέννηση του, εκτός και εάν δεν είναι ικανή κατά τη στιγμή εκείνη, π.χ. εάν είναι ανήλικη.

3. Εάν οι γονείς είναι ανίκανοι ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί;

Αυτό πράγματι είναι δυνατό. Υπάρχουν ποικίλες καταστάσεις.

Εάν και οι δύο γονείς οι οποίοι έχουν κοινή γονική μέριμνα είναι προσωρινά ανίκανοι να την ασκήσουν, για παράδειγμα διότι μετακόμισαν στο εξωτερικό ή η κατοικία των γονέων που ασκούν την επιμέλεια είναι άγνωστη, ο δικαστής μπορεί να ορίσει έναν (προσωρινό) επίτροπο. Κατά συνέπεια, ο επίτροπος αυτός είναι τρίτος. Συχνά ο δικαστής θα επιδιώξει να αναζητήσει τον επίτροπο εντός του οικογενειακού και φιλικού κύκλου των γονέων. Επίσης είναι δυνατόν να ασκήσει επιτροπεία ένα σχετικό ίδρυμα. Στην περίπτωση αυτή αναστέλλεται η άσκηση του δικαιώματος γονικής μέριμνας.

Εάν ένας γονέας έχει γονική μέριμνα αλλά είναι προσωρινά ανίκανος να την ασκήσει, για παράδειγμα λόγω μακροχρόνιου εγκλεισμού του σε ψυχιατρικό ίδρυμα, ο δικαστής θα αναθέσει τη γονική μέριμνα στον άλλο γονέα. Εάν ο δικαστής φοβάται ότι τα συμφέροντα του ανηλίκου θα θιγούν σοβαρά από τον άλλο γονέα, τότε θα ορίσει επίτροπο αντί του άλλου γονέα. Και στην περίπτωση αυτή αναστέλλεται η άσκηση του δικαιώματος γονικής μέριμνας.

Εάν και οι δύο γονείς έχουν τη γονική μέριμνα και ο ένας από αυτούς αποβιώσει, ο επιζών γονέας έχει την αποκλειστική επιμέλεια. Αυτό προβλέπεται στο νόμο. Κατά συνέπεια δεν απαιτείται δικαστική απόφαση. Εάν ένας γονέας και ένας μη γονέας έχουν κοινή γονική μέριμνα και ο γονέας αποβιώσει, ο μη γονέας ασκεί τη μέριμνα με τη μορφή της επιτροπείας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ένας επίτροπος μπορεί επίσης να οριστεί μετά το θάνατο ενός γονέα που ασκεί γονική μέριμνα. Αυτό συμβαίνει μόνον εάν ο άλλος γονέας δεν είναι ικανός ή δεν επιθυμεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα ή στην περίπτωση που αυτό θα ήταν αντίθετο προς τα συμφέροντα του παιδιού εάν ο άλλος γονέας ασκούσε τη γονική μέριμνα.

Προβλέπονται επίσης ορισμένα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων. Πρόκειται για την παύση και την έκπτωση από τη γονική μέριμνα. Ένα λιγότερο αυστηρό μέτρο είναι η θέση υπό εποπτεία.

Η θέση υπό εποπτεία είναι ένα περιοριστικό μέτρο της άσκησης της γονικής μέριμνας. Ο δικαστής του Δικαστηρίου ανηλίκων μπορεί να θέσει ένα παιδί υπό εποπτεία ενός ιδρύματος οικογενειακής επιμέλειας. Αυτό συμβαίνει όταν τα συμφέροντα του παιδιού ή η υγεία του βρίσκονται σε σοβαρό κίνδυνο. Οι γονείς διατηρούν τη γονική μέριμνα αλλά περιορίζεται το πεδίο της άσκησής της. Καταρχήν, ο ανήλικος παραμένει στην οικογένεια. Το ίδρυμα οικογενειακής επιμέλειας έχει εποπτεία στο παιδί και προσφέρει βοήθεια και συνδρομή στους γονείς. Στο πλαίσιο αυτό, το ίδρυμα οικογενειακής επιμέλειας ενδέχεται να δώσει γραπτές οδηγίες προς τους γονείς και το παιδί, τις οποίες πρέπει να ακολουθούν.

Παύση της γονικής μέριμνας κηρύσσεται ως αποτέλεσμα της ανικανότητας ή της επιθυμίας ενός γονέα να ασκεί τη γονική μέριμνα έναντι του παιδιού (άρθρο 1: 268 του Αστικού Κώδικα). Το Δικαστήριο μπορεί να παύσει έναν γονέα από την άσκηση γονικής μέριμνας για ένα ή περισσότερα παιδιά εκτός αν αυτό αντίκειται προς το συμφέρον του παιδιού ή των παιδιών. Η παύση καταρχήν μπορεί να κηρυχθεί μόνον εάν οι γονείς συνεργάζονται (εθελούσια παύση). Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παύση μπορεί να είναι αναγκαστική, για παράδειγμα εάν έχει αποτύχει μια προηγούμενη προσπάθεια θέσης υπό εποπτεία.

Έκπτωση από τη γονική μέριμνα για ένα ή περισσότερα παιδιά μπορεί να κηρυχθεί ως αποτέλεσμα σοβαρά απαράδεκτης συμπεριφοράς, όπως κατάχρηση εξουσίας ή σοβαρή αμέλεια στη φροντίδα ή στην ανατροφή του παιδιού. Αυτά τα μέτρα προστασίας του ανηλίκου χρησιμοποιούνται σπανίως και μόνο σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο γίνεται η ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας;

Ακόμη και μετά από διαζύγιο, οι γονείς ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα εάν το έκαναν ήδη κατά τη διάρκεια του γάμου. Αυτό δεν χρειάζεται να ρυθμιστεί από το Δικαστήριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να συνεχίσουν να φροντίζουν από κοινού το παιδί. Αυτό μπορεί να το κάνει ο ένας μόνο γονέας αλλά πρέπει να λαμβάνουν από κοινού τις σημαντικές αποφάσεις που αφορούν το παιδί. Μόνον σε εξαιρετικές περιστάσεις οι γονείς δεν θα έχουν κοινή γονική μέριμνα για το παιδί μετά το διαζύγιο. Αυτό θα το αποφασίσει ο δικαστής. Η αίτηση για την άσκηση γονικής μέριμνας εκ μέρους ενός γονέα μπορεί να υποβληθεί από έναν γονέα ή και από τους δύο. Εάν η αίτηση γίνει για την ανάθεση της γονικής μέριμνας σε έναν από τους γονείς, ο δικαστής αποφασίζει ποιος από τους δύο γονείς θα έχει τη γονική μέριμνα στο μέλλον. Εάν υπάρχουν πολλά παιδιά, θα αποφασίσει για το κάθε παιδί χωριστά. Η απόφαση του δικαστή εξαρτάται από τις περιστάσεις. Μόνον εάν ο δικαστής αποφασίσει ότι είναι προς το συμφέρον του παιδιού θα εγκρίνει την αίτηση. Εάν οι γονείς (ή ένας από τους γονείς) δεν συμφωνούν με την απόφαση του δικαστή, μπορούν να ασκήσουν ένδικα μέσα. Απαιτείται νόμιμη εκπροσώπηση και για την πρωτοβάθμια και για τη δευτεροβάθμια διαδικασία.

Συμφέροντα του παιδιού

Σε κάθε περίπτωση, ο δικαστής βασίζει την απόφασή του στα συμφέροντα του παιδιού. Εάν το παιδί είναι 12 ετών ή μεγαλύτερο, ο δικαστής πρέπει να του δώσει τη δυνατότητα να εκφράσει τη γνώμη του.

Διατροφή

Εάν οι γονείς έχουν κοινή γονική μέριμνα μετά από διαζύγιο, στόχος είναι να μπορούν να προβαίνουν οι ίδιοι στις μεταξύ τους οικονομικές ρυθμίσεις. Μπορούν να ζητήσουν από το δικαστή να διατυπώσει τις ρυθμίσεις αυτές. Εάν δεν μπορούν να συμφωνήσουν, ο δικαστής μπορεί να καθορίσει ένα ποσό. Εάν ένας από τους γονείς επιτύχει τη γονική μέριμνα, ο δικαστής εξετάζει κατόπιν αιτήσεως, πώς ο άλλος γονέας θα πρέπει να συμμετέχει στο κόστος διατροφής του παιδιού. Καταρχήν, οι γονείς πρέπει να διευθετήσουν μεταξύ τους τα θέματα διατροφής του παιδιού.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό μπορείτε να ανατρέξετε στο Δελτίο Διατροφής [Factsheet Alimentatie] και στον ιστότοπο της Εθνικής Υπηρεσίας για τη συλλογή πληρωμών διατροφής [Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen] (www.lbio.nl English - Nederlands).

5. Εάν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποια τυπική διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου αυτή τους η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική;

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι γονείς έχουν γονική μέριμνα από τη στιγμή της γεννήσεως του παιδιού και δεν απαιτείται να προβούν σε οποιαδήποτε διαδικασία για να την επιτύχουν. Η ανύπαντρη μητέρα έχει πάντα γονική μέριμνα (εκτός αν είναι ανήλικη ή υπό την εποπτεία του Δικαστηρίου) έναντι του παιδιού της. Βλέπε ερώτηση 2.

Εάν οι γονείς δεν έχουν συνάψει γάμο μεταξύ τους ή δεν είναι σύντροφοι βάσει δηλωμένης συμβίωσης, μπορούν να έχουν κοινή γονική μέριμνα. Απλώς χρειάζεται να καταχωριστεί ενώπιον του Δικαστηρίου η επιθυμία τους να έχουν κοινή γονική μέριμνα έναντι του παιδιού. Το «μητρώο επιμέλειας» είναι ένα μητρώο στο οποίο καταχωρούνται στοιχεία σχετικά με τη γονική μέριμνα έναντι ανηλίκων. Το μητρώο διατηρείται από τη Γραμματεία του Δικαστηρίου. Για ανήλικους που γεννήθηκαν εκτός Κάτω Χωρών ή αγνώστου διαμονής, τα στοιχεία αυτά καταχωρίζονται στο μητρώο επιμέλειας του Πρωτοδικείου του Άμστερνταμ.

Η αίτηση και των δύο γονέων πρέπει να συνοδεύεται με απόσπασμα πιστοποιητικού γεννήσεως το οποίο να αναφέρει στον γραμματέα του Δικαστηρίου ότι η αίτηση γίνεται από τη μητέρα και το νόμιμο πατέρα. Ο γραμματέας του Δικαστηρίου μπορεί να αρνηθεί την καταχώριση σε συγκεκριμένες μόνον περιπτώσεις, για παράδειγμα εάν ένας από τους γονείς δεν είναι ικανός να ασκήσει γονική μέριμνα διότι είναι ανήλικος.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Εάν ένας γονέας και ένας μη γονέας υποβάλουν αίτηση για την άσκηση κοινής γονικής μέριμνας, ο δικαστής αποφασίζει σχετικά με την αίτησή τους. Βλέπε επίσης ερώτηση 10.

6. Εάν οι γονείς δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποιοι είναι οι εναλλακτικοί τρόποι προκειμένου να ρυθμιστεί η διαφορά χωρίς προσφυγή στα Δικαστήρια;

Είναι δυνατό να γίνει προσφυγή σε διαμεσολαβητή πέραν του δικαστή.

Εάν οι γονείς που έχουν κοινή γονική μέριμνα αποτύχουν επίσης να συνάψουν συμφωνία όσον αφορά τη φροντίδα και την ανατροφή, μπορούν να προσφύγουν ενώπιον του δικαστή. Εάν ο δικαστής δεν επιτύχει να πείσει τους γονείς να καταλήξουν σε συμφωνία, θα αποφασίσει ο ίδιος με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού. Για να λάβει την απόφασή του θα μπορεί να συμβουλευτεί έναν από τους γονείς, καθώς επίσης και να λάβει μόνος την απόφαση.

7. Εάν οι γονείς προσφύγουν στο Δικαστήριο, ποια είναι τα θέματα για τα οποία ο δικαστής μπορεί να αποφανθεί σχετικά με το παιδί;

Εάν οι γονείς έχουν κοινή γονική μέριμνα, είτε ο ένας είτε και οι δύο γονείς μπορούν να προσφύγουν για την επίλυση μιας διαφοράς στο Δικαστήριο. Η διαφορά μπορεί να συνδέεται με ένα σύνολο θεμάτων, όπως ο τόπος που θα πρέπει να ζήσει το παιδί, η επιλογή του σχολείου, διευθετήσεις πρόσβασης, διαφορές σχετικές με απόκλιση απόψεων που αφορά θεραπεία του παιδιού, επιλογή του ονόματος, διατροφή κλπ. Ένας ανήλικος ηλικίας 12 ετών και άνω μπορεί να εκφραστεί ενώπιον του δικαστή, εκτός αν η διαφορά αφορά οικονομικά θέματα. 

Ένας ανήλικος μπορεί ο ίδιος να ζητήσει από τον δικαστή να ορίσει κηδεμόνα, εάν τα συμφέροντά του συγκρούονται με τα συμφέροντα των γονέων του. Ο κηδεμόνας μπορεί να ενεργεί ως νόμιμος αντιπρόσωπος του παιδιού.

8. Εάν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι ο ένας από τους δύο γονείς θα έχει την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού, αυτό σημαίνει ότι αυτός ο γονέας μπορεί να αποφασίσει για οτιδήποτε αφορά το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα;

Ο γονέας που έχει την αποκλειστική επιμέλεια υποχρεούται να ενημερώνει τον άλλο γονέα για σημαντικά θέματα που αφορούν το πρόσωπο και την ιδιοκτησία του παιδιού. Κατά συνέπεια ο άλλος γονέας έχει δικαίωμα σε ενημέρωση σχετικά με το παιδί. Ο άλλος γονέας, είτε μητέρα είτε πατέρας έχει δικαίωμα, υπό ορισμένες συνθήκες, σε ενημέρωση από τρίτους σχετικά με το παιδί.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ο γονέας που ασκεί γονική μέριμνα οφείλει να συμβουλεύεται τον άλλο γονέα σχετικά με σημαντικές αποφάσεις που αφορούν το παιδί, όπως η επιλογή του σχολείου.

Εάν η ενημέρωση ή η διαβούλευση με τον άλλο γονέα θεωρηθεί ότι είναι σε βάρος του παιδιού, ο δικαστής μπορεί να απαλλάξει τον γονέα που ασκεί γονική μέριμνα από την υποχρέωση αυτή. Ο δικαστής επίσης μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τη διαβούλευση και την ενημέρωση κατόπιν αιτήσεως ενός από τους γονείς.

9. Εάν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι οι γονείς θα έχουν την κοινή επιμέλεια του παιδιού, τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς έχουν κοινή ευθύνη για τη φροντίδα και την ανατροφή των παιδιών τους.

10. Ποιο είναι το αρμόδιο Δικαστήριο (ή άλλη αρχή) στο οποίο κατατίθεται η αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια τα συνοδευτικά έγγραφα;

Σε ποιο Δικαστήριο πρέπει να κατατεθεί η αγωγή;

Κατά τόπον αρμόδιο Δικαστήριο είναι εκείνο της κατοικίας του προσώπου το οποίο έχει την επιμέλεια του παιδιού. Στον παρόντα ιστότοπο θα βρείτε τον ευρωπαϊκό δικαστικό άτλαντα όπου περιλαμβάνονται τα αρμόδια δικαστήρια (και οι διευθύνσεις τους) όσον αφορά την κατά τόπον αρμοδιότητα. Εάν το παιδί δεν γεννήθηκε στις Κάτω Χώρες ή εάν είναι άγνωστος ο τόπος γεννήσεως του παιδιού, οι γονείς πρέπει να προσφύγουν στο Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ.

Ποια είναι η μορφή της αγωγής αυτή;

Ανύπαντροι γονείς μπορούν να λάβουν το έντυπο «tot het uitoefenen van gezamenlijk gezag[για την άσκηση κοινής γονικής μέριμνας]» από τη Γραμματεία οποιουδήποτε Δικαστηρίου. Πρέπει να συμπληρώσουν το έντυπο και να το υποβάλουν στο Δικαστήριο, μαζί με ορισμένα «δικαιολογητικά» (για παράδειγμα αποδεικτικό στοιχείο ότι ο ενάγων είναι ενήλικος). Η Γραμματεία του Δικαστηρίου ελέγχει εάν πληρούνται οι απαιτούμενοι όροι.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Όροι

Οι σημαντικότεροι όροι είναι:

  • Η αγωγή πρέπει να κατατεθεί από κοινού από τους δύο γονείς (και οι δύο γονείς πρέπει να υπογράψουν το έντυπο)·
  • Οι γονείς πρέπει να είναι ενήλικες. Ορισμένες φορές η μητέρα θεωρείται ενήλικη εάν είναι άνω των 16 ετών και φροντίζει η ίδια το παιδί της·
  • Ο πατέρας πρέπει να έχει αναγνωρίσει το παιδί·
  • Οι γονείς πρέπει να μην είναι έγγαμοι και να μην έχουν ποτέ συνάψει γάμο·
  • Και οι δύο γονείς πρέπει να είναι ικανοί να ασκήσουν τη γονική μέριμνα.

Ποια δικαιολογητικά πρέπει να υποβάλλετε;

Εκτός από το έντυπο, πρέπει να υποβάλετε:

  • αντίγραφο του πιστοποιητικού γεννήσεως του παιδιού·
  • έγκυρο αποδεικτικό στοιχείο ταυτότητας και των δύο γονέων·
  • πιστοποιητικό της αναγνώρισης·
  • απόσπασμα από το Δήμο της προσωπικής κατάστασης των γονέων (σχετικά με τη διεύθυνση και τον τόπο διαμονής).

Ο δικαστής αποφαίνεται για περιπτώσεις κοινής άσκησης γονικής μέριμνας από έναν γονέα και κάποιον που δεν είναι γονέας. Η απόφαση του δικαστή λαμβάνεται κατόπιν κοινής αιτήσεων εκ μέρους ενός γονέα που έχει αποκλειστική επιμέλεια και του μη γονέα, για παράδειγμα εκ μέρους της μητέρας η οποία μετά από διαζύγιο έχει αποκλειστική επιμέλεια και του νέου συντρόφου της. Απαιτείται εκπροσώπηση από δικηγόρο για τη διαδικασία αυτή. Η χορήγηση της κοινής γονικής μέριμνας αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία κατά την οποία η απόφαση του δικαστή καθίσταται τελεσίδικη.

Όροι

Οι σημαντικότεροι όροι είναι:

  • Ο γονέας να ασκεί αποκλειστική γονική μέριμνα κατά τη στιγμή της κατάθεσης της αγωγής·
  • Ο σύντροφος (για παράδειγμα ο νέος σύντροφος της μητέρας) να έχει στενή προσωπική σχέση με το παιδί·
  • Δεν πρέπει να διακυβεύονται τα συμφέροντα του παιδιού.

Αλλαγή της γονικής μέριμνας

Ο δικαστής αποφαίνεται σχετικά με τη γονική μέριμνα. Είναι προτιμότερη η κοινή γονική μέριμνα που θα ασκείται από τον πατέρα και τη μητέρα. Πάντως, εάν υπάρχουν συγκρούσεις που αποβαίνουν σε βάρος του παιδιού, αυτό μπορεί να αλλάξει μετά από αίτημα ενός ή και των δύο γονέων, κατά τρόπο ώστε ένας μόνο γονέας να έχει τη γονική μέριμνα. Μια τέτοια αγωγή πρέπει να κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου· απαιτείται πληρεξούσιος δικηγόρος εάν η αγωγή αφορά αλλαγή της γονικής μέριμνας μετά από διαζύγιο. Εάν οι γονείς δεν έχουν ποτέ συνάψει γάμο, η αγωγή μπορεί να ασκηθεί χωρίς πληρεξούσιο δικηγόρο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Εάν αλλάξουν οι περιστάσεις, ο γονέας που δεν ασκεί γονική μέριμνα μπορεί να ασκήσει αγωγή ενώπιον του δικαστηρίου ζητώντας την άσκηση της γονικής μέριμνας αντί του άλλου γονέα.

11. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει επείγουσα διαδικασία;

Το ολλανδικό δίκαιο προβλέπει την υποβολή αίτησης για τις περιπτώσεις αυτές.

Σε επείγουσες περιπτώσεις, μπορεί να ληφθεί με βάση τα γνωστά δεδομένα μια προσωρινή απόφαση. Στην περίπτωση αυτή εκδίδεται απόφαση από δικαστή στο πλαίσιο μιας διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.

12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης;

Ναι, σε σχέση με το εισόδημά σας.

13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας;

Ναι, προβλέπεται η άσκηση ένδικων μέσων. Υπάρχουν πέντε αρμόδια δικαστήρια σε ολόκληρη τη χώρα.

14. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε ένα Δικαστήριο ή σε μια άλλη αρχή, προκειμένου να εκτελέσει μια δικαστική απόφαση ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια η διαδικασία σε αυτές τις περιπτώσεις;

Η απόφαση του Δικαστηρίου σχετικά με τη γονική μέριμνα αρκεί για την «εκτέλεσή της», για παράδειγμα να ζητηθεί από την αστυνομία η επιστροφή του παιδιού.

15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση μιας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, η οποία εξεδόθη από το Δικαστήριο μιας άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης [ονομασία του κράτους μέλους];Ποια η διαδικασία που ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Στις Κάτω Χώρες η εκτελεστότητα (κήρυξη της εκτελεστότητας) μπορεί να γίνει από το δικαστή στο πλαίσιο μιας διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.

16. Ποιο είναι το αρμόδιο Δικαστήριο για την προσβολή της απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας, που αναγνώρισε την απόφαση Δικαστηρίου ενός άλλου κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση;

Άσκηση ένδικου μέσου κατά απόφασης που λήφθηκε σε κράτος της ΕΕ μπορεί να γίνει μόνο στα δικαστήρια της χώρας στην οποία εκδόθηκε η απόφαση.

Μια νέα απόφαση μπορεί να επιτευχθεί από Δικαστήριο στις Κάτω Χώρες, εάν το Δικαστήριο αυτό έχει δικαιοδοσία βάσει του κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙ, τη σύμβαση της Χάγης για την προστασία των ανηλίκων του 1961 (Trb.1968, 62) ή, εάν δεν τυγχάνει εφαρμογής κανένα από τα μέσα αυτά, το άρθρο 4 του ολλανδικού Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Οι κανονισμοί αυτοί βασίζονται στην προϋπόθεση ότι τα δικαστήρια της χώρας στην οποία ο ανήλικος έχει τη συνήθη διαμονή του θα έχουν τη δικαιοδοσία. Εάν πρόκειται για υπόθεση επιμέλειας και δικαιωμάτων πρόσβασης στο πλαίσιο μιας διαδικασίας έκδοσης διαζυγίου, ο δικαστής που εκδικάζει το διαζύγιο σε ορισμένες περιπτώσεις έχει το δικαίωμα να αποφαίνεται και για τις συμπληρωματικές αυτές αιτήσεις.

17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στα πλαίσια της διαδικασίας ανάθεσης γονικής μέριμνας, όταν το παιδί ή οι γονείς δεν διαμένουν στο (ονομασία του κράτους μέλους) ή είναι διαφορετικών εθνικοτήτων;

Εάν ένας ανήλικος έχει ως συνήθη διαμονή τις Κάτω Χώρες, ο ολλανδός δικαστής καταρχήν θα εφαρμόσει το ολλανδικό δίκαιο. Αυτό ισχύει και όταν ο ανήλικος δεν έχει ολλανδική υπηκοότητα ή όταν οι γονείς του ανηλίκου ζουν στο εξωτερικό.

Εάν ο ανήλικος δεν έχει στις Κάτω Χώρες τη συνήθη διαμονή του, ο ολλανδός δικαστής θα αποφανθεί ότι δεν υπάρχει δικαιοδοσία. Σε ελάχιστες εξαιρετικές περιπτώσεις, αυτό μπορεί να μην συμβεί, για παράδειγμα στην περίπτωση ολλανδού ανηλίκου ο οποίος σύντομα πρόκειται να μετακομίσει στις Κάτω Χώρες. Εάν ο δικαστής θεωρήσει ότι είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου, θα αποφανθεί για την επιμέλεια, εφαρμόζοντας το δίκαιο των Κάτω Χωρών.

« Γονική μέριμνα - Γενικές Πληροφορίες | Κάτω Χώρες - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 19-03-2007

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο