Ouderlijke verantwoordelijkheid - Algemene informatie

Zorgen voor kinderen

Kinderen hebben behoefte aan zorg en liefde. In de meeste gevallen krijgen zij die van hun ouders. Daarom worden de rechten en plichten die met de zorg voor kinderen verbonden zijn, samengevat onder de term "ouderlijke verantwoordelijkheid".

Onder "ouderlijke verantwoordelijkheid" wordt het recht en de plicht verstaan om te zorgen voor de persoon en het vermogen van een kind. Dit houdt in dat aan het kind onderdak, voedsel en kleding moet worden verschaft en dat voor zijn opvoeding moet worden gezorgd. Dit betekent tevens dat de personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid voor het kind dragen, ook belast zijn met de zorg voor het vermogen waarover het kind eventueel beschikt en gerechtigd zijn het kind in alle wettelijke aangelegenheden te vertegenwoordigen.

De "personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid dragen" zijn in de meeste gevallen de ouders. Als de ouders echter overleden zijn of niet langer voor hun kind kunnen of mogen zorgen, kan een voogd worden aangewezen om het kind te vertegenwoordigen. De voogd kan een familielid, een derde persoon of een instelling zijn.

Zolang de ouders samenleven, oefenen zij de verantwoordelijkheid over hun kinderen volgens de wet meestal samen uit. Als de ouders echter uit de echt scheiden of uit elkaar gaan, moeten zij beslissen hoe deze verantwoordelijkheid in de toekomst zal worden uitgeoefend. De ouders kunnen beslissen dat het kind afwisselend bij elk van de beide ouders dan wel bij één ouder zal wonen. In het laatstgenoemde geval heeft de andere ouder gewoonlijk het recht het kind op bepaalde tijden te bezoeken. De ouders kunnen hierover in onderlinge overeenstemming beslissen of zich tot de rechter wenden.

Indien zij zich tot de rechter wenden, zal deze beslissen welke ouder het gezag over het kind krijgt. De ouder die het gezag over het kind krijgt, beslist onder meer waar het kind zal wonen. De rechter kan beslissen dat beide ouders het gezagsrecht over het kind krijgen (gezamenlijk gezag) of dat slechts een van de ouders dit gezag krijgt (enkelvoudig gezag). Als aan een van de ouders het enkelvoudige gezag wordt toegekend, krijgt de andere ouder vaak het recht om het kind gedurende bepaalde perioden te zien (omgangsrecht of bezoekrecht).

De regels inzake het gezagsrecht en het omgangsrecht verschillen van lidstaat tot lidstaat. Door op de vlaggen van de lidstaten te klikken, kan u inlichtingen verkrijgen over de nationale wetten in kwestie.

In bepaalde gevallen kan het nodig zijn een beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid te erkennen en ten uitvoer te leggen in een andere lidstaat. Op 1 maart 2001 is een verordening van de Raad met regels ter zake in werking getreden. Ook een voorstel van de Commissie van 3 mei 2002 betreft de ouderlijke verantwoordelijkheid. Meer informatie hierover vindt u door het icoontje "Gemeenschapsrecht" aan te klikken.

Ook een aantal internationale verdragen hebben betrekking op de ouderlijke verantwoordelijkheid. Meer informatie hierover kan u verkrijgen door het icoontje "Internationaal recht" aan te klikken.

Bovenkant pagina

Laatste aanpassing: 30-07-2004