Europese Commissie > EJN > Ouderlijke verantwoordelijkheid > Finland

Laatste aanpassing: 04-07-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Ouderlijke verantwoordelijkheid - Finland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat betekent de juridische uitdrukking "ouderlijke verantwoordelijkheid" in de praktijk? Wat zijn de rechten en plichten van de persoon die de ouderlijke verantwoordelijkheid draagt? 1.
2. Wie heeft over het algemeen de ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind? 2.
3. Als de ouders de ouderlijke verantwoordelijkheid voor hun kinderen niet kunnen of willen uitoefenen, kan dan in hun plaats een andere persoon worden aangewezen? 3.
4. Hoe wordt de kwestie van de ouderlijke verantwoordelijkheid voor de toekomst geregeld wanneer de ouders hun huwelijk laten ontbinden of uit elkaar gaan? 4.
5. Aan welke formaliteiten moet worden voldaan om een overeenkomst tussen de ouders over de ouderlijke verantwoordelijkheid juridisch bindend te maken? 5.
6. Wat zijn, naast de gang naar de rechter, de overige mogelijkheden om conflicten op te lossen wanneer de ouders niet tot overeenstemming kunnen komen over de ouderlijke verantwoordelijkheid? 6.
7. Over welke kwesties met betrekking tot het kind kan het gerecht beslissen wanneer de ouders naar de rechter stappen? 7.
8. Wanneer het gerecht beslist dat een van de ouders de ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind heeft, betekent dat dan ook dat hij of zij kan beslissen over alle kwesties met betrekking tot het kind, zonder eerst te overleggen met de andere ouder? 8.
9. Wat betekent het in de praktijk wanneer het gerecht beslist dat de ouders de gemeenschappelijke ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind hebben? 9.
10. Tot welk gerecht of welke instantie moet ik me wenden om een verzoek in te dienen met betrekking tot de ouderlijke verantwoordelijkheid? Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen en welke stukken moet ik bijvoegen bij mijn verzoek? 10.
11. Welke procedure is in deze gevallen van toepassing? Is er ook een spoedprocedure? 11.
12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken? 12.
13. Is het mogelijk in beroep te gaan tegen een beslissing met betrekking tot de ouderlijke verantwoordelijkheid? 13.
14. In bepaalde gevallen kan het noodzakelijk zijn dat men zich richt tot een gerecht of een andere instantie om een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid ten uitvoer te leggen. Welke procedure is in dergelijke gevallen van toepassing? 14.
15. Wat moet ik doen om te bewerkstelligen dat een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid die in een andere lidstaat is gegeven, in Finland wordt erkend en ten uitvoer wordt gelegd? Welke procedure is in dergelijke gevallen van toepassing? 15.
16. Tot welk gerecht in Finland moet ik mij wenden om in beroep te gaan tegen de erkenning van een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid die door een gerecht in een andere lidstaat is gegeven? 16.
17. Welk recht is in een procedure over de ouderlijke verantwoordelijkheid van toepassing wanneer het kind of de partijen niet in Finland wonen of een verschillende nationaliteit hebben? 17.

 

1. Wat betekent de juridische uitdrukking "ouderlijke verantwoordelijkheid" in de praktijk? Wat zijn de rechten en plichten van de persoon die de ouderlijke verantwoordelijkheid draagt?

De bedoeling van de ouderlijke verantwoordelijkheid is een evenwichtige ontwikkeling en het welzijn van het kind te waarborgen volgens zijn individuele behoeften en wensen. Hierdoor moet een positieve en innige relatie tussen het kind en zijn ouders ontstaan.

Het kind moet een goede verzorging en opvoeding krijgen alsmede toezicht en zorg in overeenstemming met zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau. Het kind moet een veilige en stimulerende omgeving worden geboden, alsmede een opleiding die in overeenstemming is met zijn talenten en wensen.

Het kind moet met begrip, geborgenheid en liefde worden opgevoed. Het kind mag niet lichamelijk worden gestraft of op een andere manier vernederend worden behandeld. Het kind moet in zijn ontwikkeling tot onafhankelijkheid, verantwoordelijkheid en volwassenheid worden gesteund en gestimuleerd (§ 1 van de wet op de ouderlijke verantwoordelijkheid en het omgangsrecht).

Degene die de ouderlijke verantwoordelijk heeft voor het kind moet de ontwikkeling en het welzijn van het kind waarborgen zoals hierboven beschreven, en heeft dan ook het recht beslissingen te nemen over de verzorging van het kind, zijn opvoeding, zijn woonplaats en andere persoonlijke zaken. Bij deze beslissingen moet rekening worden gehouden met de mening van het kind.

2. Wie heeft over het algemeen de ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind?

De ouders die bij de geboorte van een kind gehuwd zijn, hebben beiden de ouderlijke verantwoordelijkheid. Wanneer de ouders bij de geboorte niet gehuwd zijn, heeft de moeder de ouderlijke verantwoordelijkheid. Wanneer een van de ouders alleen de ouderlijke verantwoordelijkheid heeft en de ouders vervolgens huwen, krijgen beide ouders de ouderlijke verantwoordelijkheid.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3. Als de ouders de ouderlijke verantwoordelijkheid voor hun kinderen niet kunnen of willen uitoefenen, kan dan in hun plaats een andere persoon worden aangewezen?

De rechter kan beslissen dat de ouderlijke verantwoordelijkheid behalve of in plaats van aan de ouders aan een of meer personen wordt toegewezen die daarmee hebben ingestemd. De beslissing moet altijd in het belang van het kind zijn en mag alleen worden genomen wanneer er zwaarwegende redenen zijn om de verantwoordelijkheid toe te wijzen aan anderen dan de ouders. Indien de ouders van het kind overleden zijn, moet de sociale commissie actie ondernemen zodat een voogd voor het kind kan worden aangewezen.

4. Hoe wordt de kwestie van de ouderlijke verantwoordelijkheid voor de toekomst geregeld wanneer de ouders hun huwelijk laten ontbinden of uit elkaar gaan?

De ouderlijke verantwoordelijkheid en het omgangsrecht moeten altijd in het belang van het kind worden geregeld, en wel op de manier die in de toekomst het best uitvoerbaar is. De ouders kunnen hiervoor een regeling treffen. Wanneer de ouders geen overeenstemming bereiken, beslist de rechter.

5. Aan welke formaliteiten moet worden voldaan om een overeenkomst tussen de ouders over de ouderlijke verantwoordelijkheid juridisch bindend te maken?

De overeenkomst over de ouderlijke verantwoordelijkheid moet schriftelijk worden opgesteld, en de ouders kunnen de gemeentelijke sociale dienst vragen deze overeenkomst te bekrachtigen. De sociale dienst moet zich ervan vergewissen dat de overeenkomst in het belang van het kind is. Een door de sociale commissie bekrachtigde overeenkomst is geldig en uitvoerbaar op dezelfde wijze als een rechtsgeldige beslissing van de rechter.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

6. Wat zijn, naast de gang naar de rechter, de overige mogelijkheden om conflicten op te lossen wanneer de ouders niet tot overeenstemming kunnen komen over de ouderlijke verantwoordelijkheid?

Indien de echtgenoten geen overeenstemming bereiken, kunnen zij een bemiddelaar van de sociale commissie van de gemeente om bijstand vragen. De bemiddelaar tracht een consensus te bewerkstelligen over hoe de conflicten voor iedereen op de beste manier kunnen worden opgelost. De bemiddelaar helpt bij het maken van afspraken en bij andere maatregelen om de conflicten op te lossen. Hij moet zich met name inzetten voor de bescherming van de tot het gezin behorende minderjarige kinderen.

7. Over welke kwesties met betrekking tot het kind kan het gerecht beslissen wanneer de ouders naar de rechter stappen?

Het gerecht is bevoegd te beslissen over vraagstukken in verband met de ouderlijke verantwoordelijkheid, de woonplaats en het omgangsrecht. Zo nodig kan het gerecht ook de taken, rechten en plichten van degene die de ouderlijke verantoordelijkheid heeft vaststellen, alsmede de verdeling van de taken tussen degenen die de ouderlijke verantwoordelijkheid hebben. Bij de beslissing over het omgangsrecht moet het gerecht precieze regels inzake omgang met en verblijf van het kind vaststellen. In samenhang met de ouderlijke verantwoordelijkheid kan ook een beslissing worden genomen over de alimentatie die voor het kind moet worden betaald.

8. Wanneer het gerecht beslist dat een van de ouders de ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind heeft, betekent dat dan ook dat hij of zij kan beslissen over alle kwesties met betrekking tot het kind, zonder eerst te overleggen met de andere ouder?

De ouder die alleen de ouderlijke verantwoordelijkheid voor het kind heeft, neemt alle beslissingen over vraagstukken in verband met de verzorging van het kind alleen. In de beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid kan het gerecht echter bepalingen opnemen inzake de rechten en plichten van de ouder die alleen de ouderlijke verantwoordelijkheid heeft, bijvoorbeeld over het recht om de woonplaats van het kind te veranderen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

9. Wat betekent het in de praktijk wanneer het gerecht beslist dat de ouders de gemeenschappelijke ouderlijke verantwoordelijkheid voor een kind hebben?

De ouders die de gemeenschappelijke ouderlijke verantwoordelijkheid hebben, zijn samen verantwoordelijk voor alle aangelegenheden in verband met de verzorging van het kind. Wanneer zij apart wonen, is degene bij wie het kind verblijft verantwoordelijk voor het nemen van de beslissingen met betrekking tot het dagelijkse leven van het kind. Bij belangrijke beslissingen is echter de instemming van beiden vereist. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om verandering van geloofsgemeenschap of woonplaats, de afgifte van een paspoort, beslissingen in verband met de schoolopleiding en beslissingen in verband met gezondheidszorg of medische behandeling.

10. Tot welk gerecht of welke instantie moet ik me wenden om een verzoek in te dienen met betrekking tot de ouderlijke verantwoordelijkheid? Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen en welke stukken moet ik bijvoegen bij mijn verzoek?

Een verzoek met betrekking tot ouderlijke verantwoordelijkheid en omgangsrecht moet schriftelijk worden ingediend bij de districtsrechtbank van de woonplaats van het kind. Het verzoek kan worden ingediend door de ouders van het kind samen, door een van hen, door een voogd of door de sociale commissie. Het dossier moet het eigenlijke verzoek, de gronden daarvoor en de eventuele bewijsstukken omvatten. Het verzoek moet ondertekend zijn en persoonlijk of door een gevolmachtigde bij de districtsrechtbank worden ingediend. Het verzoek kan ook per post of per fax worden verzonden. De zaak is aanhangig wanneer het verzoek door de districtsrechtbank is ontvangen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

11. Welke procedure is in deze gevallen van toepassing? Is er ook een spoedprocedure?

In zaken met betrekking tot de ouderlijke verantwoordelijkheid is de wet op de ouderlijke verantwoordelijkheid en het omgangsrecht van toepassing. Volgens deze wet moet het gerecht bij de behandeling van een dergelijke zaak de ouders en de voogd van het kind de gelegenheid geven om te worden gehoord. Het kind kan persoonlijk door het gerecht worden gehoord wanneer zwaarwegende redenen dit voor de uitspraak noodzakelijk maken. Het gerecht vraagt doorgaans de sociale commissie van de gemeente om een verslag over de omstandigheden van het kind.

Wanneer de zaak bij het gerecht aanhangig is, kan het gerecht voorlopig beslissen bij wie het kind woont en welke omgangsregeling en bijzondere bepalingen in verband hiermee gelden. Indien hiervoor bijzondere redenen zijn, kan het gerecht beslissen wie de ouderlijke verantwoordelijkheid krijgt totdat een definitieve beslissing wordt genomen. Tegen een voorlopige beslissing kan niet in beroep worden gegaan. De voorlopige beslissing is van kracht totdat een definitieve beslissing wordt genomen.

12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken?

In zaken betreffende de ouderlijke verantwoordelijkheid kan rechtsbijstand worden verkregen. (zie "Rechtsbijstand – Finland")

13. Is het mogelijk in beroep te gaan tegen een beslissing met betrekking tot de ouderlijke verantwoordelijkheid?

Tegen een gerechtelijke beslissing kan in beroep worden gegaan bij een hof van beroep.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

14. In bepaalde gevallen kan het noodzakelijk zijn dat men zich richt tot een gerecht of een andere instantie om een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid ten uitvoer te leggen. Welke procedure is in dergelijke gevallen van toepassing?

Op de tenuitvoerlegging van een beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid is de wet op de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid en het omgangsrecht van toepassing. Een verzoek tot tenuitvoerlegging moet schriftelijk worden ingediend bij de districtsrechtbank van de woonplaats van het kind of de tegenpartij. De tenuitvoerlegging van een beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid kan echter aan een deurwaarder worden gevraagd, wanneer de beslissing minder dan drie maanden eerder is gegeven. De beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid moet bij het verzoek worden gevoegd.

Na de ontvangst van het verzoek en de verklaring van de tegenpartij wijst het gerecht doorgaans een bemiddelaar van de sociale commissie aan om in de zaak te bemiddelen. De bemiddelaar neemt contact op met de ouders en spreekt met hen en - zo mogelijk - met het kind. De bemiddelaar brengt vervolgens verslag uit aan het gerecht, dat een beslissing neemt. Het gerecht kan ook beslissen dat het kind door een arts moet worden onderzocht.

Indien het gerecht oordeelt dat de beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid ten uitvoer moet worden gelegd, is de tegenpartij verplicht het kind af te staan. Aan deze verplichting kan een dwangsom worden gekoppeld, en in laatste instantie kan het kind worden weggehaald bij de partij die zich niet aan de beslissing houdt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

15. Wat moet ik doen om te bewerkstelligen dat een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid die in een andere lidstaat is gegeven, in Finland wordt erkend en ten uitvoer wordt gelegd? Welke procedure is in dergelijke gevallen van toepassing?

Op de erkenning van een in een andere lidstaat van de Europese Unie gegeven beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid is Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van toepassing, voorzover de beslissing betrekking heeft op een zaak die tot het toepassingsgebied van de verordening behoort. (zie "Ouderlijke verantwoordelijkheid - Gemeenschapsrecht"). De verordening is niet van toepassing in Denemarken.

Volgens de genoemde verordening worden de in een lidstaat gegeven beslissingen in verband met de ontbinding van een huwelijk zonder vorm van proces in de andere lidstaten erkend. Elke belanghebbende kan echter verzoeken dat de beslissing al dan niet wordt erkend. Het verzoek moet in Finland worden ingediend bij de districtsrechtbank van de plaats waar het kind zijn woonplaats heeft.

In Denemarken en Zweden gegeven beslissingen inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid die niet tot het toepassingsgebied van de bovengenoemde verordening behoren, worden overeenkomstig de wet inzake rechterlijke uitspraken van de Noordse landen van 1977 ten uitvoer gelegd. Een afzonderlijke bevestiging van de erkenning van de beslissing kan niet worden verkregen. Een verzoek tot tenuitvoerlegging moet bij de districtsrechtbank worden ingediend.

Andere buitenlandse beslissingen inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid worden in Finland erkend zonder afzonderlijke bevestiging. Het hof van beroep van Helsinki kan echter op verzoek bevestigen dat een beslissing in Finland wordt erkend dan wel niet wordt erkend.

Een verzoek tot tenuitvoerlegging van een uitvoerbaar verklaarde beslissing inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid kan worden ingediend bij de districtsrechtbank in het rechtsgebied waarvan het kind of de tegenpartij van de indiener zijn woonplaats heeft of een van beiden verblijft. (Tenuitvoerleggingsprocedure, zie punt 14).

16. Tot welk gerecht in Finland moet ik mij wenden om in beroep te gaan tegen de erkenning van een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid die door een gerecht in een andere lidstaat is gegeven?

Zie de onder punt 15 beschreven procedure.

17. Welk recht is in een procedure over de ouderlijke verantwoordelijkheid van toepassing wanneer het kind of de partijen niet in Finland wonen of een verschillende nationaliteit hebben?

Op zaken betreffende de ouderlijke verantwoordelijkheid is het Finse recht van toepassing.

Nadere inlichtingen

« Ouderlijke verantwoordelijkheid - Algemene informatie | Finland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 04-07-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk