Komisja Europejska > EJN > Władza rodzicielska > Belgia

Ostatnia aktualizacja: 30-04-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Władza rodzicielska - Belgia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza pojęcie „władza rodzicielska”? Jakie są prawa i obowiązki osoby, której przysługuje władza rodzicielska? 1.
2. Komu, według ogólnych zasad, przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem? 2.
3. Czy w przypadku, gdy rodzice nie chcą lub nie mogą sprawować władzy rodzicielskiej nad swoimi dziećmi, można wyznaczyć w tym celu inną osobę? 3.
4. Jak rozwiązywana jest kwestia dalszego sprawowania władzy rodzicielskiej w przypadku, gdy rodzice decydują się na separację lub rozwodzą się? 4.
5. Jakich formalności muszą dopełnić rodzice zawierający umowę w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej, aby była ona prawnie wiążąca? 5.
6. Jakie są alternatywne pozasądowe sposoby rozwiązywania sporu w sytuacjach, gdy rodzice nie mogą się porozumieć w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej? 6.
7. O jakich kwestiach dotyczących dziecka może rozstrzygnąć sąd, w przypadku, gdy rodzice występują na drogę sądową? 7.
8. Jeżeli sąd zadecyduje o przekazaniu opieki nad dzieckiem jednej osobie, czy oznacza to, że osoba ta może decydować o wszystkich sprawach dotyczących dziecka bez konsultowania się z drugim rodzicem? 8.
9. Co w praktyce oznacza decyzja sądu o sprawowaniu opieki nad dzieckiem przez oboje rodziców? 9.
10. Do jakiego sądu lub organu należy kierować wnioski w sprawie władzy rodzicielskiej? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku? 10.
11. Jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach? Czy istnieje możliwość zastosowania specjalnej procedury w sytuacjach nadzwyczajnych? 11.
12. Czy mogę uzyskać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania? 12.
13. Czy istnieje możliwość odwołania się od decyzji w sprawie władzy rodzicielskiej? 13.
14. W niektórych przypadkach może wystąpić konieczność zwrócenia się od innego sądu lub urzędu o wykonanie wyroku w sprawie władzy rodzicielskiej. Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach? 14.
15. Co należy zrobić, aby orzeczenie w sprawie władzy rodzicielskiej wydane przez sąd w innym państwie członkowskim zostało uznane i wykonane w Belgii? Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach? 15.
16. Do jakiego sądu w Belgii należy się zwrócić, aby zakwestionować uznanie decyzji w sprawie władzy rodzicielskiej wydane przez sąd w innym państwie członkowskim? Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach? 16.
17. Jakie prawo jest stosowane w postępowaniu dotyczącym władzy rodzicielskiej w przypadku, gdy dziecko lub strony postępowania nie mieszkają w Belgii albo mają inne obywatelstwo? 17.

 

1. Co w praktyce oznacza pojęcie „władza rodzicielska”? Jakie są prawa i obowiązki osoby, której przysługuje władza rodzicielska?

Główne zasady dotyczące władzy rodzicielskiej są zawarte w art. od 371 do 387b kodeksu cywilnego. Artykuł 203 ust. 1 kodeksu cywilnego wymienia również pewne obowiązki spoczywające na rodzicach (mieszkanie, utrzymanie, nadzór, kształcenie i szkolenie – ten ostatni obowiązek może trwać po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości).

Ojciec i matka sprawują władzę nad dzieckiem do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości (18 lat) lub do czasu jego usamodzielnienia się. Różne aspekty władzy rodzicielskiej pozwalają wyróżnić władzę sprawowaną nad osobą samego dziecka, zarządzanie majątkiem dziecka oraz pewne prawa wynikające z władzy rodzicielskiej. Sprawowanie władzy nad osobą samego dziecka można podzielić na dwie następujące kategorie: po pierwsze „opieka”, na którą składa się „mieszkanie” z dzieckiem (czyli opiekowanie się dzieckiem, nadzór nad nim, oraz podejmowanie decyzji w zakresie kształcenia związanych z przebywaniem dziecka z rodzicami), a po drugie prawo do kształcenia, na które składa się podejmowanie decyzji związanych z utrzymaniem dziecka, kształceniem i szkoleniem. W kwestii zarządzania majątkiem dziecka, istnieje rozróżnienie między prawem do administrowania majątkiem dziecka oraz zgodnym z prawem użytkowania tego majątku. Ponadto specjalne prawa mogą oznaczać kompetencje rodziców związane z małżeństwem, przysposobieniem i usamodzielnieniem dziecka.

Do góryDo góry

2. Komu, według ogólnych zasad, przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem?

Władza rodzicielska nad osobą niepełnoletnią jest zwykle sprawowana wspólnie przez każde z rodziców dziecka. Niezależnie od tego, czy rodzice mieszkają razem, czy nie, oraz czy są małżeństwem czy nie, jeżeli pochodzenie dziecka od każdego z rodziców jest ustalone, oboje (każde z nich) wspólnie wykonują różne prawa wynikające z ich władzy rodzicielskiej (art. 373 i 374 kodeksu cywilnego).

W przypadku, w którym pochodzenie od ojca albo od matki nie zostało ustalone lub, jeżeli jedno z rodziców nie żyje, jest nieobecne, lub nie jest w stanie przekazywać swoich życzeń, pozostały rodzic sprawuje władzę rodzicielską samodzielnie.

W niektórych przypadkach jednak własciwy sędzia może powierzyć wyłączne sprawowanie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców.

3. Czy w przypadku, gdy rodzice nie chcą lub nie mogą sprawować władzy rodzicielskiej nad swoimi dziećmi, można wyznaczyć w tym celu inną osobę?

W przypadku braku porozumienia między rodzicami w kwestii zapewnienia dziecku warunków mieszkaniowych, podejmowania istotnych decyzji dotyczących zdrowia, wykształcenia, szkolenia i wypoczynku dziecka oraz kwestii orientacji religijno-filozoficznej dziecka lub gdy porozumienie wydaje się sprzeczne z dobrem dziecka, sędzia może powierzyć wyłączne prawo do sprawowania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców; drugi rodzic utrzymuje kontakty osobiste z dzieckiem na określonych zasadach oraz zachowuje prawo do nadzorowania kształcenia dziecka. Jeżeli ani ojciec dziecka, ani jego matka nie są w stanie sprawować władzy rodzicielskiej, powstają podstawy do ustanowienia opieki nad dzieckiem (art. 375 kodeksu cywilnego).

Do góryDo góry

4. Jak rozwiązywana jest kwestia dalszego sprawowania władzy rodzicielskiej w przypadku, gdy rodzice decydują się na separację lub rozwodzą się?

Teoretycznie separacja lub rozwód rodziców nie ma żadnego wpływu na zasady przenoszenia praw do władzy rodzicielskiej (ale w praktyce separacja może uniemożliwić wspólne sprawowanie władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców). Zgodnie z zasadą prawa każde z rodziców dziecka powinno wspólnie z drugim sprawować władzę rodzicielską (por. punkt 2). Jednak w warunkach wymienionych w artykule przytaczanym powyżej (por. punkt 3) sędzia może, zgodnie z art. 374 kodeksu cywilnego, powierzyć wyłączne sprawowanie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców.

Rodzice mogą oczywiscie porozumiewać się w kwestiach praktycznego sprawowania władzy, pod warunkiem że będą dbać o dobro dziecka.

Okreslone muszą być wszystkie szczegółowe ustalenia dotyczące miejsca zamieszkania dziecka, miejsca, w którym dziecko zostaje wpisane do rejestru ludnosci, oraz szczegółowe ustalenia dotyczące wkładu rodzica w utrzymanie, kształcenie i szkolenie dziecka.

5. Jakich formalności muszą dopełnić rodzice zawierający umowę w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej, aby była ona prawnie wiążąca?

Strony nie mają obowiązku regulowania przed sądem kwestii ustalenia władzy rodzicielskiej sprawowanej nad dzieckiem i mogą zawrzeć prywatne porozumienie w tej sprawie. Jeżeli, w razie potrzeby, chcą mieć możliwosć prawnego egzekwowania tej decyzji, muszą przedstawić porozumienie własciwemu sędziemu, który z nim się zapozna w celu sprawdzenia, czy zostało sporządzone z uwzględnieniem dobra dziecka.

Do góryDo góry

W zależnosci od okolicznosci i rodzaju separacji strony muszą zwrócić się do sędziego pokoju, który reguluje pilne i tymczasowe kwestie dotyczące separacji małżonków lub zgodnego z prawem konkubinatu (art. 223 i 1478 kodeksu cywilnego), albo do sądu dla nieletnich zgodnie z art. 387a kodeksu cywilnego, który reguluje wszelkie ustalenia dotyczące sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, albo do sądu pierwszej instancji i sądu prowadzącego sprawę rozwodową stron.

W przypadku rozwodu z powodu nieodwracalnego rozpadu małżeństwa (por. arkusz „Rozwód Belgia”), na każdym etapie postępowania strony mogą zwrócić się do sędziego o zatwierdzenie porozumienia w sprawie tymczasowych srodków dotyczących dziecka. Sędzia może odmówić zatwierdzenia porozumienia, jeżeli jest ono sprzeczne z dobrem dziecka. W przypadku braku porozumienia lub jeżeli porozumienie jest tylko częsciowe, sprawę rozstrzyga sędzia prowadzący sprawę. Strony mogą również zwrócić się bezposrednio do sędziego prowadzącego sprawę. Po rozwodzie władza nad osobą dziecka lub administracja majątkiem dziecka jest sprawowana wspólnie przez obydwoje rodziców lub przez stronę, której powierzono władzę rodzicielską na mocy wczesniejszych decyzji, które mogą być zmienione przez sąd dla nieletnich w zakresie władzy rodzicielskiej na wniosek ojca i matki lub tylko jednego z rodziców lub prokuratora.

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie (por. arkusz „Rozwód Belgia”) strony muszą wskazać w swojej umowie przed rozwodem, jakie srodki zostaną pojęte w odniesieniu do władzy rodzicielskiej (wykonywanie władzy rodzicielskiej, prawo do bezposrednich kontaktów, administrowanie majątkiem dziecka) oraz poczynić szczegółowe ustalenia dotyczące wkładu każdego z rodziców w utrzymanie, kształcenie i szkolenie dziecka, zarówno w trakcie sprawy rozwodowej, jak i po jej zakończeniu. Prokurator wydaje opinię, a sędzia może unieważnić lub zmienić wszelkie ustalenia sprzeczne z interesem nieletniego dziecka. Sędzia udziela rozwodu i zatwierdza umowę w sprawie nieletnich dzieci.

Do góryDo góry

6. Jakie są alternatywne pozasądowe sposoby rozwiązywania sporu w sytuacjach, gdy rodzice nie mogą się porozumieć w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej?

Sędzia prowadzący sprawę rozwodową może, za zgodą stron, zasugerować skorzystanie z mediacji rodzinnych albo same strony mogą wystąpić z takim wnioskiem (art. 1734 kodeksu postępowania cywilnego). Mediator stara się doprowadzić do częściowego lub całkowitego porozumienia stron. Sędzia może odmówić zatwierdzenia porozumienia jedynie wówczas, jeżeli jest ono sprzeczne z porządkiem publicznym lub jeżeli porozumienie, do którego doprowadziła mediacja rodzinna, jest sprzeczne z interesem dzieci. Każda ze stron może również zaproponować powrót do mediacji niezależnie od toczącej się sprawy (art. 1730 kodeksu postępowania cywilnego). Porozumienie osiągnięte dzięki pomocy zatwierdzonego mediatora może również podlegać zatwierdzeniu na wspomnianych wyżej warunkach.

Nie ma żadnych przeszkód, aby strony konsultowały się ze specjalistami (pracownicy socjalni, psycholodzy, psychiatrzy dziecięcy), w celu uzyskania rzetelnej opinii, a także nie ma żadnych przeszkód, aby strony wystąpiły z wnioskiem o wyznaczenie specjalisty w ramach postępowania sądowego. W ramach wspomnianego powyżej postępowania prokurator może zwrócić się do służb socjalnych w celu uzyskania informacji o dzieciach, a sędzia uwzględni opinię dzieci (art. 931 kodeksu postępowania cywilnego).

7. O jakich kwestiach dotyczących dziecka może rozstrzygnąć sąd, w przypadku, gdy rodzice występują na drogę sądową?

Sędzia musi orzec w sprawie sprawowania władzy rodzicielskiej. Jego decyzja będzie oczywiscie zależała od woli rodziców oraz od dziecka, jesli jest ono w wieku umożliwiającym mu podejmowanie decyzji, od sytuacji i okolicznosci sprawy. W przypadku braku porozumienia między rodzicami w kwestiach dotyczących dziecka (mieszkanie, istotne decyzje dotyczące zdrowia, wykształcenia, szkolenia i wypoczynku dziecka oraz kwestii orientacji religijno-filozoficznej) lub w sytuacji, w której porozumienie zdaniem sędziego jest sprzeczne z dobrem dziecka, sędzia może powierzyć wyłączne prawo do sprawowania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców. Sędzia może również podejmować decyzje dotyczące kształcenia dziecka, które w innej sytuacji mogłyby być podejmowane jedynie za zgodą rodziców. Sędzia podejmuje również postanowienia umożliwiające rodzicowi niesprawującemu władzy rodzicielskiej nad dzieckiem utrzymywanie bezposrednich kontaktów z dzieckiem - takich kontaktów można odmówić jedynie z bardzo poważnych powodów.

Do góryDo góry

Rodzic niesprawujący władzy rodzicielskiej zachowuje prawo do nadzorowania kształcenia dziecka. W przypadku, w którym rodzic ten nie uzyskuje przydatnych informacji w tym zakresie od drugiego rodzica lub strony trzeciej, może w interesie dziecka skierować sprawę do sądu dla nieletnich.

W każdym przypadku sędzia dokonuje szczegółowych ustaleń dotyczących zamieszkania dziecka oraz miejsca, w którym dziecko po praz pierwszy zostaje wpisane do rejestru ludnosci.

Sędzia może również dokonywać szczegółowych ustaleń dotyczących wkładu w utrzymanie, wykształcenie i szkolenie dziecka.

Strony mogą kierować do sędziego konkretne pytania dotyczące na przykład podziału okresów wakacyjnych między rodzicami, wspólnego ponoszenia pewnych wydatków oraz zapisów do szkoły. Zależy to od konkretnego przypadku.

8. Jeżeli sąd zadecyduje o przekazaniu opieki nad dzieckiem jednej osobie, czy oznacza to, że osoba ta może decydować o wszystkich sprawach dotyczących dziecka bez konsultowania się z drugim rodzicem?

Fakt, że jednemu z rodziców przyznano wyłączną władzę rodzicielską, nie daje mu wolnej ręki w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka. Porozumienia, do których dochodzi w każdym poszczególnym przypadku, muszą być sprawdzane. Ponadto (por. punkt 7) drugi rodzic zachowuje prawo do nadzoru nad kształceniem dziecka. Przeprowadzka z dzieckiem bez poinformowania drugiego rodzica może mieć wpływ na warunki mieszkaniowe dziecka, prawo do kontaktów osobistych, itp. W takim przypadku strona, która nie została poinformowana lub która nie wyraża zgody na takie działania, może wystąpić do sądu dla nieletnich (art. 374 i 378a kodeksu cywilnego) lub, w wyjątkowej sytuacji, do sędziego prowadzącego sprawę (art. 584 kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

9. Co w praktyce oznacza decyzja sądu o sprawowaniu opieki nad dzieckiem przez oboje rodziców?

Oznacz to, że obydwoje rodzice sprawują i będą nadal sprawować władzę rodzicielska („opiekę” nad dzieckiem, prawo do kształcenia, prawo do zgodnego z prawem administrowania majątkiem dziecka i legalnego korzystania z tego majątku), oraz że żadne z rodziców nie może podjąć samodzielnej decyzji, która utrudniałaby drugiemu rodzicowi wykonywanie jego prawa. Dlatego też każdy z rodziców, aby podjąć działanie musi uzyskać zgodę drugiego rodzica, a bez takiej zgody nie może podjąć działania. Jeżeli jednak sprawa dotyczy „opieki" nad dzieckiem, decyzje dotyczące zajęć codziennych, dobrego wychowania, itp. podejmuje na przykład rodzic, z którym w danym momencie dziecko zamieszkuje. Natomiast w przypadku stron trzecich (zasada dobrej wiary), uznaje się, że każde z rodziców działa za zgodą drugiego w sytuacji, w której działa samodzielnie zgodnie z uprawnieniami (art. 373 kodeksu cywilnego).

10. Do jakiego sądu lub organu należy kierować wnioski w sprawie władzy rodzicielskiej? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

Zależy to od konkretnego przypadku (por. punkt 5). Może to być sąd dla nieletnich (art. 387a kodeksu cywilnego) - a jesli tak, to musi być to sąd własciwy dla miejsca stałego pobytu dziecka - lub można zwrócić się do sędziego pokoju (art. 223 i 1478 kodeksu cywilnego oraz art. 594 ust. 19 kodeksu postępowania cywilnego; sędzia pokoju jest również uprawniony do wyznaczania opiekuna dla dziecka - art. 594 ust. 6 kodeksu postępowania cywilnego), skierować sprawę do przewodniczącego sądu pierwszej instancji orzekającego w postępowaniu uproszczonym związanym ze sprawą rozwodową (art. 1280 kodeksu postępowania cywilnego) lub do sędziego prowadzącego sprawę rozwodową. W zależnosci od konkretnego przypadku wniosek jest składany w postaci pozwu lub nakazu. W zależnosci do powództwa do wniosku należy dołączyć pewne dokumenty.

Do góryDo góry

11. Jaka procedura ma zastosowanie w takich sytuacjach? Czy istnieje możliwość zastosowania specjalnej procedury w sytuacjach nadzwyczajnych?

W sprawie wniosków stron orzeka sędzia. Osoby niepełnoletnie, które są zdolne to formułowania swoich własnych opinii, mogą być wysłuchane we wszelkich postępowaniach ich dotyczących na ich własną prośbę lub na mocy decyzji sędziego (art. 931 kodeksu postępowania cywilnego). O specjalną procedurę w sytuacjach nadzwyczajnych można występować (art. 584 kodeksu postępowania cywilnego) do sędziego przewodniczącego w sądzie, który wydaje orzeczenie tymczasowe.

12. Czy mogę uzyskać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania?

Stosuje się przepisy prawa powszechnego (por. arkusz „Pomoc prawna Belgia”).

13. Czy istnieje możliwość odwołania się od decyzji w sprawie władzy rodzicielskiej?

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, gdy strony osiągnęły porozumienie w kwestiach praktycznych dotyczących władzy rodzicielskiej, prokurator wydał opinię, a sędzia zatwierdził porozumienie i udzielił rozwodu, teoretycznie nie ma podstaw do składania odwołania.

Odwołanie się od decyzji w sprawie władzy rodzicielskiej jest możliwe zazwyczaj w ciągu jednego miesiąca. Termin ten jest liczony od dnia wydania wyroku lub powiadomienia o nim (odwołanie od orzeczenia wydanego w sprawie wniosku jednostronnego). Wydanie wyroku jest czasem opóźnione (na przykład, na prośbę prokuratora) w celu przedłużenia tego terminu.

Do góryDo góry

14. W niektórych przypadkach może wystąpić konieczność zwrócenia się od innego sądu lub urzędu o wykonanie wyroku w sprawie władzy rodzicielskiej. Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach?

Do sędziego, który określił, kiedy dziecko może odwiedzać każdego z rodziców i który określił prawo rodzica lub osoby trzeciej do kontaktów osobistych z dzieckiem, należy uzupełnienie decyzji środkami wykonawczymi po wystąpieniu zdarzenia, chyba że od tego czasu do sprawy został przydzielony inny sędzia. Sędzia określa charakter tych środków oraz szczegóły ich wykonania w odniesieniu do interesów dziecka oraz, jeżeli uzna to za słuszne, wyznacza osoby upoważnione do towarzyszenia komornikowi przy wykonywaniu decyzji. Sędzia może określić okresową karę pieniężną w celu zagwarantowania poszanowani decyzji.

Skierowanie sprawy do sądu jest obwarowane różnymi warunkami, które zależą od sędziego uprawnionego do egzekwowania decyzji (składanie wniosków lub pisma w kancelarii sądowej w przypadku sądu dla nieletnich lub przewodniczącego sądu pierwszej instancji, wniosek inter partes skierowany do sędziego pokoju lub sędziego sądu dla nieletnich w przypadku niezgodności z ustaleniami w sprawie rozwodu bez orzekania o winie oraz wniosek jednostronny w sytuacjach absolutnie koniecznych). Wydana decyzja jest wykonywana w trybie natychmiastowym. Za zarejestrowanie wniosków nie pobiera się żadnych opłat.

15. Co należy zrobić, aby orzeczenie w sprawie władzy rodzicielskiej wydane przez sąd w innym państwie członkowskim zostało uznane i wykonane w Belgii? Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach?

Od marca 2005 r. zgodnie z rozporządzaniem 2201/2203, znanym pod nazwą rozporządzenie „Bruksela IIa”, teoretycznie wszystkie decyzje podejmowane w państwie członkowskim (wyłączając Danię) dotyczące władzy rodzicielskiej są automatycznie uznawane. Wyłączając jednak decyzje dotyczące uprawnień do kontaktu z uprowadzonym dzieckiem i jego zwrotem, przy ich egzekwowaniu zakłada się z góry, że wniosek o procedurę exequatur został przedłożony przewodniczącemu sądu pierwszej instancji, który orzeka formą trybie postępowania uproszczonego.

Ta uproszczona procedura nie ma jednak zastosowania do decyzji wydanych do chwili jej wszczęcia poza postępowaniem rozwodowym. W takim przypadku zalecane byłoby postępowanie zgodne ze zwyczajową procedurą uznawania i wykonywania decyzji.

16. Do jakiego sądu w Belgii należy się zwrócić, aby zakwestionować uznanie decyzji w sprawie władzy rodzicielskiej wydane przez sąd w innym państwie członkowskim? Jaki jest tryb postępowania w takich sprawach?

Każda z zainteresowanych stron może wystąpić z wnioskiem do sądu pierwszej instancji w celu nieuznania decyzji wydanej za granicą. Sąd ten może zawiesić postępowanie, jeżeli przedmiotowa decyzja podlega odwołaniu w kraju, w którym została wydana.

17. Jakie prawo jest stosowane w postępowaniu dotyczącym władzy rodzicielskiej w przypadku, gdy dziecko lub strony postępowania nie mieszkają w Belgii albo mają inne obywatelstwo?

Sądy belgijskie mogą teoretycznie stosować prawo własciwe dla miejsca zwykłego stałego pobytu dziecka.

Jeżeli to prawo nie daje możliwosci zagwarantowania osobie dziecka oraz majątkowi dziecka wystarczającej ochrony, stosuje się jednak prawo kraju, którego obywatelstwo ma dziecko. Prawo belgijskie stosuje się, jeżeli z punktu widzenia materialnego lub prawnego niemożliwe jest podjęcie działań okreslonych w przedmiotowym prawie obcym.

Dalsze informacje

Adres internetowy: www.juridat.be français - Nederlands.

« Władza rodzicielska - Informacje ogólne | Belgia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 30-04-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania