Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Γονική μέριμνα > Βέλγιο

Τελευταία ενημέρωση: 15-01-2009
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Γονική μέριμνα - Βέλγιο

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει στην πράξη ο όρος "γονική μέριμνα"; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα; 1.
2. Κατά γενικό κανόνα, ποιος έχει τη γονική μέριμνα ενός παιδιού; 2.
3. Αν οι γονείς είναι ανίκανοι ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί; 3.
4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο γίνεται η ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας; 4.
5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποιες τυπικές διαδικασίες πρέπει να ακολουθηθούν ώστε η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική; 5.
6. Αν οι γονείς δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμφωνία για το θέμα της άσκησης γονικής μέριμνας, ποιοι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης της διαφοράς προβλέπονται, εκτός από την προσφυγή στη δικαιοσύνη; 6.
7. Αν οι γονείς προσφύγουν στη δικαιοσύνη, επί ποίων θεμάτων μπορεί να αποφανθεί ο δικαστής όσον αφορά το ανήλικο παιδί; 7.
8. Αν το δικαστήριο αναθέσει την επιμέλεια του παιδιού αποκλειστικά στον ένα γονέα, σημαίνει αυτό ότι ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια μπορεί να αποφασίσει για όλα τα θέματα που αφορούν το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα; 8.
9. Τι σημαίνει στην πράξη η απόφαση του δικαστηρίου να αναθέσει την άσκηση γονικής μέριμνας ενός παιδιού από κοινού στους γονείς του; 9.
10. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο ή άλλη αρχή στο οποίο κατατίθεται αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια έγγραφα πρέπει να συνοδεύουν το αίτημα; 10.
11. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει επείγουσα διαδικασία; 11.
12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης; 12.
13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας; 13.
14. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε δικαστήριο ή σε άλλη αρχή για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια διαδικασία ακολουθείται στην περίπτωση αυτή; 14.
15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση στο Βέλγιο απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί από δικαστήριο άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται στις περιπτώσεις αυτές; 15.
16. Ποιό είναι το αρμόδιο δικαστήριο στο Βέλγιο για την προσβολή της απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας που εκδόθηκε από δικαστήριο άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις; 16.
17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στις διαδικασίες ανάθεσης γονικής μέριμνας όταν το παιδί ή οι γονείς δεν διαμένουν στο Βέλγιο ή έχουν διαφορετικές εθνικότητες; 17.

 

1. Τι σημαίνει στην πράξη ο όρος "γονική μέριμνα"; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα;

Οι βασικοί κανόνες που διέπουν τη γονική μέριμνα είναι συγκεντρωμένοι στα άρθρα 371 έως 387β του Αστικού Κώδικα. Στο άρθρο 203 παράγραφος 1 του Αστικού Κώδικα παρατίθενται επίσης ορισμένες από τις υποχρεώσεις των γονέων (η παροχή στέγης, η συντήρηση, η εποπτεία, η ανατροφή και η εκπαίδευση –αυτή η τελευταία υποχρέωση μπορεί να συνεχίσει να υφίσταται και μετά την ενηλικίωση του παιδιού).

Το παιδί παραμένει υπό τη μέριμνα των γονέων του μέχρι την ενηλικίωση (18ο έτος της ηλικίας) ή τη χειραφεσία του. Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά της γονικής επιμέλειας υφίσταται διαχωρισμός μεταξύ της επιμέλειας του προσώπου του παιδιού, της διαχείρισης των περιουσιακών του στοιχείων και ορισμένων δικαιωμάτων της γονικής επιμέλειας. Η επιμέλεια του προσώπου του παιδιού διακρίνεται μεταξύ του «δικαιώματος επιμέλειας» το οποίο συνίσταται στη «συμβίωση» με το παιδί (ήτοι στη φροντίδα, εποπτεία και λήψη αποφάσεων σχετικά με την ανατροφή ενός παιδιού εγκατεστημένου στην οικία του γονέα), και του δικαιώματος ανατροφής (το οποίο συνίσταται στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη συντήρηση, τη διαπαιδαγώγηση και την εκπαίδευση του παιδιού). Σε επίπεδο διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων του παιδιού, υφίσταται διαχωρισμός μεταξύ του δικαιώματος διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων του παιδιού και του δικαιώματος επικαρπίας επ’ αυτών. Τέλος, ως ιδιαίτερα δικαιώματα νοούνται οι θέσεις των γονέων όσον αφορά τον γάμο, την υιοθεσία και τη χειραφεσία του παιδιού.

2. Κατά γενικό κανόνα, ποιος έχει τη γονική μέριμνα ενός παιδιού;

Η γονική μέριμνα επί του προσώπου ανήλικου παιδιού ασκείται κατά κανόνα από κοινού από κάθε έναν από τους δύο γονείς. Ανεξαρτήτως του εάν οι γονείς συμβιούν ή έχουν συνάψει έγγαμη σχέση, ασκούν από κοινού τα δικαιώματα που απορρέουν από τη γονική μέριμνα, εφόσον έχει αποδειχθεί για αμφότερους η ύπαρξη γονικής σχέσης με το παιδί (άρθρα 373 και 374 του Αστικού Κώδικα).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε περίπτωση που δεν αποδεικνύεται γονική σχέση με έναν από τους δύο γονείς ή σε περίπτωση που ο ένας εξ αυτών έχει αποβιώσει, είναι απών ή δεν είσαι θέση να εκφράσει τη βούληση του, η γονική μέριμνα ασκείται από τον άλλο γονέα.

Το αρμόδιο δικαστήριο μπορεί σε αυτές τις περιπτώσεις να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας αποκλειστικά στον έναν γονέα.

3. Αν οι γονείς είναι ανίκανοι ή δεν επιθυμούν να ασκούν τη γονική μέριμνα, μπορεί κάποιος άλλος να την ασκεί;

Ελλείψει συμφωνίας μεταξύ των γονέων η οποία ρυθμίζει τη στέγη του παιδιού, τις σημαντικές αποφάσεις που αφορούν την υγεία, την ανατροφή, την εκπαίδευση, τις δραστηριότητες και τη θρησκευτική ή φιλοσοφική καθοδήγησή του ή σε περίπτωση που το δικαστήριο κρίνει ότι η συμφωνία αυτή αντίκειται στο συμφέρον του παιδιού, η άσκηση της γονικής μέριμνας μπορεί να ανατεθεί αποκλειστικά σε έναν εκ των δύο γονέων. Ο άλλος γονέας διατηρεί, σύμφωνα με καθορισμένες ρυθμίσεις, προσωπική επικοινωνία με το παιδί, καθώς και το δικαίωμα εποπτείας της ανατροφής του. Σε περίπτωση που κανένας εκ των γονέων δεν είναι σε θέση να ασκήσει τη γονική μέριμνα, κινείται η διαδικασία διορισμού επιτρόπου (άρθρο 375 του Αστικού Κώδικα).

4. Σε περίπτωση διαζυγίου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, με ποιο τρόπο γίνεται η ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας;

Η διάσταση ή το διαζύγιο των γονέων δεν έχει καταρχήν επίπτωση στους κανόνες που διέπουν τη μεταβίβαση του δικαιώματος γονικής μέριμνας –αν και η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης των γονέων μπορεί ενδεχομένως να καταστήσει ανέφικτη την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας. Ο νόμος προβλέπει την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας από κάθε έναν από τους δύο γονείς (πρβλ. σημείο 2). Το δικαστήριο μπορεί ωστόσο να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας αποκλειστικά σε έναν γονέα, σύμφωνα με το άρθρο 374 του Αστικού Κώδικα, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από το εν λόγω άρθρο (πρβλ. σημείο 3).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οι γονείς μπορούν προφανώς να έλθουν σε συμφωνία σχετικά με τις ρυθμίσεις άσκησης της γονικής μέριμνας, κατά τρόπο που να αποβλέπει στο συμφέρον του παιδιού.

Πρέπει να προσδιορίζονται οι ρυθμίσεις που αφορούν τη στέγη του παιδιού, ο τόπος στο δημοτολόγιο του οποίου εγγράφεται το παιδί καθώς και η συμμετοχή των γονέων στη συντήρηση, στην ανατροφή και στην εκπαίδευση του παιδιού.

5. Αν οι γονείς συνάψουν συμφωνία σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ποιες τυπικές διαδικασίες πρέπει να ακολουθηθούν ώστε η συμφωνία να είναι νόμιμα δεσμευτική; 

Τα μέρη δεν είναι υποχρεωμένα να προσφύγουν στη δικαιοσύνη. Έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν ιδιωτική συμφωνία η οποία ρυθμίζει τη γονική μέριμνα του παιδιού. Σε περίπτωση που προκύπτει ανάγκη εκτέλεσης της συμφωνίας αυτής, οι γονείς οφείλουν να την υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο το οποίο αποφαίνεται εάν εξυπηρετείται το συμφέρον του παιδιού.

Ανάλογα με το είδος και την περίπτωση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, τα μέρη προσφεύγουν είτε στο Ειρηνοδικείο που ρυθμίζει τα επείγοντα και προσωρινά μέτρα που σχετίζονται με την προσωρινή διάσταση των συζύγων ή των συμβιούντων (άρθρα 223 και 1479 του Αστικού Κώδικα) είτε στο δικαστήριο ανηλίκων, σύμφωνα με το άρθρο 387α του Αστικού Κώδικα, το οποίο αποφαίνεται επί των διατάξεων που διέπουν τη γονική μέριμνα του παιδιού, ή στο Πρωτοδικείο και στο επιληφθέν του διαζυγίου δικαστήριο.

Σε περίπτωση διαζυγίου λόγω ανεπίστροφου χωρισμού (πρβλ. θέμα «Διαζύγιο - Βέλγιο»), τα μέρη μπορούν, ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, να ζητήσουν από το δικαστήριο να επικυρώσει τη συμφωνία επί των προσωρινών μέτρων που αφορούν τα παιδιά. Το δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί την επικύρωση εφόσον κρίνει ότι η συμφωνία αντίκειται στο συμφέρον του παιδιού. Ελλείψει συμφωνίας, ή σε περίπτωση μερικής συμφωνίας, του θέματος επιλαμβάνεται το αρμόδιο για την επιβολή ασφαλιστικών μέτρων δικαστήριο, στο οποίο τα μέρη μπορούν να προσφεύγουν και απευθείας. Μετά το διαζύγιο, τα δικαιώματα γονικής μέριμνας επί του παιδιού και διαχείρισης των περιουσιακών του στοιχείων ασκούνται από κοινού από τους γονείς ή από τον γονέα στον οποίο ανατέθηκαν βάσει προηγούμενης απόφασης, υπό την επιφύλαξη τροποποίησης, από το δικαστήριο ανηλίκων, της απόφασης επί της γονικής μέριμνας, αιτήσει αμφότερων των γονέων, ενός εκ των δύο ή της εισαγγελικής αρχής.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε περίπτωση συναινετικού διαζυγίου (πρβλ. θέμα «Διαζύγιο - Βέλγιο»), τα μέρη οφείλουν να υποδεικνύουν στις μεταξύ τους συμφωνίες που προηγούνται της έκδοσης διαζυγίου τα μέτρα που αφορούν τη γονική μέριμνα (άσκηση της γονικής μέριμνας, δικαίωμα επικοινωνίας, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων του παιδιού) καθώς και τις ρυθμίσεις που αφορούν τη συμμετοχή εκάστου μέρους στη συντήρηση, ανατροφή και εκπαίδευση του παιδιού, τόσο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας του διαζυγίου όσο και μετά το διαζύγιο. Η εισαγγελική αρχή εκδίδει γνώμη και το δικαστήριο δύναται να διαγράψει ή να τροποποιήσει τις διατάξεις που αντίκεινται προς το συμφέρον των ανήλικων παιδιών. Το δικαστήριο εκδίδει το διαζύγιο και επικυρώνει τις συμφωνίες που αφορούν τα ανήλικα παιδιά.

6. Αν οι γονείς δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμφωνία για το θέμα της άσκησης γονικής μέριμνας, ποιοι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης της διαφοράς προβλέπονται, εκτός από την προσφυγή στη δικαιοσύνη;

Το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της υπόθεσης μπορεί να προτείνει στα μέρη να προσφύγουν, εφόσον αυτά συμφωνούν, σε υπηρεσίες οικογενειακής διαμεσολάβησης ή στην ενέργεια αυτή μπορούν να προβούν τα μέρη με δική τους πρωτοβουλία (άρθρο 1734 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Ο διαμεσολαβητής επιχειρεί να επιτύχει μερική ή πλήρη συμφωνία. Το δικαστήριο δεν μπορεί να αρνηθεί την επικύρωση της συμφωνίας εκτός εάν αυτή είναι αντίθετη προς τη δημόσια τάξη ή εάν η συμφωνία που επιτεύχθηκε κατόπιν οικογενειακής διαμεσολάβησης αντίκειται προς το συμφέρον των παιδιών. Έκαστο εκ των μερών μπορεί επίσης να προτείνει την προσφυγή σε εξώδικο διαμεσολάβηση (άρθρο 1730 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Η συμφωνία που επιτυγχάνεται με τη βοήθεια εγκεκριμένου διαμεσολαβητή μπορεί να επικυρώνεται υπό τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τέλος, τα μέρη μπορούν να προσφεύγουν σε ειδικούς (κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, παιδοψυχιάτρους) προκειμένου να λάβουν μια εμπεριστατωμένη γνώμη, καθώς και να ζητήσουν τον διορισμό ειδικού στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας. Στο πλαίσιο της προαναφερθείσας διαδικασίας, η εισαγγελική αρχή μπορεί να ζητήσει την παρέμβαση κοινωνικής υπηρεσίας προκειμένου να λάβει πληροφορίες σε σχέση με τα παιδιά, ενώ το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τη γνώμη των παιδιών (άρθρο 931 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

7. Αν οι γονείς προσφύγουν στη δικαιοσύνη, επί ποίων θεμάτων μπορεί να αποφανθεί ο δικαστής όσον αφορά το ανήλικο παιδί;

Το δικαστήριο οφείλει να αποφαίνεται επί της άσκησης της γονικής μέριμνας. Η ανάθεση της γονικής μέριμνας εξαρτάται προφανώς από τις επιθυμίες των γονέων, από το παιδί, εφόσον είναι σε ηλικία που του επιτρέπει να εκφράσει τη σχετική επιθυμία, και από τις επίδικες συνθήκες. Σε περίπτωση που οι γονείς δεν μπορούν να έλθουν σε συμφωνία σε ό,τι αφορά το παιδί (στέγη, σημαντικές αποφάσεις σχετικά με την υγεία, την ανατροφή, την εκπαίδευση, τις δραστηριότητες και τη θρησκευτική ή φιλοσοφική καθοδήγησή του) ή σε περίπτωση που το δικαστήριο κρίνει πως η συμφωνία είναι αντίθετη προς το συμφέρον του παιδιού, μπορεί να αναθέσει την αποκλειστική άσκηση της γονικής μέριμνας σε έναν εκ των δύο γονέων. Μπορεί επίσης να ρυθμίσει αποφάσεις σε θέματα ανατροφής οι οποίες δεν μπορούν να ληφθούν χωρίς τη συναίνεση αμφότερων των γονέων. Το δικαστήριο ρυθμίζει επίσης την επικοινωνία του γονέα που δεν ασκεί τη γονική μέριμνα με το παιδί –η επικοινωνία δεν μπορεί να μην επιτραπεί εκτός εάν συντρέχουν πολύ σοβαροί λόγοι.

Ο γονέας που δεν ασκεί γονική μέριμνα διατηρεί το δικαίωμα εποπτείας της ανατροφής του παιδιού. Σε περίπτωση που δεν λαμβάνει τις σχετικές πληροφορίες ούτε από τον έχοντα τη γονική μέριμνα ούτε από τρίτους, μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο ανηλίκων προς το συμφέρον του παιδιού.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε κάθε περίπτωση, το δικαστήριο ρυθμίζει τη στέγη και τον τόπο στο δημοτολόγιο του οποίου εγγράφεται το παιδί.

Το δικαστήριο μπορεί επίσης να αποφανθεί επί των ρυθμίσεων της συμμετοχής στη συντήρηση, ανατροφή και εκπαίδευση του παιδιού.

Τα μέρη μπορούν επίσης να προσφεύγουν -ανάλογα με την περίπτωση- στο δικαστήριο για τη ρύθμιση συγκεκριμένων θεμάτων όπως η κατανομή των περιόδων διακοπών μεταξύ των γονέων, η κατανομή ορισμένων εξόδων, η εγγραφή σε σχολείο κ.λπ.

8. Αν το δικαστήριο αναθέσει την επιμέλεια του παιδιού αποκλειστικά στον ένα γονέα, σημαίνει αυτό ότι ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια μπορεί να αποφασίσει για όλα τα θέματα που αφορούν το παιδί, χωρίς προηγουμένως να συμβουλευθεί τον άλλο γονέα;

Το γεγονός ότι ο ένας εκ των γονέων ασκεί την αποκλειστική γονική μέριμνα δεν ισοδυναμεί με αποκλειστικό δικαίωμα του εν λόγω γονέα να λαμβάνει αποφάσεις που αφορούν το παιδί. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τυχόν σχετικές συμφωνίες. Ο έτερος γονέας (πρβλ. σημείο 7) διατηρεί το δικαίωμα εποπτείας της ανατροφής του παιδιού. Η μετεγκατάσταση μαζί με το παιδί χωρίς ειδοποίηση του έτερου γονέα μπορεί να έχει επιπτώσεις στις συνθήκες φιλοξενίας του, στο δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, κ.λπ. Στην περίπτωση αυτή, το μέρος που δεν ενημερώθηκε ή δεν συγκατατέθηκε μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο ανηλίκων (άρθρα 374 και 387α του Αστικού Κώδικα) ή, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, στο αρμόδιο για την επιβολή ασφαλιστικών μέτρων δικαστήριο (άρθρο 584 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

9. Τι σημαίνει στην πράξη η απόφαση του δικαστηρίου να αναθέσει την άσκηση γονικής μέριμνας ενός παιδιού από κοινού στους γονείς του;

Αυτό σημαίνει ότι ασκούν και ότι θα συνεχίσουν να ασκούν αμφότεροι από κοινού τα δικαιώματα της γονικής μέριμνας (άσκηση της επιμέλειας του παιδιού, άσκηση του δικαιώματος ανατροφής του παιδιού, άσκηση του δικαιώματος διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων του παιδιού και επικαρπίας επί αυτών) και ότι κανείς εκ των γονέων δεν μπορεί να λαμβάνει μόνος αποφάσεις που παρακωλύουν την άσκηση των δικαιωμάτων του έτερου γονέα. Ως εκ τούτου, έκαστος εκ των γονέων οφείλει να λαμβάνει τη συγκατάθεση του έτερου γονέα, ενώ ελλείψει αυτής δεν μπορεί να ενεργεί. Παρόλα αυτά, σε ό,τι αφορά π.χ. την επιμέλεια του παιδιού, ο γονέας στη στέγη του οποίου βρίσκεται το παιδί λαμβάνει για όσο διαρκεί η φιλοξενία του παιδιού αποφάσεις σχετικά με τα ωράρια, τους κανόνες καλής συμπεριφοράς κ.λπ. Σε ό,τι αφορά τρίτους (καλή τη πίστη), έκαστος εκ των γονέων θεωρείται ότι ενεργεί με τη συγκατάθεση του έτερου γονέα κάθε φορά που προβαίνει στην άσκηση της γονικής του μέριμνας (άρθρο 373 του Αστικού Κώδικα).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

10. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο ή άλλη αρχή στο οποίο κατατίθεται αγωγή για την άσκηση της γονικής μέριμνας; Ποιες είναι οι τυπικές διαδικασίες και ποια έγγραφα πρέπει να συνοδεύουν το αίτημα;

Αυτό εξαρτάται από την περίπτωση (πρβλ. σημείο 5). Αρμοδιότητα μπορεί να έχει το δικαστήριο ανηλίκων (άρθρο 387α του Αστικού Κώδικα) –στην περίπτωση αυτή πρόκειται για το δικαστήριο του τόπου κατοικίας του παιδιού–, το Ειρηνοδικείο (άρθρα 223 και 1479 του Ποινικού Κώδικα και άρθρο 594 παράγραφος 19 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας· το Ειρηνοδικείο είναι ομοίως αρμόδιο για υποθέσεις επιτροπείας ανηλίκων –άρθρο 594 παράγραφος 6 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας), ο πρόεδρος του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που αποφαίνεται κατά τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων στο πλαίσιο ενός διαζυγίου (άρθρο 1280 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) ή το αρμόδιο για την εκδίκαση υποθέσεων διαζυγίου δικαστήριο. Ανάλογα με την περίπτωση, το αίτημα γίνεται μέσω κατάθεσης αγωγής ή κλήτευσης. Η αγωγή πρέπει να συνοδεύεται από την υποβολή εγγράφων, ανάλογα με την ασκηθείσα αγωγή.

11. Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχει επείγουσα διαδικασία;

Το δικαστήριο αποφαίνεται επί του αιτήματος των διαδίκων. Υπάρχει δυνατότητα ακρόασης των ανηλίκων με ικανότητα διάκρισης στο πλαίσιο κάθε διαδικασίας που τους αφορά, κατόπιν δικού τους αιτήματος ή με δικαστική απόφαση (άρθρο 931 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Η εφαρμογή επείγουσας διαδικασίας μπορεί να ζητηθεί από τους διαδίκους (άρθρο 584 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) ενώπιον του προέδρου του δικαστηρίου ο οποίος εκδίδει προσωρινή απόφαση.

12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της δίκης;

Εφαρμόζονται οι κανόνες κοινού δικαίου (πρβλ. θέμα «Νομική συνδρομή - Βέλγιο»).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

13. Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά μίας απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας;

Στο πλαίσιο διαδικασίας συναινετικού διαζυγίου, τα μέρη συμφωνούν επί των ρυθμίσεων της γονικής μέριμνας, η εισαγγελική αρχή εκδίδει γνώμη και το δικαστήριο επικυρώνει τα συμφωνηθέντα. Δεν συντρέχει, λοιπόν, καταρχήν λόγος άσκησης έφεσης.

Οι αποφάσεις σε υποθέσεις γονικής μέριμνας μπορούν να εφεσιβάλλονται, κατά κανόνα, εντός ενός μηνός. Η προθεσμία αυτή ισχύει από την επίδοση ή την κοινοποίηση της απόφασης (έφεση κατά απόφασης εκδοθείσας κατόπιν μονομερούς αιτήσεως). Ενίοτε, για την έναρξη της προθεσμίας λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία έκδοσης της δικαστικής απόφασης (για παράδειγμα, άσκηση έφεσης από την Εισαγγελία).

14. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να αποδειχθεί απαραίτητο να απευθυνθεί κάποιος σε δικαστήριο ή σε άλλη αρχή για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας. Ποια διαδικασία ακολουθείται στην περίπτωση αυτή;

Η εκ των υστέρων επιβολή περιοριστικών μέτρων για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης εμπίπτει στην αρμοδιότητα του δικαστηρίου που καθόρισε τις περιόδους φιλοξενίας του παιδιού στον έναν ή τον άλλο γονέα ή του δικαστηρίου που απεφάνθη επί του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας ενός γονέα ή ενός τρίτου –εκτός εάν της υπόθεσης επελήφθη εκ των υστέρων άλλο δικαστήριο. Το δικαστήριο προσδιορίζει τη φύση των μέτρων αυτών και τον τρόπο επιβολής τους προς το συμφέρον του παιδιού και ορίζει, εφόσον το κρίνει απαραίτητο, τα πρόσωπα που θεωρεί κατάλληλα να συνοδεύσουν τον δικαστικό επιμελητή στην εκτέλεση της απόφασής του. Το δικαστήριο μπορεί επίσης να ορίσει χρηματική ποινή με σκοπό να διασφαλίσει την εκτέλεση της εκδοθείσας απόφασης.

Η προσφυγή στη δικαιοσύνη υπόκειται σε διαφορετικές ρυθμίσεις ανάλογα με το δικαστήριο που είναι αρμόδιο για την εκτέλεση της απόφασης (κατάθεση δικογράφου ή επιστολή προς τη γραμματεία του δικαστηρίου ανηλίκων ή του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατάθεση ανταίτησης στο ειρηνοδικείο ή στο δικαστήριο ανηλίκων σε περίπτωση μη τήρησης των συμφωνιών στο πλαίσιο του συναινετικού διαζυγίου και κατάθεση μονομερούς αίτησης σε περίπτωση απολύτου ανάγκης. Η εκδοθείσα απόφαση καθίσταται αυτομάτως προσωρινά εκτελεστή. Η εγγραφή της προσφυγής γίνεται ατελώς.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

15. Τι πρέπει να κάνω για την αναγνώριση και εκτέλεση στο Βέλγιο απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί από δικαστήριο άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται στις περιπτώσεις αυτές;

Από την 1η Μαρτίου 2005, στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού αριθ. 2201/2003, αποκαλούμενου εν συντομία «Βρυξέλλες IIα», όλες οι σχετικές με τη γονική μέριμνα αποφάσεις που εκδίδονται στα κράτη μέλη (εκτός της Δανίας) αναγνωρίζονται, καταρχήν, αυτομάτως. Εντούτοις, η εκτέλεσή τους προϋποθέτει, με εξαίρεση ό,τι αφορά αποφάσεις σχετικά με το δικαίωμα επικοινωνίας και την επιστροφή του παιδιού σε περίπτωση απαγωγής, την κατάθεση αίτησης για την κήρυξη εκτελεστότητας ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου το οποίο αποφαίνεται σύμφωνα με τις διατυπώσεις της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.

Παρά ταύτα, η απλοποιημένη αυτή διαδικασία δεν εφαρμόζεται σε αποφάσεις που εκδόθηκαν πριν από αυτήν την ημερομηνία εκτός της διαδικασίας εκδόσεως διαζυγίου. Στην περίπτωση αυτή, είναι σκόπιμο να τηρείται η συνήθης διαδικασία αναγνώρισης και εκτέλεσης.

16. Ποιό είναι το αρμόδιο δικαστήριο στο Βέλγιο για την προσβολή της απόφασης ανάθεσης γονικής μέριμνας που εκδόθηκε από δικαστήριο άλλου κράτους μέλους; Ποια διαδικασία ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Για τη μη αναγνώριση απόφασης που εκδόθηκε στην αλλοδαπή, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προσφεύγουν στο Πρωτοδικείο. Το Πρωτοδικείο μπορεί να αναστείλει την έκδοση απόφασης εάν κατά της προσβαλλόμενης απόφασης έχει ήδη ασκηθεί προσφυγή στη χώρα έκδοσής της.

17. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στις διαδικασίες ανάθεσης γονικής μέριμνας όταν το παιδί ή οι γονείς δεν διαμένουν στο Βέλγιο ή έχουν διαφορετικές εθνικότητες;

Τα βελγικά δικαστήρια εφαρμόζουν καταρχήν το δίκαιο του τόπου συνήθους κατοικίας του παιδιού.

Σε περίπτωση, ωστόσο, που το δίκαιο του τόπου συνήθους κατοικίας δεν διασφαλίζει την απαιτούμενη προστασία του προσώπου και των περιουσιακών στοιχείων του παιδιού, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους του οποίου την εθνικότητα έχει το παιδί. Το βελγικό δίκαιο εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου είναι ανέφικτη, από υλικής ή νομικής άποψης, η λήψη των μέτρων που προβλέπονται από το εφαρμοστέο δίκαιο της αλλοδαπής.

Πρόσθετες πληροφορίες

Σύνδεσμος στο Διαδίκτυο : www.juridat.be français - Nederlands.

« Γονική μέριμνα - Γενικές Πληροφορίες | Βέλγιο - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 15-01-2009

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο