Europese Commissie > EJN > Organisatie van de rechtspraak > Spanje

Laatste aanpassing: 14-07-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Organisatie van de rechtspraak - Spanje

Inleiding

De rechtspraak in Spanje is gebaseerd op het beginsel van de uniforme toepassing van het recht. Voor alle rechters en magistraten geldt eenzelfde loopbaanstructuur.

Afhankelijk van de behandelde materie worden verschillende soorten recht, órdenes jurisdiccionales, onderscheiden,

namelijk:

  • het civiel of burgerlijk recht PDF File (PDF File 135 KB), dat ook betrekking heeft handelsrechtelijke en familierechtelijke aangelegenheden;
  • het strafrecht, of het geheel van regels dat betrekking heeft op de strafbaarstelling van bepaalde feiten of handelingen;
  • het bestuursrecht, dat betrekking heeft op geschillen waarbij overheidsinstanties betrokken zijn;
  • het sociaal recht PDF File (PDF File 122 KB), dat betrekking heeft op arbeids- en socialezekerheidsgeschillen.

1. Welke rechterlijke instanties zijn bevoegd voor burgerlijke zaken?

De rechterlijke instanties die bevoegd zijn voor burgerlijke zaken worden sinds de invoering van het Leciv/2000, het Spaanse Wetboek van burgerlijke rechtsvordering van 2000 of Ley de Enjuiciamiento Civil 2000,“tribunales" (rechtbanken) genoemd. Vorderingen tot een beperkt geldbedrag (ten hoogste 90 EUR) worden behandeld in de “Juzgados de Paz", de laagste instantie van de rechterlijke organisatie waarin lekenrechters (jueces legos) zitting hebben. De rechtbank die burgerlijke zaken behandelt, de Juzgado de primera Instancia (rechtbank in eerste aanleg), wordt voorgezeten door een beroepsrechter of magistraat. Sommige van deze rechters zijn gespecialiseerd, bijvoorbeeld in familiezaken of in zaken die verband houden met handelingsonbekwaamheid. Tegen door deze rechters gegeven beslissingen kan beroep worden ingesteld bij de Audiencia Provincial of provincierechtbank, een collegiaal orgaan dat is samengesteld uit drie magistraten. In bepaalde gevallen is recurso de casación (beroep in cassatie) mogelijk bij de sala de lo Civil, de kamer voor burgerlijke zaken, van het Tribunal Supremo, het hoogste rechtscollege, en in een beperkt aantal gevallen bij de salas de lo Civil y Penal, de kamers voor burgerlijke zaken en strafzaken, van enkele Tribunales Superiores de Justicia (hogere rechtscolleges) van bepaalde autonome regio’s.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Welke rechterlijke instanties zijn bevoegd voor sociale zaken?

De rechtbanken die bevoegd zijn voor sociale zaken zijn de Juzgados de lo Social, die in de regel in eerste aanleg kennis nemen van arbeids- en socialezekerheidsgeschillen. Tegen de beslissingen van deze rechtbanken is geen beroep mogelijk in minder belangrijke gevallen (bijvoorbeeld bij vorderingen van niet meer dan 1 803 EUR). In andere gevallen kan echter buitengewoon beroep (recurso extraordinario de suplicación) worden ingesteld bij de salas de lo Social, de kamers voor sociale zaken, van de hogere rechtscolleges, de Tribunales Superiores de Justicia. Genoemde kamers nemen in eerste aanleg kennis van collectieve arbeidsconflicten die meer dan een provincie binnen dezelfde autonome regio bestrijken. Tegen in dergelijke gevallen gegeven beslissingen kan beroep in cassatie worden ingesteld. De kamer voor sociale zaken van het nationaal gerechtshof (Audiencia Nacional) neemt kennis van collectieve arbeidsconflicten die meer dan één autonome regio bestrijken. De kamer voor sociale zaken van het Tribunal Supremo (hoogste rechtscollege) neemt kennis van beroep in cassatie dat wordt ingesteld tegen beslissingen van de kamers voor sociale zaken van de Audiencia Nacional en de Tribunales Superiores de Justicia, alsmede van recursos para unificación de doctrina (beroepen met het oog op de uniforme toepassing van het recht) tegen beslissingen die door deze hogere rechtscolleges in beroep zijn gegeven.

3. Wie werkt er bij de rechtbanken?

Rechters en magistraten.

Daarnaast zijn er de Secretarios Judiciales (gerechtssecretarissen of griffiers), een ambt dat via een vergelijkend examen toegankelijk is voor personen die rechten hebben gestudeerd. De griffier is bevoegd om de echtheid van gerechtelijke akten te garanderen, staat de rechters en magistraten terzijde als de persoon die verantwoordelijk is voor het goede verloop van de procedure, ziet toe op het opstellen van gerechtelijke communicatiestukken, is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen en heeft de rechtstreekse leiding over het griffiepersoneel.

Andere gerechtsambtenaren, zoals Oficiales, Auxiliares en Agentes, zijn gespecialiseerde ambtenaren die werkzaam zijn bij een rechtbank. De Oficiales verrichten de administratieve werkzaamheden die nodig zijn voor de behandeling van rechtszaken, daarbij bijgestaan door de Auxiliares. De Agentes zorgen voor de ordehandhaving tijdens de terechtzittingen, voor inbeslagnemingen, ontruimingen en andere handelingen waarbij dwang vereist is, en voor de afgifte van gerechtelijke stukken. Zij beschikken tevens over politiebevoegdheid.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

4. Speelt het Ministerio Fiscal (openbaar ministerie) een rol in burgerlijke procedures?

Ja, in familierechtelijke procedures en in huwelijkszaken waarbij minderjarigen of handelingsonbekwame personen betrokken zijn, bij insolventieprocedures en bij zaken die te maken hebben met fundamentele rechten.

5. Welke soorten burgerrechtelijke procedures bestaan er?

Mondelinge procedures, gewone procedures, insolventieprocedures, bijzondere procedures, zoals procedures inzake handelingsbekwaamheid, afstamming, huwelijk en minderjarigheid, de wettelijke verdeling van vermogens, procedures tot verkrijging van een betalingsbevel, enz.

6. Hoe verlopen burgerrechtelijke procedures?

De procedure begint steeds met een dagvaarding (escrito de demanda). In geval van vorderingen van niet meer dan 3 006 EUR, van bijzondere procedures betreffende huurgeschillen en van summiere procedures wordt de zaak (voorstelling van de feiten, oplossing van vormkwesties, bewijsvoering en bewijslevering, conclusies van de partijen) mondeling behandeld (Juicios Verbales). Bij gewone procedures (Juicios Ordinarios) wordt schriftelijk op de dagvaarding geantwoord. Vervolgens wordt de zaak mondeling behandeld. Er wordt een voorbereidende zitting (audiencia previa al juicio) gehouden, tijdens welke procedurekwesties worden opgelost, bewijzen worden voorgelegd en toegelaten en een datum voor de rechtszaak wordt vastgesteld. Tijdens de rechtszaak worden de toegelaten bewijzen onderzocht en formuleren de partijen hun conclusies.

Zie voor nadere informatie de rubriek “Aanhangigmaking van zaken bij de rechter - Spanje"

7. Is er altijd beroep mogelijk tegen beslissingen die in burgerlijke zaken zijn gegeven?

Als algemene regel geldt dat de rechtspraak in twee instanties plaatsvindt. Het is bijgevolg mogelijk één keer beroep in te stellen, hoewel in bepaalde gevallen ook beroep in cassatie bij het Tribunal Supremo, en buitengewone beroepen wegens procedurefouten mogelijk zijn. In een beperkt aantal gevallen kan beroep worden ingesteld bij de kamers voor burgerlijke zaken en strafzaken van bepaalde Tribunales Superiores de Justicia van bepaalde autonome regio’s.

Zie voor nadere informatie de rubriek “Bevoegdheid van de rechtbanken – Spanje"

8. Is er altijd beroep mogelijk tegen in sociale zaken gegeven beslissingen?

Ja, behalve in minder belangrijke gevallen (bijvoorbeeld bij vorderingen van niet meer dan 1803 €).

Zie de rubriek “Welke rechterlijke instanties zijn bevoegd voor sociale zaken?"

9. Wat is een recurso de amparo (verzoek om bescherming) bij het Tribunal Constitucional (grondwettelijk hof)?

Onder een recurso de amparo wordt een speciale procedure verstaan ter bescherming van de grondrechten wanneer deze door een rechterlijke beslissing zouden zijn geschonden.

Aanvullende informatie PDF File (PDF File 87 KB)

Nuttige links:

  • Raad voor de rechterlijke macht (Spanje) español
  • Ministerie van Justitie (Spanje) español

« Organisatie van de rechtspraak - Algemene informatie | Spanje - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 14-07-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk