Europese Commissie > EJN > Organisatie van de rechtspraak > Portugal

Laatste aanpassing: 09-07-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Organisatie van de rechtspraak - Portugal




Bevoegdheidsniveaus

Hoven en rechtbanken

3

Supremo Tribunal de Justiça (Hooggerechtshof) (1)

2

Tribunales da Relação (hoven van beroep) (5)

1

Tribunales Judiciais de Primeira Instância (gerechten van eerste aanleg)

De Portugese rechtscolleges – Grondbeginselen

  • De hoven en rechtbanken zijn soevereine lichamen belast met de rechtsbedeling in naam van het volk;
  • Het is hun taak de vrijwaring te verzekeren van de wettelijk beschermde rechten en belangen van de burgers, schendingen van democratische rechten te vervolgen en geschillen op het gebied van openbare en particuliere belangen te beslechten.
  • De hoven en rechtbanken zijn onafhankelijk en enkel aan de wet onderworpen;
  • De beslissingen van de hoven en rechtbanken zijn bindend voor alle publiekrechtelijke en privaatrechtelijke instanties en hebben voorrang op deze van alle andere autoriteiten;
  • De toegang van allen tot de hoven en rechtbanken ter verdediging van wettelijk beschermde rechten en belangen is gewaarborgd, en ze kan niet om redenen van onvoldoende financiële draagkracht ontzegd worden;
  • Iedereen heeft recht op juridische informatie en advies, op rechtsbijstand en op vertegenwoordiging door een advocaat bij alle autoriteiten.
  • Iedereen heeft recht op een eerlijk proces en de behandeling van zijn zaak binnen een redelijke termijn.
  • De wet stelt de burgers voor de verdediging van hun rechten, vrijheden en persoonlijke waarborgen gerechtelijke procedures ter beschikking die gekenmerkt worden door snelheid en voorrang, om een doeltreffende en tijdige bescherming te bieden tegen bedreigingen of schendingen van die rechten;
  • De zittingen van de hoven en rechtbanken zijn openbaar, behalve wanneer het rechtscollege zelf bij gemotiveerd besluit tot behandeling achter gesloten deuren overgaat, ter bescherming van de persoonlijke waardigheid en de openbare zeden of om een normaal verloop te waarborgen.

De organisatie van de hoven en rechtbanken

Naast het Grondwettelijk Hof (Tribunal Constitucional) bestaan volgende categorieën van rechtscolleges: a) het Hooggerechtshof (Supremo Tribunal de Justiça) en de gerechten van eerste en tweede aanleg; b) het Administratief Hooggerechtshof (Supremo Tribunal Administrativo) en de andere administratieve en fiscale gerechten; c) de Rekenkamer (Tribunal de Contas). Er zijn ook maritieme-, arbitrage- en kantongerechten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Les tribunaux d'instance sont les tribunaux communs en matière civile et exercent leurs compétences dans tous les domaines non attribués à d'autres ordres judiciaires. De gewone rechtbanken zijn algemeen bevoegd voor burgerlijke zaken op alle gebieden die niet aan andere gerechtelijke instanties zijn toebedeeld.

Aux fins de l'administration de la justice, le territoire portugais est subdivisé en districts judiciaires, arrondissements judiciaires et cantons. Het Portugese grondgebied is voor de rechtsbedeling ingedeeld in gerechtelijke districten, arrondissementen en kantons.

La Cour suprême de justice est l'organe supérieur de la hiérarchie des cours et tribunaux. Het Hooggerechtshof staat op de hoogste rang in de hiërarchie van hoven en rechtbanken. Het is in Lissabon gevestigd en bestaat uit burgerlijke, strafrechtelijke en sociale kamers. Het zetelt onder leiding van een voorzitter in plenaire zitting, in gespecialiseerde plenaire kamers of in kamers.

Les chambres civiles sont compétentes pour connaître des affaires qui ne sont pas attribuées à d'autres chambres; les chambres pénales jugent les affaires de nature pénale; les chambres sociales jugent les affaires dans lesquelles intervient la compétence en matière civile des tribunaux du travail. De burgerlijke kamers zijn bevoegd voor de zaken die niet aan andere kamers zijn toegewezen; de strafkamers voor de zaken van strafrechtelijke aard en de sociale kamers behandelen de burgerlijke zaken die binnen de bevoegdheid van de arbeidsgerechten vallen.

Sauf exceptions prévues par la loi, la Cour suprême de justice ne connaît que du droit. Het Hooggerechtshof houdt zich, behoudens wettelijke uitzonderingen, enkel met rechtsvragen bezig.

Les cours d'appel sont, en règle générale, des tribunaux de seconde instance. De hoven van beroep zijn in het algemeen de rechtbanken van tweede aanleg.

Chaque district judiciaire compte une ou plusieurs cours d'appel. Ieder gerechtelijk district telt één of meerdere hoven van beroep.

Sont actuellement en fonction les cours d'appel de Lisbonne, Porto, Coimbra, Évora et Guimarães. Momenteel zijn er hoven van beroep in Lissabon, Porto, Coimbra, Évora en Guimarães.

Les cours d'appel comptent également des chambres en matière civile, pénale et sociale dont la compétence objective correspond à celle qui a été décrite à propos de la Cour suprême de justice. De hoven van beroep bestaan eveneens uit burgerlijke, strafrechtelijke en sociale kamers, waarvan de bevoegdheid op dezelfde manier is afgebakend als bij het Hooggerechtshof.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Elles fonctionnent, sous la direction d'un président, en formation plénière et par chambres. Zij zetelen, onder leiding van een voorzitter, in plenaire zitting of in kamers.

Les tribunaux de première instance sont, en règle générale, les tribunaux de canton. De in eerste aanleg bevoegde gerechten zijn in principe de kantongerechten.

Lorsque le volume ou la nature du service le justifient, il peut y avoir plusieurs tribunaux dans un même canton. Wanneer de omvang of de aard van het werk het verantwoordt kunnen er binnen hetzelfde kanton meerdere gerechten zijn.

Le ressort des tribunaux est le canton. Het rechtsgebied van de in eerste aanelg bevoegde gerechten is het kanton. Er zijn evenwel ook gerchten die voor één of meerdere kantons bevoegd zijn of voor specifiek door de wet afgebakende gebieden.

Il existe des tribunaux de première instance aux compétences spécialisées et aux compétences spécifiques. In eerste aanleg zijn er gerchten met gespecialiseerde en met specifieke bevoegdheden. Gerechten met gespecialiseerde bevoegdheden nemen kennis van bepaalde materies ongeacht de toepasselijke procedure; gerechten met specifieke bevoegdheden nemen kennis van bepaalde materies in functie van de toepasselijke procedure; in zaken waarin dat verantwoord is kunnen gerechten met meerdere gespecialiseerde bevoegdheden worden opgericht.

Les tribunaux peuvent se subdiviser en juízos. De gerechten kunnen in juízos worden ingedeeld.

Dans les tribunaux cantonaux, les juízos peuvent avoir des compétences génériques, spécialisées ou spécifiques. Bij de kantongerechten kunnen de juízos algemene, gespecialiseerde of specifieke bevoegdheden hebben.

Les tribunaux cantonaux peuvent également se subdiviser en varas aux compétences spécifiques lorsque le volume ou la complexité du service le justifient. De kantongerechten kunnen zich, indien het volume of de complexiteit van het werk het rechtvaardigen, nog verder opsplitsen in varas met specifieke bevoegdheden.

Dans chaque tribunal, juizo ou vara exercent un ou plusieurs magistrats (juízes de direito). In de gerechten, juízo of vara zetelen telkens één of meer magistraten (juizes de direito).

Dans chaque arrondissement judiciaire exercent un ou plusieurs magistrats, appelés juges d'arrondissement (juizes de circulo). In ieder gerechtelijk arrondissement zijn er één of meerdere magistraten die door de arrondissementsrechters (juizes de circulo) worden benoemd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Les tribunaux de première instance opèrent, selon le cas, en tant que tribunal à juge unique (Tribunal singular), formation collégiale (Tribunal colectivo) ou tribunal avec jury (Tribunal do júri). De in eerste aanleg bevoegde gerechten zetelen naargelang het geval als rechtbank met een alleensprekend rechter (tribunal singular), met meerdere rechters (tribunal colectivo) of met een jury (tribunal do júri).

Les tribunaux aux compétences génériques sont compétents en matière civile et commerciale pour : a) mettre en l'état et juger les affaires non atttribuées à un autre tribunal; b) exécuter les mandats, lettres et télégrammes qui leur sont adressés par les tribunaux compétents; c) exercer les autres compétences qui leur sont conférées par la loi. De gerechten met algemene bevoegdheden hebben in burgerlijke- en in handelszaken als opdracht: a) de behandeling van zaken die niet aan een ander rechtscollege zijn toegewezen; b) optreden naar aanleiding van opdrachten, brieven en telegrammen van bevoegde gerechten; c) uitoefenen van de andere hen door de wet toegekende bevoegdheden.

Les tribunaux et juízos ayant des compétences spécialisées dans le domaine d'intervention du Réseau européen en matière civile et commerciale sont les suivants: tribunaux de la famille, tribunaux pour mineurs, tribunaux de commerce et tribunaux maritimes. De gerechten en juízos met gespecialiseerde bevoegdheden op het gebied van het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken zijn: de familie-, jeugd-, handels- en maritieme rechtbanken.

Rechtbanken met gespecialiseerde bevoegdheden :

<}100{> De familierechtbanken

Les tribunaux de la famille sont compétents pour mettre en l'état et juger: De familierechtbanken zijn bevoegd voor de behandeling van:

  • niet-contentieuze procedures met betrekking tot echtgenoten;
  • vorderingen tot scheiding van tafel en bed en tot echtscheiding (indien het koppel geen minderjarige kinderen heeft of als de kwestie van het ouderlijk gezag al gerechtelijk geregeld is kunnen aanvragen tot echtscheiding met onderlinge toestemming eveneens aan de diensten van de burgerlijke stand worden voorgelegd);
  • boedelbeschrijvingen die vereist zijn naar aanleiding van vorderingen tot scheiding van tafel en bed en tot echtscheiding alsook de ermee verband houdende voorlopige maatregelen;
  • vorderingen tot nietigverklaring of tot vernietiging van het burgerlijk huwelijk;
  • vorderingen tot vernietiging van een door minstens één van de echtgenoten te goeder trouw gesloten burgerlijk huwelijk;
  • vorderingen en uitvoeringsmaatregelen met betrekking tot onderhoudsgelden tussen echtgenoten of vroegere echtgenoten;

Ces tribunaux sont également compétents, à l'égard des mineurs et des enfants majeurs, pour : Deze rechtbanken zijn eveneens bevoegd ten aanzien van minderjarige en meerderjarige kinderen voor wat betreft het:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • instellen van de voogdij en het beheer van goederen;
  • aanstellen van een persoon om namens de minderjarige handelingen te stellen alsook van een algemeen curator om de aan het ouderlijk gezag onderworpen minderjarige buitengerechtelijk te vertegenwoordigen;
  • toestaan van adoptie;
  • regelen van de uitoefening van het ouderlijk gezag en het kennis nemen van kwesties die daarmee verband houden;
  • vaststellen van onderhoudsgelden ten behoeve van minderjarige en meerderjarige kinderen of ontvoogden, en de behandeling van procedures voor de tenuitvoerlegging van onderhoudsmaatregelen;
  • gerechtelijk regelen van de voogdij over minderjarigen;
  • machtigen van de wettelijke vertegenwoordiger van de minderjarigen om bepaalde handelingen te stellen, bekrachtigen van handelingen die zonder toelating zijn gesteld en uitspraak doen over de aanvaarding van schenkingen;
  • beslissen over door de ouders ten gunste van minderjarige kinderen te stellen zekerheden;
  • uitspraak doen over de gehele of gedeeltelijke ontzetting uit of beperking van de uitoefening van het ouderlijk gezag;
  • ambtshalve bevelen van maatregelen betreffende de vaststelling van het moederschap of vaderschap of met het oog op de betwisting van vermeend vaderschap;
  • bepalen, in geval van meningsverschil tussen de ouders, van de voor- en achternamen van de minderjarige.

Il appartient également aux tribunaux de la famille: De familierechtbanken zijn eveneens bevoegd om:

  • in geval van voogdij of goederenbeheer, de vergoeding vast te stellen van de voogd of beheerder, kennis te nemen van de terugtrekking, ontheffing of afzetting van de voogd, beheerder of hoofd van de familieraad, de rekeningen op te eisen en te onderzoeken, machtiging te verlenen voor de substitutie van de wettelijke hypotheek en een aanvulling op of vervanging van van de gestelde zekerheid vast te stellen alsook een bijzondere voogd aan te stellen om de minderjarige buiten de rechtbank te vertegenwoordigen;
  • een bijzondere curator te benoemen die de minderjarige in een eventuele voogdijprocedure vertegenwoordigt;
  • de adoptie om te zetten, in te trekken en te beoordelen, de rekeningen van de adoptieouders op te eisen en te onderzoeken, en het voor het levensonderhoud van de geadopteerde te gebruiken inkomensgedeelte vast te stellen;
  • te beslissen over de verhoging en vervanging van de ten behoeve van de minderjarige kinderen gestelde zekerheid;
  • de door de ouders over te leggen rekeningen op te vragen en te onderzoeken;
  • alle andere kwesties in hoger vermelde procedures te onderzoeken.

De jeugdrechtbanken

Il appartient aux tribunaux pour mineurs d'ordonner des mesures à l'égard des mineurs dont l'âge se situe entre 12 et 16 ans accomplis et qui se trouvent dans l'une des situations suivantes : a) éprouver de sérieuses difficultés d'adaptation à une vie sociale normale, en raison de leur situation, de leur comportement ou d'une tendance dont ils font preuve; b) se livrer à la mendicité, au vagabondage, à la prostitution, à une vie dissolue, à l'abus de boissons alcooliques ou à la consommation illicite de drogues; c) être auteur d'un fait que la loi pénale qualifie de délit, d'infraction ou d'infraction administrative. De jeugdrechtbanken zijn bevoegd om maatregelen te bevelen met betrekking tot minderjarigen die tussen twaalf jaar en de volle leeftijd van zestien jaar oud zijn, die zich in één van de volgende situaties bevinden: a) ernstige moeilijkheden ondervinden om zich aan een normaal sociaal leven aan te passen, door hun situatie, hun gedrag of een neiging waar ze blijk van geven; b) zich overgeven aan bedelarij, landloperij, prostitutie, losbandigheid, drankmisbruik of illegaal gebruik van drugs; c) feiten hebben gepleegd die de strafwetgeving als misdrijven, overtredingen en administratieve overtredingen kwalificeert (crime, contravenção ou contra-ordenação).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

La compétence des tribunaux pour mineurs s'étend aux mineurs de moins de 12 ans lorsque les parents ou le représentant légal n'acceptent pas l'intervention de surveillance ou de rééducation d'institutions officielles ou assimilées non judiciaires. De jeugdrechtbanken zijn daarnaast ook bevoegd voor minderjarigen jonger dan twaalf jaar wanneer de ouders of de wettelijke vertegenwoordiger de tussenkomst van een curator of heropvoeding door officiële of daarmee gelijkgestelde niet-gerechtelijke instanties weigeren.

Hormis les cas dans lesquels la compétence est conférée par la loi à des institutions désignées, indépendamment de l'âge, les tribunaux pour mineurs sont également compétents pour : a) Ordonner des mesures relatives à des mineurs victimes de maltraitance, d'abandon ou de délaissement ou qui se trouvent dans des situations susceptibles de mettre en péril leur santé, leur sécurité, leur éducation ou leur moralité; b) Ordonner des mesures relatives à des mineurs qui, alors qu'ils ont atteint l'âge de 14 ans, se montrent gravement inadaptés à la discipline de la famille, du travail ou de l'établissement d'éducation et d'assistance où ils sont internés; c) Ordonner des mesures relatives à des mineurs qui se livrent à la mendicité, au vagabondage, à la prostitution, à une vie dissolue, à l'abus de boissons alcooliques ou à la consommation de drogues, lorsque ces activités ne constituent pas des infractions pénales et n'y sont pas liées; d) Connaître des demandes de protection de mineurs contre l'exercice abusif de l'autorité dans la famille ou dans les institutions auxquelles ils sont confiés et statuer sur ces demandes. Behalve in de gevallen waarin de wet specifieke instanties bevoegd heeft gemaakt zijn de jeugdrechtbanken, ongeacht de leeftijd, ook bevoegd om: a) maatregelen te bevelen met betrekking tot minderjarigen die het slachtoffer zijn van mishandeling, verlating of verwaarlozing, of die zich in een situatie bevinden die hun gezondheid, veiligheid, opvoeding of zedelijkheid in gevaar kan brengen; b) maatregelen te bevelen met betrekking tot minderjarigen die de leeftijd van 14 jaar bereikt hebben en grote problemen hebben om zich aan te passen aan de discipline van de familie, het werk of de onderwijs- en bijstandsinstelling waar ze verblijven; c) maatregelen te bevelen met betrekking tot minderjarigen die zich overleveren aan bedelarij, landloperij, prostitutie, losbandigheid, drankmisbruik of druggebruik, voorzover die activiteiten geen strafrechtelijke inbreuken uitmaken of daar verband mee houden; d) kennis te nemen van en uitspraak te doen over verzoeken om bescherming van minderjarigen tegen onrechtmatig gebruik van gezag binnen de familie of in de instellingen aan wier zorgen ze zijn toevertrouwd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De arbeidsrechtbanken

Il appartient aux tribunaux du travail de connaître, en matière civile: De arbeidsrechtbanken zijn op burgerlijk vlak bevoegd voor:

  • geschillen met betrekking tot de vernietiging en de uitlegging van instrumenten van collectieve arbeidsreglementering van niet-administratieve aard;
  • geschillen voortvloeiend uit arbeidsbetrekkingen gekenmerkt door een band van ondergeschiktheid en betrekkingen met het oog op het sluiten van arbeidsovereenkomsten;
  • geschillen voortvloeiend uit arbeidsongevallen en beroepsziekten;
  • geschillen in verband met verpleegkundige of ziekenhuisverzorging, de levering van geneesmiddelen voortvloeiend uit klinische dienstverlening, prothesen en orthopedische apparatuur en orthopedie of ieder andere dienst of prestatie geleverd of betaald ten voordele van slachtoffers van arbeidsongevallen of beroepsziekten;
  • vorderingen tot vernietiging van door bevoegde instanties gesloten akten en overeenkomsten waarmee deze zich willen onttrekken aan de uitvoering van verplichtingen die voortvloeien uit de toepassing van de syndicale of arbeidswetgeving;
  • geschillen voortvloeiend uit overeenkomsten die door de wet gelijkgesteld worden met arbeidsovereenkomsten;
  • geschillen voortvloeiend uit leer- en stageovereenkomsten;
  • geschillen tussen werknemers van dezelfde werkgever met betrekking tot rechten en verplichtingen die het gevolg zijn van gezamenlijk uitgevoerde handelingen in het kader van de uitvoering van hun arbeidsbetrekkingen of van een onrechtmatige daad die één van hen begaan heeft en die uit het werk voortvloeit, onverminderd de bevoegdheid van de strafgerechten voor de met de strafrechtelijke aansprakelijkheid verbonden burgerlijke aansprakelijkheid.
  • geschillen tussen socialezekerheidsinstellingen of instellingen voor gezinstoelagen en de begunstigden van de uitkeringen, wanneer ze betrekking hebben op de wettelijke, reglementaire of statutaire rechten, bevoegdheden of verplichtingen van één van hen, onverminderd de bevoegdheid van de administratieve en fiscale gerechten;
  • geschillen tussen vakbondsorganisaties en hun leden of de personen die zij vertegenwoordigen of op wie hun beslissingen een invloed hebben, wanneer ze betrekking hebben op wettelijke, reglementaire of statutaire rechten, bevoegdheden of verplichtingen van één van hen;
  • procedures met het oog op de vereffening en verdeling van het vermogen van socialezekerheidsinstellingen of vakbondsorganisaties, bij ontstentenis van andersluidende wettelijke beschikkingen;
  • geschillen tussen socialezekerheidsinstellingen of tussen vakbondsorganisaties met betrekking tot het bestaan, de reikwijdte of de kwaliteit van de wettelijke, reglementaire of statutaire bevoegdheden of verplichtingen van één van hen die invloed heeft op de ander;
  • uitvoeringsmaatregelen gebaseerd op hun beslissingen of op andere uitvoerbare titels, onverminderd de aan andere gerechten toegekende bevoegdheden;
  • geschillen tussen partijen bij een arbeidsrelatie of tussen één van hen en derden, indien ze door hun bijkomende, aanvullende of afhankelijke aard voortvloeien uit betrekkingen in verband met de arbeidsrelatie, en indien de eis gevoegd wordt bij een andere waarvoor de rechtbank rechtstreeks bevoegd is;
  • tegeneisen die op één van de voornoemde wijzen met de vordering samenhangen, behalve in geval van compensatie in welk geval geen samenhang vereist is;
  • burgerlijke geschillen in verband met stakingen;
  • geschillen tussen werknemerscomités en hun coördinatiecommissies, de onderneming of haar werknemers;
  • andere bij wet toegekende bevoegdheden.

De handelsrechtbanken

Il appartient aux tribunaux de commerce de mettre en l'état et de juger: De handelsrechtbanken zijn bevoegd voor de behandeling van :

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • bijzondere procedures voor de sanering van ondernemingen en faillissementen;
  • vorderingen betreffende het niet-bestaan, de vernietiging en de nietigverklaring van statuten van vennootschappen;
  • vorderingen betreffende de uitoefening van aandeelhoudersrechten;
  • vorderingen tot opschorting en tot vernietiging van besluiten van de aandeelhoudersvergadering;
  • vorderingen tot ontbinding en tot gerechtelijke liquidatie van vennootschappen;
  • declaratoire vorderingen waarbij de eis betrekking heeft op industriële eigendom, in om het even welke door het wetboek van de industriële eigendom voorziene vorm;
  • vorderingen voorzien in het wetboek van het handelsregister;
  • vorderingen tot vernietiging en tot nietigverklaring voorzien in het wetboek van de industriële eigendom. Deze bevoegdheden strekken zich uit tot tussengeschillen en gevoegde zaken.

Il appartient également aux tribunaux de commerce de juger: <}71{> De handelsrechtbanken zijn eveneens bevoegd voor:

  • rechtsmiddelen tegen uitspraken die, overeenkomstig de voorwaarden van het wetboek van de industriële eigendom, de in de wet behandelde rechten toekennen of weigeren;
  • rechtsmiddelen tegen beslissingen van de beheerders van het handelsregister;

Les recours contre les décisions du Conseil de la concurrence et les recours contre les décisions du Conseil de la concurrence et de la Direction générale du commerce et de la concurrence, dans une procédure d'infraction administrative. rechtsmiddelen tegen beslissingen van de mededingingsraad en het directoraat-generaal voor handel en mededinging, in administratieve procedures.

De maritieme rechtbanken

Il appartient aux tribunaux maritimes de connaître des litiges relatifs: De maritieme rechtbanken zijn bevoegd om kennis te nemen van geschillen met betrekking tot:

  • schadevergoedingen verschuldigd voor schade veroorzaakt of geleden door schepen, boten en andere drijvend materieel, of afkomstig van het maritieme gebruik ervan in de algemene zin van de wet;
  • overeenkomsten betreffende de bouw, reparatie, aankoop en verkoop van schepen, boten en ander drijvend materieel, mits zij voor maritiem gebruik zijn bedoeld;
  • overeenkomsten betreffende vervoer over zee of betreffende gecombineerd of multimodaal vervoer;
  • overeenkomsten betreffende vervoer via rivieren of kanalen;
  • overeenkomsten betreffende maritiem gebruik van schepen, boten en ander drijvend materieel, met name charter- of leasevaartuigen;
  • overeenkomsten betreffende de verzekering van schepen, boten en ander drijvend materieel bestemd voor maritiem gebruik en hun lading;
  • hypotheken en voorrechten op schepen en boten alsook elke zakelijke zekerheid rustend op drijvend materieel en de lading ervan;
  • bijzondere procedures betreffende schepen, boten, ander drijvend materieel en hun lading;
  • conservatoire procedures in verband met schepen, boten en ander drijvend materieel, hun lading en brandstof en andere waardevolle voorwerpen behorende tot de schepen, boten en ander drijvend materieel, alsook conservatoire vorderingen jegens de havenautoriteit om het vertrek te beletten van schepen die het voorwerp van een dergelijke procedure vormen;
  • gewone of bijzondere averij, met inbegrip van averij betreffende ander voor maritiem gebruik bestemd drijvend materieel;
  • bijstand en redding op zee;
  • sleep- en loodscontracten;
  • berging van wrakken;
  • burgerlijke aansprakelijkheid met betrekking tot vervuiling van de zee en andere wateren die onder de bevoegdheid van de rechtbank vallen;
  • gebruik, verlies, vondst of toe-eigening van visserstuig of tuig voor de vangst van schaal- en schelpdieren en mariene planten, ankers, scheepstuig, wapens, proviand en andere voorwerpen bestemd voor de navigatie of de visserij, alsook schade aan of veroorzaakt door dit materiaal;
  • schade aan bezittingen van het publieke maritieme domein;
  • eigendom en bezit van wrakken en voorwerpen afkomstig van of voortgebracht door de zee of bestaande overblijfselen, die in de desbetreffende grond of ondergrond liggen of afkomstig zijn van of zich bevinden in binnenwateren, indien er een maritiem belang is;
  • vangsten;
  • alle aangelegenheden in het algemeen met betrekking tot het maritieme handelsrecht.

<}88{> Rechtbanken met specifieke bevoegdheden:

Zijn rechtbanken met specifieke bevoegdheden: a) de burgerlijke Varas; de strafrechtelijke varas; de strafrechtelijke juízos; Juízos belast met kleine burgerlijke zaken; Juízos belast met kleine strafrechtelijke zaken.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Lorsque cela se justifie, des varas aux compétence mixtes, civile et pénale, peuvent être créées. Wanneer dat gemotiveerd kan worden, kunnen varas met gemengde bevoegdheid – burgerlijke en strafrechtelijke – opgericht worden.

Burgerlijke varas

De burgerlijke varas zijn bevoegd:

  • om burgerlijke declaratoire vorderingen te behandelen waarvan de waarde de limiet van de bevoegdheid in laatste aanleg van het hof van beroep (tribunal da Relação) overtreft waarvoor de wet de tussenkomst van een college van meerdere rechters voorziet;
  • om vorderingen voor uitvoeringsmaatregelen te onderzoeken en er uitspraak over te doen, die gesteund zijn op andere titels dan een rechterlijke beslissing, waarvan de waarde de limiet van de bevoegdheid in laatste aanleg van de hoven van beroep overtreft;
  • om conservatoire procedures die betrekking hebben op acties die onder hun bevoegdheid vallen te onderzoeken en er uitspraak over te doen;
  • voor andere hen bij wet toegekende bevoegdheden.

Là où n'y a pas de tribunaux de la famille et de commerce, la compétence de mise en état et de jugement des actions déclaratoires d'une valeur supérieure au taux de compétence en dernier ressort du tribunal de seconde instance dans lequel la loi prévoit l'intervention de la formation collégiale s'étend aux actions en matière de famille et de commerce. Waar er geen familie- en handelsrechtbanken zijn wordt de bevoegdheid van het hof van beroep om declaratoire vorderingen te behandelen waarvan de waarde de limiet overschrijdt waarbij de wet een behandeling door een college met meerdere rechters voorschrijft, uitgebreid tot familie- en handelszaken.

Sont déférées aux varas civiles les affaires pendantes devant les juízos civils dans lesquelles on constate une modification de valeur susceptible d'entraîner leur compétence. Bij burgerlijke juízos aanhangige zaken waarbij een wijziging van de waarde wordt vastgesteld worden naar de burgerlijke varas verwezen.

Sont également déférées aux varas civiles, pour jugement et renvoi ultérieur, les affaires qui ne sont pas initialement de leur compétence ou copie des nécessaires pièces de procédure, dans les cas où la loi prévoit, à un certain stade de la procédure, l'intervention de la formation collégiale. Vorderingen die aanvankelijk niet tot hun bevoegdheid behoorden of waarin de noodzakelijke procedurestukken gecertificeerd moeten worden, worden in de gevallen waarin de wet in een bepaalde fase van de procedure de tussenkomst van een college van meerdere rechters voorschrijft eveneens naar de burgerlijke varas verwezen, voor afdoening en terugzending.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Dans les varas civiles, il appartient au juge de la cause ou au juge à qui l'affaire a été attribuée de diriger les audiences de débat et de jugement, de prononcer le jugement final et de remédier aux déficiences de celui-ci, ainsi que de le clarifier, de le réformer ou de le confirmer. Bij de burgerlijke varas is de procesrechter of de rechter aan wie de zaak is toegewezen bevoegd om de mondelinge behandeling voor te zitten, een eindvonnis uit te spreken en de gebreken daarvan te behandelen, alsook het te verduidelijken, te wijzigen of te bevestigen.

Burgerlijke juízos

Les juízos civils sont compétents pour mettre en état et juger les procès de nature civile qui ne sont pas de la compétence des varas civiles et des juízos chargés des petits litiges civils. De burgerlijke juízos zijn bevoegd om de processen van burgerlijke aard die niet onder de bevoegdheid van de burgerlijke varas en de voor kleine burgerlijke geschillen bevoegde juízos vallen, te behandelen.

Juízos voor kleine burgerlijke geschillen

De juizos voor kleine burgerlijke geschillen zijn bevoegd voor de burgerlijke zaken waarop de kortgedingprocedure voor korte rechtspleging van toepassing is en de niet in het wetboek van de burgerlijke rechtspleging voorziene burgerlijke zaken waarvoor een speciale procedure bestaat en waarbij geen gewone rechtsmiddelen tegen de beslissing openstaan.

RECHTSMIDDELEN, PROCEDURE WEGENS PROCEDUREFOUTEN EN VRAGEN OM VERDUIDELIJKING EN WIJZIGING VAN GERECHTELIJKE BESLISSINGEN

Les décisions judiciaires peuvent faire l'objet de demandes de rectification d'erreurs matérielles, d'invocation de nullité, d'invocation d'obscurités ou ambiguïtés, de demandes de réforme quant aux dépens et amendes, d'invocation d'erreurs manifestes dans la détermination de la règle de droit applicable ou dans la qualification juridique des faits et d'invocation de l'existence dans la procédure d'éléments propres à justifier une décision différente et non pris en considération, également par erreur. Gerechtelijke beslissingen kunnen het voorwerp uitmaken van verzoeken tot rechtzetting van materiële fouten, het inroepen van nietigheden, onduidelijkheden of dubbelzinnigheden, van verzoeken tot wijziging van de proceskosten en boeten, het inroepen van manifeste vergissingen bij het bepalen van de toepasselijke rechtsregel of de juridische kwalificering van de feiten en het inroepen van het bestaan van in de procedure, eveneens per vergissing, niet in overweging genomen elementen die een andere beslissing kunnen rechtvaardigen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Les recours sont le moyen procédural d'obtenir le réexamen des questions ayant fait l'objet de décisions judiciaires afin de modifier le sens de celles-ci. De rechtsmiddelen zijn het proceduremiddel waarmee een nieuw onderzoek kan worden afgedwongen over kwesties die al het voorwerp van gerechtelijke beslissingen hebben uitgemaakt, teneinde de zin ervan te wijzigen.

Les recours prévus par le Code de procédure civile peuvent être ordinaires ou extraordinaires. De in het wetboek van de burgerlijke rechtspleging vastgelegde rechtsmiddelen kunnen gewoon of buitengewoon zijn.

Les recours ordinaires consistent à attaquer des décisions judiciaires non encore passées en force de chose jugée (ce qui signifie qu'elles sont attaquables et que le délai de recours n'est pas encore venu à expiration). Gewone rechtsmiddelen hebben betrekking op het bestrijden van nog niet in kracht van gewijsde getreden gerechtelijke beslissingen (beslissingen die nog bestreden kunnen worden en waarvoorde termijn voor het aanwenden van rechtsmiddelen nog niet verstreken is).

Les recours extraordinaires consistent à attaquer des décisions judiciaires déjà passées en force de chose jugée. Buitengewone rechtsmiddelen hebben betrekking op het bestrijden van gerechtelijke beslissingen die al in kracht van gewijsde zijn getreden.

Les recours ordinaires sont l'apelação, la revista et l'agravo en première et seconde instance. De gewone rechtsmiddelen in eerste en tweede aanleg zijn het hoger beroep (apelação), de hogere voorziening (revista) en de het verzet (agravo).

De buitengewone rechtsmiddelen zijn de revisie (revisão) en het derdenverzet (oposição de terceiro).

Les recours doivent être formés devant le tribunal dont dépend hiérarchiquement celui dont la décision est attaquée. De rechtsmiddelen moeten worden ingesteld bij het rechtscollege dat hiërarchisch hoger staat dan het college waarvan de beslissing bestreden wordt.

Gewone rechtsmiddelen

Les recours ordinaires contre les décisions de la juridiction de première instance sont l'apelação et l'agravo en première instance. De gewone rechtsmiddelen tegen de beslissingen van de in eerste aanleg bevoegde gerechten zijn het hoger beroep (apelação) en het verzet (agravo)in eerste aanleg.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het hoger beroep kan worden ingesteld tegen de eindbeslissing en tegen de beslissing die na het neerleggen van alle conclusies wordt gegeven (despacho saneador), de ontvankelijkheid beoordeelt en de voor de beslissing pertinente feiten opsomt, hierbij een onderscheid makend tussen de bewezen feiten en de later te onderzoeken feiten – waarin over de grond van de zaak wordt beslist.

Het verzet staat open tegen de beslissingen waartegen rechtsmiddelen mogelijk zijn maar waartegen geen hoger beroep kan worden ingesteld.

Les recours ordinaires formés contre les décisions de la juridiction de seconde instance sont : la revista et l'agravo en seconde instance. <}74{> De gewone rechtsmiddelen tegen in tweede aanleg gewezen beslissingen zijn de hogere voorziening (revista)en het verzet (agravo) in tweede aanleg.

La revista peut être formée contre la décision du tribunal de seconde instance qui juge du fond de l'affaire et qui est attaquée pour violation de dispositions matérielles. De hogere voorziening staat open tegen de beslissingen van het gerecht dat in tweede aanleg uitspraak doet over de grond van de zaak, en kan worden ingesteld wegens schending van het materiële recht.

Het verzet in tweede aanleg staat open tegen de beslissingen waartegen rechtsmiddelen mogelijk zijn maar waartegen geen hogere voorziening kan worden ingesteld.

De jurisdictie van de rechtscolleges

De jurisdictie van de rechtscolleges is de in geld uitgedrukte waarde tot dewelke een rechtscollege vonnissen kan vellen zonder dat tegen deze beslissingen rechtsmiddelen openstaan.

En matière civile, le taux de compétence en dernier ressort des tribunaux de seconde instance est de 14 963,94 euros et celui des tribunaux de première instance est de 3 740,98 euros. In burgerlijke zaken is dat bedrag in laatste aanleg voor de in tweede aanleg bevoegde gerechten 14 963,94 EUR en voor in eerste aanleg bevoegde gerechten 3 740,98 EUR.

Buitengewone rechtsmiddelen

De buitengewone rechtsmiddelen zijn de revisie (revisão) en het derdenverzet (oposição de terceiro).

La décision passée en force de chose jugée peut faire l'objet d'une révision dans les cas suivants: Een beslissing die in kracht van gewijsde is gegaan kan in volgende gevallen het voorwerp van een revisie uitmaken:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • indien voor een strafvonnis dat in kracht van gewijsde is getreden wordt aangetoond dat bij de uitspraak sprake is geweest van prevaricatie, knevelarij, omkoping of corruptie vanwege de rechter of één van de bij de beslissing betrokken rechters.
  • indien een reeds in kracht van gewijsde getreden vonnis wordt voorgelegd dat de valsheid vaststelt van een document, een gerechtelijke akte, een getuigenis of een deskundigenbewijs die de bestreden beslissing kunnen hebben bepaald. De valsheid van een document of van een gerechtelijke akte is evenwel geen grond voor een revisie als de kwestie besproken is tijdens de procedure die tot de bestreden beslissing geleid heeft;
  • indien een document wordt overgelegd waarvan de partij die het inroept geen kennis heeft gehad of waarvan zij tijdens de procedure waarin de bestreden beslissing is gevallen geen gebruik heeft kunnen maken en die op zich volstaat om de beslissing in een voor de verliezer gunstiger zin aan te passen;
  • indien een bekentenis, afstand of dading waarop de beslissing zich steunde door een reeds in kracht van gewijsde getreden vonnis is vernietigd of nietig is verklaard;
  • indien de bekentenis, afstand of dading nietig is;
  • als, na een vonnis en tenuitvoerlegging bij verstek, bij ontstentenis van enige tussenkomst van de beschuldigde, wordt aangetoond dat hij niet gedagvaard is of dat de dagvaarding nietig was;
  • indien zij strijdig is met een eerdere beslissing die ten aanzien van beide partijen in kracht van gewijsde is getreden.

La tierce opposition (oposição de terceiro) est un moyen de recours contre une décision judiciaire dont l'utilisation par le tiers à qui cette décision a été préjudiciable se justifie lorsque le litige repose sur un acte frauduleux des parties et que le tribunal ne s'est pas aperçu de la fraude. Het derdenverzet (oposição de terceiro) is een rechtsmiddel dat een derde tegen een gerechtelijke beslissing die hem schade berokkent kan instellen indien het geschil op een vervalste akte tussen de partijen berust en het rechtscollege de fraude niet heeft opgemerkt.

Beslissingen waartegen rechtsmiddelen openstaan

Gewone rechtsmiddelen kunnen enkel worden ingesteld indien de waarde van het geschil hoger is dan de limiet die de jurisdictie van de gerechten bepaalt en voorzover de beslissing in het nadeel van de beroep instellende partij is gewezen een waarde betreft die meer dan de helft van deze limiet bedraagt; in geval van gegronde twijfel over de waarde van de veroordeling wordt enkel rekening gehouden met de waarde van het geschil.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het rechtsmiddel is ongeacht de waarde van het geschil steeds ontvankelijk als het gebaseerd is op een schending van de internationale bevoegdheidsregels die betrekking heeft op de grond van de zaak of op de hiërarchie of wegens onverenigbaarheid met een in kracht van gewijsde getreden vonnis.

Sont également toujours susceptibles de recours les décisions relatives à la valeur du litige, des incidents ou des procédures conservatoires, au motif que leur valeur dépasse le taux de compétence en dernier ressort du tribunal dont la décision est attaquée. Tegen beslissingen over de waarde van het geschil, de tussengedingen of de conservatoire procedures kunnen steeds rechtsmiddelen worden ingesteld op grond van de overweging dat de waarde ervan de limiet van de jurisdictie in laatste aanleg van het rechtscollege dat de bestreden beslissing heeft gewezen overschrijdt.

Est toujours recevable le recours contre un arrêt de la cour d'appel qui est en contradiction avec un autre arrêt de cette même cour d'appel ou d'une autre sur la même question fondamentale de droit et qui n'est pas susceptible de recours ordinaire pour un motif étranger au taux de compétence en dernier ressort de la Cour sauf si l'orientation qui se dégage de cet arrêt est conforme à une jurisprudence de la Cour suprême de justice (Supremo Tribunal de Justiça). Ook steeds ontvankelijk zijn rechtsmiddelen tegen een uitspraak van het hof van beroep die in strijd is met een andere uitspraak over dezelfde fundamentele rechtsvraag van datzelfde of een ander hof van beroep als het geen gewone rechtsmiddelen betreft op andere gronden dan het bedrag van de bevoegdheid in laatste aanleg van het hof, behalve als de oriëntatie van dat arrest met de rechtspraak van het Hooggerechtshof (Supremo Tribunal de Justiça) overeenstemt.

Indépendamment de la valeur du litige et de la condamnation, le recours est toujours recevable devant la cour d'appel dans les actions portant sur la validité ou la persistance de baux d'habitation. Ongeacht de waarde van het geschil en van de veroordeling zijn rechtsmiddelen bij het hof van beroep steeds ontvankelijk in vorderingen betreffende de geldigheid of het voortbestaan van huurcontracten voor woningen.

Est toujours recevable le recours contre une décision allant à l'encontre de la jurisprudence constante de la Cour suprême de justice (Supremo Tribunal de Justiça). Rechtsmiddelen tegen een beslissing die tegen vaste rechtspraak van het Hooggerechtshof (Supremo Tribunal de Justiça) ingaat zijn steeds ontvankelijk.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Beslissingen waartegen geen rechtsmiddelen openstaan

Ne sont pas susceptibles de recours les ordonnances de pure routine et celles qui sont rendues dans l'exercice légal d'un pouvoir discrétionnaire. Er staan geen rechtsmiddelen open tegen beschikkingen over procedurekwesties en deze genomen in het kader van de wettelijke uitoefening van een discretionaire bevoegdheid.

Wie kan een rechtsmiddel instellen?

Hormis la tierce opposition, les recours ne peuvent être formés que par ceux qui, ayant été partie principale au litige, ont perdu le procès. Op het derdenverzet na kunnen rechtsmiddelen uitsluitend worden ingesteld door wie als hoofdpartij het proces heeft verloren.

Toutefois, les personnes directement et effectivement lésées par la décision peuvent former un recours contre elle, même si elles n'ont pas été parties au litige ou n'ont été que parties accessoires. Personen die door de beslissing rechtstreeks en daadwerkelijk worden geschaadt, kunnen er evenwel een rechtsmiddel tegen instellen, zelfs als ze niet als partij of bijkomende partij bij het geding betrokken waren.

Verlies van het recht om rechtsmiddelen in te stellen en afstand van het rechtsmiddel

De partijen hebben het recht om van het rechtsmiddel af te zien, maar de voorafgaande afstand heeft slechts gevolgen als ze van beide partijen uitgaat.

Celui qui a accepté la décision après son prononcé n'est pas autorisé à recourir. Wie de beslissing na de uitspraak heeft aanvaard, heeft niet langer het recht om rechtsmiddelen in te stellen.

L'acceptation de la décision peut être expresse ou tacite. De aanvaarding van de beslissing kan uitdrukkelijk of stilzwijgend zijn. De stilzwijgende aanvaarding is deze die volgt uit iedere handeling die manifest onverenigbaar is met de wil om rechtsmiddelen in te stellen.

Le requérant peut, par simple demande, se désister librement du recours formé. De verzoeker kan bij eenvoudig verzoek vrij van het ingestelde rechtsmiddel afzien.

Onafhankelijke en ondergeschikte rechtsmiddelen

Indien beide partijen het proces hebben verloren zullen zij elk een rechtsmiddel moeten instellen om de wijziging te bekomen van het gedeelte van de beslissing dat ten aanzien van hen ongunstig is; de door hen ingestelde rechtsmiddelen kunnen in dat geval onafhankelijk of ondergeschikt zijn.

Een onafhankelijk rechtsmiddel moet binnen de normale termijnen en onder de normale voorwaarden ingesteld worden; een ondergeschikt rechtsmiddel kan binnen een termijn van tien dagen worden ingesteld, vanaf de notificatie van de beschikking die het rechtsmiddel van de tegenpartij toelaat.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de eerste verzoeker afstand doet van het rechtsmiddel, of indien het rechtsmiddel zonder gevolg blijft of het rechtscollege er geen kennis van neemt, vervalt het ondergeschikte rechtsmiddel en zijn alle proceskosten ten laste van de eerste verzoeker.

Behoudens expliciete verklaring in tegengestelde zin staat de afstand van het recht om een rechtsmiddel in te stellen of de uitdrukkelijke of stilzwijgende aanvaarding van de beslissing door één van de procespartijen het instellen van een ondergeschikt rechtsmiddel niet in de weg, mits de tegenpartij een rechtsmiddel tegen de beslissing instelt.

Als het onafhankelijke rechtsmiddel ontvankelijk is, is het ondergeschikte rechtsmiddel dat eveneens, zelfs indien de waarde van het voor de betrokken verzoeker ongunstige deel van de bestreden beslissing de helft of minder bedraagt van de limiet waarbinnen het betrokken rechtscollege in laatste aanleg bevoegd is.

Uitbreiding van het rechtsmiddel tot medelitiganten die geen rechtsmiddel instellen

Le recours formé par une des parties profite à ses colitigants en cas de nécessaire pluralité d'appelants. Een rechtsmiddel ingesteld door één partij komt de andere procespartijen ten goede in geval van een noodzakelijke voeging van partijen.

En dehors du cas de nécessaire pluralité d'appelants (situation caractérisée par l'imposition légale de l'intervention dans l'action de tous les intéressés à la relation génératrice du litige), le recours formé profite également aux autres: Behoudens het geval van noodzakelijke voeging van partijen (situatie gekenmerkt door de wettelijk voorgeschreven tussenkomst bij het rechtsmiddel van alle belanghebbenden van het geding dat eraan ten grondslag ligt), komt het ingestelde rechtsmiddel de andere partijen eveneens ten goede:

  • indien zij, voor het gedeelte dat van gemeenschappelijk belang is, zich bij het rechtsmiddel aansluiten;
  • indien zij een belang hebben dat in wezen van het belang van de verzoeker in beroep afhangt;
  • indien zij solidair werden veroordeeld, behalve wanneer het rechtsmiddel wegens de aangevoerde middelen slechts op de persoon van de verzoeker in beroep betrekking heeft.

Le colitigant par nécessaire pluralité d'appelants ainsi que le colitigant qui se trouve dans la situation des alinéas b) ou c) peuvent assumer à tout moment la position de requérant principal. De medelitigant door noodzakelijke voeging van partijen evenals de medelitigant die zich in een situatie bedoeld onder b) of c) bevindt kunnen te allen tijde de rol van hoofdverzoeker spelen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Subjectieve en objectieve afbakening van het rechtsmiddel

Indien meerdere partijen de zaak hebben gewonnen, moet de beschikking die het rechtsmiddel toelaat hen allen betekend worden; het is de verzoeker evenwel - behalve in geval van noodzakelijke voeging van partijen – geoorloofd bij het instellen van het rechtsmiddel één of meerdere partijen die gewonnen hebben ervan uit te sluiten.

Indien het dictum van het vonnis afzonderlijke beslissingen bevat, heeft de verzoeker eveneens het recht om het rechtsmiddel tot bepaalde beslissingen te beperken, voorzover hij die in zijn verzoekschrift specifieert.

A défaut de spécification, le recours porte sur tout ce qui, dans le dispositif du jugement, est défavorable au requérant. Als er niets wordt gespecifieerd, heeft het rechtsmiddel betrekking op alle onderdelen van het dictum die voor de verzoeker ongunstig zijn.

Dans ses conclusions, le requérant peut restreindre, expressément ou tacitement, l'objet initial du recours. De verzoeker mag in zijn memories expliciet of impliciet het initiële voorwerp van het rechtsmiddel beperken.

Les effets du jugement, dans la partie ne faisant pas l'objet du recours, ne peuvent être altérés par la décision sur le recours ni par l'annulation du procès. De gevolgen van de onderdelen van het vonnis waartegen geen rechtsmiddel werd ingesteld kunnen noch door de beslissing over het rechtsmiddel, noch door de nietigverklaring van het proces gewijzigd worden.

Termijn voor het instellen van rechtsmiddelen

De termijn voor het instellen van rechtsmiddelen bedraagt tien dagen vanaf de betekening van de beslissing; indien de partij verstek heeft laten gaan en er geen betekening aan de gekende woonplaats moet gebeuren, loopt de termijn vanaf de uitspraak van de beslissing.

Betreft het tijdens de procedure gegeven beschikkingen of mondelinge vonnissen, dan loopt de termijn vanaf de dag van uitspraak indien de partij aanwezig was of werd opgeroepen om de uitspraak bij te wonen; anders loopt de termijn volgens de in de vorige alinea beschreven regels.

Indien er in andere dan de hoger vermelde gevallen geen betekening vereist is, loopt de termijn vanaf de dag waarop de betrokkene van de beslissing kennis heeft gekregen.

Als vóór het verstrijken van de termijn van tien dagen een einde komt aan het niet-verschijnen van de partij, moet het vonnis of de beschikking betekend worden en begint de termijn vanaf de datum van de betekening te lopen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De tussenkomst van het Grondwettelijk hof

Bij het Grondwettelijk Hof kunnen alle beslissingen van hoven en rechtbanken worden aangevochten die:

  • de toepassing van een regel weigeren op grond van strijdigheid met de grondwet;
  • een regel toepassen waarvan de ongrondwettigheid in de loop van de procedure werd opgeworpen;
  • de toepassing van een wetsvoorschrift weigeren op grond van onwettigheid wegens strijdigheid met een hogere rechtsregel;
  • de toepassing van regionale wetsvoorschriften weigeren op grond van onwettigheid wegens strijdigheid met de wetgeving van een autonome regio of van het algemene recht van de republiek;
  • de toepassing weigeren van een door een overheidsorgaan uitgevaardigd voorschrift op grond van zijn onwettigheid wegens strijdigheid met de wetgeving van een autonome regio;
  • een voorschrift toepassen waarvan de onwettigheid in de loop van de procedure op basis van een van de in de drie vorige alinea’s vermelde redenen werd opgeworpen.

Lorsque la disposition dont l'application a été refusée figure dans une convention internationale, un acte législatif ou un décret réglementaire, les recours prévus aux alinéas a) et c) sont obligatoires pour le ministère public. Indien het voorschrift waarvan de toepassing geweigerd werd in een internationale overeenkomst, een wetgevende akte of een uitvoeringsbesluit voorkomt, dient het openbaar minnisterie rechtsmiddelen uit de alinea’s a) en c) verplicht in te stellen. De rechtsmiddelen uit de alinea’s b) en f) staan slechts open voor de partij die de ongrondwettigheid of de onwettigheid heeft opgeworpen.

Le recours devant la Cour constitutionnelle, obligatoire pour le ministère public, est également ouvert contre les décisions des tribunaux qui appliquent une disposition précédemment jugée inconstitutionnelle ou illégale par la Cour constitutionnelle elle-même. Het voor het openbaar ministerie verplichte rechtsmiddel bij het Grondwettelijk Hof staat eveneens open tegen alle beslissingen van gerechten die een in het verleden door het Grondwettelijk Hof zelf ongrondwettig of onwettig bevonden regel toepassen.

Les recours devant la Cour constitutionnelle sont limités à la question de l'inconstitutionnalité ou de l'illégalité, selon le cas. De rechtsmiddelen bij het Grondwettelijk Hof zijn beperkt tot de vraag betreffende respectievelijk de ongrondwettigheid of de onwettigheid.

Basiswetgeving op dit gebied

  • Grondwet van de Portugese republiek (art. 20 en 202 tot 224);
  • Wet op de organisatie en de werking van de rechtbanken (Lei de Organização e Funcionamento dos Tribunais Judiciais) (wet nr. 3/99 van 13 januari 1999);
  • Uitvoeringsbesluit betreffende de wet op de organisatie en de werking van de rechtbanken (decreetwet nr. 186-A/99 van 31 mei 1999);
  • Wetboek van de burgerlijke rechtspleging (tekst opnieuw gepubliceerd als bijlage bij decreetwet nr. 329-A/95 van 12 december 1995, met inbegrip van de wijzigingen voortvloeiend uit volgende teksten: decreetwet nr. 180/96 van 25 september 1996, decreetwet nr. 125/98 van 12 mei 1998, wet nr. 59/98 van 25 augustus 1998, decreetwet nr. 269/98 van 1 september 1998, decreetwet nr. 315/98 van 24 oktober 1998, wet nr. 3/99 van 13 januari 1999, decreetwet nr. 375-A/99 van 20 september 1999, decreetwet nr. 183/2000 van 10 augustus 2000, wet nr. 30-D/2000 van 20 december 2000 en wet nr. 13/2002 van 19 februari 2002).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Nuttige links

Supremo Tribunal de Justiça (Hooggerechtshof) English - français - português

Ministério da Justiça (Ministerie van Justitie)

Tribunal Constitucional (Grondwettelijk Hof)

Tribunal da Relação de Lisboa (Hof van Beroep van Lissabon)

Tribunal da Relação de Coimbra (Hof van Beroep van Coimbra)

Tribunal da Relação de Évora (Hof van Beroep van Évora)

Tribunal da Relação do Porto (Hof van Beroep van Porto)

Procuradoria Geral da República (Procureur-generaal van de Republiek)

Centro de Estudos Judiciários (Centrum voor Juridische Studies - organisme bevoegd voor de opleiding van de Portugese magistraten);

Direcção Geral da Administração da Justiça (Directoraat-generaal van de Rechterlijke macht - verstrekt met name inlichtingen over de adressen en verdere gegevens van de rechtscolleges en hun territoriale bevoegdheid en geeft toegang to de pagina van de gerechtsdeurwaarders);

Gabinete de Política Legislativa e Planeamento do Ministério da Justiça (Bureau voor Wetgevingsbeleid en planning van het Ministerie van Justitie)

Direcção Geral dos Registos e do Notariado (Directoraat-generaal voor de registratie en het notariaat)

Instituto do Consumidor (Instituut voor de Consument)

Associação Sindical dos Juizes Portugueses (Beroepsvereniging van de Portugese rechters)

Sindicato dos Magistrados do Ministério Público (Beroepsvereniging van de magistraten van het openbaar ministerie)

Ordem dos Advogados (Orde van de advocaten)

Base de legislação «on-line» (On line wetgevingsdatabank – bevat de regelgeving en akten gepubliceerd in reeks I van de Diario da República vanaf 1 januari 1970; verschaft kosteloze toegang tot de wetgeving gepubliceerd in reeks I vanaf 1 januari 2000).

WAARSCHUWING:

Les présentes notes seront actualisées et progressivement étoffées et n'ont pas de vocation doctrinale, mais reflètent, en évitant l'interprétation, les contenus normatifs et le langage utilisés par le législateur, dans un but de divulgation simplifiée et sommaire d'aspects spécifiques du droit portugais. Deze inlichtingen zullen gaandeweg bijgewerkt en aangevuld worden en hebben geen doctrinaire bedoeling. Zij weerspiegelen echter, met vermijding van enige interpretatie, de normatieve inhoud en de door de wetgever gehanteerde taal, om op een vereenvoudigde en beknopte manier specifieke aspecten van het Portugese recht toe te lichten.

Het lezen ervan maakt de desgevallende raadpleging van beroepsjuristen niet overbodig.

Momenteel niet opgenomen zijn de regels betreffende de toegang tot het Grondwettelijk Hof, voor de rechtsmiddelen tegen beslissingen in het kader van de tenuitvoerlegging, de bijzondere procedures en de specifieke gerechtelijke domeinen (arbeidsgerechten, jeugdgerechten, procedures voor de sanering van ondernemingen en faillissementen, etc.).

« Organisatie van de rechtspraak - Algemene informatie | Portugal - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 09-07-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk