Europese Commissie > EJN > Organisatie van de rechtspraak > Frankrijk

Laatste aanpassing: 19-05-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Organisatie van de rechtspraak - Frankrijk




Er bestaan verschillende soorten rechtbanken die in twee grote orden worden ingedeeld, namelijk de rechterlijke en de bestuurlijke orde, naargelang de aard of het belang van het betrokken geschil of de ernst van de inbreuken.

De rechterlijke orde:

Wanneer tussen deze twee orden rechterlijk en bestuurlijk een bevoegdheidsconflict rijst, wijst de tribunal des conflits de bevoegde rechtbank aan.

ORGANIGRAMMEN (41KB pdf)

Gedetailleerde uiteenzetting

Tribunal d'instance

De tribunal d'instance (kantongerecht) doet uitspraak in geschillen tussen particulieren met een waarde van minder dan 7.600 EUR in verband met een aantal materies waarvoor deze rechtbank bevoegd is (persoonlijke en roerende vorderingen). Deze rechtbank kan geen uitspraak doen in geschillen in verband met materies waarvoor een andere rechtbank uit hoofde van de wet bevoegd is, ook al bedraagt de waarde van de vordering minder dan 7.600 EUR.

De tribunal d’instance is eveneens bevoegd voor een aantal zaken die in de wet zijn opgesomd:

  • loonbeslag;
  • lijfrente met een waarde van 3.800 EUR of minder;
  • verkiezingszaken;
  • woninghuur.

Voorts heeft de tribunal d’instance administratieve bevoegdheden:

  • registreren van Franse nationaliteitsverklaringen;
  • opstellen van akten van bekendheid en van attesten van nationaliteit;
  • aanbrengen en wegnemen van zegels inzake nalatenschappen.

Andere bevoegdheden:

De juge d'instance (kantonrechter) is de voogdijrechter.

Hij verklaart minderjarigen ontvoogd en organiseert de regeling tot bescherming (curatele, voogdij) van personen met beperkte geestesvermogens.

Samenstelling en locatie

De tribunal d’instance is samengesteld uit een of meer rechters, maar de zaken worden behandeld door één rechter.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De tribunal d'instance is doorgaans in de hoofdplaats van het arrondissement gevestigd.

De bevoegde tribunal d'instance is die van de verblijfplaats van de verweerder, dat wil zeggen de persoon tegen wie u een vordering instelt.

Lokale adressen

Voor het adres van de bevoegde dienst: Les Pages Jaunes ( France Telecom).

Referentieteksten

Bevoegdheden en organisatie van de tribunal d'instance : Code de l'organisation judiciaire: artikelen L321-1 tot en met L323-1

Tribunal de grande instance

De tribunal de grande instance (arrondissementsrechtbank) is bevoegd voor:

  • geschillen tussen particulieren (burgerlijke zaken) met een waarde van meer dan 7.600 EUR;
  • geschillen in verband met familie (huwelijk, echtscheiding, adoptie, nalatenschappen, afstamming), nationaliteit, onroerend beslag, octrooien, merken en vereffening van verenigingen, en dit ongeacht het bedrag.

Samenstelling

De tribunal de grande instance is samengesteld uit beroepsrechters: voorzitter, vice-voorzitters, rechters, procureurs van de Republiek, substituten.

Ook zijn er gespecialiseerde rechters, zoals de rechter in familiezaken (echtscheiding en scheiding).

Andere gespecialiseerde rechters zijn:

  • de onteigeningsrechter (onteigeningsvergoeding);
  • de beslagrechter (geschillen in verband met beslag).

De tribunal de grande instance is doorgaans in de hoofdplaats van het departement gevestigd, maar kan ook in andere gemeenten gevestigd zijn.

Tot welke tribunal de grande instance moet u zich wenden?

In beginsel moet u uw vordering instellen bij de tribunal de grande instance van de woonplaats van de persoon tegen wie u een vordering instelt.

Uitzonderingen:

  • procedures in verband met onroerende goederen: de tribunal de grande instance van de plaats waar het goed gelegen is;
  • procedures in verband met nalatenschappen: de tribunal de grande instance van de plaats waar de nalatenschap is opengevallen.

Andere uitzonderingen :

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • vorderingen in verband met een overeenkomst: de tribunal de grande instance van de plaats waar de overeenkomst moet worden uitgevoerd;
  • vorderingen in verband met een verkoopovereenkomst: de tribunal de grande instance van de plaats van levering;
  • vorderingen in verband met onderhoudsgeld: de tribunal de grande instance van de woonplaats van de eiser.

Referentieteksten

Bevoegdheden en organisatie van de tribunal de grande instance : Code de l'organisation judiciaire: artikelen L311-1 tot en met L311-4 - Code de l'organisation judiciaire: artikelen L311-10 tot en met L311-13

Tribunal de commerce

De tribunal de commerce (handelsrechtbank) is bevoegd voor alle handelsgeschillen :

  • geschillen tussen handelaars in de uitoefening van hun beroep (bijvoorbeeld een handelaar betwist de waarde van goederen die hij van een andere handelaar heeft gekocht);
  • geschillen tussen vennoten van een handelsvennootschap;
  • geschillen in verband met de verkoop van een handelszaak.

De tribunal de commerce is eveneens bevoegd voor:

  • geschillen in verband met commerciële transacties tussen handelaars en niet-handelaars (bijvoorbeeld u betwist de kwaliteit van een product dat u van een handelaar hebt gekocht);
  • geschillen in verband met opschorting of surséance van betaling en gerechtelijke vereffening.

Administratieve taak

Het handelsregister en het vennootschapsregister waarin handelaars zich moeten inschrijven, worden bijgehouden door de griffie van de tribunal de commerce.

Samenstelling

De tribunal de commerce is samengesteld uit een voorzitter en een variërend aantal lekenrechters. Om uitspraak te doen, moeten er minstens drie rechters zijn.

De rechters worden voor twee of vier jaar verkozen door vertegenwoordigers van de handelaars en industriëlen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Tot welke tribunal de commerce moet u zich wenden?

Doorgaans zijn er een of meerdere tribunaux de commerce in een departement (hetzelfde rechtsgebied als de tribunal de grande instance).

Is er geen tribunal de commerce, dan worden geschillen beslecht door de tribunal de grande instance volgens de rechtspleging die in de tribunal de commerce van toepassing is.

In beginsel moet u uw vordering instellen bij de tribunal de commerce van de woonplaats van de verweerder.

Referentieteksten

Bevoegdheden van de tribunal de commerce : Code de l'organisation judiciaire: artikelen L411-1 tot en met L411-7

Conseil de prud’hommes

De conseil de prud’hommes (arbeidsrechtbank) behandelt individuele geschillen tussen werkgevers en werknemers (arbeidsovereenkomst of leercontract).

Bent u ambtenaar of werknemer van de Staat, dan moet u zich wenden tot de tribunal administratif (administratieve rechtbank). De conseil de prud’hommes komt tussen op verzoek van de werknemer of de werkgever en poogt de partijen te verzoenen. De conseil de prud’hommes doet slechts uitspraak wanneer de verzoeningspoging – die in beginsel verplicht is, tenzij de wet anders bepaalt – mislukt is.

Waar bevindt zich de conseil de prud’hommes?

In beginsel in de hoofdplaats van het departement of het kanton.

Welke conseil de prud’hommes is bevoegd?

In beginsel die van de plaats van de onderneming. De werknemers die buiten een onderneming werken, moeten zich wenden tot de conseil de prud’hommes van hun woonplaats.

Wie doet uitspraak?

De conseil de prud'hommes is samengesteld uit verkozen rechters, en het aantal vertegenwoordigers van de werknemers dient gelijk te zijn aan het aantal vertegenwoordigers van de werkgevers. De conseil de prud’hommes is in vijf gespecialiseerde sectoren verdeeld:

  • kader;
  • industrie;
  • handel en commerciële diensten;
  • landbouw;
  • diverse activiteiten.

Tevens wordt er in elke conseil de prud’hommes een gemeenschappelijk college aangewezen voor de behandeling van de procedures in kort geding.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Zijn de stemmen tussen de vier rechters verdeeld, dan wordt de conseil de prud'hommes voorgezeten door een rechter van de tribunal d’instance.

Referentieteksten

Bevoegdheden en organisatie van de conseil de prud’hommes : Code du travail: artikel L511-1 - Code du travail: artikelen L512-1 tot en met L512-3

tribunal des affaires de la sécurité sociale

De tribunal des affaires de la sécurité sociale (socialezekerheidsrechtbank) behandelt de geschillen tussen de socialezekerheidskassen en hun aangeslotenen.

De geschillen hebben in hoofdzaak betrekking op:

  • de aansluiting (inschrijving bij een socialezekerheidskas);
  • de berekening en invordering van de bijdragen en de uitkeringen.

De tribunal des affaires de la sécurité sociale is niet bevoegd voor :

  • medische beslissingen (bevoegdheid van de regionale technische commissie);
  • klachten over strafrechtelijke inbreuken op de code de la sécurité sociale (wetboek sociale zekerheid);
  • geschillen in verband met aanvullende pensioenregelingen (bevoegdheid van de burgerlijke rechtbanken).

Samenstelling

De tribunal des affaires de la sécurité sociale is samengesteld uit:

  • een voorzitter (rechter van de tribunal de grande instance);
  • lekenrechters, die voor drie jaar worden aangewezen door de eerste voorzitter van de cour d’appel (hof van beroep) op voordracht van de meest-representatieve syndicaten van agrarische en niet-agrarische beroepen.

Welke tribunal des affaires de la sécurité sociale is bevoegd?

De tribunal des affaires de la sécurité sociale is in beginsel gevestigd op dezelfde plaats als de tribunal de grande instance.

Het secretariaat wordt behartigd door een ambtenaar van de regionale directie van sanitaire en sociale zaken.

De bevoegde rechtbank is doorgaans die van uw woonplaats of van de woonplaats van uw werkgever.

Inlichtingen kunnen worden verkregen bij de griffie van de tribunal de grande instance of bij uw socialezekerheidskas.

Tribunal paritaire des baux ruraux

De tribunal paritaire des baux ruraux (paritair gerecht voor pachtzaken) is bevoegd voor pachtgeschillen tussen een eigenaar van een agrarisch eigendom en zijn landbouwer of pachter.

Voorbeelden:

  • pachtgeld;
  • duur van de pacht;
  • overname van land.

De tribunal paritaire des baux ruraux is niet bevoegd voor andere problemen dan die welke hierboven werden opgesomd:

  • de tribunal de grande instance behandelt geschillen in verband met het bestaan en de aard van de huur;
  • de tribunal d'instance is bevoegd voor de geschillen in verband met de betaling van het pachtgeld.

Samenstelling

De juge d'instance is de voorzitter van de tribunal paritaire des baux ruraux. Hij wordt bijgestaan door vier verkozen lekenrechters: twee zijn landeigenaars en twee zijn landbouwers of pachters.

Zij worden voor vijf jaar verkozen aan de hand van de kieslijsten die door de burgemeesters van de gemeenten worden opgesteld.

Kan de tribunal paritaire des baux ruraux niet worden samengesteld of kan zij de zaak niet behandelen, dan wordt uitspraak gedaan door de tribunal d’instance.

Welke tribunal paritaire des baux ruraux is bevoegd?

Die van de plaats waar het agrarisch eigendom gelegen is. Er is een tribunal paritaire des baux ruraux in elke kantonhoofdplaats.

« Organisatie van de rechtspraak - Algemene informatie | Frankrijk - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 19-05-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk