Komisja Europejska > EJN > Roszczenia alimentacyjne > Rumunia

Ostatnia aktualizacja: 29-04-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Roszczenia alimentacyjne - Rumunia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co oznacza pojęcie „alimenty” i „obowiązek alimentacyjny” w prawie rumuńskim? 1.
2. Do jakiego wieku dziecko ma prawo do alimentów? 2.
3. W jakich przypadkach zastosowanie ma prawo rumuńskie? 3.
4. Jeśli prawo rumuńskie nie ma zastosowania, jakie prawo będą stosować sądy w Rumunii? 4.
5. Czy wnioskodawca powinien zwrócić się do określonej organizacji, jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) lub sądu w celu uzyskania alimentów? 5.
5.A. Jak można ubiegać się o alimenty u takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) i jakie procedury obowiązują? 5.A.
6. Czy wniosek można złożyć w imieniu krewnego lub małoletniego? 6.
7. Jak wnioskodawca, który zamierza wytoczyć powództwo, może dowiedzieć się, który sąd jest właściwy do złożenia pozwu? 7.
8. Czy wnioskodawca musi wnieść sprawę do sądu przez pośrednika (np. prawnika, konkretnej organizacji, jednostkę administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) itd.)? Jeśli nie, jakie stosuje się procedury? 8.
9. Czy wnioskodawca musi wnieść opłatę, aby wytoczyć powództwo? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy jeśli środki finansowe, jakimi dysponuje strona powodowa są niewystarczające, może ona otrzymać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania? 9.
10. Jakiego rodzaju alimenty może przyznać sąd? W przypadku zasądzenia świadczenia alimentacyjnego, jak zostanie ustalona jego wysokość? Czy decyzja sądu może zostać zmieniona w celu uwzględnienia zmian kosztów utrzymania lub sytuacji rodzinnej? 10.
11. Jak i komu wypłacane jest świadczenie alimentacyjne? 11.
12. Jeśli zobowiązany nie płaci dobrowolnie alimentów, jakie środki przymusu mogą zostać użyte? 12.
13. Czy istnieje organizacja lub jednostka administracji państwowej (centralnej lub lokalnej), która może udzielić pomocy w ściągnięciu alimentów? 13.
14. Czy takie organy mogą przejąć obowiązki zobowiązanego i same wypłacić świadczenie alimentacyjne w całości lub w części? 14.
15. Czy wnioskodawca może otrzymać pomoc organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) w Rumunii? 15.
16. Jeśli tak, jak można skontaktować się z taką organizacją lub jednostką administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)? 16.
17. Jakiego rodzaju pomoc wnioskodawca może otrzymać od takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)? 17.
18. Czy wnioskodawca powinien skierować wniosek bezpośrednio do organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) w Rumunii? 18.
19. Jeśli tak, jak można skontaktować się z taką organizacją lub jednostką administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)? 19.
20. Jakiego rodzaju pomoc wnioskodawca może otrzymać od takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)? 20.

 

1. Co oznacza pojęcie „alimenty” i „obowiązek alimentacyjny” w prawie rumuńskim?

Kto ma obowiązek zapłaty alimentów na rzecz innej osoby:

  • rodzice na rzecz dzieci?
  • dzieci na rzecz rodziców?
  • rozwiedziony małżonek na rzecz drugiego małżonka?
  • inne?

W jakich przypadkach?

Obowiązek alimentacyjny oznacza spoczywający na osobie wymóg prawny dostarczania innej osobie koniecznych srodków utrzymania, w tym w zakresie zaspokojenia jej potrzeb duchowych, a w przypadku rodziców zobowiązanych do utrzymywania dzieci do czasu osiągnięcia pełnoletniosci - zapewnienie srodków wychowania, edukacji i wykształcenia zawodowego. Obowiązek alimentacyjny istnieje pomiędzy małżonkami, rodzicami a dziećmi, przysposabiającymi a przysposobionymi, dziadkami i wnukami, pradziadkami a prawnukami, braćmi a siostrami oraz innymi osobami okreslonymi przez prawo. Obowiązek alimentacyjny wykonywany jest w następującej kolejnosci:

  • rodzice na rzecz małoletnich dzieci (za posrednictwem przedstawiciela prawnego),
  • małżonkowie,
  • byli małżonkowie,
  • małżonek uczestniczący w utrzymaniu dziecka małżonka,
  • dziecko wychowywane przez osobę niebędącą rodzicem bez spełnienia wymaganych formalnosci adopcyjnych,
  • spadkobierca osoby zobowiązanej do swiadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniego lub osoby dokonujące dobrowolnych swiadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniego.

2. Do jakiego wieku dziecko ma prawo do alimentów?

Alimenty przysługują do czasu osiągnięcia pełnoletniości, przy czym dziecko, które, ukończywszy 18 lat, kontynuuje edukację, ma prawo otrzymywać środki utrzymania do 25 lub (jeśli studia trwają powyżej 5 lat) 26 roku życia. Prawo przewiduje, że uprawnienia alimentacyjne dziecka, które, ukończywszy 18 lat, kontynuuje edukację, wymagają potwierdzenia decyzją sądu, natomiast obowiązek alimentacyjny rodziców wobec pełnoletniego dziecka wygasa z chwilą ukończenia przez nie edukacji lub szkolenia zawodowego, najpóźniej po osiągnięciu 25 roku życia.

Do góryDo góry

3. W jakich przypadkach zastosowanie ma prawo rumuńskie?

W przypadku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy rodzicami a dziećmi prawo rumuńskie ma zastosowanie w odniesieniu do dzieci z małżeństwa, jesli małżeństwo podlega prawu rumuńskiemu, czyli jesli:

  • rodzice są obywatelami Rumunii,
  • rodzice są obywatelami innego kraju, lecz mają wspólne miejsce zamieszkania w Rumunii,
  • rodzice mają inne obywatelstwo i zamieszkują w innych krajach, ale posiadają lub posiadali wspólne miejsce pobytu w Rumunii bądź utrzymują scisły związek z Rumunią,
  • (jesli małżeństwo zakończyło się /zostało rozwiązane przed narodzinami dziecka) prawo rumuńskie ma zastosowanie do skutków małżeństwa w chwili jego zakończenia/rozwiązania.

Dzieci spoza małżeństwa podlegają prawu rumuńskiemu, jesli w chwili narodzin posiadały obywatelstwo rumuńskie.

W przypadku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym prawo rumuńskie ma zastosowanie, jesli przysposabiający jest obywatelem Rumunii. W przypadku gdy małżonek przysposabia dziecko drugiego małżonka, prawo rumuńskie ma zastosowanie, jesli:

  • obie strony są obywatelami Rumunii,
  • obie strony są obywatelami innych krajów, lecz mają wspólne miejsce zamieszkania w Rumunii,
  • obie strony mają inne obywatelstwo i zamieszkują w innych krajach, ale posiadają lub posiadały wspólne miejsce pobytu w Rumunii bądź utrzymują scisły związek z Rumunią.

W przypadku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami prawo rumuńskie ma zastosowanie, jesli:

Do góryDo góry

  • oboje małżonkowie są obywatelami Rumunii,
  • małżonkowie są obywatelami innych krajów, lecz mają wspólne miejsce zamieszkania w Rumunii,
  • obie strony mają inne obywatelstwo i zamieszkują w innych krajach, ale posiadają lub posiadały wspólne miejsce pobytu w Rumunii bądź utrzymują scisły związek z Rumunią.

W przypadku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami prawo rumuńskie ma zastosowanie, jesli:

  • oboje małżonkowie są obywatelami Rumunii,
  • małżonkowie są obywatelami innych krajów, lecz mają wspólne miejsce zamieszkania w Rumunii,
  • obie strony mają inne obywatelstwo i zamieszkują w innych krajach, ale posiadają lub posiadały wspólne miejsce pobytu w Rumunii bądź utrzymują scisły związek z Rumunią,
  • prawo innego kraju zezwala na rozwód lub dopuszcza taką możliwosć na surowych warunkach, a jeden z małżonków jest obywatelem rumuńskim w chwili złożenia powództwa o rozwód.

W przypadku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy dziadkami a wnukami, pradziadkami a prawnukami, braćmi a siostrami itd., dalej okreslanymi jako wierzyciele i dłużnicy, prawo rumuńskie ma zastosowanie, jesli:

  • wierzyciel jest obywatelem Rumunii,
  • (dotyczy tylko kolejnych wpłat) wierzyciel będący obywatelem innego kraju przyjął obywatelstwo rumuńskie.

Spór pomiędzy stronami rozpatruje sąd wybrany za porozumieniem stron, podobnie jak inne spory pomiędzy stronami związane z takim porozumieniem.

4. Jeśli prawo rumuńskie nie ma zastosowania, jakie prawo będą stosować sądy w Rumunii?

Jesli zarówno osoba ubiegająca się o swiadczenie alimentacyjne, jak i dłużnik znajdują się w Rumunii:

Do góryDo góry

  1. W przypadku gdy prawo rumuńskie nie jest własciwe, sąd w Rumunii może zastosować prawo innego kraju. [Przy czym prawo zagraniczne ma zawsze zastosowanie, jeżeli prawo rumuńskie (lex fori) tak stanowi]. Sądy rumuńskie okreslają z urzędu prawo własciwe do rozstrzygnięcia sporu wynikłego ze stosunku prawnego z podmiotem zagranicznym, gdyż w ograniczonej liczbie przypadków zastosowanie ma prawo zagraniczne. Z uwagi na obligatoryjny charakter prawa kolizyjnego sądy są zatem z urzędu zobowiązane do okreslenia własciwego prawa zagranicznego. Jednoczesnie zainteresowana strona może ubiegać się o zastosowanie prawa, jakie jej zdaniem jest własciwie, przy czym wniosek o wszczęcie postępowania musi zawierać odpowiednie przesłanki faktyczne i prawne. Jesli zainteresowana strona nie złoży wniosku o zastosowanie własciwego prawa, którym jest prawo zagraniczne, sąd z urzędu podejmuje decyzję o zastosowaniu takiego prawa. Przy rozstrzyganiu problemów ogólnych organy sądowe stosują prawo zagraniczne, kierując się własnymi przepisami (lex fori).
  2. Jesli zarówno osoba ubiegająca się o swiadczenie alimentacyjne, jak i dłużnik przebywają w Rumunii (czyli mają lub mieli wspólne miejsce zamieszkania/pobytu w Rumunii lub utrzymują scisły związek z Rumunią), prawo rumuńskie ma zastosowanie we wszystkich przypadkach z wyjątkiem:
    • obowiązku alimentacyjnego pomiędzy rodzicem a dzieckiem w odniesieniu do dziecka spoza małżeństwa, w którym to przypadku własciwe jest prawo zagraniczne, jesli dziecko było obywatelem innego kraju w chwili urodzenia,
    • obowiązku alimentacyjnego pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym, jesli przysposabiający jest obywatelem innego kraju,
    • obowiązku alimentacyjnego pomiędzy dziadkami a wnukami, pradziadkami a prawnukami, braćmi a siostrami, dalej okreslanymi jako wierzyciele i dłużnicy, jesli wierzyciel jest obywatelem innego kraju lub, do celów dalszych wypłat, był obywatelem Rumunii, lecz zmienił obywatelstwo.

5. Czy wnioskodawca powinien zwrócić się do określonej organizacji, jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) lub sądu w celu uzyskania alimentów?

5.A. Jak można ubiegać się o alimenty u takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) i jakie procedury obowiązują?

Z roszczeniem alimentacyjnym należy wystąpić do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego/dłużnika. Powództwo o świadczenie alimentacyjne może zostać wniesione osobno lub w związku z powództwem o orzeczenie rozwodu, ustalenie ojcostwa, przyznanie opieki nad małoletnimi dziećmi w celu ich wychowania i wykształcenia lub ustalenia miejsca zamieszkania. W kontekście postępowania rozwodowego wniosek składany jest zazwyczaj w ramach powództwa lub powództwa wzajemnego o rozstrzygnięcie dodatkowych żądań, takich jak określenie udziału każdego z rodziców w kosztach wychowania, wykształcenia i szkolenia zawodowego dziecka. Na wniosek zainteresowanego małżonka organ rozstrzyga również o świadczeniu alimentacyjnym. Na czas trwania postępowania rozwodowego organ może zastosować – w drodze nakazu sądowego – tymczasowe środki w zakresie opieki nad małoletnimi dziećmi, obowiązku alimentacyjnego, dodatku na dzieci i korzystania z lokalu. Podjęte środki obowiązują do czasu zakończenia głównego postępowania rozwodowego.

Do góryDo góry

Postępowanie przed sądem pierwszej instancji składa się z różnych etapów. Etap pisemny obejmuje złożenie powództwa, sprzeciwu lub powództwa wzajemnego; istnieje możliwość podjęcia środków zapobiegawczych takich jak zajęcie majątku; strony otrzymują wezwanie do stawiennictwa oraz doręczane są im dokumentay procesowe. Etap ustny obejmuje rozprawę sądową, podczas której można zgłaszać zastrzeżenia proceduralne i przedstawiać dowody. Następnie sąd odbywa naradę, po której ogłasza swoją decyzję.

6. Czy wniosek można złożyć w imieniu krewnego lub małoletniego?

W przypadku gdy wniosek alimentacyjny składany jest w związku z postępowaniem rozwodowym, wniosek rozwodowy składany jest osobiście przez wnioskodawcę przewodniczącemu ławy sędziowskiej. Wniosek o rozwód za porozumieniem stron podpisywany jest przez oboje małżonków, ale składany jest przewodniczącemu ławy sędziowskiej osobiście tylko przez jednego z nich. W przypadku osobnego wniosku o ustalenie, zwiększenie lub zmniejszenie świadczenia alimentacyjnego taki wniosek może być złożony przez opiekuna prawnego osoby małoletniej (rodzica, któremu powierzono opiekę nad małoletnim). Wniosek dotyczący pełnoletniego dziecka składany jest przez dziecko osobiście.

7. Jak wnioskodawca, który zamierza wytoczyć powództwo, może dowiedzieć się, który sąd jest właściwy do złożenia pozwu?

Sąd właściwy miejscowo można ustalić na podstawie rumuńskiego atlasu sądowniczego dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Do góryDo góry

8. Czy wnioskodawca musi wnieść sprawę do sądu przez pośrednika (np. prawnika, konkretnej organizacji, jednostkę administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) itd.)? Jeśli nie, jakie stosuje się procedury?

Nie.

9. Czy wnioskodawca musi wnieść opłatę, aby wytoczyć powództwo? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy jeśli środki finansowe, jakimi dysponuje strona powodowa są niewystarczające, może ona otrzymać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania?

Nie. Wnioski alimentacyjne są zwolnione z opłaty skarbowej.

Tak. Dostępna jest pomoc prawna w zakresie kosztów postępowania (wynagrodzenia adwokackiego) na warunkach określonych prawem (kodeksem cywilnym).

10. Jakiego rodzaju alimenty może przyznać sąd? W przypadku zasądzenia świadczenia alimentacyjnego, jak zostanie ustalona jego wysokość? Czy decyzja sądu może zostać zmieniona w celu uwzględnienia zmian kosztów utrzymania lub sytuacji rodzinnej?

Zgodnie z art. 94 kodeksu rodzinnego:

Artykuł 94 Alimenty przyznawane są stosownie do potrzeb wnioskodawcy i możliwości osoby zobowiązanej do ich zapłaty.

Sąd może podwyższyć lub obniżyć wysokość zobowiązania alimentacyjnego lub zadecydować o jego zniesieniu ze względu na zmianę sytuacji finansowej osoby zobowiązanej do świadczenia alimentacyjnego lub potrzeb osoby uprawnionej do jego otrzymywania.

Jeśli alimenty wypłacane są przez rodzica lub przysposabiającego, ich wysokość ustalana jest w wysokości do jednej czwartej zarobków na jedno dziecko, jedną trzecią na dwoje dzieci i połowę na troje lub więcej dzieci.

Do góryDo góry

Tak. Do sądu można zwrócić się z wnioskiem o podwyższenie wysokości zobowiązania alimentacyjnego dłużnika ze względu na zmianę kosztów utrzymania i zaistnienie określonych okoliczności rodzinnych.

11. Jak i komu wypłacane jest świadczenie alimentacyjne?

Zgodnie z art. 93 kodeksu rodzinnego:

Artykuł 93. - Świadczenie alimentacyjne wykonywane jest w naturze lub w formie swiadczenia pieniężnego.

Sąd decyduje o sposobie i srodkach wykonania swiadczenia, uwzględniając konkretne okolicznosci.

Jeżeli chodzi o osoby uprawnione - zob. odpowiedź na pytanie 1.

12. Jeśli zobowiązany nie płaci dobrowolnie alimentów, jakie środki przymusu mogą zostać użyte?

Zajęcie majątku jest jednym ze sposobów przymuszenia dłużnika do wywiązania się ze swiadczenia.

Opłaty pocztowe, bankowe i pozostałe opłaty powstałe w związku z innymi sposobami przekazania powiększają koszty egzekucji przymusowej, jakimi obciążany jest dłużnik.

13. Czy istnieje organizacja lub jednostka administracji państwowej (centralnej lub lokalnej), która może udzielić pomocy w ściągnięciu alimentów?

Nie.

14. Czy takie organy mogą przejąć obowiązki zobowiązanego i same wypłacić świadczenie alimentacyjne w całości lub w części?

Jeśli wnioskodawca przebywa w Rumunii, a odbiorca świadczenia posiada miejsce zamieszkania w innym kraju:

Do góryDo góry

Nie.

15. Czy wnioskodawca może otrzymać pomoc organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) w Rumunii?

Wnioskodawca, który nie posiada miejsca zamieszkania w Rumunii, lecz w innym kraju będącym stroną konwencji nowojorskiej z 1956 roku, może zwrócić się do Bukaresztańskiej Izby Adwokackiej.

Jeśli wnioskodawca nie posiada miejsca zamieszkania w Rumunii lub w innym kraju będącym stroną konwencji nowojorskiej z 1956 roku, lecz w kraju, z którym Rumunia zawarła umowę o międzynarodowej pomocy sądowej regulującą kwestie uznawania i wykonania orzeczeń w sprawach cywilnych i karnych (np. Albania, Korea Północna, Egipt, Macedonia, Mołdawia, Mongolia, Rosja, Serbia i Syria), niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, zagraniczny wniosek o uznanie i wykonanie może zostać przekazany rumuńskiemu sądowi w miejscu zamieszkania pozwanego.

16. Jeśli tak, jak można skontaktować się z taką organizacją lub jednostką administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)?

Bukaresztańska Rada Adwokacka, ul. Dr. Râureanu 3, sektor 5, Bukareszt 050047.

Ministerstwo Sprawiedliwości, ul. Apolodor 17, sektor 5, Bukareszt 050741.

17. Jakiego rodzaju pomoc wnioskodawca może otrzymać od takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)?

Jesli wnioskodawca znajduje się w innym kraju, a dłużnik alimentacyjny w Rumunii:

Zgodnie z przepisami art. 2 i art. 6 konwencji nowojorskiej z 1956 roku o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą Bukaresztańska Rada Adwokacja została wyznaczona do rozpatrywania wniosków o swiadczenia alimentacyjne, w przypadku gdy dłużnik znajduje się w Rumunii, a wnioskodawca w innym kraju będącym stroną Konwencji.

18. Czy wnioskodawca powinien skierować wniosek bezpośrednio do organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej) w Rumunii?

Wnioskodawca musi skierować wniosek do centralnego krajowego organu przesyłającego bądź wskazanego na podstawie konwencji nowojorskiej o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą lub złożyć go bezpośrednio, czyli osobiście lub za pośrednictwem przedstawiciela prawnego.

19. Jeśli tak, jak można skontaktować się z taką organizacją lub jednostką administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)?

Zob. odpowiedź na pytanie 18.

20. Jakiego rodzaju pomoc wnioskodawca może otrzymać od takiej organizacji lub jednostki administracji państwowej (centralnej lub lokalnej)?

Zob. odpowiedź na pytanie 18.

Dalsze informacje

Ministerul Justiţiei, www.just.ro română, Cooperare judiciară internaţională.

Baroul Bucureşti, http://www.baroul-bucuresti.ro/ română.

« Roszczenia alimentacyjne - Informacje ogólne | Rumunia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 29-04-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania