Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Αξιώσεις διατροφής > Ιταλία

Τελευταία ενημέρωση: 22-06-2006
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Αξιώσεις διατροφής - Ιταλία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνουν οι έννοιες «διατροφή» και «υποχρέωση διατροφής», σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο; 1.
2. Μέχρι ποια ηλικία το τέκνο δικαιούται "διατροφής"; 2.
3. Σε ποιες περιπτώσεις είναι εφαρμοστέο το ιταλικό δίκαιο; 3.
4. Αν το δίκαιο αυτό δεν τυγχάνει εφαρμογής, ποιο δίκαιο θα εφαρμόσουν τα ιταλικά δικαστήρια; Αν ο αιτών τη διατροφή και ο υπόχρεος διατροφής βρίσκονται και οι δύο στο ιταλικό έδαφος; 4.
5. Ο δικαιούχος διατροφής πρέπει να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό οργανισμό, στη διοίκηση ή στη δικαιοσύνη, προκειμένου να διεκδικήσει διατροφή; 5.
6. Είναι δυνατόν να διεκδικήσει κάποιος διατροφή για λογαριασμό ανηλίκου από έναν οργανισμό, τη διοίκηση ή τη δικαιοσύνη; 6.
7. Αν ο δικαιούχος διατροφής προτίθεται να προσφύγει στη δικαιοσύνη, πως θα γνωρίζει ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο; 7.
8. Πρέπει ο δικαιούχος να εξουσιοδοτήσει κάποιον ενδιάμεσο προκειμένου να προσφύγει στη δικαιοσύνη (δικηγόρο, ειδικό οργανισμό, κάτι άλλο…); Εάν όχι, ποια διαδικασία ακολουθείται; 8.
9. Η διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων είναι επί πληρωμή; Σε καταφατική περίπτωση, ποιο θα μπορούσε να είναι το συνολικό ποσό των εξόδων; Εάν οι οικονομικές δυνατότητες του δικαιούχου είναι ανεπαρκείς, θα μπορούσε να κάνει χρήση του ευεργετήματος της πενίας; 9.
10. Ποια μορφή μπορεί να έχει η επιδικασθείσα με δικαστική απόφαση διατροφή; Πώς καθορίζεται η εν λόγω διατροφή; Πώς θα μπορούσε να τροποποιηθεί ώστε να προσαρμοστεί στις διακυμάνσεις του κόστους ζωής ή στις συνθήκες του δικαιούχου; 10.
11. Πώς και σε ποιον καταβάλλεται η διατροφή; 11.
12. Εάν ο υπόχρεος διατροφής δεν καταβάλει οικειοθελώς τη διατροφή, τι μέσα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να τον αναγκάσουμε να πληρώσει; 12.
13. Ένας ιδιωτικός οργανισμός ή μια δημόσια διοίκηση μπορούν να βοηθήσουν στη διεκδίκηση διατροφής; 13.
14. Οι ιδιωτικοί οργανισμοί μπορούν να αντικαταστήσουν τον υπόχρεο και να καταβάλουν τη διατροφή ή μέρος αυτής; Τι συμβαίνει στην περίπτωση που ο δικαιούχος βρίσκεται στην Ιταλία και ο υπόχρεος σε άλλη χώρα; 14.
15. Ο δικαιούχος μπορεί να τύχει συνδρομής από ιδιωτικό οργανισμό ή από τη δημόσια διοίκηση; 15.
16. Σε καταφατική περίπτωση, ποιο είναι το όνομα και η διεύθυνση αυτού του ιδιωτικού οργανισμού και της δημόσιας διοίκησης και πως μπορεί κάποιος να απευθυνθεί εκεί; 16.
17. Τι είδους βοήθεια παρέχει ο ιδιωτικός οργανισμός ή η δημόσια διοίκηση στον δικαιούχο; Τι συμβαίνει στην περίπτωση που ο δικαιούχος βρίσκεται σε κάποια άλλη χώρα και ο υπόχρεος βρίσκεται στην Ιταλία; 17.
18. Ο δικαιούχος μπορεί απευθείας να απευθυνθεί σε ιδιωτικό οργανισμό ή στην ιταλική δημόσια διοίκηση; 18.
19. Σε καταφατική περίπτωση, ποιο είναι το όνομα και η διεύθυνση αυτού του ιδιωτικού οργανισμού ή της δημόσιας διοίκησης και πως μπορεί κάποιος να απευθυνθεί εκεί; 19.
20. Τι είδους βοήθεια παρέχει ο ιδιωτικός οργανισμός ή η δημόσια διοίκηση στο δικαιούχο; 20.

 

1. Τι σημαίνουν οι έννοιες «διατροφή» και «υποχρέωση διατροφής», σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο;

Σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο, η διατροφή συνίσταται στην παροχή υλικής συνδρομής που οφείλεται εκ του νόμου σε πρόσωπο το οποίο έχει οικονομική ανάγκη ακόμη και με δική του υπαιτιότητα (άρθρα 433 και επόμενα του Αστικού Κώδικα).

Η υποχρέωση διατροφής εμπίπτει στις υποχρεώσεις οικογενειακής αλληλεγγύης, έστω και αν αυτό το καθήκον συνδρομής της οικογένειας λαμβάνει όλο και περισσότερο περιθωριακό χαρακτήρα σε συνάρτηση με την έννοια της κοινωνικής αλληλεγγύης όπου το άτομο οφείλει να βρει στο πλαίσιο της κοινωνίας την εγγύηση της ικανοποίησης των βασικών του υλικών αναγκών.

Υπόχρεοι διατροφής είναι οι εξής με την ακόλουθη σειρά:

  • ο σύζυγος όταν δεν υπάρχει υποχρέωση συντήρησης και κατά συνέπεια ο υπαίτιος σύζυγος σε περίπτωση διακοπής συμβίωσης και ο διαζευγμένος σύζυγος που οφείλει διατροφή·
  • τα τέκνα, και εξ υιοθεσίας, και ελλείψει αυτών οι άμεσοι κατιόντες·
  • οι γονείς και ελλείψει αυτών οι άμεσοι ανιόντες·
  • οι σύζυγοι των τέκνων·
  • οι γονείς των συζύγων·
  • οι πρωτοξάδελφοι και πρωτοξαδέλφες· οι ετεροθαλείς αδελφοί και αδελφές.
  • Υποχρέωση έχει ο συγγενής με τον πλησιέστερο βαθμό συγγένειας με τη σειρά που αναφέρθηκε παραπάνω· σε περίπτωση πολλών προσώπων με τον ίδιο βαθμό συγγένειας, η υποχρέωση διαιρείται αναλόγως της οικονομικής τους κατάστασης.

Άλλες περιπτώσεις:

  • οφείλει επίσης διατροφή ο δωρεοδόχος, υπερισχύοντας όλων των άλλων υπόχρεων·
  • διατροφή οφείλεται επίσης από τον σύζυγο ο οποίος έχει την υπαιτιότητα για την ακύρωση του γάμου υπέρ του άλλου καλόπιστου συζύγου όταν δεν υπάρχουν άλλοι υπόχρεοι·
  • διατροφή οφείλουν επίσης οι γονείς έναντι του τέκνου που δεν μπορεί να τύχει αναγνώρισης, εάν κατέστη ενήλικο και βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης.

Προϋποθέσεις της υποχρέωσης διατροφής:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • κατάσταση ανάγκης του δικαιούχου και αδυναμία του να καλύψει ο ίδιος εν όλω ή εν μέρει, τη συντήρησή του·
  • οικονομική ευχέρεια του υπόχρεου, πέραν του δεσμού συγγένειας (ή ευγνωμοσύνης, στην περίπτωση δωρεάς) που υπάρχει μεταξύ των δύο ατόμων.

Καθεστώς των αξιώσεων διατροφής:

  • απαγόρευση εκχώρησης, άρνησης, αντιστάθμισης και προσφυγής σε διαιτησία·
  • απαράγραπτο του δικαιώματος·
  • μη κατασχέσιμες αξιώσεις· αποκλείονται από το σύνολο της πτωχευτικής περιουσίας στο βαθμό που είναι απαραίτητος για τη συντήρηση του πτωχεύσαντος και της οικογένειάς του.
  • χαρακτήρας μη κληρονομικά μεταβιβάσιμος της υποχρέωσης διατροφής, τόσο ενεργητικά όσο και παθητικά.

Ποια είναι η έννοια στην Ιταλία των όρων «συντήρηση» και «υποχρέωση συντήρησης»;

Η υποχρέωση συντήρησης που προβλέπεται μεταξύ των συζύγων και εκ μέρους των γονέων υπέρ των τέκνων απορρέει από το δεσμό οικογενειακής αλληλεγγύης που συνδέει τα μέλη της πυρηνικής οικογένειας.

Διαφέροντας από την υποχρέωση διατροφής, η υποχρέωση συντήρησης χαρακτηρίζει την ομαλή ανάπτυξη των σχέσεων της πυρηνικής οικογένειας, δεν προϋποθέτει κατάσταση ανάγκης, που ορίζεται ως αδυναμία ανταπόκρισης στις ουσιώδεις υλικές ανάγκες του ατόμου) και πρέπει να πληρούται ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διατύπωση και από οποιαδήποτε αίτηση, εκτός από την περίπτωση διακοπής συμβίωσης.

Στην περίπτωση διακοπής της συμβίωσης:

  • ανεξάρτητα από τις διατάξεις που αφορούν την επιμέλεια ανήλικου τέκνου, οι δυο γονείς συνεχίζουν να είναι υπόχρεοι για τη συντήρησή του·
  • στην περίπτωση διακοπής συμβίωσης κοινή συναινέσει, ο σύζυγος που δεν έχει επαρκείς πόρους και βρίσκεται σε κατώτερη οικονομική θέση σε σχέση με τον άλλο σύζυγο μπορεί να ζητήσει διατροφή που θα του επιτρέπει να διατηρήσει το επίπεδο ζωής της έγγαμης συμβίωσης·
  • ο υπαίτιος σύζυγος για τη διακοπή της συμβίωσης δικαιούται μόνο διατροφή εάν βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης.

Σε περίπτωση διαζυγίου:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • έναντι των τέκνων, οι γονείς συνεχίζουν να οφείλουν να τα συντηρούν, σύμφωνα με κανονιστική ρύθμιση η οποία συμπίπτει με την προβλεπόμενη στον τομέα της διακοπής συμβίωσης·
  • ο πρώην σύζυγος δικαιούται σε διατροφή συντήρησης εφόσον δεν έχει επαρκή εισοδήματα για να συνεχίσει να έχει το επίπεδο ζωής που είχε κατά την έγγαμη συμβίωση και βρίσκεται σε κατώτερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με εκείνη του άλλου συζύγου.

2. Μέχρι ποια ηλικία το τέκνο δικαιούται "διατροφής";

Έναντι των τέκνων, η υποχρέωση διατροφής έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα διότι οι γονείς οφείλουν να συντηρηθούν τα ανήλικα τέκνα, καθώς και τα ενήλικα τέκνα τους μέχρις ότου επιτύχουν την οικονομική τους αυτονομία. Εάν τα τέκνα, αφού επέτυχαν την οικονομική τους αυτονομία, βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης, δικαιούνται επίσης διατροφής.

3. Σε ποιες περιπτώσεις είναι εφαρμοστέο το ιταλικό δίκαιο;

Σύμφωνα με το άρθρο 45 του νόμου αριθ. 218 του 1995, οι υποχρεώσεις οικογενειακής διατροφής διέπονται, σε κάθε περίπτωση, από τη σύμβαση της Χάγης της 2 Οκτωβρίου 1973, που κατέστη εκτελεστή στην Ιταλία με το νόμο αριθ. 745 της 24ης Οκτωβρίου 1980· η παραπομπή στη σύμβαση που προβλέπεται στο προαναφερθέν άρθρο 45 αφορά αποκλειστικά τις οικογενειακές υποχρεώσεις διατροφής. Κατά συνέπεια, αποκλείονται οι υποχρεώσεις του δωρεοδόχου.

Το κριτήριο του δεσμού που προβλέπεται στη σύμβαση της Χάγης αναφέρεται στο νόμο του τόπου κατοικίας του δικαιούχου· εάν ο νόμος αυτός δεν προβλέπει δικαίωμα διατροφής, τότε εφαρμόζεται το κοινό εθνικό δίκαιο των μερών· εάν ο αιτών δεν μπορεί να επιτύχει διατροφή βάσει του νόμου αυτού, εφαρμόζεται ο νόμος του κράτους όπου υποβλήθηκε η αίτηση διατροφής.

Οι υποχρεώσεις συνδρομής που απορρέουν από διακοπή συμβίωσης, διαζύγιο και ισχυρό κλονισμό της εγγάμου σχέσεως διέπονται από το νόμο του κράτους όπου το διαζύγιο, η διακοπή συμβίωσης ή ο ισχυρός κλονισμός της εγγάμου σχέσεως αναγνωρίστηκαν.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

4. Αν το δίκαιο αυτό δεν τυγχάνει εφαρμογής, ποιο δίκαιο θα εφαρμόσουν τα ιταλικά δικαστήρια; Αν ο αιτών τη διατροφή και ο υπόχρεος διατροφής βρίσκονται και οι δύο στο ιταλικό έδαφος;

Εάν τα δύο μέρη διαμένουν στην Ιταλία, θα εφαρμοστεί το ιταλικό δίκαιο βάσει του γενικού κριτηρίου του τόπου κατοικίας που προβλέπεται στη σύμβαση της Χάγης της 2.10.1973.

5. Ο δικαιούχος διατροφής πρέπει να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό οργανισμό, στη διοίκηση ή στη δικαιοσύνη, προκειμένου να διεκδικήσει διατροφή;

Στην Ιταλία, το πρόσωπο που προβάλει δικαιώματα διατροφής μπορεί να απευθυνθεί στην ιταλική δικαιοσύνη.

6. Είναι δυνατόν να διεκδικήσει κάποιος διατροφή για λογαριασμό ανηλίκου από έναν οργανισμό, τη διοίκηση ή τη δικαιοσύνη;

Στην Ιταλία, μόνο η δικαστική εξουσία έχει την εξουσία να επιβάλει την παροχή  διατροφής.

Είναι επίσης δυνατόν να γίνει προσφυγή στην ιταλική δικαιοσύνη μέσω εκπροσώπου «ad negotia».

7. Αν ο δικαιούχος διατροφής προτίθεται να προσφύγει στη δικαιοσύνη, πως θα γνωρίζει ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο;

Ο ενδιαφερόμενος οφείλει να ενημερωθεί για τους κανόνες που διέπουν τη δικαιοδοσία αναλόγως της αξίας του αντικειμένου και του τόπου. Ο ειρηνοδίκης έχει αρμοδιότητα για διαφορές που δεν υπερβαίνουν ποσό ύψους 2.582,28 ευρώ· το πρωτοδικείο έχει αρμοδιότητα για τις υποθέσεις διατροφής ανώτερης αξίας.

Σε περίπτωση διακοπής συμβίωσης ή διαζυγίου, τη διατροφή επιδικάζει ο δικαστής της διακοπής συμβίωσης ή του διαζυγίου· αντίθετα, η αίτηση τροποποίησης της προταθείσας διατροφής από τον σύζυγο σε διακοπή συμβίωσης ή τον διαζευχθέντα σύζυγο, υπόκειται στους τακτικούς κανόνες της δικαιοδοσίας σύμφωνα με την καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμοδιότητα.

8. Πρέπει ο δικαιούχος να εξουσιοδοτήσει κάποιον ενδιάμεσο προκειμένου να προσφύγει στη δικαιοσύνη (δικηγόρο, ειδικό οργανισμό, κάτι άλλο…); Εάν όχι, ποια διαδικασία ακολουθείται;

Σε υποθέσεις διατροφής που εκδικάζονται από τον ειρηνοδίκη, οι διάδικοι μπορούν να απευθυνθούν προσωπικά στη δικαιοσύνη και να εκθέσουν προφορικά το αίτημά τους, υπό τον όρο ότι η αξία της υπόθεσης δεν υπερβαίνει τα 516,46 ευρώ· πάντως, ο ειρηνοδίκης μπορεί να επιτρέψει στον διάδικο να απευθυνθεί προσωπικά στη δικαιοσύνη και για υποθέσεις ανώτερης αξίας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε άλλες περιπτώσεις οι διάδικοι οφείλουν να προσφύγουν στο δικαστήριο με τη συνδρομή πληρεξούσιου δικηγόρου, εκτός αν ο νόμος προβλέπει διαφορετικά (π.χ. εάν ο αιτών είναι επίσης δικηγόρος που ασκεί νομίμως το επάγγελμά του, μπορεί να προσφύγει στη δικαιοσύνη χωρίς τη συνδρομή άλλου συνηγόρου).

9. Η διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων είναι επί πληρωμή; Σε καταφατική περίπτωση, ποιο θα μπορούσε να είναι το συνολικό ποσό των εξόδων; Εάν οι οικονομικές δυνατότητες του δικαιούχου είναι ανεπαρκείς, θα μπορούσε να κάνει χρήση του ευεργετήματος της πενίας;

Την 1η Μαρτίου 2002 άρχισε να ισχύει στην Ιταλία «το ενιαίο τέλος καταγραφής στο πινάκιο» που υποκαθιστά όλα τα τέλη που προηγήθηκαν για τις αστικές διαδικασίες, καθώς και τις ποινικές και διοικητικές διαδικασίες (βλ. «ενιαίο κείμενο» που εγκρίθηκε με το προεδρικό διάταγμα αριθ. 115/2002). Πρόκειται για ένα σύστημα κατ’ αποκοπήν πληρωμής σύμφωνα με το οποίο το ύψος των οφειλόμενων τελών ποικίλλει σε συνάρτηση με την αξία της υπόθεσης, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις όπου το τέλος είναι πάγιο. Ο πρόσφατος νόμος περί προϋπολογισμού αριθ. 311/2004 επέφερε ορισμένες τροποποιήσεις σε αντίστοιχα τμήματα και ποσά.

Από την 1.1.2005, για τις διαδικασίες με συγκεκριμένη αξία, προβλέπεται ένα τέλος ύψους 30,00 ευρώ για υποθέσεις μέγιστης αξίας 1.100,00 ευρώ· το τέλος αυξάνεται προοδευτικά για να ανέλθει σε ποσό ύψους 1.110,00 ευρώ για υποθέσεις όπου η αξία υπερβαίνει τις 520.000,00 ευρώ· για τις εκτελέσεις που αφορούν κινητά και ακίνητα προβλέπεται πάγιο τέλος (αντίστοιχα 200,00 ευρώ για τα ακίνητα και 100 ευρώ για τις άλλες εκτελεστικές διαδικασίες)· η πληρωμή διευκολύνεται με τη χρήση εντύπων ή ειδικών εμβασμάτων ταχυδρομικού ταμιευτηρίου (βλ. Agenzia Entrate italiano).

Οι διαδικασίες ανακοπής καθώς και οι διαδικασίες συντηρητικών μέτρων, περιλαμβανομένων των εκτελεστικών διαδικασιών, στον τομέα της διατροφής για τη συντήρηση τέκνων απαλλάσσονται του ενιαίου τέλους· απαλλάσσονται επίσης του τέλους οι διαδικασίες στον τομέα του οικογενειακού δικαίου, όσον αφορά τη διακοπή συμβίωσης των συζύγων.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ο νικήσας διάδικος δικαιούται στην επιστροφή των εξόδων του δικηγόρου καθώς και των εξόδων που δαπανήθηκαν για συμβουλές (π.χ. τεχνικές συμβουλές)· ο δικαστής υπολογίζει τα έξοδα βάσει ελάχιστων και μέγιστων τιμών.

Οι διάδικοι που διαθέτουν φορολογητέο ετήσιο εισόδημα το οποίο δεν υπερβαίνει τις 9.269,22 ευρώ μπορούν να απαλλαγούν από τα έξοδα της διαδικασίας, λαμβάνοντας νομική συνδρομή. Τα εισοδήματα του συζύγου του ενδιαφερομένου και των μελών της οικογένειάς του που ζουν κάτω από την ίδια στέγη λαμβάνονται υπόψη.

Στα πλαίσια των δικηγορικών συλλόγων υπάρχουν υπηρεσίες ενημέρωσης και παροχής συμβουλών σχετικά με την παροχή νομικής συνδρομής (βλ. δελτίο για την παροχή εκ μέρους του κράτους νομικής συνδρομής).

10. Ποια μορφή μπορεί να έχει η επιδικασθείσα με δικαστική απόφαση διατροφή; Πώς καθορίζεται η εν λόγω διατροφή; Πώς θα μπορούσε να τροποποιηθεί ώστε να προσαρμοστεί στις διακυμάνσεις του κόστους ζωής ή στις συνθήκες του δικαιούχου;

Η δικαστική απόφαση που καθορίζει το περιεχόμενο της υποχρέωσης διατροφής ή της υποχρέωσης συντήρησης, καθώς και τις λεπτομέρειες καταβολής της διατροφής αυτής, αποτελεί εκτελεστό τίτλο.

Ο δικαστής επιβάλει στον υπόχρεο να παρέχει στον δικαιούχο ένα επαρκές ποσό που θα του επιτρέπει να ικανοποιεί τις βασικές υλικές του ανάγκες, είτε να καλύπτει τα έξοδα τροφής, κατοικίας, ενδύσεως, καθώς και να αγοράζει τα ελάχιστα αγαθά και υπηρεσίες που είναι απαραίτητα για να ζει με ευπρέπεια. Καθορίζοντας το περιεχόμενο της υποχρέωσης διατροφής, ο δικαστής οφείλει επίσης να λαμβάνει  υπόψη την οικονομική κατάσταση του υπόχρεου.

Καθορίζοντας την υποχρέωση συντήρησης σε βάρος του σε διάσταση ή διαζευγμένου συζύγου, ο δικαστής οφείλει επίσης να λαμβάνει υπόψη το επίπεδο ζωής των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου. Καθορίζοντας την υποχρέωση συντήρησης υπέρ ανηλίκων ή επίσης ενηλίκων που όμως δεν είναι οικονομικά αυτόνομοι, ο δικαστής οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες εκπαίδευσης και καλλιέργειας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οι λεπτομέρειες πληρωμής και το ποσό της διατροφής μπορούν να τροποποιηθούν μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου ή του υπόχρεου.

11. Πώς και σε ποιον καταβάλλεται η διατροφή;

Η διατροφή καταβάλλεται στο δικαιούχο.

Η διατροφή υπέρ ανηλίκου τέκνου πρέπει να καταβάλλεται στο σύζυγο ο οποίος έχει την επιμέλεια του τέκνου· για το ενήλικο τέκνο, το οποίο όμως δεν έχει οικονομική αυτάρκεια, ο γονέας που έχει την επιμέλειά του και εξακολουθεί να το συντηρεί δικαιούται (αναλόγως της κατάστασης του τέκνου) να ζητήσει συμμετοχή για τη μελλοντική συντήρηση του τέκνου.

Ο δικαστής καθορίζει τη μορφή και τους τρόπους πληρωμής· σε υποθέσεις διάστασης των συζύγων, ο δικαστής μπορεί να διατάξει σε τρίτους οι οποίοι έχουν χρέη έναντι του υπόχρεου, τα οποία οφείλουν να καταβάλουν περιοδικά, να καταβάλουν τμήμα των ποσών αυτών απευθείας στους δικαιούχους.

12. Εάν ο υπόχρεος διατροφής δεν καταβάλει οικειοθελώς τη διατροφή, τι μέσα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να τον αναγκάσουμε να πληρώσει;

Ο δικαιούχος έχει στη διάθεσή του όλα τα συνήθη μέσα που επιτρέπουν να υπάρξουν εγγυήσεις για την εκτέλεση των χρηματικών υποχρεώσεων. Μπορεί να λάβει προσωρινά μέτρα για την προστασία των αξιώσεών του. Μπορεί να προβεί σε εκτέλεση, με κατάσχεση αγαθών ή επίσης οφειλόμενων από τρίτους ποσών.

Η μη καταβολή της διατροφής μπορεί να αποτελεί ποινικά αξιόποινη πράξη (παραβίαση της υποχρέωσης για διατροφή, άρθρο 570 του Ποινικού Κώδικα)· πρόκειται για αξιόποινη πράξη που τιμωρείται κατόπιν εγκλήσεως εκ μέρους του ζημιωθέντος, αλλά η δίωξη μπορεί να είναι αυτεπάγγελτη στην περίπτωση που ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος. Η προσφυγή σε ποινικές διώξεις αποδείχθηκε αποτελεσματική στην Ιταλία ώστε να αναγκαστεί ο σύζυγος που δεν έχει την επιμέλεια των παιδιών να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

13. Ένας ιδιωτικός οργανισμός ή μια δημόσια διοίκηση μπορούν να βοηθήσουν στη διεκδίκηση διατροφής;

Δεν προβλέπεται μια δημόσια διοίκηση να προσφεύγει στη δικαιοσύνη εκ μέρους του δικαιούχου, εξ ονόματος και για λογαριασμό του ή να παρεμβαίνει με οποιονδήποτε άλλο τρόπο έναντι του υπόχρεου.

Ο νόμος (6/2004) πρόσφατα εισήγαγε την έννοια του «διοικητικού υπαλλήλου υποστήριξης» που ο δικαστής μπορεί να διορίσει (χωρίς να απαιτείται συνδρομή συνηγόρου), αναθέτοντάς του τις πράξεις που θα μπορεί να εκτελέσει «εξ ονόματος και για λογαριασμό» του ενδιαφερομένου ο οποίος δεν είναι σε θέση εν όλω ή εν μέρει, να καλύψει τις βασικές υλικές του ανάγκες (ανάπηροι, ηλικιωμένοι, αλκοολικοί, τοξικομανείς, φυλακισμένοι κ.λ.π). Στις περιπτώσεις αυτές, ο «διοικητικός υπάλληλος υποστήριξης» μπορεί επίσης να προσφύγει στη δικαιοσύνη για να ζητήσει διατροφή.

14. Οι ιδιωτικοί οργανισμοί μπορούν να αντικαταστήσουν τον υπόχρεο και να καταβάλουν τη διατροφή ή μέρος αυτής; Τι συμβαίνει στην περίπτωση που ο δικαιούχος βρίσκεται στην Ιταλία και ο υπόχρεος σε άλλη χώρα;

Στην Ιταλία, η συνδρομή στους έχοντες ανάγκη διασφαλίζεται επίσης από ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής πρόνοιας που έργο τους είναι να προστατεύουν τους κοινωνικά αποκλεισμένους ή τα πρόσωπα που ζουν σε συνθήκες φτώχειας. Πρόκειται για δραστηριότητα που ασκείται με βάση τον εθελοντισμό και μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις και τις δυνατότητες.

Το Σύνταγμα προβλέπει ότι το κράτος και οι αρχές της δημόσιας διοίκησης οφείλουν κοινωνική αλληλεγγύη έναντι των προσώπων που βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης και στερούνται μέσων, είναι ακατάλληλα προς εργασία ή δεν έχουν γονείς που να οφείλουν διατροφή.

Το εθνικό σύστημα υγείας πρέπει επίσης να παρεμβαίνει για να διασφαλίσει τη διατήρηση της υγείας των πολιτών παρέχοντάς τους ιατρική περίθαλψη, περιλαμβανομένης της νοσηλείας. Η τοπική αυτοδιοίκηση ακολουθεί τους ίδιους στόχους, δημιουργώντας καντίνες, δημόσιους κοιτώνες, νοσηλευτικά κέντρα καθώς επίσης διασφαλίζοντας την περίθαλψη για τους ηλικιωμένους ή τους αναπήρους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Πρόκειται για δραστηριότητα υποκατάστασης στην υποχρέωση οικογενειακής συνδρομής, επιφυλασσομένου, σε κάθε περίπτωση, του δικαιώματος να ζητηθεί αποζημίωση από τους γονείς και τα μέλη της οικογένειας που νομίμως είναι υπόχρεοι και στο βαθμό που μπορούν να αντιμετωπίσουν την υποχρέωσή τους. Μια τέτοια αποζημίωση ρυθμίζεται βάσει του νόμου για τον φορέα πιστωτή (άρθρο 9 της σύμβασης της Χάγης της 2.10.1973).

Για να θεσπιστούν τα όρια και η έκταση της υποχρέωσης διατροφής καθώς και οι λεπτομέρειες και η περιοδικότητα παροχής της διατροφής όταν ο δικαιούχος έχει τη συνήθη διαμονή του στην Ιταλία και ο υπόχρεος σε άλλο κράτος, πρέπει να εφαρμόζονται τα κριτήρια που καθορίζονται από τον εθνικό νόμο του δικαιούχου, βάσει της σύμβασης της Χάγης του 1973 η οποία εμπνέεται από τη γενική αρχή του δικαίου του κράτους όπου διαμένει ο δικαιούχος.

15. Ο δικαιούχος μπορεί να τύχει συνδρομής από ιδιωτικό οργανισμό ή από τη δημόσια διοίκηση;

Η παρέμβαση ενός ιδιωτικού οργανισμού είναι πάντα δυνατή, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες και τους όρους που προβλέπονται από τον ίδιο τον οργανισμό. Η παρέμβαση μιας δημόσιας διοίκησης είναι υποχρεωτική σύμφωνα με τις λεπτομέρειες και το πλαίσιο που αναφέρονται στην απάντηση προς την προηγούμενη ερώτηση.

16. Σε καταφατική περίπτωση, ποιο είναι το όνομα και η διεύθυνση αυτού του ιδιωτικού οργανισμού και της δημόσιας διοίκησης και πως μπορεί κάποιος να απευθυνθεί εκεί;

Στην Ιταλία, υπάρχουν πολλοί οργανισμοί πρόνοιας που λειτουργούν με βάση τον εθελοντισμό.

Οι δημόσιες διοικήσεις που οφείλουν να παρεμβαίνουν είναι οι ακόλουθες: οι περιφέρειες, οι νομαρχίες, οι επαρχίες, οι κοινότητες, οι υπηρεσίες του εθνικού συστήματος υγείας.

Όλοι αυτοί οι φορείς έχουν υπηρεσίες που προορίζονται ειδικά για την εξέταση των αιτήσεων των ενδιαφερομένων καθώς και για να δώσουν συνέχεια με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, μετά από αξιολόγηση της εκτεθείσας κατάστασης (για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τους σχετικούς δικτυακούς τόπους).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

17. Τι είδους βοήθεια παρέχει ο ιδιωτικός οργανισμός ή η δημόσια διοίκηση στον δικαιούχο; Τι συμβαίνει στην περίπτωση που ο δικαιούχος βρίσκεται σε κάποια άλλη χώρα και ο υπόχρεος βρίσκεται στην Ιταλία;

Κάθε ιδιωτικός οργανισμός έχει το δικαίωμα να επιλέγει τις λεπτομέρειες και την έκταση της συνδρομής που θα παρέχει σύμφωνα με τις διατάξεις του καταστατικού του και σε συνάρτηση με τις οικονομικές του δυνατότητες. Για τους δημόσιους οργανισμούς, η παροχή υπηρεσιών καθορίζεται από το νόμο. Εάν ο δικαιούχος διαμένει σε άλλη χώρα από εκείνη που διαμένει ο υπόχρεος, το ποσό της διατροφής καθώς και οι λεπτομέρειες και η περιοδικότητα της παροχής πρέπει να καθορίζονται:

  • κυρίως, από το νόμο του τόπου της συνήθους διαμονής τους·
  • από τον κοινό νόμο των δύο μερών, εάν το βασικό κριτήριο δεν εφαρμόζεται·
  • από το νόμο της αρχής στην οποία υποβλήθηκε η αίτηση, εάν τα δύο πρώτα κριτήρια δεν εφαρμόζονται.

Μεταξύ συζύγων διαζευγμένων ή σε διάσταση, εφαρμόζεται ο νόμος που ρύθμισε τη διάσταση ή το διαζύγιο.

Οι παραπάνω διατάξεις ρυθμίζονται από τα άρθρα 1, 4, 5, 6 και  8 της σύμβασης της Χάγης της 2.10.1973 σχετικά με τις υποχρεώσεις διατροφής στα πλαίσια του οικογενειακού δικαίου, που επικυρώθηκε από την Ιταλία το 1980.

18. Ο δικαιούχος μπορεί απευθείας να απευθυνθεί σε ιδιωτικό οργανισμό ή στην ιταλική δημόσια διοίκηση;

Οι ιδιωτικοί οργανισμοί διαχειρίζονται τις δραστηριότητές τους στον τομέα της συνδρομής σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που θεωρούν κατάλληλες. Κατά κανόνα, δεν προβλέπονται ειδικές διαδικασίες.

Κάθε διοίκηση, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτική, η οποία ασκεί δραστηριότητα συνδρομής διαθέτει μια υπηρεσία επιφορτισμένη με την παραλαβή των αιτήσεων συνδρομής, που γίνονται δεκτές σύμφωνα με τα κριτήρια και εντός των ορίων των θεσμικών στόχων, οι οποίοι κατά κανόνα προβλέπονται ειδικά από το νόμο και τους σχετικούς κανονισμούς.

19. Σε καταφατική περίπτωση, ποιο είναι το όνομα και η διεύθυνση αυτού του ιδιωτικού οργανισμού ή της δημόσιας διοίκησης και πως μπορεί κάποιος να απευθυνθεί εκεί;

Για τους δημόσιους φορείς, οι διευθύνσεις διατίθενται στους αντίστοιχους δικτυακούς τόπους των κοινοτήτων, των επαρχιών και των περιφερειών. Ο δικτυακός τόπος του Υπουργείου εσωτερικών italiano παρέχει επίσης πληροφορίες.

Δεν προβλέπεται καμία ειδική διατύπωση. Αρκεί να απευθυνθεί κανείς στον φορέα αυτοπροσώπως ή μέσω εκπροσώπου εάν ο αιτών δεν είναι σε θέση να το κάνει.

20. Τι είδους βοήθεια παρέχει ο ιδιωτικός οργανισμός ή η δημόσια διοίκηση στο δικαιούχο;

Κάθε διοικητική υπηρεσία, δημόσια ή ιδιωτική, ενεργεί σύμφωνα και εντός των ορίων των στόχων της.

Για την επίτευξη της συνδρομής την οποία έχει κανείς ανάγκη, πρέπει να λαμβάνει πληροφορίες από τους διάφορους οργανισμούς που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στον τομέα της συνδρομής ώστε να γνωρίζει τις υπηρεσίες που μπορούν να παρασχεθούν. Η συνδρομή μπορεί να περιλαμβάνει επιδότηση, νοσηλεία σε νοσηλευτικό ίδρυμα, την απαραίτητη περίθαλψη, συνδρομή κατ’ οίκον και άλλες μορφές παρέμβασης που προβλέπονται ειδικά από τις κανονιστικές διατάξεις ή νόμους που διέπουν τους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς που ασκούν δραστηριότητες στον τομέα αυτό.

« Αξιώσεις διατροφής - Γενικές Πληροφορίες | Ιταλία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 22-06-2006

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο