Alimentatievorderingen - Frankrijk

INHOUDSOPGAVE Wat betekenen de begrippen “alimentatie” en “alimentatievordering” in het Frans recht?  1. Wie kan aanspraak maken op alimentatie jegens andere personen:  - ouders jegens kinderen?  - kinderen jegens ouders?  - gescheiden echtgenoten onderling?  - Anderen?  In welke gevallen?  2. Tot welke leeftijd kan een kind aanspraak maken op alimentatie?  3. In welke gevallen is Frans recht van toepassing?  4. Het recht van welk land passen Franse gerechten toe wanneer hun eigen recht niet van toepassing is?  5. Moet de schuldeiser zich voor de erkenning van zijn alimentatievordering wenden tot een bepaalde organisatie, een (centrale of lokale) bestuurlijke instantie of tot een gerecht?  6. Kan het verzoek worden ingediend uit naam van een familielid, een naaste of een minderjarige?  7. Hoe weet een verzoeker die naar de rechter wil stappen welk gerecht bevoegd is?  8. Heeft de verzoeker een vertegenwoordiger (advocaat of anderszins) nodig om de zaak aanhangig te maken? Zo nee, welke procedure moet hij volgen?  9. Zijn er voor de verzoeker kosten verbonden aan de gerechtelijke procedure? Zo ja, hoeveel bedragen deze ongeveer? Kunnen verzoekers met onvoldoende financiële middelen verzoeken om rechtsbijstand?  10. Welke vorm heeft de door het gerecht toegestane bijstand naar alle waarschijnlijkheid? Wanneer er sprake is van alimentatie, hoe wordt de hoogte ervan dan bepaald? Hoe wordt de alimentatie aangepast aan de ontwikkeling van de kosten voor levensonderhoud en gewijzigde familieomstandigheden?  11. Hoe en aan wie wordt de alimentatie betaald?  12. Hoe kan een tot betaling van alimentatie verplichte persoon die niet vrijwillig betaalt tot betaling worden gedwongen?  13. Helpen organisaties of (centrale of lokale) bestuurlijke instanties bij de inning van alimentatie?  14. Kunnen deze de alimentatie in plaats van de schuldenaar geheel of gedeeltelijk zelf betalen?  Als de aanvrager zich in Frankrijk bevindt en de persoon die een ‘onderhoudsplicht’ heeft in een ander land woont:  15. Kan de verzoeker aanspraak maken op hulp van een Franse organisatie of (centrale of lokale) bestuurlijke instantie?  16. Zo ja, hoe luiden de namen en adressen van deze organisaties of bestuurlijke instanties?  Als de aanvrager zich in een ander land bevindt en de alimentatieplichtige zich in Frankrijk bevindt:  17. In welke vorm bieden deze organisaties of bestuurlijke instanties hulp?  18. Kan de aanvrager zich rechtstreeks wenden tot een Franse organisatie of bestuurlijke instantie?  19. Zo ja, hoe luiden de namen en adressen van deze organisaties en bestuurlijke instanties?  20. In welke vorm bieden deze organisaties of bestuurlijke instanties hulp?

 

Wat betekenen de begrippen “alimentatie” en “alimentatievordering” in het Frans recht?

1. Wie kan aanspraak maken op alimentatie jegens andere personen:

Alimentatievordering is een uiting van de solidariteit binnen de familie. Het is de door de wet opgelegde plicht om materiële bijstand te verlenen aan bepaalde naasten.

- ouders jegens kinderen?

- kinderen jegens ouders?

Ouders hebben de plicht in onderhoud en opvoeding van hun kinderen te voorzien.

- gescheiden echtgenoten onderling?

Kinderen zijn bijstand verplicht aan hun vader en moeder.

- Anderen?

Alleen als de scheiding is uitgesproken wegens ontwrichting van het huwelijk heeft de echtgenoot die de scheiding heeft aangevraagd de plicht alimentatie te betalen aan gedaagde.

In welke gevallen?

• De echtgenoten tijdens het huwelijk, ook bij scheiding van tafel en bed;
• alle voorouders en nakomelingen in directe lijn;
• schoonzonen en schoondochters jegens hun schoonouders en omgekeerd.

Alimentatie wordt toegewezen afhankelijk van twee factoren: de mate van behoefte van de betalingsgerechtigde en het vermogen van de betalingsplichtige.

2. Tot welke leeftijd kan een kind aanspraak maken op alimentatie?

Twee periodes moeten worden onderscheiden:

Bovenkant pagina

• Zolang het kind minderjarig is of, bij meerderjarigheid, zolang het nog niet financieel zelfstandig is en met name vanwege voortzetting van de opleiding, zijn de ouders verplicht onderhoud en studiekosten te betalen. Deze plicht is ruimer dan een eenvoudige onderhoudsplicht, die is gebaseerd op verwantschap, en beoogt het kind te verzekeren van omstandigheden die noodzakelijk zijn voor ontwikkeling en onderwijs.
  
• Als de plicht tot onderhoud en opvoeding is afgelopen, geldt de algemene regel voor onderhoudsplicht, op voorwaarde dat de aanvrager zijn behoefte aantoont.

3. In welke gevallen is Frans recht van toepassing?

Sinds het van kracht worden in Frankrijk van het Verdrag van Den Haag van 2 oktober 1973 op de wet op de onderhoudsplicht, is de toepasselijke wet in principe de wet van de gewone verblijfplaats van de betalingsgerechtigde van de alimentatie. De betalingsgerechtigde kan ook toepassing vragen van de gemeenschappelijke nationale wet als hij volgens de wet van zijn woonplaats geen alimentatie krijgt, of de wet van de ingeschakelde instantie, als hij volgens de twee voorgenoemde wetten geen alimentatie kan krijgen.

Het Verdrag van Den Haag van 24 oktober 1956 op de toepasselijke wet op de onderhoudsplicht jegens kinderen blijft van kracht tussen Frankrijk en de deelnemende landen die het Verdrag van Den Haag 1973 niet hebben geratificeerd. Dit verdrag bepaalt dat de wet van het land van de gewone verblijfplaats van het kind de mate bepaalt waarin en van wie het kind alimentatie kan eisen.

Bovenkant pagina

De Franse wet is dus van toepassing:

• als de betalingsgerechtigde in Frankrijk woont,
• of als de betalingsgerechtigde en de betalingsplichtige beiden Frans zijn en de betalingsgerechtigde de Franse wet wil toepassen,
• of als de zaak aan de Franse rechter is voorgelegd en volgens de wet van het land van de betalingsgerechtigde of de wet van de gezamenlijke nationaliteit geen recht op alimentatie bestaat.

4. Het recht van welk land passen Franse gerechten toe wanneer hun eigen recht niet van toepassing is?

Als de alimentatiegerechtigde en de alimentatieplichtige zich beiden op Frans grondgebied bevinden:

In principe als de betalingsgerechtigde en de betalingsplichtige beiden op Frans grondgebied wonen is het Frans recht van toepassing, tenzij de betalingsgerechtigde, krachtens het bovengenoemde Verdrag van Den Haag van 1973 de wet van de gezamenlijke nationaliteit laat gelden als zij beiden een buitenlandse nationaliteit hebben. In dat geval is de gemeenschappelijke buitenlandse wet van toepassing.

5. Moet de schuldeiser zich voor de erkenning van zijn alimentatievordering wenden tot een bepaalde organisatie, een (centrale of lokale) bestuurlijke instantie of tot een gerecht?

De aanvrager moet zich wenden tot de rechter in familiezaken van de Tribunal de Grande Instance [vergelijkbaar met Arrondissementsrechtbank].

6. Kan het verzoek worden ingediend uit naam van een familielid, een naaste of een minderjarige?

De ouder die een minderjarig of meerderjarig kind verzorgt kan een bijdrage voor onderhoud en opvoeding vragen.

Bovenkant pagina

Als de betalingsgerechtigde onder voogdij staat, kan alleen de voogd voor hem handelen.

7. Hoe weet een verzoeker die naar de rechter wil stappen welk gerecht bevoegd is?

De aanvrager kan naar de rechtbank van zijn woonplaats gaan of naar de rechtbank in de woonplaats van de gedaagde.

8. Heeft de verzoeker een vertegenwoordiger (advocaat of anderszins) nodig om de zaak aanhangig te maken? Zo nee, welke procedure moet hij volgen?

Als het niet gaat om een echtscheidingsprocedure of een scheiding van tafel en bed, kan de aanvrager de rechtbank per brief inschakelen of per dagvaarding, waarvoor een deurwaarder noodzakelijk is. Een advocaat is niet verplicht.

De aanvrager moet aan de rechter alle stukken overleggen waaruit zijn behoefte blijkt zoals salarisstroken, belastingaanslagen, bewijs van werkloosheid of langdurige ziekte, huur, kinderen ten laste en kosten voor onderhoud en opvoeding, leningen, enz.

9. Zijn er voor de verzoeker kosten verbonden aan de gerechtelijke procedure? Zo ja, hoeveel bedragen deze ongeveer? Kunnen verzoekers met onvoldoende financiële middelen verzoeken om rechtsbijstand?

De procedure is gratis.

Als de middelen van de aanvrager onder een bepaalde inkomensgrens liggen die per besluit is vastgelegd, kan hij in aanmerking komen voor rechtsbijstand voor de gehele of gedeeltelijke kosten. (zie het onderwerp Rechtsbijstand- Frankrijk“â€�)

10. Welke vorm heeft de door het gerecht toegestane bijstand naar alle waarschijnlijkheid? Wanneer er sprake is van alimentatie, hoe wordt de hoogte ervan dan bepaald? Hoe wordt de alimentatie aangepast aan de ontwikkeling van de kosten voor levensonderhoud en gewijzigde familieomstandigheden?

- Over de vorm van de bijstand.

• de bijstand bestaat uit een alimentatie die maandelijks wordt uitgekeerd:
  • o in het kader van de bijstandverplichting tussen echtgenoten of ex-echtgenoten die zijn gescheiden wegens ontwrichting van het huwelijk of die zijn gescheiden van tafel en bed. Maar de bijstand kan ook in de vorm van kapitaal zijn. Dit kan een geldbedrag zijn of afstand van goederen in natura.
  • o betreffende de bijdrage voor onderhoud en opvoeding van het kind. Maar de bijstand kan ook worden verleend in de vorm van een volledige of gedeeltelijke directe betaling van de kosten die zijn gemaakt voor het kind. En tot slot kan bijstand worden verleend in de vorm van een woon- en gebruiksrecht.
• de bijstand heeft de vorm van een compensatieregeling in alle gevallen van scheiding, behalve bij echtscheiding wegens ontwrichting van het huwelijk.

Eén van de echtgenoten kan een compenserende uitkering aanvragen. Het is een vergoeding ter compensatie van het verschil in de respectieve levensomstandigheden als gevolg van het verbreken van het huwelijk. Deze compensatie is een kapitaal dat wordt uitgekeerd binnen een termijn van acht jaar. Het bedrag van de compenserende uitkering wordt door de rechter vastgesteld in het echtscheidingsvonnis. Bij echtscheiding op gezamenlijk verzoek wordt het bedrag vastgelegd in het definitieve echtscheidingsconvenant dat wordt opgesteld door de echtgenoten en bekrachtigd door de rechter.

Bovenkant pagina

Bij uitzondering kan een lijfrente worden toegekend als de leeftijd of de gezondheidstoestand van de betalingsgerechtigde dat rechtvaardigen.

- Over het bepalen van de bijstand.

Er bestaat geen referentieschaal. Het bedrag wordt bepaald afhankelijk van de inkomsten van de betalingsplichtige en de behoeften van de betalingsgerechtigde.

- Over de indexering

Om de bijstand aan te passen aan de ontwikkelingen van de kosten van het levensonderhoud kan de rechter - zelfs ambtshalve - besluiten dat de alimentatie wordt geïndexeerd overeenkomstig een wettelijk vastgestelde indexeringsclausule

De compenserende uitkering in de vorm van een rente wordt geïndexeerd zoals een alimentatie.

- Over de herziening

• Herziening van de alimentatie

In geval van gewijzigde omstandigheden kan de vastgestelde alimentatie omhoog of omlaag worden herzien en zelfs worden opgeheven. Als partijen niet tot een overeenkomst zijn gekomen, besluit de rechter tot herziening.

• Herziening van de compenserende uitkering

Vanwege het forfaitaire karakter, is het voor de herzienbaarheid van de compenserende uitkering bepalend of zij is toegekend als kapitaal of in de vorm van een rente.

Het bedrag van het kapitaal kan niet worden herzien; de betalingsregelingen kunnen alleen worden herzien in geval van grote veranderingen in de omstandigheden van de betalingsplichtige. De rente, vóór of na de wet van 30 juni 2000, kan worden herzien qua bedrag bij grote verandering in de omstandigheden van partijen. In geval van echtscheiding op gezamenlijk verzoek is herziening mogelijk als het gehomologeerde convenant een herzieningsclausule bevat.

Bovenkant pagina

11. Hoe en aan wie wordt de alimentatie betaald?

De alimentatie en compensatieregeling worden uitgekeerd aan de begunstigde zoals hierboven vermeld.

De bijdrage voor onderhoud en opvoeding van het kind wordt uitgekeerd afhankelijk van het geval, door een van de ouders aan de andere, of aan degene aan wie het kind is toevertrouwd. Als het kind meerderjarig is, kan de rechter besluiten of kunnen de ouders overeenkomen dat de toelage geheel of gedeeltelijk wordt uitgekeerd aan het kind zelf.

12. Hoe kan een tot betaling van alimentatie verplichte persoon die niet vrijwillig betaalt tot betaling worden gedwongen?

De betalingsgerechtigde kan gebruikmaken van het gewone executierecht, zoals beslaglegging op roerende en onroerende goederen, op salaris of bankrekeningen.

De betalingsgerechtigde kan ook gebruikmaken van de procedure voor directe betaling. Met deze procedure kan middels een deurwaarder directe betaling worden verkregen door de werkgever van de betalingsplichtige of een ander persoon die een schuld heeft aan laatstgenoemde.

13. Helpen organisaties of (centrale of lokale) bestuurlijke instanties bij de inning van alimentatie?

Indien bovengenoemd executierecht mislukt, heeft de betalingsgerechtigde twee mogelijkheden.

• Hij kan zich wenden tot de instantie die is belast met de uitkering van de kinderbijslag, met name de ‘Caisses d’Allocations Familiales’. Deze instantie kan hem bijstaan bij het innen van de toekomstige alimentatie en achterstallige bedragen tot twee jaar terug.
  
• De betalingsgerechtigde kan zich ook wenden tot de officier van justitie van de Tribunal de Grande Instance van zijn woonplaats voor een openbare incassoprocedure. Volgens deze procedure kan de betaling van de laatste zes onbetaalde maanden en de betaalbare termijnen via de Trésor Public worden afgedwongen.

14. Kunnen deze de alimentatie in plaats van de schuldenaar geheel of gedeeltelijk zelf betalen?

De instantie die is belast met het uitkeren van de kinderbijslag kan zich geheel of gedeeltelijk in de plaats stellen van de betalingsplichtige door een ondersteuningstoelage voor het gezin uit te keren. Hij verhaalt de bedragen op de betalingsplichtige, tenzij deze door de rechter onvermogend wordt verklaard.

Bovenkant pagina

Als de aanvrager zich in Frankrijk bevindt en de persoon die een ‘onderhoudsplicht’ heeft in een ander land woont:

15. Kan de verzoeker aanspraak maken op hulp van een Franse organisatie of (centrale of lokale) bestuurlijke instantie?

De gerechtigde die over een besluit beschikt waarin een alimentatie is vastgesteld kan, als de betalingsplichtige zich in het buitenland bevindt, zich wenden tot de twee onderstaande ministeries:

• Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dit ministerie is belast met de toepassing van het Verdrag van New York van 20 juni 1956  -  inzake het innen van alimentatie in het buitenland als door Frankrijk aangewezen bemiddelende instantie. Dit instrument verbindt 55 landen.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken kan ook bemiddelen om een minnelijke schikking te vinden indien de betalingsplichtige de Franse nationaliteit heeft.

• Ministerie van Justitie

Dit ministerie bemiddelt in landen die niet zijn gebonden door het Verdrag van New York en waarmee een overeenkomst inzake wederzijdse hulp met samenwerking tussen de centrale overheden is gesloten (Benin, Provincie Quebec, Kongo, Djibouti, Egypte, Verenigde Staten, Nigeria, Senegal, Tsjaad, Togo).

Bovenkant pagina

16. Zo ja, hoe luiden de namen en adressen van deze organisaties of bestuurlijke instanties?

• Ministère des Affaires Etrangères (Ministerie van Buitenlandse Zaken)

Service du recouvrement des créances alimentaires entre la Fance et l’Etranger

244 Boulevard Saint-Germain

75303 PARIS 07 S.P.

Telefoon: +33. (1).43. 17. 99. 91

Fax: +33. (1).43. 17. 93. 44

• Ministère de la Justice (Ministerie van Justitie)

Direction des Affaires Civiles et du Sceau

Bureau de l’entraide civile et commerciale internationale

13 Place Vendôme

75001 PARIJS

Telefoon: +33. (1).44. 86. 14. 50

Fax: +33. (1).44. 86. 14. 06

Als de aanvrager zich in een ander land bevindt en de alimentatieplichtige zich in Frankrijk bevindt:

17. In welke vorm bieden deze organisaties of bestuurlijke instanties hulp?

Sommige samenwerkingsverdragen zijn vrij restrictief en beperken de bevoegdheden van de centrale overheden tot het nastreven van een minnelijke incassering van de alimentatie. Andere instrumenten echter, en met name het Verdrag van New York, voorzien in bemiddeling van de centrale overheid voor de tenuitvoerlegging van vonnissen, verordeningen en andere gerechtelijke uitspraken.

Afhankelijk van het geval stuurt de Franse overheid het verzoek van de betalingsgerechtigde naar de bevoegde instantie om het besluit tot vaststelling van de alimentatie te doen erkennen en ten uitvoer te leggen of om de betalingsplichtige te horen om te komen tot een minnelijke regeling van het conflict.

18. Kan de aanvrager zich rechtstreeks wenden tot een Franse organisatie of bestuurlijke instantie?

De aanvrager die zich in een ander land dan Frankrijk bevindt, moet zich wenden tot de centrale overheid van zijn land die is belast met de toepassing van de hierboven genoemde verdragen. Hij kan zich niet direct wenden tot een Franse organisatie of bestuurlijke instantie.

19. Zo ja, hoe luiden de namen en adressen van deze organisaties en bestuurlijke instanties?

N.v.t. zie § 18.

20. In welke vorm bieden deze organisaties of bestuurlijke instanties hulp?

N.v.t. zie § 18.

Nadere inlichtingen

• Centrale overheid
• Ministère des Affaires Etrangères
• Aide juridictionnelle in Frankrijk & Pensions alimentaires (Ministère de la Justice)
• Caisse d’Allocations familiales
• Wetgeving en jurisprudentie: Légifrance: de kern van het Frans recht

« Alimentatievorderingen - Algemene informatie | Frankrijk - Algemene informatie »

Bovenkant pagina

Laatste aanpassing: 06-08-2007