Komisja Europejska > EJN > Roszczenia alimentacyjne > Austria

Ostatnia aktualizacja: 21-03-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Roszczenia alimentacyjne - Austria

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co oznaczają pojęcia "alimentacja" i "roszczenie alimentacyjne" w prawie austriackim? 1.
2. Do jakiego wieku przysługuje dziecku roszczenie alimentacyjne? 2.
3. W jakich przypadkach stosuje się prawo austriackie? 3.
4. Jeśli nie można zastosować prawa austriackiego, to prawo jakiego kraju stosują austriackie sądy? 4.
5. Czy wierzyciel musi zwrócić się do odpowiedniej organizacji, organu administracyjnego (centralnego lub lokalnego) lub do sądu w celu uznania jego roszczenia alimentacyjnego? 5.
5.A. W jaki sposób mogę w tej organizacji albo organie administracyjnym (centralnym lub lokalnym) złożyć wniosek o alimentację? Jakie postępowanie ma tutaj zastosowanie? 5.A.
6. Czy można złożyć wniosek w imieniu spokrewnionej, bliskiej znajomej albo nieletniej osoby? 6.
7. Skąd wnioskodawca, który chce wnieść sprawę do sądu, ma wiedzieć, który sąd jest właściwy? 7.
8. Czy wnioskodawca potrzebuje przedstawiciela (adwokata lub innego), aby móc wnieść sprawę do sądu? 8.
9. Czy postępowanie sądowe skutkuje powstaniem kosztów dla wnioskodawcy? Jeśli tak, ile mniej więcej wynoszą one łącznie? Czy wnioskodawcy nieposiadający wystarczających środków finansowych mogą ubiegać się o zwolnienie od kosztów procesowych? 9.
10. Jaką formę będzie miało najprawdopodobniej wsparcie przyznane przez sąd? W przypadku przyznania alimentów, jak ustala się ich wysokość? Jak są one dostosowane do zmiennych kosztów utrzymania i zmian w sytuacji rodzinnej? 10.
11. W jaki sposób oraz komu wypłacane są świadczenia alimentacyjne? 11.
12. W jaki sposób można zmusić do płacenia dłużnika, który nie chce dobrowolnie płacić alimentów? 12.
13. Czy organizacje albo organy administracyjne (centralne lub lokalne) pomagają w egzekwowaniu świadczeń alimentacyjnych? 13.
14. Czy mogą one zamiast dłużnika w części lub w całości opłacać świadczenia alimentacyjne? Co się dzieje, jeśli wnioskodawca ma swoje miejsce zamieszkania w Austrii, a dłużnik za granicą? 14.
15. Czy wnioskodawca może liczyć na pomoc ze strony organizacji albo organu administracyjnego (centralnego lub lokalnego)? 15.
16. Jeśli tak, jak brzmią nazwy i adresy tych organizacji lub organów administracyjnych? 16.
17. W jakiej formie organizacje te lub organy administracyjne udzielają pomocy? 17.
18. Czy wnioskodawca może zwrócić się bezpośrednio do tych organizacji lub organów administracyjnych? 18.
19. Jeśli tak, jak brzmią nazwy i adresy tych organizacji lub organów administracyjnych? 19.
20. W jakiej formie organizacje te lub organy administracyjne udzielają pomocy? 20.

 

1. Co oznaczają pojęcia "alimentacja" i "roszczenie alimentacyjne" w prawie austriackim?

Kto ma prawo do roszczeń alimentacyjnych wobec innych osób:

- dzieci wobec rodziców?

Rodzice mają obowiązek dążenia do zaspokajania potrzeb dziecka odpowiednio do swojej sytuacji życiowej oraz stosownie do swoich możliwości, uwzględniając uzdolnienia, umiejętności, upodobania i możliwości rozwoju dziecka. Rodzic, który prowadzi gospodarstwo domowe, w którym opiekuje się on dzieckiem, realizuje w ten sposób swój obowiązek. Drugi rodzic ma obowiązek świadczenia alimentów w formie pieniężnej.

- rodzice wobec dzieci?

Dziecko winne jest swoim rodzicom alimentację, z uwzględnieniem jego sytuacji życiowej, o ile osoba uprawniona do alimentacji nie jest w stanie utrzymywać się samodzielnie i o ile nie zaniedbała ona poważnie swoich obowiązków wobec dziecka.

- rozwiedzeni małżonkowie między sobą?

Małżonek, który ponosi winę za rozwód sam lub w przeważającej części, ma obowiązek zapewnienia alimentów odpowiednich do jego sytuacji życiowej wobec drugiego małżonka, o ile dochody z majątku drugiego małżonka lub przychody z działalności gospodarczej, które można u niego zakładać w istniejących okolicznościach, są niewystarczające. Jeśli oboje małżonkowie ponoszą winę za rozwód, ale żadne z nich nie ponosi winy w przeważającej części, wówczas małżonkowi, który nie jest w stanie sam się utrzymać, może zostać przydzielona dodatkowa kwota na jego utrzymanie, jeśli i o ile jest to słuszne i uwzględnia potrzeby i sytuację majątkową i zarobkową drugiego małżonka. Obowiązek zapłaty tej kwoty może być ograniczony czasowo. W przypadku rozwodu za obopólnym porozumieniem małżonkowie mogą dowolnie ustalić, czy jedno z nich będzie płaciło alimenty na rzecz drugiego, lub też czy rezygnują oni z wzajemnych roszczeń alimentacyjnych.

Do góryDo góry

- Inni?

Małżonkowie mają obowiązek wspólnego dążenia do zaspokajania swoich potrzeb odpowiednio do swojej sytuacji życiowej oraz stosownie do swoich możliwości. Również zatem w trakcie trwania zgodnego małżeństwa nie pracujący zarobkowo małżonek ma prawo do roszczeń alimentacyjnych wobec małżonka pracującego zarobkowo. Jeśli małżonkowie żyją we wspólnym gospodarstwie domowym, świadczenie alimentacyjne następuje zasadniczo w naturze. Po zniesieniu wspólnoty małżeńskiej alimenty należy świadczyć w formie pieniężnej.

2. Do jakiego wieku przysługuje dziecku roszczenie alimentacyjne?

Roszczenie alimentacyjne dziecka upływa z chwilą nabycia zdolności do samodzielnego utrzymania, która to zdolność nie zależy od osiągnięcia określonego wieku (w szczególności nie od pełnoletniości), lecz od tego, czy dziecko jest w stanie zarobić środki potrzebne do pokrycia swojego odpowiedniego utrzymania. Przy ocenie zdolności do samodzielnego utrzymania rozstrzygająca jest sytuacja życiowa dziecka i jego rodziców.

3. W jakich przypadkach stosuje się prawo austriackie?

Roszczenia alimentacyjne rozstrzygane są według prawa austriackiego, jeśli:

  1. osoba uprawniona do otrzymywania alimentów, która nie ukończyła jeszcze 21 roku życia, ma swoje zwykłe miejsce pobytu w Austrii;
  2. osoba, która nie ukończyła jeszcze 21 roku życia, składa żądanie alimentacyjne przed austriackim sądem i jest obywatelem austriackim, a osoba zobowiązana do płacenia alimentów jest również obywatelem austriackim i ma swoje zwykłe miejsce pobytu w Austrii;
  3. małżonek żądający alimentów jest obywatelem austriackim, a drugi małżonek również jest lub był obywatelem austriackim;
  4. małżonek żądający alimentów miał stale inne obywatelstwo niż drugi małżonek lub żaden z małżonków nie ma już pierwotnie wspólnego obywatelstwa i oboje mają lub mieli swoje zwykłe miejsce pobytu w Austrii oraz jeden z nich nadal ma zwykłe miejsce pobytu w Austrii; lub
  5. według norm odsyłających (patrz Odpowiedź na pytanie 4) nie ma zastosowania żadne inne prawo, a najsilniejszy związek istnieje z Austrią.

4. Jeśli nie można zastosować prawa austriackiego, to prawo jakiego kraju stosują austriackie sądy?

  1. Roszczenie alimentacyjne małżonka lub rozwiedzionego małżonka wobec drugiego małżonka wynika ze wspólnego statutu osobowego małżonków (prawo przynależności), a w przypadku braku takowego z ostatniego wspólnego statutu osobowego, o ile jedno z małżonków go zachowało. Jeśli małżonkowie nie mają wspólnego statutu osobowego lub jeśli żadne z nich go nie zachowało, zastosowanie ma prawo tego państwa, w którym oboje małżonkowie mają swoje zwykłe miejsce pobytu. Jeśli mają oni swoje zwykłe miejsce pobytu w różnych państwach, wówczas zastosowanie ma prawo tego państwa, w którym oboje mieli swoje ostatnie zwykłe miejsce pobytu, o ile jedno z nich je zachowało. Jeśli nigdy nie mieli oni swojego zwykłego miejsca zamieszkania w tym samym państwie, lub żadne z obojga nie ma już swojego zwykłego miejsca zamieszkania w tym państwie, wówczas należy ocenić prawo do roszczenia alimentacyjnego według prawa państwa, z którym istnieje najsilniejszy związek.
  2. Roszczenie alimentacyjne osób, które nie ukończyły jeszcze 21 roku życia, wynika z prawa państwa, w którym mają one swoje zwykłe miejsce pobytu, jeśli państwo to podpisało Konwencję Haską z 24 października 1956 roku o zastosowaniu prawa dotyczącego zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci.
  3. Roszczenia alimentacyjne rodziców wobec dziecka lub dziecka wobec rodziców, jeśli ma ono więcej niż 21 lat lub jeśli nie ma ono swojego zwykłego miejsca pobytu w państwie, które podpisało wymienioną powyżej konwencję, wynikają ze statutu osobowego dziecka.
  4. Dla wszystkich pozostałych roszczeń alimentacyjnych właściwe jest prawo państwa, z którym istnieje najsilniejszy związek.

5. Czy wierzyciel musi zwrócić się do odpowiedniej organizacji, organu administracyjnego (centralnego lub lokalnego) lub do sądu w celu uznania jego roszczenia alimentacyjnego?

Dłużnik alimentacyjny i uprawniony do roszczenia mogą zasadniczo ustalić zobowiązanie płatnicze w porozumieniu pozasądowym. Jeśli sprawa dotyczy alimentów na dziecko, porozumienie takie może również zostać zawarte przed społecznym opiekunem nad młodzieżą. Jeśli nie dojdzie do porozumienia, osoba uprawniona do alimentów musi się zwrócić do właściwego sądu okręgowego

Do góryDo góry

5.A. W jaki sposób mogę w tej organizacji albo organie administracyjnym (centralnym lub lokalnym) złożyć wniosek o alimentację? Jakie postępowanie ma tutaj zastosowanie?

Nieletnie dzieci mogą złożyć w sądzie okręgowym wniosek w postępowaniu pozasądowym o ustalenie alimentów na dziecko.

Pełnoletnie dzieci i inne osoby uprawnione do alimentów muszą złożyć pozew o alimenty, który rozpatrywany jest w normalnym postępowaniu cywilnoprawnym.

6. Czy można złożyć wniosek w imieniu spokrewnionej, bliskiej znajomej albo nieletniej osoby?

Zasadniczo każda osoba musi dochodzić swoich roszczeń alimentacyjnych we własnym imieniu. W imieniu nieletniego dziecka odpowiednie wnioski musi złożyć jego ustawowy przedstawiciel.

7. Skąd wnioskodawca, który chce wnieść sprawę do sądu, ma wiedzieć, który sąd jest właściwy?

Roszczeń alimentacyjnych – w zależności od tego, kto jest uprawniony do alimentów i kto jest zobowiązany do ich płacenia – należy dochodzić w różnych rodzajach postępowania (procesowe postępowanie rozpoznawcze, postępowanie pozasądowe) i przed różnymi sądami. Obowiązuje zasada: roszczenia alimentacyjne przypadają pod właściwość sądu okręgowego. Roszczenia alimentacyjne ze stosunku małżeństwa, przypadają pod właściwość tego sądu, który jest właściwy również dla sporów wynikających z samego stosunku małżeństwa. Alimentów w stosunku rodzice-dziecko można dochodzić przed tym sądem okręgowym, w którego okręgu osoba uprawniona do alimentów ma swoje zwykłe miejsce pobytu, a w przypadku braku takowego w kraju, ma swoje miejsce pobytu. Jeśli osoba ta nie ma swojego miejsca pobytu w kraju, właściwy jest ten sąd, w którego okręgu ustawowy przedstawiciel ma swoje zwykłe miejsce pobytu; w przypadku braku takowego w kraju, o ile sprawa dotyczy osoby nieletniej, sąd, w którego okręgu jedno z rodziców ma swoje zwykłe miejsce pobytu, a o ile sprawa dotyczy innego wychowanka, sąd jego ostatniego zwykłego miejsca pobytu w kraju, w pozostałych przypadkach Sąd Okręgowy Miasto Wewnętrzne Wiedeń.

Do góryDo góry

8. Czy wnioskodawca potrzebuje przedstawiciela (adwokata lub innego), aby móc wnieść sprawę do sądu?

W sprawach alimentacyjnych, które rozstrzygane są w procesowym postępowaniu rozpoznawczym, każda ze stron może sama się reprezentować w sądach I instancji lub wyznaczyć dowolną osobę jako swojego przedstawiciela; jeśli jednak sprawa dotyczy kwoty lub wartości pieniężnej wyższej niż 4.000 euro, strony mogą być reprezentowane tylko przez adwokata, jeśli nie chcą reprezentować się same. Jeśli sprawa rozstrzygana jest w postępowaniu pozasądowym, reprezentowanie stron nie jest nakazane, ale dopuszczalne.

9. Czy postępowanie sądowe skutkuje powstaniem kosztów dla wnioskodawcy? Jeśli tak, ile mniej więcej wynoszą one łącznie? Czy wnioskodawcy nieposiadający wystarczających środków finansowych mogą ubiegać się o zwolnienie od kosztów procesowych?

Zarówno w postępowaniu procesowym jak i pozasądowym z reguły przypadają opłaty sądowe. Wysokość opłat sądowych ustalona jest w ustawie o opłatach sądowych i uzależniona głównie od wartości roszczenia alimentacyjnego. W przypadku nieletnich wnioskodawców opłaty sądowej – niezależnie od decyzji – nigdy nie uiszcza nieletni wnioskodawca, lecz zawsze osoba zobowiązana do płacenia alimentów. O przewidywanej wysokości opłaty w danym wypadku należy zasięgnąć informacji w sądzie. Jeśli możliwości finansowe powoda nie są wystarczające, może on uzyskać również tymczasowe odroczenie kosztów sądowych w ramach ogólnych założeń zwolnienia od kosztów postępowania.

Do góryDo góry

10. Jaką formę będzie miało najprawdopodobniej wsparcie przyznane przez sąd? W przypadku przyznania alimentów, jak ustala się ich wysokość? Jak są one dostosowane do zmiennych kosztów utrzymania i zmian w sytuacji rodzinnej?

Nie istnieją konkretne ustawowe regulacje ani dla wymierzania alimentów dla małżonka ani alimentów na dziecko. Orzecznictwo stworzyło jednak stawki procentowe, którymi organy decyzyjne mogą się kierować przy wymierzaniu wysokości alimentów. Jeśli po ustaleniu wysokości alimentów przez sąd zmienią się okoliczności, można złożyć wniosek o ponowne ustalenie wysokości alimentów.

11. W jaki sposób oraz komu wypłacane są świadczenia alimentacyjne?

Zasadniczo alimenty należy wypłacać w formie pieniężnej oraz bezpośrednio osobie uprawnionej do ich otrzymywania (lub na jej rachunek bankowy). Alimenty na dziecko należy wypłacać temu rodzicowi, który zajmuje się opieką i wychowaniem dziecka.

12. W jaki sposób można zmusić do płacenia dłużnika, który nie chce dobrowolnie płacić alimentów?

Jeśli zobowiązanie do płacenia alimentów zostało ustanowione wyrokiem sądowym, postanowieniem lub oficjalnym dokumentem, możliwe jest prowadzenie egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego, jeśli nie spełnia on swojego obowiązku płatniczego.

Jeśli dłużnik alimentacyjny nie spełnia swojego zobowiązania płatniczego wobec osoby nieletniej, może to mieć dla niego nawet konsekwencje karne.

13. Czy organizacje albo organy administracyjne (centralne lub lokalne) pomagają w egzekwowaniu świadczeń alimentacyjnych?

Jedynie w przypadku nieletnich dzieci społeczny opiekun nad młodzieżą landu wspiera ustawowego przedstawiciela w ściąganiu roszczeń alimentacyjnych.

Do góryDo góry

14. Czy mogą one zamiast dłużnika w części lub w całości opłacać świadczenia alimentacyjne? Co się dzieje, jeśli wnioskodawca ma swoje miejsce zamieszkania w Austrii, a dłużnik za granicą?

W pewnych okolicznościach sąd może zezwolić na zaliczki na alimenty dla nieletnich dzieci. Alimenty są w tym przypadku wypłacane zaliczkowo przez państwo, a zaległości w płaceniu alimentów ściągane są w drodze egzekucji od dłużnika alimentacyjnego.

Jeśli spełnione są przesłanki do wypłaty zaliczki na alimenty, nie ma znaczenia, czy dłużnik alimentacyjny przebywa w Austrii czy w innym państwie.

15. Czy wnioskodawca może liczyć na pomoc ze strony organizacji albo organu administracyjnego (centralnego lub lokalnego)?

Wnioskodawca, który przebywa za granicą, może liczyć na pomoc ze strony (centralnego lub lokalnego) urzędu tylko w przypadkach, które podlegają konwencji Narodów Zjednoczonych z dnia 20 czerwca 1956 o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą. Wniosek taki należy złożyć do organu pośredniczącego w takich sprawach w tym państwie, w którym żyje wnioskodawca. Następnie wniosek wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami przesyłany jest przez zagraniczny organ pośredniczący do austriackiego organu przyjmującego zgłoszenia, (Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości Deutsch - English - français, Wydział I 10). Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości przekazuje wniosek do właściwego sądu (celem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania alimentacyjnego lub egzekucji decyzji lub innego tytułu sądowego o świadczenie alimentacyjne).

Wnioskodawca może się oczywiście zwrócić bezpośrednio do właściwego sądu. Jednak w tym przypadku musi on sam zadbać o zachowanie wszystkich wymogów formalnych. W ramach ogólnie obowiązujących założeń można również złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania (patrz “Zwolnienie od kosztów postępowania - Austria”).

16. Jeśli tak, jak brzmią nazwy i adresy tych organizacji lub organów administracyjnych?

Patrz odpowiedź na pytanie 15.

17. W jakiej formie organizacje te lub organy administracyjne udzielają pomocy?

Patrz odpowiedź na pytanie 15.

18. Czy wnioskodawca może zwrócić się bezpośrednio do tych organizacji lub organów administracyjnych?

Patrz odpowiedź na pytanie 15.

19. Jeśli tak, jak brzmią nazwy i adresy tych organizacji lub organów administracyjnych?

Patrz odpowiedź na pytanie 15.

20. W jakiej formie organizacje te lub organy administracyjne udzielają pomocy?

Patrz odpowiedź na pytanie 15.

« Roszczenia alimentacyjne - Informacje ogólne | Austria - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 21-03-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania