Juridische beroepen - Portugal

Voor de laatst bijgewerkte tekst: zie

INHOUDSOPGAVE 1. RECHTERS (JUÍZES)  2. OPENBARE AANKLAGERS (MAGISTRADOS DO MINISTÉRIO PÚBLICO)  3. ADVOCATEN (ADVOGADOS)  4. JURIDISCH ADVISEURS (SOLICITADORES)  5. DEURWAARDERS (SOLICITADORS DE EXECUÇÃO)  6. NOTARISSEN (NOTÁRIOS)  7. REGISTERBEWAARDERS (CONSERVADORES)  8. VREDERECHTERS (JUÍZES DE PAZ)  9. GERECHTSAMBTENAAR (OFICIAL DE JUSTIÇA)

 

1. RECHTERS (JUÍZES)

De taak van de rechter is recht te spreken en ervoor te zorgen dat gerechtelijke uitspraken ten uitvoer worden gelegd.

De Portugese rechterlijke macht (een enkele groep die alle rechters in de Portugese rechtbanken omvat) bestaat uit de rechters van het Hooggerechtshof (Supremo Tribunal de Justiça), die conselheiros worden genoemd, de rechters van de hoven van beroep (Tribunales da Relação), die desembargadores worden genoemd, en andere rechters.

De rechters in de bestuurs- en belastinggerechten vormen een aparte groep.

Het ambt van rechter staat open voor Portugese staatsburgers die beschikken over volledige burgerrechten en politieke rechten en ten minste twee jaar voor aanvang van de vergelijkende selectieprocedure een rechtenstudie aan een Portugese universiteit hebben afgerond, of een academische graad hebben behaald die krachtens het nationale recht daaraan is gelijkgesteld. Zij moeten een opleiding volgen, stage lopen en aan de andere vereisten voor benoeming tot ambtenaar voldoen.

De Hoge Raad voor de rechterlijke macht (Conselho Superior da Magistratura) is verantwoordelijk voor de benoeming van rechters, hun aanstelling, overplaatsing en bevordering, maar ook voor tuchtrechtelijke procedures, als bepaald bij de wet.

De benoeming, aanstelling, overplaatsing en bevordering van rechters in de bestuurs- en belastinggerechten en de tuchtrechtelijke procedures vallen onder de verantwoordelijkheid van een afzonderlijke Conselho Superior.

Rechters voor de hoven van beroep worden geworven onder de rechters in eerste aanleg via een systeem van vergelijkende selectie op basis van curriculum vitae en verdienste.

Bovenkant pagina

De benoeming tot rechter van het Hooggerechtshof vindt plaats door middel van een vergelijkende selectieprocedure op basis van curriculum vitae. Zowel rechters, openbare aanklagers als andere juristen met een erkende staat van dienst komen voor deze functie in aanmerking.

Rechters zijn bij de rechtsbedeling enkel gebonden aan de Portugese grondwet en het geldend recht. Zij mogen geen orders of instructies aannemen, maar lagere gerechten zijn wel verplicht uitspraken in hoger beroep van hogere gerechten in acht te nemen. De plicht de wet te gehoorzamen omvat ook de inachtneming van vaste rechtspraak, ook als die wordt toegepast op situaties die niet expliciet zijn voorzien.

Rechters mogen niet worden overgeplaatst, geschorst, gepensioneerd of uit hun ambt worden ontzet, behalve in gevallen die bij wet zijn bepaald. Zij zijn enkel civielrechtelijk, strafrechtelijk of tuchtrechtelijk aansprakelijk voor ambtshandelingen voor zover bij wet bepaald. Civiele aansprakelijkheid ontstaat slechts als de staat een vordering instelt tegen de rechter in geval van opzet of grove schuld en nadat de primaire aansprakelijkheid door de staat is aanvaard.

2. OPENBARE AANKLAGERS (MAGISTRADOS DO MINISTÉRIO PÚBLICO)

Openbare aanklagers vertegenwoordigen de staat, behartigen de belangen die in de wet zijn neergelegd, dragen bij aan de tenuitvoerlegging van het strafrecht als vastgesteld door de soevereine overheidsorganen, vervolgen stafbare feiten volgens het legaliteitsbeginsel en verdedigen de democratische rechtsstaat.

De hierboven uiteengezette vereisten voor de benoeming tot rechter zijn ook van toepassing op openbare aanklagers. Alleen personen met de Portugese nationaliteit kunnen dit ambt uitoefenen.

Bovenkant pagina

De benoeming van openbare aanklagers is de verantwoordelijkheid van de Procureur-generaal van de Republiek (Procurador-Geral da República). Dat geldt ook voor hun aanstelling, overplaatsing en bevordering en het opleggen van tuchtmaatregelen.

Openbare aanklagers en rechters vormen elk een aparte categorie. Zij zijn onafhankelijk van elkaar en autonoom.

Openbare aanklagers zijn hiërarchisch ingedeeld en verantwoording verschuldigd aan superieuren. Zij kunnen niet worden overgeplaatst, geschorst, gepensioneerd of uit hun ambt ontzet, behalve in gevallen die bij wet zijn bepaald.

3. ADVOCATEN (ADVOGADOS)

Advocaten zijn vrije beroepsbeoefenaren die een universitaire rechtenstudie hebben afgerond en tegen een honorarium cliënten in rechte vertegenwoordigen of juridisch advies verstrekken.

Enkel advocaten en stagiairs die lid zijn van hun respectieve beroepsorganisatie mogen praktiseren en, met name, hun cliënten in rechte vertegenwoordigen en juridisch advies verstrekken als zelfstandige beroepsbeoefenaren. Dit laatste is niet van toepassing op juridisch adviseurs (solicitadores), die een eigen beroepsvereniging en een eigen statuut hebben. Om juridisch advies te mogen geven, hoeven personen met een afgeronde universitaire rechtenstudie die ambtenaar zijn of in loondienst werken niet ingeschreven te staan bij de Portugese orde van advocaten (Ordem dos Advogados) als het advies wordt verstrekt aan de werkgever van de betrokkene. Docenten aan rechtenfaculteiten die enkel schriftelijk juridische adviezen geven, worden niet beschouwd als praktiserende advocaten en hoeven dus geen lid van de orde te zijn.

Bovenkant pagina

Voorwaarde voor inschrijving is een stage, behalve voor docenten en voormalige docenten aan rechtenfaculteiten en gepromoveerde juristen.

Niet-staatsburgers die hun rechtenopleiding in Portugal hebben genoten, kunnen zich evenals Portugese staatsburgers inschrijven bij de Portugese orde van advocaten, mits hun land van herkomst Portugezen dezelfde rechten toekent.

EU-burgers die in hun land van herkomst hun beroep mogen uitoefenen onder een van de volgende titels, worden in Portugal als advocaten toegelaten en kunnen er dus hun beroep uitoefenen: In België: avocat/advocaat/Rechtsanwalt; in Denemarken: advokat; in Duitsland: Rechtsanwalt; in Griekenland: δικηγόρος; in Spanje: abogado/advocat/avogado/abokatu; in Frankrijk: avocat; in Ierland: barrister/solicitor; in Italië: avvocato; in Luxemburg: avocat; in Nederland: advocaat; in Oostenrijk: Rechtsanwalt; in Finland: asianajaja/advokat; in Zweden: advokat; in het Verenigd Koninkrijk: advocate/barrister/solicitor.

Deze beroepsbeoefenaren kunnen in Portugal praktiseren onder hun oorspronkelijke beroepstitel in de betreffende officiële taal en met opgave van de beroepsorganisatie waartoe zij behoren of het rechtsgebied waarin zij bevoegd zijn te praktiseren uit hoofde van het recht van hun staat van herkomst. Voor de Portugese rechtbanken mogen partijen echter uitsluitend worden vertegenwoordigd door advocaten uit de Europese Unie die praktiseren onder hun oorspronkelijke beroepstitel en samenwerken met een plaatselijke advocaat die bij de Portugese orde is ingeschreven. Advocaten uit de Europese Unie die zelf ingeschreven zijn bij de Portugese orde van advocaten, mogen hun beroep ook onder de titel advogado uitoefenen.

Bovenkant pagina

Advocaten uit de Europese Unie kunnen incidenteel diensten verlenen in Portugal onder hun oorspronkelijke beroepstitel, mits zij zich van tevoren aanmelden bij de Portugese orde van advocaten.

Als advocaten uit de Europese Unie zich permanent in Portugal willen vestigen en onder de beroepstitel uit hun land van herkomst willen praktiseren, moeten zij zich eerst inschrijven bij de Portugese orde van advocaten. Daarvoor moeten zij een certificaat overleggen dat zij in hun land van herkomst tot de balie zijn toegelaten en een tweede certificaat dat zij niet zijn geschorst of van het tableau zijn geschrapt als gevolg van strafrechtelijke vervolging of tuchtmaatregelen. Ook advocaten die op de hierboven vermelde manieren diensten verlenen, kan om deze certificaten worden gevraagd.

Advocaten genieten de immuniteit die noodzakelijk is om hun beroep uit te oefenen.

Zij spelen een rol in de rechtsbedeling en hebben de exclusieve bevoegdheid – afgezien van bij de wet vastgestelde uitzonderingen – partijen te vertegenwoordigen, met volledige discretionaire bevoegdheid en slechts gebonden door het recht en de gedragsregels. Als dienaren van de rechtspraak en het recht wordt van hen verwacht dat zij zich gedragen op een manier die past bij de waardigheid en de verantwoordelijkheid van hun functie. Bij de uitoefening van hun beroep moeten zij te allen tijde absoluut onafhankelijk en objectief optreden. Zij mogen hun positie niet gebruiken om andere dan beroepsmatige doeleinden na te streven en moeten zich houden aan de plichten die in de wet zijn neergelegd en voortvloeien uit gewoonte, praktijk en traditie.

Het beroep van advocaat is niet verenigbaar met een andere activiteit of functie waardoor de onafhankelijkheid en waardigheid van het beroep wordt aangetast. In de statuten van de Portugese orde van advocaten wordt een groot aantal activiteiten genoemd dat niet verenigbaar wordt geacht met het beroep van advocaat.

Bovenkant pagina

Vertegenwoordiging door een advocaat is verplicht in civiele zaken wanneer het bedrag in geding hoger is dan 3 740,98 EUR, alsmede in zaken waarin ongeacht de waarde van de vordering altijd een rechtsmiddel kan worden aangewend en in hogere voorzieningen en zaken die aanhangig worden gemaakt bij de hogere gerechten.

4. JURIDISCH ADVISEURS (SOLICITADORES)

Juridisch adviseurs (solicitadores) zijn zelfstandige beroepsbeoefenaren die cliënten in juridische zaken vertegenwoordigen tegen een honorarium.

Om te praktiseren moeten zij zijn ingeschreven bij de kamer van juridisch adviseurs (Câmara dos Solicitadores) en een stage hebben voltooid waarin zij vertrouwd zijn geraakt met de voornaamste procedures en begrippen van het beroep en met de rechten en plichten van een juridisch adviseur.

Naast deze opleiding gelden de volgende vereisten voor inschrijving bij de kamer van juridisch adviseurs:

1. Portugees staatsburger of burger van de Europese Unie zijn;
2. een universitaire graad in een juridische richting of een diploma van een opleiding tot juridisch adviseur bezitten en niet zijn ingeschreven bij de Portugese orde van advocaten, of, voor EU-burgers, in bezit zijn van de wettelijk voorgeschreven academische en beroepskwalificatie om in de lidstaat van oorsprong te mogen praktiseren.

In de uitoefening van hun taken kunnen juridisch adviseurs zich tot elke rechtbank of overheidsorgaan wenden om niet-vertrouwelijke of niet-geheime dossiers, boeken of documenten in te zien en certificaten aan te vragen zonder dat zij een volmacht hoeven te tonen.

Bovenkant pagina

Als in een bepaald rechtsgebied geen advocaat is ingeschreven, kan een juridisch adviseur een cliënt in rechte vertegenwoordigen. Zelfs als het verplicht is een advocaat in te schakelen, kan een juridisch adviseur optreden wanneer er geen rechtsvragen spelen. In zaken waarin vertegenwoordiging door een advocaat niet verplicht is, kunnen de partijen voor een juridisch adviseur kiezen.

5. DEURWAARDERS (SOLICITADORS DE EXECUÇÃO)

Deurwaarders (solicitadors de execução) leggen executoriale titels ten uitvoer, maar hebben ook andere in de wet neergelegde taken. Zij betekenen bijvoorbeeld dagvaardingen en andere gerechtelijke stukken.

Om als deurwaarder te kunnen praktiseren gelden de volgende voorwaarden:

1. de gegadigde heeft ten minste drie van de afgelopen vijf jaar als juridisch adviseur gepraktiseerd;
2. geen van de bovengenoemde gronden die de uitoefening van het beroep van juridisch adviseur uitsluiten is van toepassing;
3. in de uitoefening van zijn werkzaamheden zijn de juridisch adviseur geen ernstigere tuchtmaatregelen opgelegd dan een boete;
4. de gegadigde is minder dan vijf jaar geleden geslaagd voor de afsluitende examens van de deurwaardersopleiding;
5. als de gegadigde in het verleden als deurwaarder heeft gepraktiseerd: een verzoek tot hernieuwde registratie binnen vijf jaar na de beëindiging van de registratie (vergezeld van een positief advies van de regionale ethische commissie);
6. de gegadigde beschikt over de minimale organisatorische en -computervoorzieningen die in de door de algemene vergadering goedgekeurde regels zijn vastgesteld.

De uitoefening van het beroep van deurwaarder wordt beheerst door de regelgeving voor juridisch adviseurs.

Bovenkant pagina

Executoriale titels worden ten uitvoer gelegd door een deurwaarder die door de schuldeiser in het verzoek tot tenuitvoerlegging moet worden benoemd, of door de griffie ingeval de schuldeiser niemand heeft benoemd of de benoeming geen resultaat heeft opgeleverd.

De deurwaarder is (onder toezicht van de rechter) verantwoordelijk voor alle formaliteiten inzake tenuitvoerlegging, waaronder de betekening van documenten, mededelingen en publicaties, tenzij de wet anders bepaalt.

Een executoriale titel wordt ten uitvoer gelegd door een deurwaarder die door de schuldeiser of door de griffie is gekozen uit de geregistreerde deurwaarders in het betreffende arrondissement (comarca) of een aangrenzend arrondissement. Als daar geen deurwaarder beschikbaar is, wordt er een gekozen uit hetzelfde ressort (círculo judicial); als er geen deurwaarder is ingeschreven in het ressort of er om andere redenen geen deurwaarder kan worden gevonden, worden zijn taken (met uitzondering van de taken die uitsluitend aan deurwaarders zijn voorbehouden) uitgevoerd door een gerechtsambtenaar (oficial de justiça).

6. NOTARISSEN (NOTÁRIOS)

Notarissen zijn in de wet omschreven als juristen van wie de akten die in de uitoefening van hun ambt zijn opgemaakt, door derden op juistheid kunnen worden vertrouwd. In dezelfde definitie wordt bepaald dat een notaris zowel een openbaar ambtenaar is die akten waarmerkt en bewaart, als een zelfstandige, onafhankelijke en onpartijdige beroepsbeoefenaar die door de betrokken personen vrij kan worden gekozen. De openbare en particuliere aard van de functie die notarissen vervullen kunnen niet worden gescheiden.

Bovenkant pagina

Om te kunnen praktiseren moet een notaris ingeschreven zijn bij de notariële beroepvereniging (Ordem dos Notários). Deze vereniging is volledig onafhankelijk van de overheid en vertegenwoordigt haar leden.

Vergunningen om zich als notaris te vestigen worden toegekend bij een besluit van de minister van Justitie na een openbare, vergelijkende selectieprocedure. Een notaris kan slechts één vestigingsvergunning hebben. Degenen aan wie een vestigingsvergunning is verstrekt, zijn gehouden gedurende ten minste twee jaar kantoor te houden in de toegewezen gemeente. In deze periode kunnen zij geen andere vergunning aanvragen.

Door een notaris opgemaakte documenten zijn authentieke akten met een bijzondere bewijskracht.

Voor veel rechtshandelingen is de tussenkomst van een notaris noodzakelijk, bijvoorbeeld wanneer de wet bepaalt dat voor een handeling een authentieke akte moet worden opgemaakt.

7. REGISTERBEWAARDERS (CONSERVADORES)

Registerbewaarders (conservadores) zijn ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de openbaarheid van bepaalde rechtsfeiten door deze te registreren.

Voorwaarde om dit beroep uit te oefenen is een voltooide rechtenopleiding aan een Portugese universiteit of een gelijkwaardige academische kwalificatie. Daarnaast moeten gegadigden voldoen aan de algemene vereisten om ambtenaar te worden. Zij moeten de Portugese nationaliteit hebben, tenzij daarop in een bijzondere wet of internationale overeenkomst een uitzondering is gemaakt.

De registerbewaarder is in wezen verantwoordelijk voor het bijhouden van de registers.

Bovenkant pagina

Hij moet toezien op de naleving van het toepasselijk recht en nagaan of de rechten in ter registratie aangeboden documenten juist zijn omschreven en of zij in overeenstemming met de wettelijk voorgeschreven volgorde worden geregistreerd.

Naar Portugees recht moet een aantal rechtsfeiten en –handelingen door een registerbewaarder in de openbare registers worden ingeschreven.

Daaronder vallen onder meer geboorte, afstamming, adoptie, huwelijk, overlijden, oprichting van vennootschappen en veranderingen in de rechtstoestand van onroerende zaken, motorvoertuigen, schepen en vliegtuigen.

Wanneer een bepaald feit verplicht moet worden ingeschreven, moet daarvoor een registerbewaarder worden ingeschakeld.

8. VREDERECHTERS (JUÍZES DE PAZ)

Vrederechters zijn zelfstandige beroepsbeoefenaren die naar recht of billijkheid recht spreken in zaken die, nadat geprobeerd is ze te schikken, naar hen zijn verwezen.

Gegadigden voor deze functie moeten aan de volgende eisen voldoen:

1. de Portugese nationaliteit hebben;
2. een universitaire rechtenstudie hebben afgerond;
3. ten minste 30 jaar oud zijn;
4. in het bezit zijn van alle burgerlijke en politieke rechten;
5. niet zijn veroordeeld of vervolgd voor een strafbaar feit;
6. geen andere openbare of particuliere werkzaamheden uitoefenen, of deze onmiddellijk staken bij aantreden als vrederechter.

Vrederechters worden benoemd door een speciale raad, de Conselho de Acompanhamento da Criação e Instalação dos Julgados de Paz, voor een periode van een jaar, die tot maximaal drie jaar kan worden verlengd.

De vrederechter hoeft niet volgens strikt wettelijke criteria te oordelen. Met instemming van de partijen kan hij recht spreken naar billijkheid, mits de waarde van de vordering niet meer dan 1 870,49 EUR beloopt.

9. GERECHTSAMBTENAAR (OFICIAL DE JUSTIÇA)

Een gerechtsambtenaar (oficial de justiça) is een ambtenaar die werkzaam is bij de griffie van een gerecht of bij een parket.

De taken van de gerechtsambtenaar zijn veelomvattend en hangen af van de categorie waartoe hij behoort. In het algemeen verricht de gerechtsambtenaar de rechtshandelingen die noodzakelijk zijn voor de afwikkeling van processen overeenkomstig het geldend recht, met name het in ontvangst nemen en afhandelen van verzoekschriften, het voorbereiden van dossiers voor de rechtbank, het ten uitvoer leggen van rechterlijke uitspraken, het opstellen van rapporten inzake plaatsopneming en bezichtiging, vonnissen, het betekenen van documenten en mededelingen en het incasseren van griffierechten.

De functies van administratief medewerker (escrivão auxiliar) en gerechtsmedewerker (técnico de justiça) staan open voor Portugese staatsburgers die een beroepsopleiding hebben gevolgd die door de ministeries van Justitie en Onderwijs is goedgekeurd.

Nadere inlichtingen

Op de volgende websites kunt u nadere informatie vinden:

• http://www.stj.pt  -  - - Supremo Tribunal de Justiça (Hooggerechtshof)
• http://www.conselhosuperiordamagistratura.pt/  - Conselho Superior da Magistratura (Hoge Raad voor de rechterlijke macht)
• http://www.tribunalconstitucional.pt/  - Tribunal Constitucional (Grondwettelijk Hof)
• http://www.mj.gov.pt/  - - Ministério da Justiça (Ministerie van Justitie)
• http://trl.pt/  - Tribunal da Relação de Lisboa (Hof van beroep van Lissabon)
• http://www.trc.pt/  - Tribunal da Relação de Coimbra (Hof van beroep van Coimbra)
• http://www.tre.pt/  -  - - Tribunal da Relação de Évora (Hof van beroep van Évora)
• http://www.trp.pt/  - Tribunal da Relação do Porto (Hof van beroep van Porto)
• http://www.pgr.pt/  - Procuradoria-Geral da República (Procureur-generaal van de Republiek)
• http://www.itij.mj.pt  - Juridische databanken
• http://www.cej.pt/  -  - - Centro de Estudos Judiciários (Centrum voor Juridische Studies - organisme bevoegd voor de opleiding van de Portugese magistraten)
• www.dgaj.mj.pt  - Direcção Geral da Administração da Justiça (Directoraat-generaal van de Rechterlijke macht - verstrekt met name inlichtingen over de adressen en verdere gegevens van de rechtscolleges en hun territoriale bevoegdheid en geeft toegang tot de pagina van de gerechtsdeurwaarders)
• http://www.gplp.mj.pt/  - - Gabinete de Política Legislativa e Planeamento do Ministério da Justiça (Bureau voor Wetgevingsbeleid en planning van het ministerie van Justitie)
• http://www.dgrn.mj.pt/  - Direcção Geral dos Registos e do Notariado (Directoraat-generaal voor de registratie en het notariaat)
• http://www.asjp.pt/  - Associação Sindical dos Juízes Portugueses (Beroepsvereniging van de Portugese rechters)
• http://www.smmp.pt/  - Sindicato dos Magistrados do Ministério Público (Beroepsvereniging van de magistraten van het openbaar ministerie)
• http://www.oa.pt/  - Ordem dos Advogados (Orde van advocaten)
• http://www.dr.incm.pt/dr/  - Online wetgevingsdatabank (bevat de regelgeving en akten gepubliceerd in reeks I van de Diario da República vanaf 1 januari 1970; verschaft kosteloze toegang tot de wetgeving gepubliceerd in reeks I vanaf 1 januari 2000)
• http://www.solicitador.net/  - Câmara dos Solicitadores (Kamer van juridisch adviseurs (solicitadores))
• http://www.sfj.pt  - Sindicato dos Funcionários Judiciais (Beroepsvereniging van gerechtsambtenaren)

« Juridische beroepen - Algemene informatie | Portugal - Algemene informatie »

Bovenkant pagina

Laatste aanpassing: 17-12-2008