Europese Commissie > EJN > Juridische beroepen > Tsjechië

Laatste aanpassing: 13-01-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Juridische beroepen - Tsjechië

 

INHOUDSOPGAVE

1. RECHTERS 1.
2. ADVOCATEN 2.
3. DEURWAARDERS 3.
4. NOTARISSEN 4.
5. OPENBARE AANKLAGERS 5.

 

1. RECHTERS

Rechtspositie

Een rechter is een ambtenaar die deel uitmaakt van de rechterlijke macht. De belangrijkste werkzaamheden van rechters zijn zittingen houden en uitspraken doen in geschillen in civiele, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke zaken en vonnis wijzen in andere zaken die bij de rechter aanhangig worden gemaakt.

Wie in aanmerking wil komen voor benoeming tot rechter in Tsjechië, moet aan de volgende voorwaarden voldoen: Tsjechisch staatsburger zijn, handelingsbekwaam zijn, van onbesproken gedrag zijn, een universitaire opleiding hebben afgerond, over de ervaring en zedelijke waarborgen voor het ambt van rechter beschikken, een toelatingsexamen afleggen en tegenover de Tsjechische president een eed van trouw afleggen.

Benoemingsprocedure en ambtstermijn

Als een gegadigde aan alle voorwaarden voldoet, wordt hij door de Tsjechische president tot rechter benoemd. Na het afleggen van de eed kan hij zijn ambt opnemen.

Voorafgaand aan de benoeming moet de rechter drie jaar als rechter in opleiding stage lopen bij de rechtbanken. Na afloop van deze voorbereidende dienstjaren legt de rechter in opleiding een toelatingsexamen af.

Er is geen termijn voor de benoeming tot rechter. Rechters kunnen echter door de minister van Justitie tijdelijk van hun ambt worden ontheven. De ambtstermijn van een rechter loopt af aan het einde van het jaar waarin hij 70 wordt, bij zijn overlijden of als zijn overlijden officieel is vastgesteld, op basis van een beschikking dat een rechter niet bekwaam is zijn ambt uit te oefenen, of als hij ontslag neemt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Rechterlijke onafhankelijkheid

Rechters mogen (naast het voorzitterschap of vice-voorzitterschap van een gerecht) geen andere betaalde betrekking vervullen, afgezien van het beheer van hun eigen vermogen. Zij kunnen echter wel actief zijn aan universiteiten, doceren, literaire of artistieke activiteiten ontplooien, publiceren of lid zijn van adviesorganen van een ministerie of de regering of van parlementaire organen.

Bezoldiging

De bezoldiging van rechters is bij de wet geregeld.

Rechten en plichten van rechters in de uitoefening van hun ambt

Een basisrecht en -plicht van rechters in de uitoefening van hun functies is dat zij onafhankelijk zijn en bij hun beslissingen uitsluitend gebonden zijn door het recht, dat zij naar beste weten en gewetensvol moeten uitleggen; zij mogen zich niet laten beïnvloeden door de belangen van bijvoorbeeld politieke partijen, de publieke opinie of de media. Het is verboden de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van rechters te schenden of in gevaar te brengen.

Rechters moeten binnen een redelijke termijn en zonder vertragingen een beslissing nemen, en de partijen bij een geschil en hun vertegenwoordigers de mogelijkheid bieden hun rechten uit te oefenen. Zij mogen echter niet met hen overleggen over inhoudelijke aspecten van de onderhavige zaak of over procedurele kwesties die van invloed kunnen zijn op de zaak.

Wanneer rechters hun ambt neerleggen, moeten zij alle feiten waarvan zij tijdens hun ambtstermijn kennis hebben genomen, vertrouwelijk behandelen. Alleen in uitzonderlijke gevallen kunnen zij van deze verplichting worden ontslagen.

Aansprakelijkheid voor rechterlijke beslissingen

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De staat is aansprakelijk voor schade die is veroorzaakt door onrechtmatige vonnissen of beschikkingen van rechters inzake vrijheidsbeneming, veroordeling of bewaring, en voor schade ten gevolge van procedurefouten. De staat kan zich enkel op de rechter verhalen als deze in een tuchtrechtelijk of strafrechtelijk proces schuldig wordt bevonden. Rechters zijn verantwoordelijk voor de professionele uitoefening van hun rechterlijke taken.

Categorieën en specialisaties van rechters

Naast hun taak in de rechtspleging kunnen rechters ook tot voorzitter of vice-voorzitter van een gerecht worden benoemd. (Vice-)voorzitters worden benoemd door de Tsjechische president (in het geval van het Opperste Gerechtshof en van de hoogste administratieve rechtsinstantie) of door de minister van Justitie (hogere, regionale en districtsgerechten). Een van de taken van (vice-)voorzitters is het besturen van de gerechten.

Rechters kunnen ook worden benoemd tot voorzitter van een afdeling van het Opperste Gerechtshof of de hoogste administratieve rechtsinstantie, of tot voorzitter van een kamer.

De interne organisatie van districtsgerechten, regionale en hogere rechtbanken is gebaseerd op kamers die gespecialiseerd zijn in bepaalde gebieden van de strafrechtspraak, civiele rechtspraak of bestuursrechtspraak.

Beroepsorganisaties

Rechters in Tsjechië kunnen zich aansluiten bij de beroepsorganisatie voor de rechterlijke macht (Soudcovská unie ČR). Het lidmaatschap is vrijwillig. De algemene vergadering heeft gedragsregels voor rechters vastgesteld die richtlijnen bieden voor de ethische uitoefening van het rechterlijk ambt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. ADVOCATEN

Rechtspositie

Advocaten zijn rechtsgeleerde raadslieden die bevoegd zijn om juridische diensten te verlenen, waaronder (maar niet uitsluitend) vertegenwoordiging in procedures voor rechtbanken en andere instanties, het bijstaan van verdachten in strafzaken, het verstrekken van juridisch advies, het opmaken van juridische documenten, het verzorgen van juridische analyses en het verlenen van andere vormen van juridische bijstand op een systematische basis en tegen een honorarium. Advocaten zijn zelfstandige beroepsbeoefenaren die een eigen rechtspraktijk voeren. Hun werkzaamheden worden door de staat gereguleerd.

Wie als advocaat wil praktiseren moet aan de volgende voorwaarden voldoen: inschrijving op het openbare tableau van advocaten dat wordt bijgehouden door de Tsjechische orde van advocaten (Česká advokátní komora), handelingsbekwaam zijn, een universitaire rechtenstudie hebben afgerond, ten minste drie jaar stage hebben gelopen, van onbesproken gedrag zijn, een toelatingsexamen voor advocaten en een eed afleggen tegenover de voorzitter van de Tsjechische orde van advocaten.

Benoemingsprocedure en ambtstermijn

Wie als advocaat wil optreden, moet op het tableau van advocaten zijn ingeschreven.

Als voorbereiding daarop moet de kandidaat stage hebben gelopen in dienst van een patroon, een andere advocaat.

Er is geen uiterste termijn voor de inschrijving als advocaat. Een advocaat kan echter worden geschorst op grond van de wet of van een besluit van de Tsjechische orde van advocaten.

De toestemming om te praktiseren vervalt wanneer een advocaat overeenkomstig de wet van het tableau wordt geschrapt. De belangrijkste redenen voor schrapping zijn: overlijden van de advocaat, vaststelling van overlijden, volledige of gedeeltelijke handelingsonbekwaamheid, tuchtmaatregelen, faillietverklaring of een verzoek van de advocaat zelf om te worden geschrapt. Ook de Tsjechische orde van advocaten kan besluiten een advocaat van het tableau te schrappen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Onverenigbaarheid van functies

De wet bepaalt dat praktiserende advocaten niet tegelijkertijd werkzaamheden in loondienst of een vergelijkbare betrekking mogen verrichten (behalve als universitair docent) en dat zij geen activiteiten mogen ontplooien die onverenigbaar zijn met hun beroep.

Honorarium

In de regel verlenen advocaten juridische diensten tegen een honorarium dat door de cliënt wordt betaald. Zij zijn gerechtigd een redelijk voorschot te vragen. De methode voor de vaststelling van het honorarium van een advocaat voor het verlenen van juridische diensten, onkosten en bestede tijd, is neergelegd in een algemeen verbindende verordening. Het honorarium van een advocaat voor zijn juridische diensten wordt in de eerste plaats bepaald door de overeenkomst met de cliënt. Wanneer in de overeenkomst geen honorarium is bepaald, wordt de vergoeding vastgesteld in overeenstemming met de voorschriften van de tarievenlijst voor niet-contractuele honoraria. Als een advocaat wordt toegevoegd om gesubsidieerde rechtsbijstand te verlenen, wordt zijn honorarium door de overheid betaald.

Rechten en plichten van advocaten in de rechtspraktijk

Bij het verlenen van juridische diensten zijn advocaten gebonden aan wettelijke regelingen en, binnen de grenzen van deze regelingen, aan de instructies van de cliënt, wiens rechten en rechtmatige belangen zij dienen te behartigen met inzet van alle middelen die zij geraden achten. Advocaten zijn niet gebonden aan de instructies van de cliënt als deze in strijd zijn met de wet of beroepsverordeningen. Zij dienen hun cliënt daarvan in kennis te stellen.

Ongeacht hun specialisatie zijn advocaten verplicht in alle zaken hun diensten te verlenen. Zij kunnen echter weigeren, behalve als zij zijn toegevoegd of benoemd door de orde om rechtsbijstand te verlenen. Advocaten moeten weigeren hun diensten te verlenen als zij in een bepaalde zaak of een verwante zaak al eerder diensten hebben verleend aan een andere cliënt met strijdige belangen. Onder bepaalde voorwaarden kunnen advocaten een overeenkomst om rechtsbijstand te verlenen opzeggen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Advocaten zijn daarnaast verplicht alle informatie waarvan zij in verband met hun diensten kennis nemen, vertrouwelijk te behandelen. Van deze plicht kunnen zij enkel worden ontslagen door de cliënt of rechtsopvolger van de cliënt. In andere gevallen blijft de advocaat aan zijn zwijgplicht gebonden, zelfs als hij van het tableau is geschrapt. Deze zwijgplicht moet worden geschonden indien er sprake is van een wettelijke plicht om een strafbaar feit te voorkomen.

Advocaten dienen verder een adequate administratie bij te houden van hun praktijk.

Beroepsaansprakelijkheid

Een advocaat is tegenover zijn cliënten aansprakelijk voor schade die door zijn toedoen of door toedoen van een ondergeschikte of vertegenwoordiger wordt veroorzaakt in verband met het verlenen van rechtsbijstand. Advocaten moeten zich verzekeren tegen beroepsaansprakelijkheid.

Advocaten zijn ook aansprakelijk voor schendingen van de tuchtregels (ernstige of herhaalde inbreuk op hun plichten).

Bijzondere regelgeving inzake de verlening van diensten door advocaten in de EU

Krachtens de Wet op de rechtspraktijk kunnen natuurlijke personen die onderdaan zijn van een van de lidstaten van de Europese Unie of van de Europese Economische Ruimte en die in hun lidstaat van herkomst (�staat van oorsprong') zijn toegelaten als advocaat, in Tsjechië praktiseren als �Europees advocaat' onder de oorspronkelijke beroepstitel van hun land van herkomst. Een Europees advocaat is bevoegd zijn cliënt te vertegenwoordigen in een gerechtelijke procedure of in procedures voor andere instanties, met inbegrip van de verdediging in strafzaken, zelfs in gevallen waarin een afzonderlijke regeling bepaalt dat een partij bij een geding door een advokát (de Tsjechische beroepstitel van een advocaat) moet worden vertegenwoordigd of dat een partij uitsluitend door een advokát kan worden vertegenwoordigd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een Europese advocaat kan in Tsjechië tijdelijk of incidenteel (als gast) praktiseren of zich laten inschrijven op het tableau van Europese advocaten, dat door de Tsjechische orde van advocaten wordt bijgehouden, en zich vestigen als permanent Europees advocaat. Europese advocaten dienen de plichten van Tsjechische advocaten en van advocaten in hun land van herkomst in acht te nemen.

Beroepsorganisaties

De Tsjechische orde van advocaten, die is gevestigd in Praag en een bijkantoor in Brno heeft, is een autonome beroepsorganisatie voor alle advocaten. Zij heeft eigen organen en kan verordeningen vaststellen die verbindend zijn voor advocaten. Deze worden in het tijdschrift van de Tsjechische orde bekendgemaakt.

Een voorbeeld hiervan is de verordening waarin gedrag en mededinging voor advocaten in Tsjechië is geregeld.

3. DEURWAARDERS

Rechtspositie

Deurwaarders zijn zelfstandige beroepsbeoefenaren die door de staat zijn belast met de taak executoriale titels ten uitvoer te leggen voor degenen die hun daartoe opdracht hebben gegeven. Daarnaast kunnen zij bijvoorbeeld rechtsbijstand verlenen, documenten opmaken (met name processen-verbaal van tenuitvoerlegging), contant geld, akten en andere roerende zaken in bewaring nemen, en gerechtelijke stukken betekenen.

In Tsjechië oefenen deurwaarders een openbaar ambt uit. Hun werkzaamheden worden beschouwd als gerechtelijke activiteiten. Wie deurwaarder wil worden, moet Tsjechisch staatsburger zijn, handelingsbekwaam zijn, een universitaire rechtenstudie hebben afgerond, van onbesproken gedrag zijn, ten minste drie jaar ervaring hebben met de tenuitvoerlegging van executoriale titels en een toelatingsexamen hebben afgelegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Benoemingsprocedure en ambtstermijn

Nadat de toekomstige deurwaarder de eed heeft afgelegd, wordt hij door de minister van Justitie benoemd. De selectieprocedure is openbaar. Op de dag van zijn benoeming wordt de deurwaarder lid van de Tsjechische beroepsorganisatie van deurwaarders (Exekutorská komora). De opleiding tot deurwaarder omvat een stageperiode (in dienst van een deurwaarder). Wie het hoogste niveau van de opleiding heeft bereikt, wordt kandidaat-deurwaarder. Om in het register van deurwaarders te worden ingeschreven, moet een kandidaat-deurwaarder ten minste drie jaar ervaring hebben met de tenuitvoerlegging van executoriale titels en een toelatingsexamen afleggen.

Voor de ambtsperiode van een deurwaarder geldt geen termijn. De minister van Justitie kan een deurwaarder echter schorsen. Als zij geschorst zijn, kunnen deurwaarders hun beroep niet uitoefenen, zodat een vervanger moet worden benoemd. Dat geldt ook voor perioden waarin een deurwaarder zijn beroep om andere redenen niet kan uitoefenen (bijvoorbeeld vanwege ziekte of verlof).

De ambtstermijn van een deurwaarder loopt af wanneer het lidmaatschap van de Tsjechische beroepsorganisatie van deurwaarders vervalt. Dat kan door overlijden, vaststelling van overlijden, gedwongen pensionering, verlies van staatsburgerschap of geheel of gedeeltelijk verlies van de handelingsbekwaamheid.

Onverenigbaarheid van functies

De tenuitvoerlegging van executoriale titels is niet verenigbaar met enige andere betaalde betrekking, met uitzondering van het beheer van het eigen vermogen van de deurwaarder. Deurwaarders mogen echter wel tegen vergoeding actief zijn aan universiteiten, publiceren, doceren, als tolk of deskundige optreden of artistieke activiteiten ontplooien.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Honorarium

Deurwaarders leggen executoriale titels ten uitvoer en verrichten andere diensten tegen een vergoeding, die voornamelijk bestaat uit een deurwaardershonorarium, onkostenvergoeding, vergoeding van de tijd die met de executie is gemoeid, en vergoeding voor de betekening van documenten. Het honorarium van een deurwaarder kan door de deurwaarder en de opdrachtgever worden bepaald. Als een dergelijke overeenkomst ontbreekt, wordt het honorarium vastgesteld in overeenstemming met een algemeen verbindende regeling. Een deurwaarder kan de opdrachtgever een redelijk voorschot voor de kosten van de tenuitvoerlegging vragen.

Rechten en plichten van deurwaarders

Deurwaarders zijn onafhankelijke beroepsbeoefenaren. Ze zijn enkel gebonden door de Tsjechische grondwet, wet- en regelgeving, vonnissen gewezen in executiegeschillen en tenuitvoerleggingsprocedures. Als een opdracht in strijd is met wet- of regelgeving of als de opdrachtgever verzuimt een redelijk voorschot voor de kosten van de executie te verstrekken, kan de deurwaarder de opdracht weigeren.

Deurwaarders zijn verplicht alle informatie waarvan zij bij tenuitvoerleggingen of andere ambtsverrichtingen kennis nemen, vertrouwelijk te behandelen. In uitzonderlijke gevallen kunnen zij door een orgaan van de beroepsorganisatie van deurwaarders van deze zwijgplicht worden ontslagen.

Deurwaarders zijn wettelijk verplicht documenten die betrekking hebben op hun ambtsverrichtingen te bewaren.

Toezicht

Het ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor het overheidstoezicht op tenuitvoerleggingen en op de ambtsverrichtingen van deurwaarders. De Tsjechische beroepsorganisatie van deurwaarders houdt toezicht op de ambtsverrichtingen van deurwaarders en het bestuur van deurwaarderskantoren.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Aansprakelijkheid

Deurwaarders zijn aansprakelijk voor schade die bij tenuitvoerleggingen wordt veroorzaakt door eigen toedoen of door toedoen van ondergeschikten. Zij moeten zich verzekeren tegen beroepsaansprakelijkheid.

Deurwaarders en kandidaat-deurwaarders zijn ook onderworpen aan tuchtrechtspraak voor schending van hun wettelijke verplichtingen of ernstige of herhaalde schending van de waardigheid van het deurwaardersberoep.

Beroepsorganisaties

De beroepsorganisatie voor deurwaarders is de Exekutorská komora ČR, een autonome, bij de wet ingestelde organisatie waarvan alle deurwaarders lid zijn. De organisatie heeft rechtspersoonlijkheid en eigen organen en inkomsten.

Zij heeft een gedragscode voor deurwaarders vastgesteld.

4. NOTARISSEN

Rechtspositie

Een notaris is een natuurlijke persoon die bevoegd is het beroep van notaris uit te oefenen. De werkzaamheden van een notaris omvatten het opmaken van authentieke en andere akten van rechtshandelingen, het waarmerken van feiten en verklaringen die relevant zijn voor het recht, het bewaren van documenten en contant geld. In verband met hun notariële taken kunnen notarissen ook juridisch advies verstrekken, cliënten vertegenwoordigen in geschillen die beslecht worden door bestuursorganen of in erfrechtprocedures, vermogens beheren of als curator optreden in faillissementen.

Wie notaris wil worden, moet Tsjechisch staatsburger zijn, volledig handelingsbekwaam zijn, van onbesproken gedrag zijn, een universitaire rechtenstudie hebben afgerond, ten minste vijf jaar ervaring hebben in de notariële praktijk en een toelatingsexamen hebben afgelegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Benoemingsprocedure en ambtstermijn

Notarissen worden op voordracht van de notariële beroepsorganisatie van Tsjechië (Notářská komora ČR), door de minister van Justitie benoemd in een vacant ambt. De vergelijkende benoemingsprocedure is openbaar. Een notaris kan praktiseren na inschrijving in het register van notarissen dat door de notariële beroepsorganisatie wordt bijgehouden.

Leerling-notarissen bereiden zich voor op hun benoeming door in loondienst ervaring op te doen in dienst van een notaris. In de volgende fase van hun opleiding hebben zij de status kandidaat-notaris. Daarvoor moeten zij ten minste drie jaar ervaring hebben en een toelatingsexamen hebben afgelegd.

De ambtsperiode van een eenmaal benoemde notaris is niet gebonden aan een termijn, hoewel een notaris kan worden geschorst. Een notaris kan praktiseren tot hij 70 jaar oud is. Zijn ambtstermijn loopt daarnaast af bij overlijden, wanneer officieel is vastgesteld dat hij is overleden, wanneer hij uit zijn ambt wordt ontzet, het Tsjechische staatsburgerschap verliest, handelingsonbekwaam wordt, als een benoemde notaris weigert de eed af te leggen of als zijn gezondheid hem belet zijn taken naar behoren uit te oefenen.

Onverenigbaarheid van functies

Het ambt van notaris is niet verenigbaar met andere betaalde werkzaamheden, met uitzondering van het beheer van het eigen vermogen van de notaris. Notarissen mogen echter wel tegen vergoeding actief zijn aan universiteiten, publiceren, doceren, als tolk of deskundige optreden of artistieke activiteiten ontplooien.

Honorarium

De Tsjechische regelgeving voor het notariaat bepaalt dat een notaris zijn werkzaamheden verricht tegen een vergoeding, die voornamelijk bestaat uit een honorarium, onkostenvergoeding en vergoeding van tijd. De kosten worden betaald door de partij die opdracht geeft een notariële akte op te maken. Notarissen zijn gerechtigd een redelijk voorschot te vragen op hun honorarium en onkosten. Details over de honoraria van notarissen zijn neergelegd in een afzonderlijke regeling.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Rechten en plichten van notarissen

Notarissen mogen notariële werkzaamheden verrichten. Zij zijn gehouden de wet en andere algemeen verbindende voorschriften in acht te nemen. Bij het verlenen van rechtsbijstand zijn zij ook gebonden aan de instructies van hun cliënt. Zij kunnen uitsluitend weigeren notariële werkzaamheden te verrichten indien deze werkzaamheden in strijd zouden zijn met algemeen verbindende voorschriften, wanneer een notaris of verwant van de notaris partij is bij een zaak, wanneer de notaris in een bepaalde zaak al rechtsbijstand heeft verleend aan een andere persoon met strijdige belangen, of als de opdrachtgever zonder goede reden verzuimt een voorschot op het honorarium van de notaris te betalen. Notarissen kunnen een overeenkomst met een cliënt opzeggen of een verzoek om rechtsbijstand afwijzen als het wederzijds vertrouwen is geschonden.

Notarissen zijn gehouden alle informatie die zij bij de uitoefening van hun werkzaamheden verkrijgen en die van invloed kan zijn op de rechtmatige belangen van een cliënt of verzoeker om rechtsbijstand, vertrouwelijk te behandelen. Zij kunnen enkel door de personen op wie deze werkzaamheden betrekking hebben van hun zwijgplicht worden ontslagen.

Notarissen moeten ook voldoen aan een groot aantal verplichtingen in verband met het bewaren van de door hen opgemaakte akten.

Aansprakelijkheid

Notarissen zijn jegens cliënten of andere partijen aansprakelijk voor de schade die zij in de uitoefening van hun ambt veroorzaken en jegens ondergeschikten voor schade die in de uitoefening van hun taken ontstaat. Daarom zijn notarissen verplicht zich te verzekeren tegen beroepsaansprakelijkheid.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Notarissen zijn ook onderworpen aan tuchtrechtspraak.

Het ministerie van Justitie, de Tsjechische notariële beroepsorganisatie en de notarissenkamers zijn verantwoordelijk voor het overheidstoezicht op de beroepsuitoefening van notarissen.

Beroepsorganisaties

Kamers van notarissen zijn bij wet opgericht in het rechtsgebied van elke regionale rechtbank en in het rechtsgebied van de stadsrechtbank van Praag. Alle notarissen die zijn gevestigd in het betreffende rechtsgebied zijn erbij aangesloten. Een kamer van notarissen is een rechtspersoon met eigen organen en inkomsten.

De notariële beroepsorganisatie van Tsjechië is een zelfstandige organisatie met rechtspersoonlijkheid, eigen organen en inkomsten, die is opgebouwd uit de plaatselijke kamers van notarissen. Een van haar taken is het bijhouden en beheren van het register van testamenten; dit is een niet-openbare, elektronische lijst van testamenten, ontervings- en herroepingsakten, akten waarin executeurs-testamentair in erfrechtprocedures worden benoemd en vervangen, enzovoorts. De notariële beroepsorganisatie van Tsjechië houdt ook een register van pandakten bij.

5. OPENBARE AANKLAGERS

Rechtspositie

Openbare aanklagers zijn ambtenaren die de staat vertegenwoordigen ter bescherming van het algemeen belang, met name door vervolging in te stellen in strafzaken, toezicht te houden op de naleving van de wet in huizen van bewaring en gevangenissen, te beslissen over bewaring of opname in een instelling, maatregelen ter preventie van strafbare feiten te treffen en slachtoffers van strafbare feiten bij te staan.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wie tot openbare aanklager benoemd wil worden, moet de Tsjechische nationaliteit hebben, volledig handelingsbekwaam zijn, van onbesproken gedrag zijn, een universitaire rechtenstudie hebben afgerond en over de zedelijke waarborgen voor het ambt van openbare aanklager beschikken.

Benoemingsprocedure en ambtstermijn

Openbare aanklagers worden na een toelatingsexamen benoemd door de minister van Justitie. Op de datum van hun benoeming moeten zij ten minste 25 jaar oud zijn en instemmen met hun benoeming als openbare aanklager en met hun toewijzing aan een bepaald parket. Vervolgens leggen zij de eed als openbare aanklager af voor de minister van Justitie.

Openbare aanklagers bereiden zich voor op hun benoeming door drie jaar lang ervaring op te doen als stagiairs bij een parket.

Zij worden voor onbepaalde tijd benoemd. Ze kunnen echter bij besluit van de minister van Justitie tijdelijk van hun ambt worden ontheven. De ambtstermijn van een openbare aanklager loopt af wanneer hij 70 wordt, bij overlijden of als zijn overlijden officieel is vastgesteld, als hij geheel of gedeeltelijk handelingsonbekwaam wordt, als hij weigert de eed af te leggen, het Tsjechisch staatsburgerschap verliest, een ambt aanvaardt dat onverenigbaar is met de functie van openbare aanklager, veroordeeld wordt voor een strafbaar feit, onbekwaam blijkt om zijn ambt uit te oefenen of als hij om gezondheidsredenen zijn taken langdurig niet meer kan vervullen. Openbare aanklagers kunnen ook na een tuchtprocedure van hun ambt worden ontheven of zelf ontslag nemen.

Onverenigbaarheid van functies

Afgezien van de in de wet neergelegde uitzonderingen kunnen openbare aanklagers niet optreden als arbiters of bemiddelaars bij de beslechting van juridische geschillen, geen partijen in een proces vertegenwoordigen noch optreden als gemachtigde van een eiser of partij in gerechtelijke of bestuursrechtelijke procedures. Naast hun ambt kunnen openbare aanklagers geen ander betaald ambt bekleden of enig ander betaald werk verrichten, met uitzondering van hun positie als hoofd of adjunct-hoofd van een parket en de activiteiten die samenhangen met de tijdelijke aanstelling bij een ministerie of het opleidingsinstituut voor de rechterlijke macht. Zij mogen wel hun eigen vermogen beheren en actief zijn aan universiteiten, doceren, publiceren, literaire of artistieke activiteiten ontplooien of lid zijn van adviesorganen van een ministerie of de regering, of van parlementaire organen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bezoldiging

De bezoldiging van openbare aanklagers is vastgesteld in een wettelijke regeling. Zij komt ten laste van de staat.

Rechten en plichten van openbare aanklagers

Bij de uitoefening van hun taken zijn openbare aanklagers verplicht de aanwijzingen van hun superieur in acht te nemen, behalve in situaties waarin een dergelijke aanwijzing in strijd zou zijn met de wet.

Daarnaast zijn openbare aanklagers wettelijk verplicht hun taken op verantwoorde, professionele, gewetensvolle, onpartijdige en eerlijke wijze en binnen een redelijke termijn te vervullen. Zij mogen geen bemoeienis van buitenaf toestaan of zich laten beïnvloeden door externe factoren die in strijd kunnen zijn met deze plichten.

Openbare aanklagers zijn verder wettelijk verplicht alle informatie waarvan zij in de uitoefening van hun ambt kennis nemen, vertrouwelijk te behandelen. De procureur-generaal kan hen echter om gewichtige redenen van deze zwijgplicht ontslaan. De procureur-generaal zelf kan alleen door de minister van Justitie van zijn zwijgplicht worden ontslagen.

Categorieën en specialisaties van openbaar aanklagers

In de hiërarchische structuur van het openbaar ministerie worden de rangen van hoofdaanklager (de procureur-generaal), en openbare aanklager bij hogere, regionale, stads- en districtsgerechten onderscheiden.

De specialisatie van openbare aanklagers hangt af van aanwijzingen van de procureur-generaal. Er zijn twee hoofdrichtingen: strafrechtelijk en niet-strafrechtelijk.

Beroepsorganisaties

De Unie van openbare aanklagers in Tsjechië (Unie státních zástupců ČR) is een vrijwillige beroepsorganisatie die zich ten doel stelt openbare aanklagers bij te staan in de uitoefening van hun ambt en rechtmatige, onafhankelijke besluitvorming te bevorderen. De Unie van openbare aanklagers in Tsjechië draagt ook bij aan de opleiding van openbare aanklagers en stagiairs en behartigt de belangen van openbare aanklagers.

De gedragscode voor openbare aanklagers is een verordening voor de beroepsgroep.

Toezicht op de ambtsuitoefening van openbaar aanklagers

Als onderdeel van de handhaving van bestuurlijke en hiërarchische betrekkingen tussen de parketten van verschillende niveaus en binnen afzonderlijke parketten wordt toezicht uitgeoefend op de ambtsuitoefening van openbare aanklagers.

Het doel van het bestuur van een parket is voorwaarden te scheppen waaronder het parket zijn taken naar behoren kan vervullen, vooral wat personeel, organisatie, economische, financiële en opleidingsaspecten betreft, en toezicht te houden op de adequate uitvoering van de taken die aan het parket zijn toegewezen. De centrale instantie voor het bestuur van een parket is het ministerie van Justitie. Daarnaast oefenen hoofdaanklagers en hun adjuncten toezicht uit. Hoofdaanklagers zijn voor het bestuur van hun parket verantwoording verschuldigd aan het ministerie van Justitie.

Beroepsaansprakelijkheid

Uit hoofde van een afzonderlijke wettelijke regeling is de staat aansprakelijk voor schade die ontstaat door onrechtmatige beslissingen of procedurefouten van een openbare aanklager.

Openbare aanklagers zijn ook aansprakelijk voor schendingen van de tuchtregels.

« Juridische beroepen - Algemene informatie | Tsjechië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 13-01-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk