Kummissjoni Ewropea > NGE > Ordni Legali > Slovakkja

L-aħħar aġġornament: 29-08-2006
Verżjoni għall-istampar Immarka din il-paġna

Ordni Legali - Slovakkja

 

LISTA TAL- KONTENUT

1. L-istrumenti legali jew sorsi tal-liġi 1.
2. Is-sorsi addizzjonali tal-liġi 2.
3. Il-ġerarkija tas-sorsi tal-liġi (il-ġerarkija tan-normi) 3.
4. Kif jidħlu fis-seħħ l-istrumenti supranazzjonali fis-Slovakkja 4.
5. L-awtoritajiet bil-poter li jadottaw dispożizzjonijiet legali (il-kopri statutarji) 5.
6. Il-proċess leġiżlattiv 6.
6.1. Il-bidu tal-proċess legiżlattiv 6.1.
6.2. Id-diskussjoni dwar l-abbozz 6.2.
6.3. It-teħid tal-vot fuq abbozz 6.3.
6.4. L-iffirmar 6.4.
6.5. Il-promulgazzjoni 6.5.
7. Kif jidħlu fis-seħħ l-istrumenti legali nazzjonali 7.
8. Kif tinstab soluzzjoni fis-Slovakkja għall-kunflitti bejn is-sorsi differenti tal-liġi 8.

 

1. L-istrumenti legali jew sorsi tal-liġi

It-terminu “is-sorsi tal-liġi” jintuża fi tlett sensi:

  1. is-sorsi tal-liġi fis-sens materjali – is-sorsi materjali tal-liġi;
  2. is-sorsi tal-liġi fis-sens epistemoloġiku – is-sorsi ta’ konoxxenza tal-liġi;
  3. is-sorsi tal-liġi fis-sens formali – is-sorsi formali tal-liġi.

Meta jiġu klassifikati skond kif tnisslu n-normi legali u skond il-forma vinkolanti li biha jimmanifestaw ruħhom, tradizzjonalment issir distinzjoni bejn erba’ tipi ta’ sorsi tal-liġi:

  1. il-konswetudni;
  2. il-preċedent (liġi żviluppata fil-ġurisprudenza)
  3. l-atti legali normattvi;
  4. il-kuntratti normattivi
    • jistgħu jiżdiedu wkoll il-prinċipji legali ġenerali u s-sens komun
    • kif ukoll il-kotba kontemporanji, il-letteratura legali u r-rapport ta’ esperti.

It-trattati internazzjonali huma sors tal-liġi domestika jekk jiġu inkorporati kif jixraq fis-sistema legali tar-Repubblika Slovakka.

2. Is-sorsi addizzjonali tal-liġi

Il-liġi konswetudinali – il-konswetudni

  1. storikament dan huwa s-sors l-aktar antik u oriġinali tal-liġi;
  2. hi tikkostitwixxi speċi ta’ transizzjoni mill-konswetudni u l-użanza oriġinali u l-awtoregolamentazzjoni tas-soċjetà sar-regolamentazzjoni bbażata fuq il-liġi;
  3. il-konswetudni hija regola ta’ imġieba illi, permezz ta’ użu ripetut fuq medda twila ta’ żmien, daħlet fil-mod kif jaħsbu u jġibu ruħhom in-nies u hija ġeneralment aċċettata mis-soċjetà u mill-istat;
  4. biex konswetudni tiġi rikonoxxuta li hija legalment vinkolanti, trid tissodisfa ċertu kriterji, illi huma:
    1. il-fattur taż-żmien;
    2. l-universalità;
    3. id-determinabbiltà;

fl-ordinament legali Slovakk, il-liġijiet konswetudinali huma validi bħala sors tal-liġi biss jekk issir referenza espliċita għalihom f’att (il-Kodiċi Ċivili jirreferi għall-bwon viċinat), iżda dan ma jrendihomx sors formali tal-liġi. Huma jakkwistaw is-saħħa ta’ liġi mill-att li jirreferi għalihom.

FuqFuq

Fejn għanda x’taqsam il-ġurisprudenza, fis-Slovakkja is-sentenzi tal-qorti m’ghandhomx saħħa legali vinkolanti b’mod ġenerali. Huma mhumiex sors tal-liġi. Madankollu, meta jagħtu sentenza l-qrati jimxu fuq is-sentenzi tal-Qorti Suprema Slovakka. Id-deċiżjonijiet tal-Qorti Suprema iżda, huma biss sorsi tal-liġi de facto, u mhux de iure.

3. Il-ġerarkija tas-sorsi tal-liġi (il-ġerarkija tan-normi)

Wieħed mill-prinċipji bażiċi ta’ l-ordinament Slovakk hu l-ġerarkija tan-normi. Mill-ottika tal-legalità, hu estremament importanti li wieħed jifhem ir-rwol preċiż li din għandha fil-prattika u l-implimentazzjoni leġiżlattiva. Il-ġerarikja tan-normi mhix, madankollu, sempliċiment kwistjoni ta’ preċedenza loġika ċara jew subordinazzjoni. Il-ġerarkija tittratta l-kwistjoni kollha ta’ l-awtorità leġittima u tinkludi wkoll l-imperattiv kategoriku li dispożizzjoni legali tista’ tiġi stabbilita biss minn korp awtorizzat għal dak l-iskop minn att fil-parametri ta’ dak l-att u l-ġuriżdizzjoni leġiżlattiva tagħha stess.

Id-dispożizzjonijiet legali huma kklassifikati b’dik li hi magħrufa bħala “is-saħħa legali”. Is-saħħa legali tirreferi għall-proprjetà ta’ dispożizzjonijiet legali li permezz tagħha dispożizzjoni waħda hija subordinata għal oħra (jiġifieri dispożizzjoni b’aktar saħħa legali) jew dispożizzjoni li hija mnissla minn oħra li għandha aktar saħħa legali. F’sitwazzjoni li tinvolvi dispożizzjonijiet legali b’saħħa legali differenti, id-dispożizzjoni d-dgħajfa ma tistax tikkontradiċi dik aktar b’saħħitha, mentri d-dispożizzjoni aktar b’saħħitha tipprevali fuq dik anqas b’saħħitha.

FuqFuq

F’termini tal-livell tas-saħħa legali, id-dispożizzjonijiet legali jistgħu jiġu ġerarkikament klassifikati kif ġej:

A. Il-leġiżlazzjoni primarja (l-atti)

  1. L-atti kostituzzjonali (li dejjem huma primarji);
  2. L-atti (primarji jew derivati minn atti kostituzzjonali).

B. Il-leġiżlazzjoni sussidjarja (taħt il-livell ta’ att)

  1. Ir-regolamenti tal-gvern – li dejjem huma sekondarji;
  2. Id-dispożizzjonijiet legali ta’ korpi tal-gvern ċentrali – li dejjem huma sekondarji;
  3. Ir-regolamenti tar-rappreżentanti muniċipali u lokali (l-uffiċċji) – li huma primarji jew sekondarji;
  4. Id-dispożizzjonijiet legali li jinħarġu f’każijiet eċċezzjonali minn korpi oħra għajr korpi tal-gvern – li dejjem huma sekondarji.

Fis-sistema tad-dispożizzjonijiet legali, meta att partikolari għandu l-preċedenza dan bażikament ifisser li d-dispożizzjonijiet legali l-oħra kollha jridu jitnisslu mill-att, ikunu kompattibbli miegħu u ma jikkontradiċuhx. Dan ifisser illi fil-prattika, f’sitwazzjoni li fiha dispożizzjoni legali li tinsab aktar ‘l isfel fil-ġerarkija tikkontradiċi dispożizzjoni f’livell ogħla, hija din ta’ l-aħħar li trid tiġi osservata.

4. Kif jidħlu fis-seħħ l-istrumenti supranazzjonali fis-Slovakkja

It-trasformazzjoni ġenerali tirrikjedi li sors partikolari tal-liġi nazzjonali (normalment il-kostituzzjoni jew att) irid ikun fih dispożizzjoni li tagħmel referenza għal-liġi internazzjonali.

It-trasformazzjoni speċjali tirrikjedi li jiġu adottati żewġ strumenti jew aktar. L-ewwel wieħed hu ġeneralment il-vot parlamentari li permezz tiegħu il-Kunsill Nazzjonali tar-Repubblika Slovakka japprova trattati politiċi internazzjonali, trattati ekonomiċi internazzjonali ta’ natura ġenerali u trattati internazzjonali li jeħtiġilhom att biex jiddaħħlu fis-seħħ. Fit-tieni lok, hemm ir-ratifika tat-trattati internazzjonali mill-president, ladarba jkunu ġew adottati mill-parlament. Meta l-implimentazzjoni ta’ trattat ma tkun teħtieġ att, il-proċedura li tiġi applikata hija dik ta’ konferma min-naħa tal-gvern jew minn membri individwali tiegħu minflok ratifika. It-tielet pass huwa l-promulgazzjoni ta’ trattat internazzjonali li ġie rratifikat jew ikkonfermat fil-Zbierka zákonov Slovenskej republiky (il-Gazzetta Uffiċjali Slovakka).

FuqFuq

Ir-Regolamenti huma strumenti legali normattivi li jorbtu b’mod universali.

  • Jieħdu preċedenza fuq il-liġi nazzjonali u ma jeħtiġux traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali;
  • Jidħlu fis-seħħ fid-data li tissemma’ fihom stess, jew
  • Jekk mhux stipulata data bħal dik, jidħlu fis-seħħ 20 ġurnata wara li jiġu ppubblikati;
  • Jorbtu mil-ġurnata li jiġu ppubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej.

Id-Direttivi jorbtu biss għar-rigward tar-riżultati li jridu jinkisbu bihom.

Id-Deċiżjonijiet huma strumenti legali individwali li jorbtu biss lill-partijiet li lilhom huma indirizzati; jidħlu fis-seħħ fil-ġurnata li tissemma’ fihom, jew, jekk ma tingħatax data bħal dik, fl-20 ġurnata wara li jiġu ppubblikati.

Ir-Rakkomandazzjonijiet u l-Opinjonijiet m’għandomx saħħa legali.

5. L-awtoritajiet bil-poter li jadottaw dispożizzjonijiet legali (il-kopri statutarji)

Il-Kunsill Nazzjonali tar-Repubblika Slovakka – il-kostituzzjoni, l-atti kostituzzjonali, l-atti, it-trattati internazzjonali ogħla mill-atti, it-trattati internazzjonali bis-saħħa ta’ att

Il-Gvern tar-Repubblika Slovakka – ir-regolamenti tal-gvern

Il-Ministeri u l-korpi l-oħra tal-gvern ċentrali – id-digrieti, id-dikjarazzjonijiet u l-miżuri

L-awtoritajiet muniċipali u tal-belt – regolamenti li jorbtu b’mod ġenerali

Iċ-ċittadini (il-votanti) tar-Repubblika Slovakka – ir-riżultati ta’ referendum bis-saħħa ta’ att kostituzzjonali, ir-riżultati ta’ referendum bis-saħħa ta’ att

FuqFuq

Ir-residenti ta’ muniċipalità jew belt – ir-riżultati ta’ referendum lokali bis-saħħa ta’ regolament li jorbot b’mod ġenerali

L-awtoritajiet muniċipali u tal-belt u l-korpi l-oħra tal-gvern ċentrali - regolamenti li jorbtu b’mod ġenerali

6. Il-proċess leġiżlattiv

L-istadji tal-proċess leġiżlattiv

  1. It-tqegħid ta’ abbozz – il-bidu tal-leġiżlazzjoni
  2. Id-diskussjoni dwar l-abbozz
  3. It-teħid tal-vot (id-deċiżjoni dwar l-abbozz)
  4. L-iffirmar ta’ l-abbozz li ġie adottat
  5. Il-promulgazzjoni (il-pubblikazzjoni) ta’ l-istrument legali normattiv
6.1. Il-bidu tal-proċess legiżlattiv

Taħt l-Artikolu 87(1) ta’ l-Att Nru 460/1992 (il-Kostituzzjoni Slovakka), l-abbozzi jistgħu jitqiegħdu fuq il-mejda:

  1. mill-kumitati tal-Kunsill Nazzjonali tar-Repubblika Slovakka
  2. mill-membri tal-Parlament
  3. mill-Gvern tar-Repubblika Slovakka

L-abbozzi ppreżentati huma redatti paragrafu wara l-ieħor flimkien ma’ memorandum ta’ spjegazzjoni.

6.2. Id-diskussjoni dwar l-abbozz

Skond ir-regoli tal-proċedura tal-Kunsill Nazzjonali tar-Repubblika Slovakka (l-Att Nru 350/1996), l-abbozzi jridu jinqraw tlett darbiet.

L-ewwel qari jinvolvi dibattitu ġenerali dwar is-sustanza jew kif inhi magħrufa “il-filosofija” ta’ l-att propost. F’dan l-istadju l-emendi jew zjidiet ma jistgħux jitqiegħdu fuq il-mejda.

Fit-tieni qari l-abbozz jiġi diskuss mill-kumitati tal-Kunsill Nazzjonali li lilhom ġie assenjat. Kull abbozz irid jgħaddi mill-Kumtiat Kostituzzjonali, partikolarment fejn jirrigwarda l-kompatibbiltà tiegħu mal-Kostituzzjoni Slovakka, l-atti kostituzzjonali, it-trattati internazzjonali li jorbtu lir-Repubblika Slovakka, l-atti u l-liġi ta’ l-Unjoni Ewropea. Fit-tieni qari l-emendi u ż-żjidiet jistgħu jitqiegħdu fuq il-mejda u jittieħed vot fuqhom wara li jkunu lesti d-diskussjonijiet fil-kumitat. Dan jispjega għaliex il-pożizzjonijiet differenti jridu jingħaqdu flimkien qabel id-diskussjoni dwar l-abbozz fil-Kunsill Nazzjonali; dan huwa l-kompitu tal-Kumitat tal-Koordinazzjoni, li wara japprova r-rapport konġunt tal-kumitati permezz ta’ risoluzzjoni speċjali. Ir-rapport jifforma l-bażi għad-dibattitu fil-Kunsill Nazzjonali u għall-vot fuq l-abbozz fit-tieni qari.

FuqFuq

It-tielet qari huwa limitat għal dawk id-dispożizzjonijiet fl-abbozz li għalihom ġew approvati emendi jew żjidiet fit-tieni qari. Waqt it-tielet qari l-uniċi tibdiliet li jistgħu jipproponu l-membri tal-parlament huma korrezzjonijiet ta’ żbalji fl-abbozzar leġiżlattiv u żbalji grammatiċi jew ortografiċi. Emendi u żjidiet maħsuba biex jeliminaw kwalunkwe żball ieħor iridu jiġu proposti minn mhux anqas minn 30 membru tal-parlament. Ladarba jkun sar dibattitu dwarhom, jittieħed vot fuq l-abbozz fit-totalità tiegħu.

6.3. It-teħid tal-vot fuq abbozz
  • Il-Kostituzzjoni tista’ tiġi adottata jew emendata u jistgħu jiġu revokati artikoli individwali tagħha jekk ikun hemm l-approvazzjoni ta’ maġġoranza kwalifikata, li tfisser tlieta minn kull ħamsa tal-membri kollha tal-Kunsill Nazzjonali.
  • Biex tgħaddi liġi, iridu jivvutaw favuriha għall-anqas nofs il-membri preżenti.
  • Ikun hemm kworum fil-Kunsill Nazzjonali jekk għall-anqas nofs il-membri tiegħu jkunu preżenti.
6.4. L-iffirmar
  • L-abbozz adottat jiġi ffirmat:
    1. mill-President tar-Repubblika Slovakka;
    2. mill-President tal-Kunsill Nazzjonali;
    3. mill-Prim Ministru.
  • Dan il-pass fil-proċedura jservi l-funzjoni ta’ verifika tal-kontenut, tal-korrettezza proċedurali u tal-forma finali ta’ l-abbozz adottat. Bil-firma tagħhom, dawn l-uffiċjali kostituzzjonali ta’ l-ogħla livell jendorsjaw l-att kif redatt.
  • Il-President għandu d-dritt li jeżerċita dak li hu magħruf bħala veto sospensiv u jirrifjuta li jiffirma att adottat għar-raġuni li jkollu żball fil-kontenut tiegħu. Huwa jibgħat l-att adottat, flimkien mal-kummenti tiegħu, lura lill-Kunsill Nazzjonali biex jerġa jiġi dibattut. L-att mibgħut lura jgħaddi mill-istadji tat-tieni u t-tleiet qari għaliex ikunu qed jitqiesu l-kummenti tal-President biss. F’dan l-istadju il-Kunsill Nazzjonali jista’ – iżda mhux obbligat – iqis il-kummenti tal-President. Il-Kunsill Nazzjonali jista’ jegħleb il-veto sospensiv b’vot ġdid; u f’dak il-każ l-att irid jiġi promulgat anki jekk il-President mhux obbligat jiffirmah.
6.5. Il-promulgazzjoni
  • huwa l-istadju finali tal-proċess leġiżlattiv;
  • id-dispożizzjonijiet legali li japplikaw madwar it-territorju nazzjonali kollu jiġu formalment ippubblikati fil-Zbierka zákonov (Gazzetta Uffiċjali) tar-Repubblika Slovakka; din il-pubblikazzjoni taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru tal-Ġustizzja Slovakk.

7. Kif jidħlu fis-seħħ l-istrumenti legali nazzjonali

Id-dispożizzjonijiet legali li japplikaw madwar it-territorju nazzjonali kollu jiġu formalment ippubblikati fil-Zbierka zákonov (Gazzetta Uffiċjali) tar-Repubblika Slovakka; din il-pubblikazzjoni taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru tal-Ġustizzja Slovakk. L-istrumenti legali normattivi jidħlu fis-seħħ malli jiġu ppubblikati.

FuqFuq

Meta titqies l-applikazzjoni territorjali ristretta tagħhom, id-dispożizzjonijiet legali lokali jitwaħħlu fuq bord ta’ l-avviżi uffiċjali għal perjodu partikolari, ġeneralment ta’ ħmistax-il ġurnata.

8. Kif tinstab soluzzjoni fis-Slovakkja għall-kunflitti bejn is-sorsi differenti tal-liġi

  • Strument normattiv b’saħħa legali ta’ grad anqas ogħli ma jistax jikkontradixxi strument normattiv ta’ grad aktar ogħli.
  • Strument normattiv jista’ jiġi revokat jew emendat biss minn strument normattiv b’saħħa legali ekwivalenti jew ogħla.

Meta jkun hemm kunflitt bejn dispożizzjonijiet legali li jkollhom l-istess saħħa, il-prattika legali hi li jiġi applikat il-prinċipju li dispożizzjoni aktar riċenti tirrevoka jew temenda dispożizzjoni aktar antika, u l-prinċipju li regola speċjali tirrevoka jew temenda regola ġenerali.

Il-Qorti Kostituzzjonali tar-Repubblika Slovakka tissorvelja u tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà:

  1. tal-liġijiet mal-Kostituzzjoni u ma’ l-atti kostituzzjonali;
  2. tar-regolamenti tal-gvern, tad-dispożizzjonijiet legali li jorbtu b’mod ġenerali maħruġa mill-ministeri u korpi oħra tal-gvern ċentrali mal-Kostituzzjoni, ma’ l-atti kostituzzjonali u mal-liġijiet;
  3. tar-regolamenti li jorbtu b’mod ġenerali maħruġa minn korpi ta’ awtoritajiet lokali mal-Kostituzzjoni u mal-liġijiet;
  4. tad-dispożizzjonijiet legali li jorbtu b’mod ġenerali maħruġa minn korpi lokali ta’ l-amministrazzjoni ta’ l-istat mal-Kostituzzjoni, mal-liġijiet u ma’ dispożizzjonijiet oħra legali li jorbtu b’mod ġenerali;
  5. tad-dispożizzjonijiet legali li jorbtu b’mod ġenerali mat-trattati internazzjonali promulgati bil-metodu stabbilit għall-promulgazzjoni tal-liġijiet.

Fejn il-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi li teżisti inkompatibbiltà bejn dispożizzjonijiet legali, id-dispożizzjonijiet jew il-partijiet relevanti minnhom jew ir-regoli li jinsabu fihom ma jibqgħux aktar effettivi. Jekk il-korpi li ħarġu d-dispożizzjonijiet jonqsu milli jġibuhom konformi ma’ l-istrument ta’ livell ogħla relevanti fit-terminu statutarju minn meta tingħata d-deċiżjoni, id-dispożizzjonijiet jew il-partijiet relevanti minnhom jew ir-regoli li jinsabu fihom ma jibqgħux aktar fis-seħħ.

« Ordni Legali - Informazzjoni Ġenerali | Slovakkja - Informazzjoni Ġenerali »

FuqFuq

L-aħħar aġġornament: 29-08-2006

 
  • Liġi Komunitarja
  • Liġi Internazzjonali

  • Belġju
  • Bulgarija
  • Repubblika Ċeka
  • Danimarka
  • Ġermanja
  • Estonja
  • Irlanda
  • Greċja
  • Spanja
  • Franza
  • Italja
  • Ċipru
  • Latvja
  • Litwanja
  • Lussemburgu
  • Ungerija
  • Malta
  • Olanda
  • Awstrija
  • Polonja
  • Portugall
  • Rumanija
  • Slovenja
  • Slovakkja
  • Finlandja
  • Isvezja
  • Renju Unit